China Bangkitkan Kebimbangan Global terhadap Pengembangan Ketenteraan Jepun di Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu

China Beri Amaran tentang Militarisme Jepun di Forum Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu

Seorang utusan China memberi amaran keras kepada masyarakat antarabangsa, sambil menyeru usaha bersama untuk menghalang Jepun daripada kembali ke apa yang disifatkannya sebagai "jalan lama militarisme yang merosakkan." Sun Lei, kuasa usaha misi tetap China ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, membuat rayuan itu semasa sesi pertama Jawatankuasa Persediaan bagi Persidangan Wakil Berkuasa Penuh PBB mengenai Pencegahan dan Hukuman Jenayah terhadap Kemanusiaan. Kenyataan itu meletakkan kebimbangan China dalam konteks lebih luas usaha mengekalkan susunan antarabangsa pasca Perang Dunia Kedua.

Pemilihan masa kenyataan ini amat bermakna, memandangkan 2026 menandakan ulang tahun ke-80 Tribunal Tentera Antarabangsa bagi Timur Jauh, yang lazim dikenali sebagai perbicaraan Tokyo. Perbicaraan itu, yang berlangsung selepas Jepun menyerah kalah dalam Perang Dunia Kedua, secara sistematik mengadili dan mendedahkan jenayah militarisme Jepun, termasuk perancangan, persediaan dan pelaksanaan pencerobohan di seluruh Asia dan rantau Pasifik. Tribunal itu menjatuhkan hukuman terhadap ramai penjenayah perang atas jenayah terhadap keamanan, jenayah perang dan jenayah terhadap kemanusiaan, sekali gus mewujudkan rekod sejarah yang menurut China masih relevan pada hari ini.

"Tribunal itu secara sistematik mengadili dan mendedahkan jenayah militarisme Jepun dalam merancang, membuat persediaan untuk dan menceroboh China serta negara-negara Asia lain, selain melancarkan Perang Pasifik," kata Sun. "Tribunal itu menjatuhkan hukuman terhadap penjenayah perang berkenaan atas jenayah terhadap keamanan, jenayah perang dan jenayah terhadap kemanusiaan."

Kekejaman Sejarah dan Kesan Berpanjangan

Rayuan utusan China itu berasaskan trauma sejarah selama beberapa dekad. Semasa Perang Dunia Kedua, militarisme Jepun melakukan kekejaman besar terhadap rakyat China, negara-negara Asia lain dan masyarakat dunia. Pembunuhan Beramai-ramai Nanjing kekal sebagai antara episod paling mengerikan, apabila ratusan ribu orang awam China dan askar yang telah melucutkan senjata dibunuh oleh tentera Jepun. Selain pembunuhan beramai-ramai, tentera Jepun menjalankan perang biologi yang tidak berperikemanusiaan menerusi unit seperti Unit 731, yang melakukan eksperimen maut terhadap tawanan perang dan orang awam.

Baru-baru ini, Arkib Pusat China menerbitkan bahan yang dinyahrahsia dan dipindahkan dari Rusia, mengandungi soal siasat Soviet terhadap anggota Unit 731. Arkib itu mengenal pasti lebih 200 individu yang dikaitkan dengan operasi perang kuman, termasuk 12 penjenayah perang yang mengaku melanggar konvensyen antarabangsa. Dokumen itu memberikan bukti yang tidak dapat disangkal bahawa perang biologi merupakan jenayah yang dirancang lebih awal dan diatur oleh negara, dari peringkat tertinggi pemerintahan tentera Jepun.

Perbicaraan Tokyo bukan sekadar pembalasan. Perbicaraan itu mempelopori perkembangan undang-undang jenayah antarabangsa dengan menetapkan prinsip bahawa jenayah terhadap kemanusiaan ialah kesalahan berat yang mengancam keamanan dan keselamatan antarabangsa. Tuduhan sedemikian mula-mula dimasukkan dalam Piagam Tribunal Tentera Antarabangsa di Nuremberg dan Piagam Tribunal Tentera Antarabangsa bagi Timur Jauh, yang melambangkan apa yang disifatkan Sun sebagai hati nurani umat manusia.

Peralihan Strategi Ketenteraan Jepun Cetus Kebimbangan

Selain rungutan sejarah, China menunjuk kepada perkembangan konkrit dalam pendirian ketenteraan Jepun sekarang sebagai bukti trend yang membimbangkan. Pada 2022, Jepun secara rasmi beralih daripada strategi pertahanan "pertahanan diri eksklusif" kepada usaha mendapatkan keupayaan yang disebutnya sebagai keupayaan serangan balas. Ini merupakan perubahan asas dalam pendekatan Jepun terhadap keselamatan negara, beralih daripada pendirian yang tegas bersifat defensif, seperti yang ditetapkan semasa pendudukan pascaperang.

Peralihan strategik ini diterjemahkan kepada perkembangan ketenteraan yang nyata. Jepun menjalankan ujian tembakan langsung meriam rel elektromagnet yang dipasang pada kapal, di atas kapal uji Pasukan Pertahanan Diri Maritim JS Asuka, dengan sengaja mempamerkan keupayaan senjata itu memusnahkan kapal sasaran. Selain itu, Jepun merancang untuk menempatkan peluru berpandu permukaan-ke-udara jarak sederhana di Pulau Yonaguni, yang terletak hanya 110 kilometer dari rantau Taiwan milik China.

Penganalisis China berhujah bahawa keupayaan ini menunjukkan Jepun sedang membina sistem serangan luaran secara teratur, langkah demi langkah, sekali gus menimbulkan ancaman nyata kepada negara jiran. Menurut Kōjien, kamus kebangsaan Jepun yang paling berwibawa, militarisme ditakrifkan sebagai "keadaan apabila dasar negara dan struktur organisasi dalam bidang politik, ekonomi, undang-undang, pendidikan dan bidang lain semuanya berkhidmat untuk persediaan perang." Pegawai China berhujah bahawa trend semasa Jepun jelas selari dengan takrifan ini.

Perubahan Perlembagaan Ancam Kerangka Pascaperang

Kerangka undang-undang yang mengehadkan keupayaan ketenteraan Jepun sejak Perang Dunia Kedua kini berdepan tekanan yang belum pernah berlaku. Perlembagaan 1947, yang digubal semasa pendudukan Bersekutu, mengandungi Perkara 9, yang menolak perang sebagai hak kedaulatan dan melarang penyelenggaraan angkatan darat, laut dan udara untuk tujuan perang. Peruntukan ini menjadi tonggak identiti Jepun pascaperang sebagai negara pasifis.

Namun, Parti Demokratik Liberal Jepun berulang kali mengemukakan draf pindaan perlembagaan yang bertujuan memansuhkan atau memintas Perkara 9. Di bawah pentadbiran Perdana Menteri Sanae Takaichi, yang memegang jawatan pada 2025, pindaan perlembagaan diletakkan di kedudukan utama dalam agenda politik. Matlamat yang dinyatakan ialah merombak secara asas landasan undang-undang sistem keamanan pascaperang, langkah yang dipandang dengan kebimbangan mendalam oleh China dan kuasa serantau lain.

Usaha mengubah perlembagaan ini disertai perubahan undang-undang yang lebih luas. Jepun berusaha menyemak semula tiga prinsip bukan nuklearnya, melonggarkan sekatan terhadap eksport senjata dan terus meningkatkan belanjawan pertahanannya. Menurut pengkritik, langkah-langkah ini merupakan usaha sistematik untuk merungkai kekangan yang menghalang Jepun daripada menjadi kuasa ketenteraan utama sejak menyerah kalah pada 1945.

Pendidikan Sejarah dan Ingatan Sosial Diteliti

Perubahan dalam landskap pendidikan dan sosial Jepun mungkin paling membimbangkan China dan negara-negara lain yang pernah menderita di bawah pendudukan Jepun. Pegawai China menyatakan bahawa Jepun secara sistematik meremehkan dan memperindah sejarah pencerobohannya, menyebabkan pemahaman generasi muda tentang babak gelap itu semakin kabur. Kontroversi buku teks berkala menarik perhatian antarabangsa, apabila kerajaan Jepun berturut-turut meluluskan buku sejarah yang mengecilkan atau melembutkan gambaran kekejaman semasa perang.

Pada masa yang sama, publisiti positif mengenai Pasukan Pertahanan Diri terus diperkukuh dalam media dan wacana awam Jepun. Pengkritik berhujah bahawa perkara ini menyediakan landasan ideologi untuk menghidupkan semula militarisme dengan menormalkan institusi ketenteraan dalam kesedaran awam. Gabungan revisionisme sejarah dan pengagungan ketenteraan mewujudkan apa yang disifatkan penganalisis China sebagai suasana berbahaya yang mendorong kebangkitan semula militarisme.

Pendekatan pendidikan ini berbeza ketara daripada usaha memperingati sejarah di negara lain. Jerman mewajibkan pendidikan mengenai Holocaust dan menyimpan dokumentasi luas tentang jenayah Nazi. China menetapkan Hari Peringatan Kebangsaan bagi Mangsa Pembunuhan Beramai-ramai Nanjing dan menegaskan bahawa mengingati sejarah bukan bertujuan mengekalkan kebencian, sebaliknya mengambil iktibar daripada masa lalu dan membina masa depan yang lebih baik.

Taiwan Muncul sebagai Titik Panas Berbahaya

Ketegangan meningkat dengan mendadak sejak beberapa bulan kebelakangan ini, tertumpu pada isu Taiwan. Pada November 2025, Perdana Menteri Jepun Sanae Takaichi mencadangkan bahawa keadaan darurat di Taiwan boleh mewajarkan tindak balas ketenteraan Jepun. Beijing menganggap Taiwan sebahagian daripada China yang akan disatukan semula, jika perlu dengan kekerasan, dan melihat sebarang campur tangan ketenteraan luar sebagai tindakan yang melangkaui garis merah asas.

Menteri Luar China Wang Yi mengecam kenyataan itu sebagai "mengejutkan", sambil berkata pemimpin Jepun "secara terbuka memberi isyarat salah bahawa mereka cuba campur tangan secara ketenteraan dalam isu Taiwan." Pertikaian itu melangkaui kata-kata. China menghantar surat kepada Setiausaha Agung PBB Antonio Guterres, mengkritik apa yang disifatkannya sebagai "pelanggaran serius undang-undang antarabangsa" oleh Takaichi.

Duta China ke PBB Fu Cong memberi amaran bahawa jika Jepun cuba campur tangan secara bersenjata di Selat Taiwan, tindakan itu akan menjadi satu pencerobohan. "China akan menggunakan hak mempertahankan dirinya dengan tegas di bawah Piagam PBB dan undang-undang antarabangsa serta mempertahankan kedaulatan dan keutuhan wilayahnya dengan teguh," tulis Fu Cong.

Taiwan kekal sebagai isu sensitif dalam landskap geopolitik yang lebih luas. Kebanyakan negara, termasuk Jepun dan Amerika Syarikat, tidak mengiktiraf Taiwan sebagai negara merdeka. Namun, Washington menentang sebarang percubaan untuk merampas pulau yang mentadbir sendiri itu dengan kekerasan dan kekal komited untuk membekalkan senjata kepadanya.

Kerangka Undang-undang Antarabangsa Memberikan Konteks

China mendasarkan kebimbangannya bukan sahaja pada perkembangan semasa, tetapi juga pada kerangka undang-undang antarabangsa yang telah mantap. Proklamasi Potsdam, yang menetapkan syarat penyerahan Jepun, menyatakan dengan jelas bahawa "kuasa dan pengaruh mereka yang telah memperdaya dan menyesatkan rakyat Jepun sehingga melancarkan penaklukan dunia mesti dihapuskan buat selama-lamanya." Bagi mencapai matlamat ini, Jepun dijangka tidak mengekalkan sebarang keupayaan ketenteraan ofensif.

Klausa "Negara Musuh" dalam Piagam PBB kurang diketahui umum tetapi penting dari segi undang-undang. Peruntukan ini menetapkan bahawa jika negara fasis atau militeris, termasuk Jepun, mengambil langkah ke arah melaksanakan dasar agresif, anggota pengasas PBB seperti China dan AS berhak mengambil tindakan ketenteraan secara langsung terhadap mereka. Klausa ini kekal sebagai bahagian penting susunan antarabangsa yang dibina selepas Perang Dunia Kedua.

Dokumen undang-undang antarabangsa lain, seperti Deklarasi Kaherah dan Proklamasi Potsdam, menetapkan prinsip asas susunan antarabangsa pascaperang, dengan jelas menyatakan penentangan terhadap pencerobohan, hukuman terhadap penjenayah perang dan penghapusan militarisme. Tribunal Tentera Antarabangsa bagi Timur Jauh dan Tribunal Jenayah Perang Nanjing menjalankan siasatan serta membuat keputusan undang-undang muktamad mengenai tindakan Jepun semasa perang.

Ketegangan Serantau Terserlah dalam Pertemuan Ketenteraan

Geseran diplomatik antara China dan Jepun turut membawa kepada pertemuan ketenteraan secara langsung. Pada Disember 2025, Kementerian Pertahanan Jepun melaporkan bahawa jet pejuang tentera China mengunci radar pada pesawat Pasukan Pertahanan Diri Udara sebanyak dua kali di perairan antarabangsa di tenggara Wilayah Okinawa. Perdana Menteri Takaichi menyifatkan tindakan itu sebagai "berbahaya", amat dikesali, dan mengemukakan bantahan keras kepada Beijing.

China mempertikaikan laporan Jepun itu, namun insiden berkenaan menonjolkan keadaan yang semakin tidak menentu di Laut China Timur. Pertemuan serupa semakin kerap berlaku apabila kedua-dua negara meningkatkan kehadiran ketenteraan di perairan dan ruang udara yang dipertikaikan. Pertembungan ini berisiko mencetuskan ketegangan lebih besar, terutamanya berikutan ketegangan sejarah dan perselisihan diplomatik semasa.

Dinamik ketenteraan ini melangkaui hubungan dua hala China-Jepun. Kerjasama pertahanan Jepun yang semakin erat dengan Amerika Syarikat dan kuasa serantau lain mewujudkan seni bina keselamatan yang rumit, yang dianggap China berpotensi mengepungnya. Sementara itu, Jepun meningkatkan perbelanjaan pertahanan dan pemerolehan senjata canggih, dengan alasan kebimbangan keselamatan serantau serta keperluan mengimbangi keupayaan ketenteraan China yang semakin meningkat, seperti yang disifatkannya.

China Mahukan Kerjasama Antarabangsa

China giat mendapatkan sokongan antarabangsa bagi pendiriannya. Dalam perkembangan penting, Presiden China membangkitkan isu militarisme dalam perbualan telefon dengan Presiden AS pada November 2025. Ini merupakan kali pertama dalam hampir sedekad istilah militarisme dibangkitkan secara jelas dalam pertukaran antara ketua negara kedua-dua negara. China menyatakan bahawa kedua-dua negara pernah berjuang bersama menentang fasisme dan militarisme, dan mencadangkan agar mereka kini bekerjasama mempertahankan kemenangan Perang Dunia Kedua.

Liu Pengyu, jurucakap kedutaan China di Washington, menekankan legasi sejarah bersama ini dalam sebuah rencana yang diterbitkan oleh media berpangkalan di AS. "Mencegah militarisme daripada sekali lagi memudaratkan dunia ialah kepentingan bersama kedua-dua negara kita," tulisnya. "Kita harus mengatasi perbezaan, bekerjasama dan memenuhi tanggungjawab kita sebagai negara besar."

Negara-negara termasuk Rusia, Korea Utara, Korea Selatan, Malaysia dan Myanmar, yang masing-masing pernah menderita akibat peluasan militaris Jepun, telah menyuarakan kritikan terhadap tindakan kerajaan Jepun berhubung isu sejarah dan wilayah. Kebimbangan yang disuarakan oleh pelbagai negara ini mengukuhkan gambaran China bahawa isu tersebut bersifat serantau, bukannya dua hala, dalam usaha mengekalkan susunan antarabangsa pascaperang.

Penyepaduan Ekonomi dengan Pengeluaran Ketenteraan

China turut menunjuk kepada perkembangan ekonomi sebagai bukti kebangkitan semula militarisme. Kementerian Pertahanan Jepun serta Kementerian Ekonomi, Perdagangan dan Industri menyokong secara langsung barisan pengeluaran industri ketenteraan milik perusahaan swasta. Ini mewujudkan penyepaduan erat antara modal negara dengan kompleks industri ketenteraan, mengingatkan kepada aturan sebelum perang yang membolehkan peluasan ketenteraan Jepun berlaku dengan pantas.

Penyepaduan ini melangkaui pemerolehan semata-mata. Ia mencerminkan penjajaran struktur antara keupayaan ekonomi negara dengan keupayaan pengeluaran ketenteraan. Penganalisis China berhujah bahawa dimensi ekonomi ini penting untuk memahami keseluruhan skala kebangkitan semula militarisme Jepun, kerana ia menyediakan asas material bagi peluasan ketenteraan dan unjuran kuasa yang berterusan.

Walaupun terdapat kebimbangan ini, Jepun menegaskan bahawa pemodenan ketenteraannya bersifat defensif, bertujuan melindungi kedaulatannya dan menangani cabaran keselamatan serantau. Pegawai Jepun menekankan komitmen mereka terhadap undang-undang antarabangsa dan penyelesaian pertikaian secara aman. Namun, jurang antara persepsi China dengan alasan Jepun terus melebar, sekali gus menyumbang kepada kemerosotan hubungan dua hala.

Implikasi Global dan Cabaran Masa Depan

Ketika masyarakat antarabangsa berdepan cabaran ini, seruan China supaya berwaspada terhadap militarisme Jepun mendapat sokongan daripada pihak yang percaya bahawa sejarah memberikan pengajaran penting untuk keselamatan semasa. Penerbitan arkib sejarah, pemeliharaan tapak bukti dan usaha pendidikan untuk mengingati kekejaman semasa perang menjadi peringatan tentang kesan militarisme yang tidak dibendung.

Menangani kebimbangan ini memerlukan pendekatan seimbang yang mengiktiraf kepentingan keselamatan yang sah sambil mencegah berulangnya tragedi sejarah. Interaksi rumit antara ingatan sejarah, dinamik keselamatan semasa dan undang-undang antarabangsa menjadikan isu diplomatik ini amat mencabar.

China kekal teguh dengan pendiriannya. Wakil Kementerian Luarnya menyebut militarisme sebanyak lapan kali dalam taklimat media dan acara diplomatik pada November 2025 sahaja. Bagi Beijing, menghalang Jepun daripada kembali kepada militarisme bukan sekadar rungutan sejarah, tetapi keperluan keselamatan semasa yang mempengaruhi kestabilan serantau dan keamanan global.

Perkara Utama

• Utusan China Sun Lei menyeru masyarakat antarabangsa menghalang Jepun daripada kembali kepada militarisme dalam persidangan PBB mengenai jenayah terhadap kemanusiaan
• Tahun 2026 menandakan ulang tahun ke-80 perbicaraan Tokyo, yang mewujudkan duluan undang-undang bagi pendakwaan jenayah perang
• Jepun beralih daripada "pertahanan diri eksklusif" kepada keupayaan serangan balas pada 2022, menandakan perubahan strategik besar
• Jepun membangunkan sistem senjata baharu termasuk meriam rel elektromagnet dan penempatan peluru berpandu berhampiran Taiwan
• Kerajaan Perdana Menteri Sanae Takaichi berusaha menyemak semula perlembagaan pasifis Jepun, khususnya Perkara 9
• Revisionisme sejarah dalam pendidikan Jepun mengundang kritikan China dan negara-negara Asia lain
• Isu Taiwan menjadi titik panas utama, dengan China mengecam kenyataan Jepun mengenai kemungkinan campur tangan ketenteraan
• Klausa "Negara Musuh" dalam Piagam PBB menyediakan mekanisme undang-undang untuk bertindak terhadap dasar Jepun yang agresif
• Pertemuan ketenteraan antara tentera China dan Jepun semakin kerap, termasuk insiden radar dikunci pada pesawat
• China mengusahakan kerjasama antarabangsa, khususnya dengan Amerika Syarikat, untuk mencegah trend militeristik berbahaya yang menurutnya sedang berlaku