Persimpangan Ekonomi Thailand: Kemerosotan Industri Mendorong Pekerja ke Pekerjaan Sektor Perkhidmatan Bergaji Rendah

Kemerosotan Ekonomi Memaksa Transformasi Pasaran Buruh Thailand

Thailand berdepan titik genting ekonomi apabila kemerosotan industri yang berpanjangan mendorong pekerja beralih daripada pekerjaan pembuatan bergaji tinggi kepada jawatan sektor perkhidmatan yang menawarkan upah lebih rendah. Bank of Thailand memberi amaran tentang prospek pendapatan yang semakin lemah ini, dengan menyatakan bahawa peralihan struktur tersebut menjejaskan potensi ekonomi negara secara keseluruhan. Dari tempoh selepas pandemik koronavirus pada 2022 hingga suku ketiga 2025, purata pertumbuhan KDNK negara itu hanya mencapai 2.4%. Pertumbuhan lembap ini banyak bergantung pada sektor perkhidmatan, yang kini menyumbang 60 hingga 61% daripada keluaran dalam negara kasar.

Pranee Sutthasri, pengarah kanan jabatan makroekonomi bank pusat, menekankan betapa seriusnya perubahan pasaran buruh itu dalam Forum Dasar Monetari baru-baru ini. Beliau menjelaskan bahawa sumbangan sektor pembuatan terus merosot apabila tenaga kerja beralih daripada industri dan pertanian kepada perkhidmatan.

Kebanyakan perpindahan tenaga kerja tertumpu pada sektor perkhidmatan tradisional, dengan purata gaji kekal rendah, sekitar 114 baht sejam, hanya sedikit lebih tinggi berbanding paras 110 baht semasa tempoh Covid.

Paras gaji ini amat berbeza berbanding sektor perkhidmatan moden, yang menyaksikan purata gaji meningkat dengan ketara kepada 703 baht sejam daripada 558 baht semasa pandemik. Sementara itu, purata gaji dalam sektor pembuatan ialah 183 baht sejam, meningkat sedikit sahaja daripada 173 baht. Data itu menunjukkan trend membimbangkan apabila sektor ekonomi yang berkembang tidak menyediakan peningkatan pendapatan yang diperlukan untuk mengekalkan penggunaan isi rumah yang kukuh.

Sedekad Kemerosotan dan Perangkap Pendapatan Sederhana

Cabaran semasa bukanlah sesuatu yang mendadak, sebaliknya berpunca daripada masalah struktur berpanjangan yang membelenggu ekonomi Thailand selama lebih sedekad. Analisis sejarah menunjukkan Thailand pernah menikmati pertumbuhan ekonomi dua angka apabila tenaga kerja beralih daripada pertanian berproduktiviti rendah kepada sektor pembuatan berproduktiviti lebih tinggi. Namun, dinamik itu kini terbantut. Peningkatan kos buruh menyebabkan pertumbuhan sektor pembuatan menjadi perlahan dengan ketara. Banyak industri intensif buruh, seperti tekstil dan perkakas elektrik, telah ditutup atau berpindah ke negara jiran seperti Laos dan Kemboja, yang menawarkan gaji lebih rendah dan mempunyai ramai pekerja separa mahir.

Fenomena yang sering digambarkan sebagai "penghakisan" sektor perindustrian ini biasanya berlaku di negara maju. Thailand berdepan masalah tersebut ketika masih berstatus negara berpendapatan sederhana, sekali gus berisiko menjadi tua sebelum kaya. Dengan kadar kesuburan yang amat rendah, negara itu dijangka menjadi masyarakat menua dengan pantas. Jurang produktiviti yang besar memperlihatkan ketidakseimbangan ekonomi Thailand. Dasar yang terlalu tertumpu pada pembuatan berorientasikan eksport telah menyebabkan sektor pertanian dan perkhidmatan ketinggalan. Akibatnya, sebahagian besar tenaga kerja kekal terperangkap dalam bahagian ekonomi yang kurang maju, sekali gus mengehadkan pertumbuhan pendapatan per kapita.

Sistem pendidikan menjadi penghalang utama dalam hal ini. Walaupun kira-kira 20% daripada belanjawan kerajaan diperuntukkan kepada pendidikan, hasilnya masih kurang memuaskan. Penilaian antarabangsa meletakkan pelajar Thailand pada kedudukan rendah dalam matematik, bacaan dan sains berbanding rakan sebaya di seluruh dunia. Ketidakpadanan kemahiran ini menyukarkan peralihan kepada ekonomi berasaskan pengetahuan atau digital, sekali gus menyukarkan tenaga kerja beralih ke industri bernilai tinggi yang menawarkan gaji lebih baik.

Ketinggalan Berbanding Negara Serantau

Ketika Thailand bergelut dengan kelembapan struktur, negara Asia Tenggara yang lain terus maju dengan trajektori pertumbuhan yang lebih dinamik. Tinjauan ekonomi terkini bagi suku ketiga 2025 menunjukkan perbezaan ini. Ekonomi Thailand hanya berkembang 1.2% tahun ke tahun, kadar paling perlahan dalam tempoh empat tahun. Sebaliknya, Vietnam mencatat pertumbuhan mengagumkan sebanyak 8.22%, didorong oleh pengeluaran industri dan sektor perkhidmatan yang kukuh. Malaysia turut mencatat pertumbuhan mantap sebanyak 5.2%, disokong permintaan domestik yang kukuh dan pemulihan eksport.

Perbezaan dalam pengeluaran berkaitan teknologi amat ketara. Thailand mencatat pertumbuhan hanya 17.2% dalam bidang ini, jauh ketinggalan berbanding negara serantau. Taiwan mendahului rantau ini dengan pertumbuhan 73.8%, diikuti Filipina pada 53.5%, Malaysia pada 43.9%, Korea Selatan pada 38.3% dan Vietnam pada 34.8%. Jurang ini menyerlahkan daya saing sektor pembuatan Thailand yang semakin lemah. Walaupun eksport melonjak 12.3% pada 2025, peningkatan itu tertumpu pada julat produk yang sempit, terutamanya elektronik. Keadaan ini mencerminkan kekurangan kepelbagaian. Sebaliknya, pada tahun-tahun sebelumnya, pertumbuhan lebih seimbang merentas pelbagai kategori produk.

Selain itu, import terus melonjak, khususnya dari China. Trend ini mencerminkan penggunaan kandungan tempatan yang rendah, bermakna sektor pembuatan Thailand sangat bergantung pada komponen asing untuk pemasangan. Kebergantungan ini tidak menjana manfaat yang meluas untuk ekonomi domestik. Struktur perdagangan menunjukkan bahawa meskipun Thailand berperanan sebagai hab pemasangan, sebahagian besar penciptaan nilai berlaku di tempat lain, sekali gus mengehadkan limpahan manfaat kepada gaji dan pertumbuhan perniagaan domestik.

Kemerosotan Pelancongan Melemahkan Pertumbuhan Sektor Perkhidmatan

Ketika sektor perindustrian merosot, sektor perkhidmatan menanggung beban pekerjaan. Namun, enjin utama ekonomi perkhidmatan, iaitu pelancongan, menunjukkan tanda-tanda kemerosotan. Jumlah pelawat asing ke Thailand turun kepada hampir 33 juta tahun lalu daripada 36 juta pada 2024, iaitu penurunan 7%. Kemerosotan ini membimbangkan kerana berlaku ketika negara jiran terus pulih selepas pandemik.

Jepun merekodkan 39 juta pelawat pada 2025, meningkat daripada 37 juta pada tahun sebelumnya. Ketibaan pelawat ke Korea Selatan meningkat kepada 19 juta daripada 16 juta, manakala Vietnam menerima 21 juta pelawat, naik daripada 18 juta. Thailand menjadi satu-satunya negara di rantau ini yang mencatat penurunan jumlah pelancong dalam tempoh pemulihan.

"Thailand ialah satu-satunya negara di rantau ini yang mencatat penurunan jumlah pelancong dalam tempoh pemulihan selepas pandemik," kata pegawai BoT itu.

Kemerosotan daya saing ini memberi kesan besar kepada industri hospitaliti. Laporan menunjukkan industri hotel Thailand berdepan penguncupan pertama dalam tempoh lima tahun, dengan hasil dijangka merosot 4.5% pada 2025. Antara faktor penyumbang ialah jumlah pelancong yang lebih rendah, kadar penghunian yang menurun dan pendapatan daripada perkhidmatan sampingan seperti mesyuarat dan seminar yang berkurangan. Kos operasi yang meningkat, didorong oleh kenaikan gaji pekerja, menekan margin keuntungan. Namun, persaingan sengit menghalang pengusaha hotel daripada memindahkan kos tersebut kepada pelanggan. Keadaan ini menyukarkan sektor yang dijangka menyerap tenaga kerja yang meninggalkan kilang.

Permintaan Pengguna Lemah dan Amaran Tegas

Kesan terkumpul daripada kemerosotan industri, gaji rendah dan sektor pelancongan yang bergelut memberi tekanan besar kepada isi rumah Thailand. Pertumbuhan pendapatan yang perlahan dijangka mengekang penggunaan pada masa akan datang. Penggunaan swasta diramalkan hanya berkembang 1.9% pada 2026, merosot ketara daripada 4.4% pada 2024 dan 2.4% pada 2025. Isi rumah semakin berhati-hati dalam berbelanja, satu trend yang boleh mencetuskan kitaran permintaan rendah dan pertumbuhan terbantut.

Penggubal dasar kanan mula mengeluarkan amaran tegas tentang hala tuju ekonomi. Dr. Veerathai Santiprabhob, pengerusi Thailand Development Research Institute dan bekas gabenor Bank of Thailand, memetik kenyataan Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan, Dr. Ekniti Nitithanprapas, mengenai betapa seriusnya keadaan itu. Menteri kewangan baru-baru ini berkata ekonomi Thailand sedang menghadapi "keadaan yang terbantut atau mungkin sedang menuju ke jurang."

Jarang sekali kita mendengar eksekutif kanan yang menetapkan dasar ekonomi mengakui hakikat secara terus terang begini," kata Dr. Veerathai. "Ini menunjukkan betapa seriusnya masalah yang sudah lama diabaikan, sehingga ekonomi Thailand menjadi terbantut, tersekat atau hampir terjerumus ke jurang.

Amaran itu melangkaui isu kemerosotan semata-mata. Petunjuk dalam hampir semua sektor menunjukkan pembangunan Thailand ketinggalan berbanding negara setara. Antara faktornya termasuk daya saing negara yang terbantut, mutu pendidikan yang lemah, produktiviti pertanian yang rendah, ketidakcekapan kerajaan, hutang isi rumah yang tinggi dan penguasaan pasaran oleh kumpulan modal besar. Semakin lama negara itu terus tersekat, semakin sukar untuk pulih, kerana sumber terus terhakis berbanding pelaburan yang diperlukan untuk pemulihan.

Halangan Struktur Menyekat Kemajuan

Beberapa kekangan mendalam menghalang Thailand daripada keluar daripada kitaran ini. Ketidakstabilan politik memainkan peranan besar. Sepanjang 20 tahun lalu, purata tempoh perdana menteri Thailand memegang jawatan hanya sedikit melebihi setahun. Tempoh singkat ini menghalang kesinambungan dasar dan menyukarkan penyelesaian masalah struktur yang memerlukan komitmen jangka panjang. Pertukaran kepimpinan yang kerap mendorong tumpuan kepada dasar "hasil pantas" jangka pendek, bukannya pembaharuan menyeluruh.

Persekitaran kawal selia turut menimbulkan cabaran. Negara itu mencatat tahap sekatan perdagangan sektor perkhidmatan yang tinggi dalam kalangan ekonomi utama. Peraturan ini menjejaskan persaingan dalam sektor seperti telekomunikasi dan sering membolehkan aturan penama yang tidak mempunyai akauntabiliti. Selain itu, Akta Perniagaan Asing mengenakan had ketat terhadap pemilikan asing dalam banyak sektor, yang boleh menghalang kemasukan modal dan kepakaran yang diperlukan untuk memodenkan perkhidmatan. Walaupun Koridor Ekonomi Timur bertujuan menarik industri berteknologi tinggi, pembaharuan menyeluruh diperlukan untuk meningkatkan prestasi ekonomi yang lebih luas.

Rasuah kekal sebagai masalah berterusan. Transparency International meletakkan Thailand pada kedudukan ke-108 daripada 180 negara dalam Indeks Persepsi Rasuahnya. Rasuah dan penggunaan kuasa budi bicara oleh pegawai mewujudkan halangan kepada operasi perniagaan yang cekap. Isu-isu ini, bersama-sama penduduk yang menua dan kekurangan tenaga kerja, membentuk rangkaian cabaran rumit yang tidak dapat diselesaikan melalui pelarasan dasar monetari semata-mata.

Desakan Segera untuk Model Pembangunan Baharu

Walaupun prospeknya suram, ahli ekonomi dan penggubal dasar berpendapat bahawa laluan berbeza masih boleh dicapai jika perubahan radikal dilaksanakan. Pakar mencadangkan Thailand perlu meninggalkan model pembangunan lama yang terlalu bergantung pada insentif cukai untuk menarik modal asing tanpa memastikan manfaatnya sampai kepada penduduk tempatan. Dasar perindustrian baharu perlu menumpukan pada penciptaan nilai tambah untuk ekonomi serta memastikan rakyat Thailand mendapat lebih banyak manfaat daripada kegiatan ekonomi domestik.

Antara saranan utama ialah mereka bentuk semula langkah sokongan untuk mewujudkan pekerjaan berkualiti, bukannya sekadar mengejar angka pelaburan. Ini melibatkan peralihan tumpuan kepada peningkatan dan penyesuaian semula kemahiran tenaga kerja bagi memenuhi keperluan ekonomi digital. Dasar perdagangan dan pelaburan perlu diliberalisasikan, misalnya dengan membenarkan warga asing memiliki lebih daripada 50% saham dalam sektor perkhidmatan serta membenarkan profesional asing bekerja dalam bidang yang kekurangan tenaga kerja bagi memudahkan pemindahan pengetahuan.

Beberapa sektor menawarkan harapan. Industri automotif sedang beralih kepada kenderaan elektrik, disokong oleh insentif kerajaan. Perkhidmatan digital dan logistik berpotensi berkembang. Tenaga boleh baharu menawarkan satu lagi peluang, dengan kerajaan menetapkan sasaran untuk meningkatkan penggunaan tenaga bersih. Namun, merealisasikan peluang ini memerlukan persekitaran politik yang stabil serta kesediaan untuk mengurangkan kuasa budi bicara agensi kerajaan yang sering menghalang kemajuan.

Dr. Veerathai menegaskan bahawa usaha keluar daripada kemerosotan memerlukan model pembangunan baharu yang direka sepenuhnya. Ini termasuk dasar perindustrian baharu, strategi inovasi, pembangunan kemahiran dan peranan kerajaan yang memacu, bukannya menyekat, kemajuan ekonomi. Tanpa pembaharuan menyeluruh sedemikian, risiko Thailand terjerumus lebih jauh ke dalam kemerosotan ekonomi kekal tinggi.

Kesimpulan Utama

• Bank of Thailand melaporkan peralihan pekerja daripada sektor pembuatan kepada pekerjaan tradisional dalam sektor perkhidmatan yang bergaji lebih rendah, dengan purata gaji dalam perkhidmatan tradisional sebanyak 114 baht sejam.
• Purata pertumbuhan KDNK Thailand ketinggalan pada 2.4% dari 2022 hingga suku ketiga 2025, sementara sumbangan sektor pembuatan merosot.
• Jumlah pelancong merosot 7% kepada 33 juta pada 2025, menjadikan Thailand satu-satunya negara di rantau ini yang menyaksikan penurunan ketibaan pelawat selepas pandemik.
• Penggunaan swasta diramalkan perlahan kepada 1.9% pada 2026, turun daripada 4.4% pada 2024, berikutan pertumbuhan pendapatan yang semakin lemah.
• Pengeluaran berkaitan teknologi di Thailand hanya berkembang 17.2%, jauh ketinggalan berbanding negara serantau seperti Taiwan dan Vietnam.
• Pegawai kanan memberi amaran bahawa ekonomi "tersekat" atau "menuju ke jurang" akibat masalah struktur berpanjangan dan ketidakstabilan politik.