Singapura Menubuhkan Pejabat Tenaga Nuklear untuk Menilai Masa Depan Nuklear dan Membina Kepakaran Tempatan

Pejabat Tenaga Nuklear Mula Beroperasi

Singapura telah menubuhkan Pejabat Tenaga Nuklear khusus di bawah Pihak Berkuasa Pasaran Tenaga (EMA), menandakan langkah institusi paling penting negara kota itu dalam menilai tenaga atom sejak lebih sedekad lalu, apabila kerajaan memutuskan bahawa reaktor konvensional tidak sesuai. Unit khusus ini ditubuhkan pada Oktober 2025 dan dipimpin Darryl Chan, yang beralih daripada jawatan terdahulu sebagai pengarah teknologi tenaga EMA untuk menjadi pengarah sulung pejabat tersebut.

Kandungan

1. Pejabat Tenaga Nuklear Mula Beroperasi
2. Keperluan Keselamatan Tenaga Mendorong Perubahan
3. Reaktor Modular Kecil: Teknologi dan Keselamatan
4. Membangunkan Keupayaan Nuklear Dalam Negara
5. Kerjasama Antarabangsa dan Pertukaran Pengetahuan
6. Keselamatan, Kawal Selia dan Kerjasama Serantau
7. Cabaran Penglibatan dan Pendidikan Awam
8. Sekilas Pandang

Pejabat baharu itu mempunyai empat cawangan khusus: Teknologi dan Keselamatan Tenaga Nuklear, Dasar dan Perancangan Nuklear, Pembangunan Ekosistem Nuklear, serta Pelaksanaan Projek Nuklear. Pasukan-pasukan ini membentuk tenaga kerja seramai 26 orang, yang dijangka berkembang dengan ketara apabila Singapura memperdalam pemahamannya tentang keperluan infrastruktur nuklear. Dalam wawancara sulungnya pada 6 Februari, Chan menjelaskan falsafah teras pejabat itu: membina keupayaan domestik mesti mendahului sebarang keputusan untuk menggunakan tenaga nuklear.

Kita tidak boleh selama-lamanya bergantung pada rakan kongsi asing. Kita perlu membina keupayaan domestik untuk menjalankan analisis penting ini sendiri.

Penekanan terhadap keupayaan kendiri ini mencerminkan pengajaran daripada pendekatan pencapaian penting Agensi Tenaga Atom Antarabangsa (IAEA), yang mengenal pasti 19 isu infrastruktur berasingan yang perlu ditangani sesebuah negara apabila mempertimbangkan loji janakuasa nuklear pertamanya. Isu-isu ini merangkumi pembentukan rangka kerja undang-undang dan kawal selia, pembangunan kaedah pengurusan sisa radioaktif serta keupayaan tindak balas kecemasan. Chan berkata pasukannya perlu meneliti setiap bidang dari sudut yang berbeza bagi memastikan Singapura dapat mengesahkan dakwaan keselamatan dan keperluan operasi secara kendiri, tanpa bergantung sepenuhnya pada perunding luar atau pembekal teknologi.

Penubuhan pejabat itu menyusuli pengumuman Perdana Menteri Lawrence Wong dalam ucapan Belanjawan 2025 bahawa kerajaan akan menyusun semula organisasinya untuk memberi penekanan lebih besar kepada pembinaan keupayaan nuklear. Penstrukturan semula ini turut merangkumi penubuhan pasukan keselamatan nuklear khusus di bawah Agensi Sekitaran Kebangsaan (NEA), pengawal selia keselamatan radiasi dan nuklear Singapura, sekali gus memisahkan dengan jelas fungsi promosi EMA daripada tanggungjawab penyeliaan NEA.

Keperluan Keselamatan Tenaga Mendorong Perubahan

Minat baharu Singapura terhadap teknologi nuklear berpunca daripada kedudukan keselamatan tenaga yang rapuh dan semakin mendesak di tengah-tengah ketidaktentuan geopolitik global. Negara kota itu kini menjana kira-kira 95 peratus bekalan elektriknya daripada gas asli, bahan api fosil yang terdedah kepada turun naik harga antarabangsa dan kerentanan rantaian bekalan. Dengan Singapura menyasarkan pelepasan karbon sifar bersih menjelang 2050, dan sektor tenaga menyumbang kira-kira 40 peratus daripada pelepasan negara, desakan untuk mempelbagaikan sumber tenaga semakin meningkat.

Namun, Singapura berdepan kekangan besar untuk mendapatkan sumber tenaga boleh baharu. Kawasan tanah yang terhad, kepadatan bandar dan litupan awan yang tidak menentu sangat membataskan penggunaan tenaga solar fotovolta. Ketiadaan sungai menutup kemungkinan menjana tenaga hidroelektrik, manakala sumber geoterma pula tidak dapat dimanfaatkan. Keadaan yang merugikan Singapura dari segi sumber tenaga alternatif ini, seperti yang dihuraikan pegawai, memaksa negara itu mempertimbangkan pilihan yang sebelum ini tidak praktikal.

Titik perubahan berlaku susulan kemajuan teknologi dalam reaktor modular kecil. Kajian kebolehlaksanaan awal pada 2012 menyimpulkan bahawa loji nuklear konvensional berskala besar tidak serasi dengan kepadatan penduduk dan keluasan tanah Singapura yang terhad. Namun, laporan EMA pada 2022 menyatakan bahawa teknologi nuklear baharu berpotensi membekalkan kira-kira 10 peratus daripada keperluan tenaga Singapura menjelang 2050, sekali gus membantu sektor tenaga mencapai pelepasan sifar bersih. Menteri Bertanggungjawab bagi Tenaga, Tan See Leng, mengesahkan pada Minggu Tenaga Antarabangsa Singapura pada Oktober 2025 bahawa negara itu sedang mengkaji dengan serius potensi penggunaan tenaga nuklear, khususnya teknologi baharu seperti reaktor modular kecil.

Reaktor Modular Kecil: Teknologi dan Keselamatan

Reaktor Modular Kecil (SMR) menandakan perubahan asas daripada kemudahan berkapasiti lebih 1,000 megawatt yang mendominasi industri nuklear selama beberapa dekad. SMR lazimnya menjana kira-kira 300 megawatt setiap unit, sekitar satu pertiga kapasiti loji konvensional, namun menawarkan ciri-ciri yang amat sesuai dengan kekangan Singapura. Pembinaannya secara modular membolehkan komponen dihasilkan di kilang sebelum dipasang di tapak, sekali gus berpotensi memendekkan tempoh pembinaan daripada hampir sedekad kepada hanya beberapa tahun serta mengurangkan risiko pembinaan.

Yang paling penting bagi penggunaan di kawasan bandar, SMR dilengkapi sistem keselamatan pasif yang mampu mematikan reaktor dan menyejukkan terasnya secara automatik tanpa memerlukan pam elektrik atau campur tangan manusia. Reka bentuk ini menghapuskan banyak mod kegagalan yang menyumbang kepada kemalangan pada masa lalu. Selain itu, zon perancangan kecemasan atau kawasan penampan yang diperlukan bagi SMR jauh lebih kecil berbanding zon larangan luas yang diwajibkan untuk loji konvensional, menjadikannya berpotensi digunakan di negara kota yang padat.

Pada September 2025, EMA melantik pejabat Singapura bagi firma perunding yang berpangkalan di UK, Mott MacDonald, untuk menjalankan kajian menyeluruh selama dua tahun bagi menilai prestasi keselamatan dan kebolehlaksanaan teknikal pelbagai reka bentuk maju. Firma itu, yang mempunyai pengalaman lebih enam dekad dalam industri nuklear, akan menilai SMR sejukan air, reaktor sejukan gas bersuhu tinggi dan reaktor garam cair. Hyundai Engineering & Construction menyertai kajian itu sebagai subperunding, dengan menyumbang kepakaran pembinaan nuklear global selama lima dekad. Mott MacDonald sebelum ini membantu Holtec Britain menyiapkan langkah pertama penilaian reka bentuk generik bagi SMR miliknya, serta memberikan nasihat teknikal untuk projek Hinkley Point C di Britain.

Dr Ming Tan, ketua amalan nuklear global di Mott MacDonald, menekankan tumpuan ketat terhadap keselamatan.

Bagi kami, keselamatan sama sekali tidak boleh dikompromi. Oleh itu, kami akan memberi tumpuan kepada kemajuan utama dalam aspek keselamatan dan reka bentuk SMR, seperti ciri keselamatan semula jadi serta reka bentuk loji yang lebih ringkas dan padat. Kami juga meneliti kemajuan teknologi ini dalam proses pelesenan dan kawal selia.

Membangunkan Keupayaan Nuklear Dalam Negara

Membina kepakaran tempatan menjadi asas strategi nuklear Singapura. Institut Penyelidikan dan Keselamatan Nuklear Singapura, yang dilancarkan di Universiti Nasional Singapura (NUS) pada Julai 2025, menyasarkan untuk melatih 100 pakar nuklear menjelang 2030, sekali gus menggandakan jumlah pakar semasa yang dianggarkan sekitar 50 orang. Pusat akademik ini menggabungkan fungsi penyelidikan dengan pembangunan tenaga kerja, sekali gus mewujudkan saluran bakat mampan bagi agensi kerajaan dan keperluan industri pada masa hadapan.

Chan menegaskan bahawa Singapura memerlukan keupayaan domestik untuk menilai sistem keselamatan reaktor secara kendiri dan mengesahkan dakwaan pembekal tentang prestasi dalam keadaan tempatan. Beliau mengenal pasti penilaian sistem keselamatan sebagai bidang penting yang memerlukan kepakaran sendiri agar negara benar-benar yakin teknologi yang dipilih selamat untuk digunakan di dalam negara.

Pembinaan keupayaan ini melangkaui bidang kejuruteraan, merangkumi analisis dasar, sains sekitaran dan pemodelan ekonomi. EMA telah mengeluarkan tender bagi panel perunding untuk menyediakan khidmat nasihat dalam 19 bidang infrastruktur IAEA, termasuk pembangunan sumber manusia, perlindungan radiasi, pengurusan sisa radioaktif dan perancangan kecemasan. IAEA menganggarkan bahawa negara lazimnya memerlukan 10 hingga 15 tahun untuk beralih daripada pertimbangan awal kepada operasi loji nuklear pertama, sekali gus menunjukkan sifat jangka panjang usaha persediaan Singapura.

Dr Victor Nian, pengerusi bersama pengasas Pusat Tenaga dan Sumber Strategik, berkata penubuhan badan penggalak di EMA dan pengawal selia di NEA sejajar dengan amalan terbaik negara yang mempunyai industri nuklear mapan. Struktur dwifungsi ini memastikan sebarang pembangunan mematuhi kod dan piawaian antarabangsa sambil mengekalkan penyeliaan keselamatan yang ketat.

Kerjasama Antarabangsa dan Pertukaran Pengetahuan

Singapura melaksanakan strategi pembelajaran antarabangsa yang pelbagai, dengan menyedari bahawa tiada satu negara pun menawarkan contoh lengkap untuk penggunaan tenaga nuklear. Negara kota itu telah memeterai perjanjian kerjasama rasmi dengan Amerika Syarikat, Perancis dan Emiriah Arab Bersatu, selain menjalin kerjasama dengan institusi penyelidikan khusus.

Hubungan dengan Amerika Syarikat merangkumi perjanjian kerjasama nuklear awam yang ditandatangani pada Ogos 2024, lazimnya dikenali sebagai Perjanjian 123 sempena seksyen berkaitan dalam Akta Tenaga Atom AS. Perjanjian selama 30 tahun ini membolehkan pemindahan teknologi dan perkongsian maklumat. Pada September 2025, Jabatan Tenaga AS meluluskan penyertaan Singapura dalam senarai Bahagian 810 bagi Destinasi yang Dibenarkan Secara Umum, yang memberikan akses kepada data teknikal terkawal mengenai teknologi nuklear Amerika. Langkah ini mengembangkan aturan sedia ada antara Suruhanjaya Kawal Selia Nuklear AS dengan NEA Singapura, yang telah bekerjasama dalam hal keselamatan sejak 2017.

Semasa Pameran Nuklear Sedunia di Paris pada November 2025, EMA menandatangani Memorandum Persefahaman dengan syarikat utiliti Perancis, EDF, sekali gus memperluas perjanjian kerjasama dua hala Singapura-Perancis yang dimeterai pada Mei 2025. Singapura turut bekerjasama dengan Syarikat Tenaga Nuklear Emirates milik UAE dan menandatangani perjanjian dengan institusi penyelidikan AS, termasuk Institut Memorial Battelle dan Makmal Kebangsaan Idaho, yang pakar dalam teknologi reaktor maju dan pengujian bahan api.

Chan menjelaskan rasional pendekatan pelbagai hala ini.

Setiap negara mempunyai pengalaman berbeza dalam konteks teknologi dan pembangunan program tenaga nuklear masing-masing... kami mahu belajar daripada semua pihak.

Beliau menegaskan bahawa Singapura perlu menyesuaikan rangka kerja kawal selia asing, bukannya menerimanya secara menyeluruh, dengan memilih amalan terbaik daripada pelbagai sistem agar sesuai dengan keperluan tempatan. Pasukan EMA telah mengadakan lawatan ke tapak kemudahan nuklear di Amerika Syarikat, Switzerland, Perancis dan Korea Selatan untuk melihat sendiri teknologi operasi dan pendekatan kawal selia.

Keselamatan, Kawal Selia dan Kerjasama Serantau

Ketika EMA menilai kebolehlaksanaan, Agensi Sekitaran Kebangsaan telah menubuhkan pasukan keselamatan nuklear khusus untuk membangunkan keupayaan kawal selia. Pemisahan fungsi promosi dan kawal selia ini sejajar dengan piawaian tadbir urus nuklear antarabangsa. NEA sudah mengendalikan rangkaian pemantauan radiasi ambien yang merangkumi 40 stesen pemantauan udara dan air di seluruh Singapura, dilengkapi peralatan untuk mengukur kepekatan radionuklid dan mengesan anomali.

Pengurusan sisa merupakan cabaran besar dalam jangka panjang. Sebarang program nuklear perlu menangani pelupusan kekal sisa radioaktif aras tinggi, yang memerlukan kestabilan geologi dan perancangan berdekad-dekad. Rangka kerja infrastruktur IAEA menyenaraikan pengurusan sisa sebagai salah satu daripada 19 bidang keupayaan kritikal yang perlu dibangunkan Singapura. Walaupun penyelesaian operasi masih dikaji, rangka kerja kawal selia perlu mengambil kira penyimpanan bahan api terpakai dan pelupusan akhirnya.

Konteks serantau menambah kerumitan kepada pertimbangan Singapura. Lima negara ASEAN, iaitu Vietnam, Indonesia, Filipina, Malaysia dan Thailand, sedang aktif mengkaji atau merancang penggunaan tenaga nuklear. Minat negara jiran ini membuka peluang kerjasama dan pada masa yang sama menjadikan penyelarasan keselamatan serantau yang lebih kukuh satu keperluan. Ang Kok Kiat, pengarah kumpulan bagi perlindungan radiasi dan sains nuklear di NEA, berkata Singapura sedang merangsang kerjasama keselamatan nuklear antara badan pengawal selia setara di rantau ini. Kerjasama ini merangkumi sistem amaran awal serantau dan keupayaan pengesanan bersama.

Ketua Pengarah IAEA Rafael Mariano Grossi berkata pada Julai 2025 bahawa Singapura mungkin contoh paling tepat bagi negara yang memerlukan tenaga nuklear, memandangkan keterbatasan wilayah, keperluan tenaga, asas teknologi dan kematangan institusinya. Beliau menjangkakan tenaga nuklear berpotensi digunakan dalam beberapa tahun, mungkin melalui kerjasama ASEAN.

Cabaran Penglibatan dan Pendidikan Awam

Selain pertimbangan teknikal dan kawal selia, Pejabat Tenaga Nuklear berdepan cabaran besar dalam komunikasi awam. Tenaga nuklear membangkitkan emosi susulan kemalangan berprofil tinggi, khususnya kebocoran dan keruntuhan teras loji Fukushima Daiichi pada 2011 selepas tsunami di Jepun. Chia Meng Hwee, timbalan pengarah Pejabat Tenaga Nuklear, berkata keyakinan awam kekal penting.

Tenaga nuklear merupakan isu yang membangkitkan emosi, jadi kita perlu mengambil kira pemahaman orang ramai dan keyakinan mereka terhadap teknologi yang akan digunakan. Kejayaan penggunaan tenaga nuklear di rantau ini juga boleh meningkatkan keyakinan awam terhadap teknologi tersebut. Sebaliknya, jika berlaku sebarang kemunduran dalam penggunaannya, persepsi tempatan dan serantau terhadap teknologi ini juga boleh terjejas secara negatif.

Pihak berkuasa mendapati terdapat jurang pengetahuan awam yang lebih luas tentang kekangan tenaga. Sesetengah penduduk menyangka Singapura sudah pun bergantung terutamanya pada tenaga solar, tanpa menyedari bahawa gas asli mendominasi campuran tenaga semasa. Chan menegaskan bahawa pendidikan perlu bermula dengan menerangkan kerentanan tenaga negara kota itu sebelum membincangkan perkara khusus tentang nuklear. Beliau berkata, jika orang ramai tidak memahami kekangan tenaga, mereka mungkin tidak mengerti mengapa negara itu sedang meneliti sumber seperti tenaga nuklear atau ammonia.

Kerajaan menerbitkan kertas latar belakang setebal 16 halaman pada Oktober 2025 bertajuk Membina Keupayaan Singapura untuk Menilai Tenaga Nuklear, bagi meletakkan perbincangan dalam konteks kekangan tenaga negara dan matlamat iklim. Institut NUS akan menempatkan pameran awam di tingkat bawah untuk menangani mitos tentang radiasi dan menerangkan asas sains nuklear. Chan mengakui penerimaan awam kekal penting, sambil menyatakan bahawa jika 90 peratus orang ramai tidak mahu loji dibina berhampiran rumah mereka, perbincangan itu akan menjadi sangat sukar.

EMA sedang menilai minat dan tahap pengetahuan orang ramai tentang pilihan nuklear. Agensi itu mengakui bahawa penggunaan yang berjaya bukan sahaja memerlukan kebolehlaksanaan teknikal, tetapi juga penerimaan sosial, yang menuntut komunikasi telus tentang manfaat dan risikonya. Seperti yang dijamin Tan See Leng semasa SIEW 2025, kerajaan akan melibatkan orang ramai secara berkala sepanjang proses ini.

Sekilas Pandang

• Singapura menubuhkan Pejabat Tenaga Nuklear di EMA pada Oktober 2025, diketuai pengarah Darryl Chan, untuk menilai teknologi nuklear maju dan membina kepakaran domestik
• Negara kota itu kini menjana 95 peratus bekalan elektrik daripada gas asli dan menyasarkan pelepasan sifar bersih menjelang 2050, sekali gus mendorong minat terhadap sumber rendah karbon
• Reaktor Modular Kecil menjadi tumpuan utama kerana memerlukan tapak lebih kecil, mempunyai sistem keselamatan pasif dan tempoh pembinaan lebih singkat berbanding loji nuklear konvensional
• Institut Penyelidikan dan Keselamatan Nuklear Singapura di NUS dilancarkan pada Julai 2025 dengan sasaran melatih 100 pakar nuklear menjelang 2030
• Kerjasama antarabangsa merangkumi perjanjian nuklear awam dengan Amerika Syarikat, Perancis dan UAE, serta kerjasama penyelidikan dengan Institut Memorial Battelle dan Makmal Kebangsaan Idaho
• Agensi Sekitaran Kebangsaan telah menubuhkan pasukan keselamatan nuklear berasingan untuk mengawal selia perlindungan dan kawal halang radiasi, dengan 40 stesen pemantauan di seluruh pulau
• Kajian teknikal selama dua tahun oleh firma perunding Mott MacDonald bermula pada September 2025 untuk menilai keselamatan dan kebolehlaksanaan SMR dalam persekitaran bandar Singapura yang padat
• Singapura belum membuat sebarang keputusan untuk menggunakan tenaga nuklear dan menegaskan penilaian keselamatan serta penglibatan awam perlu mendahului sebarang komitmen