Protes Tercetus di Sempadan Nepal Susulan Tindakan Tegas Kastam terhadap Barangan dari India

Komuniti Sempadan Membantah ketika Nepal Menguatkuasakan Peraturan Kastam yang Ketat

Protes tercetus di bandar sempadan selatan Nepal, Birgunj, selepas pihak berkuasa mula menguatkuasakan dengan tegas peraturan kastam yang mewajibkan pembayaran duti bagi semua barangan bernilai melebihi NRS 100 (kira-kira INR 63) yang dibawa masuk dari India. Tindakan penguatkuasaan itu menyasarkan pembelian harian barangan keperluan merentas sempadan, termasuk makanan, pakaian dan barangan isi rumah, lalu mencetuskan demonstrasi besar-besaran serta mengganggu corak perdagangan tradisional yang telah menjadi sandaran komuniti tempatan selama beberapa generasi.

Pergerakan barangan merentasi sempadan India-Nepal merosot dengan ketara apabila pasukan pemantauan bersama yang terdiri daripada pegawai kastam, penyiasat hasil, polis dan Pasukan Polis Bersenjata mempergiat pemeriksaan di pintu masuk. Barisan panjang terbentuk di pusat pemeriksaan, tempat anggota keselamatan kini membuka dan memeriksa setiap beg serta bungkusan yang dibawa oleh pengembara pulang dari pasar di India, termasuk bazar mingguan di kawasan sempadan seperti Phareniya di Rupandehi.

Kehidupan Harian Penduduk Sempadan Terganggu

Penduduk wilayah Terai di Nepal, khususnya di Wilayah Madhesh, telah membina hubungan saling bergantung dari segi ekonomi dengan pasar di India yang berdekatan selama beberapa dekad. Ramai keluarga kerap menyeberangi sempadan untuk membeli pelbagai barangan, daripada makanan ruji dan pakaian hinggalah bekalan pertanian seperti baja, yang menurut penunjuk perasaan tidak sentiasa mudah didapati melalui saluran kerajaan Nepal.

Penguatkuasaan yang lebih ketat itu secara berkesan telah menjadikan perjalanan membeli-belah rutin sebagai urusan birokrasi yang menyulitkan. Seorang penunjuk perasaan menyifatkan keadaan itu sebagai sekatan tanpa pengumuman, sambil menegaskan bahawa bekalan penting untuk pelbagai peristiwa kehidupan, daripada kelahiran hinggalah upacara kematian, lazimnya diperoleh dari pasar di India. Sekatan baharu itu telah mencetuskan ketegangan luar biasa di lintasan sempadan, sekali gus mengubah rentak kehidupan harian ribuan keluarga secara asas.

Pemimpin masyarakat berhujah bahawa dasar itu tidak mengambil kira realiti kehidupan di sempadan, tempat faktor geografi dan ekonomi telah mewujudkan hubungan sosial dan komersial yang erat. Pemeriksaan oleh anggota keselamatan bersenjata terhadap orang awam yang pulang daripada kunjungan biasa ke pasar menandakan perubahan besar daripada amalan terdahulu, apabila pembelian peribadi bernilai kecil diberikan pengecualian tidak rasmi.

Hubungan Roti-Beti Tertekan

Penunjuk perasaan berulang kali membangkitkan hubungan Roti-Beti (roti dan anak perempuan) yang sejak sekian lama menjadi ciri hubungan India-Nepal. Istilah ini merujuk kepada hubungan berabad-abad lamanya, termasuk perkahwinan rentas sempadan dan amalan budaya bersama, yang telah membina ikatan kekeluargaan merentasi sempadan antarabangsa. Penunjuk perasaan berhujah bahawa menganggap pembelian rutin isi rumah sebagai import komersial tidak menghormati hubungan sosial yang erat ini.

Aktivis politik daripada Parti Jana Adhikar dan kumpulan lain menuntut pengecualian bagi barangan isi rumah bernilai kecil yang digunakan untuk kegunaan domestik. Mereka berpendapat bahawa penguatkuasaan peraturan kastam komersial yang ketat terhadap pembelian peribadi menjejaskan semangat persahabatan dan saling bergantung yang menjadi asas hubungan dua hala. Protes itu merebak dari Birgunj ke Maitighar Mandala di Kathmandu, tempat kira-kira 100 belia Madhesi berkumpul dengan sepanduk yang tertera slogan seperti Batalkan duti kastam, Hormati rakyat Madhesi dan Jangan tindas rakyat miskin.

Operasi Keselamatan Diperluas dan Larangan Kenderaan

Penguatkuasaan kastam itu sebahagian daripada inisiatif keselamatan yang lebih luas, termasuk sekatan baharu terhadap pergerakan kenderaan. Kenderaan persendirian bernombor pendaftaran India kini dilarang memasuki Nepal tanpa kebenaran terlebih dahulu, satu perubahan besar berbanding amalan terdahulu apabila motosikal dan kenderaan lain kerap menyeberangi sempadan untuk kegunaan peribadi.

Pasukan pemantauan bersama yang melibatkan Jabatan Kastam, Jabatan Siasatan Hasil, Pejabat Pentadbiran Daerah, Polis Nepal dan Pasukan Polis Bersenjata telah meningkatkan kehadiran mereka di pusat kastam sekunder. Pegawai menegaskan bahawa langkah ini mencerminkan pendekatan toleransi sifar untuk mencegah import haram dan ketirisan hasil. Mereka menyatakan bahawa Akta Kastam sejak dahulu lagi mewajibkan pembayaran duti ke atas barangan bernilai lebih 100 rupee, namun peruntukan itu sebelum ini tidak dikuatkuasakan dengan begitu tegas.

Dasar kerajaan sejak dahulu lagi adalah untuk mengamalkan pendekatan toleransi sifar bagi mencegah import haram di kawasan kastam. Akta Kastam sedia ada sudah menetapkan duti bagi barangan bernilai lebih 100 rupee. Kini kami mengambil tindakan yang lebih proaktif.

Rantaian Bekalan Terjejas Teruk

Ketegangan di sempadan telah mencetuskan kesan berantai terhadap laluan bekalan barangan keperluan. Pusat Pemeriksaan Bersepadu (ICP) di Raxaul, yang mengendalikan kira-kira 75% perdagangan Nepal termasuk kargo dari pelabuhan Kolkata dan Haldia, menggantung operasi selama beberapa hari. Kira-kira 600 lori kargo yang biasanya memasuki Nepal setiap hari terkandas, membawa barangan termasuk buah-buahan, sayur-sayuran, garam, ikan, kentang, bawang dan produk petroleum.

Kerentanan ekonomi Nepal menjadi amat ketara ketika musim perayaan. Dengan perayaan Dashain, Tihar dan Chhath bakal menjelang, tempoh yang lazimnya menyaksikan kemuncak penggunaan dan aktiviti membeli-belah, gangguan itu berisiko menyebabkan kekurangan barangan penting. Walaupun pegawai melaporkan stok beras, dal, tepung dan minyak masak di gudang mencukupi, masalah pengedaran boleh menyebabkan kekurangan setempat, khususnya di pekan kecil dan kawasan luar bandar.

Persatuan Industri Gas LP Nepal memberi amaran bahawa kelewatan berterusan boleh menjejaskan bekalan gas memasak isi rumah, memandangkan simpanan petroleum dan LPG negara itu terhad. Berbeza dengan bijirin makanan yang boleh diproses oleh kilang tempatan, bekalan bahan api bergantung sepenuhnya pada pergerakan merentas sempadan. Bekalan ubat-ubatan turut mengalami kelewatan, sekali gus menimbulkan kebimbangan tentang kemungkinan kesannya terhadap sektor kesihatan.

Pembangkang Politik Tuntut Dasar Ditarik Balik

Parti Kongres Nepal, selaku pembangkang, secara rasmi menggesa supaya keputusan penguatkuasaan kastam itu ditarik balik serta-merta, dengan menyifatkannya sebagai anti-rakyat dan tidak peka ketika inflasi semakin meningkat. Ahli parlimen dari wilayah Madhesh dan Lumbini bertemu Menteri Dalam Negeri untuk menuntut pelonggaran dasar kastam, sambil menekankan pentingnya mengekalkan hubungan perdagangan yang telah terjalin selama berabad-abad, di samping mengakui perlunya menangani kegiatan penyeludupan sebenar.

Pertubuhan masyarakat sivil mencadangkan penyelesaian kompromi, termasuk tempoh sementara tanpa cukai kastam bagi menyokong lawatan kebudayaan dan pelancongan keagamaan. Pelbagai pihak berkepentingan berpandangan bahawa walaupun penguatkuasaan tegas masih diperlukan untuk membendung pengedaran dadah dan pengubahan wang haram di sempadan, pihak berkuasa perlu memberikan kelonggaran bagi barangan isi rumah dan barangan produktif yang menyokong mata pencarian masyarakat setempat.

Parti Jana Adhikar mengambil pendirian lantang dengan menyifatkan tindakan keras penguatkuasaan itu sebagai tanda ketidakupayaan kerajaan membendung ketirisan hasil berskala besar, sebaliknya menyasarkan orang awam. Pemimpin protes berhujah bahawa dasar itu memberi kesan tidak seimbang kepada isi rumah berpendapatan rendah di daerah sempadan yang bergantung pada barangan lebih murah dari pasar di India untuk mengurus perbelanjaan isi rumah.

Negeri-negeri India di Sempadan Perketat Keselamatan

Rusuhan itu mendorong pihak berkuasa India meletakkan negeri-negeri sempadan dalam keadaan berjaga-jaga tinggi. Uttar Pradesh mengaktifkan protokol keselamatan di tujuh daerah termasuk Pilibhit, Lakhimpur Kheri, Bahraich, Shravasti, Balrampur, Siddharthnagar dan Maharajganj, dengan menubuhkan 73 pusat pemeriksaan serta rondaan sepanjang masa. Langkah serupa turut dilaksanakan di utara Bengal, apabila lintasan Kakarvitta-Panitanki menyaksikan protes melibatkan pembakaran tayar dan kerosakan infrastruktur.

Ketua Menteri Bengal Barat, Mamata Banerjee, menggesa penduduk di daerah yang bersempadan dengan Nepal supaya mengelakkan kekecohan dan mengekalkan keamanan, sambil menyatakan bahawa kerajaan pusat tidak mengarahkan penutupan sempadan. Beliau menegaskan bahawa kestabilan di Nepal membawa manfaat kepada India dan menyifatkan keganasan di Kathmandu serta kawasan lain sebagai urusan dalaman yang perlu diselesaikan Nepal. Pasukan Sashastra Seema Bal (SSB) telah diarahkan supaya tidak menggalakkan pelancong memasuki Nepal berikutan pelaksanaan perintah berkurung di bandar-bandar sempadan.

Di daerah Champaran Timur, Bihar, langkah pencegahan dilaksanakan untuk mengekalkan ketenteraman apabila pasar Raxaul dan Birgunj yang berdekatan lengang dalam keadaan seperti perintah berkurung. Kira-kira 50 pelancong membatalkan rancangan untuk menyeberangi sempadan ketika bandar-bandar pintu masuk itu menggantung kegiatan biasa.

Katmandu Pertahankan Tindakan Penguatkuasaan

Pegawai Nepal menegaskan bahawa penguatkuasaan semasa bukan undang-undang baharu, sebaliknya pelaksanaan tegas undang-undang kastam sedia ada. Jabatan Kastam mengesahkan bahawa arahan Perdana Menteri dan Menteri Kewangan menyokong pendekatan toleransi sifar terhadap ketirisan hasil. Sumber kerajaan menyatakan bahawa pengelakan duti sebelum ini berleluasa di pusat kastam sekunder, sekali gus mewajarkan operasi bersama yang melibatkan pelbagai agensi keselamatan.

Pihak berkuasa melaporkan bahawa operasi pelepasan sebahagian telah disambung semula di pintu masuk utama termasuk Kakarbhitta, Biratnagar, Bhairahawa dan Nepalgunj, dengan keutamaan diberikan kepada bahan api, LPG, ubat-ubatan dan makanan. Polis kini mengiringi konvoi dari pintu sempadan bagi memastikan pergerakan barangan keperluan berjalan lancar. Pihak berkuasa India telah memberikan kerjasama dengan memastikan pejabat mereka dibuka bagi memudahkan perdagangan rentas sempadan, manakala pejabat kastam sementara dikerahkan untuk memproses penghantaran yang terkandas.

Namun, operasi penuh masih terjejas akibat kerosakan pada infrastruktur kastam semasa peringkat awal protes Gen-Z, yang menyasarkan pejabat kerajaan termasuk pos sempadan penting. Pegawai menggesa orang ramai supaya tidak melakukan pembelian panik, sambil menegaskan bahawa stok makanan negara mencukupi dan usaha sedang dijalankan untuk memulihkan kapasiti penuh sebelum musim puncak membeli-belah perayaan.

Ringkasnya

• Nepal mula menguatkuasakan duti kastam dengan tegas ke atas barangan bernilai melebihi NRS 100 (kira-kira INR 63) yang dibawa dari India, mencetuskan protes di Birgunj dan bandar-bandar sempadan lain.
• Pasukan pemantauan bersama termasuk Pasukan Polis Bersenjata menjalankan pemeriksaan rapi terhadap beg dan bungkusan di pusat pemeriksaan sempadan, menyebabkan barisan panjang dan mengganggu kegiatan membeli-belah harian merentas sempadan.
• Penduduk membangkitkan hubungan "Roti-Beti" (roti dan anak perempuan) untuk membantah apa yang mereka sifatkan sebagai sekatan tanpa pengumuman yang menjejaskan pembelian barangan keperluan termasuk makanan, pakaian dan bekalan pertanian.
• Sekatan baharu melarang kenderaan berdaftar di India memasuki Nepal tanpa kebenaran terlebih dahulu, sekali gus mengehadkan pergerakan rentas sempadan.
• ICP Raxaul, yang mengendalikan 75% perdagangan Nepal, menggantung operasi buat sementara waktu, menyebabkan kira-kira 600 lori kargo yang membawa bahan api, makanan dan ubat-ubatan terkandas.
• Parti pembangkang termasuk Kongres Nepal menuntut dasar itu ditarik balik, manakala ahli parlimen dari wilayah Madhesh dan Lumbini memohon pengecualian bagi barangan isi rumah.
• Negeri-negeri India di sempadan termasuk Uttar Pradesh, Bihar dan Bengal Barat mengaktifkan protokol keselamatan berjaga-jaga tinggi dengan pemantauan pusat pemeriksaan yang dipertingkat.
• Pegawai mempertahankan operasi itu sebagai pendekatan toleransi sifar terhadap ketirisan hasil, sambil menjelaskan bahawa peruntukan Akta Kastam bukan perkara baharu tetapi kini dikuatkuasakan dengan lebih proaktif.