Laporan PBB Dedahkan Skala Ekonomi Jenayah Saling Berhubung di Asia Tenggara

Ekonomi jenayah rentas sempadan

Rangkaian jenayah terancang di Asia Tenggara telah berubah menjadi ekonomi berhubung yang dipacu teknologi, menggabungkan penipuan, pemerdagangan manusia, penjualan dadah, perjudian haram, pencurian data dan pengubahan wang haram, menurut laporan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang diterbitkan pada 21 Julai 2026.

Laporan bertajuk An Interconnected Criminal Ecosystem: Transnational Organized Crime Threat Assessment for Southeast Asia 2026 itu menyatakan kumpulan jenayah yang dahulunya tertumpu pada satu wilayah atau kegiatan haram kini berkongsi sistem kewangan, saluran perekrutan, peralatan digital dan logistik. Struktur ini membolehkan satu kumpulan menyediakan perkhidmatan kepada kumpulan lain tanpa perlu mengawal setiap bahagian operasi jenayah.

Perubahan itu menjadikan rangkaian jenayah di rantau ini lebih fleksibel dan sukar dilumpuhkan. Sebagai contoh, operasi penipuan mungkin bergantung pada satu rangkaian untuk mendapatkan data peribadi yang dicuri, satu lagi untuk pembayaran dalam talian, satu lagi bagi pemindahan mata wang kripto dan satu lagi untuk merekrut atau memperdagangkan pekerja. Sistem kewangan dan teknikal yang sama juga boleh menyokong penyeludupan dadah, perjudian haram dan penyeludupan migran.

Delphine Schantz, wakil serantau Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Dadah dan Jenayah (UNODC) bagi Asia Tenggara dan Pasifik, menghuraikan struktur itu ketika pelancaran laporan berkenaan.

Apa yang kita lihat ialah perubahan apabila kumpulan yang dahulunya bergerak dalam lingkungan kawasan geografi dan bidang jenayah masing-masing kini beroperasi dalam beberapa pasaran haram secara serentak dengan bergantung pada saluran perkhidmatan yang sama.

Beliau membandingkan model itu dengan sistem francais korporat, dengan unit khusus mengendalikan kegiatan seperti pengubahan wang haram, pemerdagangan manusia, penyeludupan migran dan pengumpulan data, sambil kekal berhubung dengan rangkaian jenayah bersama.

Penipuan menyebabkan kerugian berskala nasional

Kesalahan penipuan menyebabkan kerugian dianggarkan antara $88.3 bilion hingga $114.1 bilion di Asia Timur, Asia Tenggara, Australia dan New Zealand pada 2025, menurut laporan itu. Malah, anggaran yang lebih rendah pun melebihi keluaran ekonomi tahunan beberapa negara di rantau ini.

Angka itu menunjukkan peningkatan mendadak berbanding anggaran kerugian antara $18 bilion hingga $37 bilion yang direkodkan pada 2023. Kenaikan itu mencerminkan perkembangan operasi penipuan serta usaha lebih baik untuk mengukur kerugian, namun UNODC memberi amaran bahawa ramai mangsa tidak melaporkan penipuan kerana berasa malu, tidak pasti atau kurang yakin terhadap pihak berkuasa.

Penipuan pelaburan, penipuan cinta, pengalihan pembayaran dan penyamaran identiti ialah antara kaedah yang digunakan untuk menyasarkan mangsa. Penjenayah semakin kerap menggunakan data curi, laman web palsu yang meyakinkan, komunikasi tersulit dan saluran pembayaran mata wang kripto untuk memindahkan dana dengan pantas merentas bidang kuasa.

Kecerdasan buatan menambah satu lagi lapisan risiko. AI generatif boleh menghasilkan mesej meyakinkan dalam beberapa bahasa, manakala alat video dan suara deepfake boleh meniru eksekutif syarikat, saudara-mara atau pegawai awam. Laporan itu turut memberi amaran bahawa kumpulan jenayah mungkin menggunakan sistem AI ejen yang boleh mengenal pasti sasaran, menjalankan kejuruteraan sosial dan membantu mencuri mata wang kripto dengan arahan manusia yang minimum.

Satu lagi teknik, yang dikenali sebagai malvertising, menyisipkan perisian hasad ke dalam rangkaian pengiklanan yang sah. UNODC berkata insiden berkaitan kaedah ini meningkat 42 peratus tahun ke tahun pada 2025. Serangan sedemikian boleh mencapai ramai pengguna tanpa penjenayah perlu menghubungi setiap orang secara langsung.

Pekerja yang diperdagangkan dipaksa menjalankan operasi penipuan

Perkembangan penipuan digital membawa kesan kemanusiaan yang serius. Individu dari sekurang-kurangnya 80 negara dan wilayah dikenal pasti berada di kompleks penipuan di seluruh Asia Tenggara. Ramai direkrut menerusi iklan yang menjanjikan pekerjaan dalam khidmat pelanggan, teknologi atau jualan dalam talian, sebelum dibawa melalui tempat transit di Asia, Timur Tengah dan Afrika.

Setibanya di sesetengah kompleks, mangsa dikurung, diugut atau didera ketika dipaksa memperdaya orang lain dalam talian. Usaha perekrutan kini meluas ke luar Asia, dengan iklan mencari penutur bahasa Jerman, Poland, Belanda, Sepanyol, Itali, Perancis, Sweden, Norway dan Inggeris.

Tekanan daripada pihak berkuasa telah mengganggu operasi beberapa kemudahan besar, khususnya di kawasan sempadan Myanmar, Laos dan Kemboja. Laporan itu menyatakan tindakan berkenaan sering menyebabkan operasi berpindah, bukannya berakhir. Kumpulan jenayah berpindah ke bangunan yang lebih kecil, rumah persendirian dan negara lain, termasuk Timor-Leste, negara kepulauan Pasifik dan beberapa kawasan di Afrika.

Penganalisis UNODC menyifatkan amalan ini sebagai pemilihan bidang kuasa. Kumpulan mencari lokasi yang peraturannya lemah, rasuah berleluasa atau agensinya kekurangan sumber. Sebuah kompleks besar mungkin lenyap selepas serbuan, sementara saluran perekrutan, sistem pembayaran, perisian dan pasukan pengurusannya terus beroperasi di tempat lain.

Inshik Sim, penganalisis utama UNODC, berkata skala rangkaian itu telah melangkaui keupayaan kebanyakan sistem penguatkuasaan sedia ada.

Skala dan kerumitan ekonomi jenayah terancang yang semakin berkembang ini mengatasi keupayaan tindak balas sedia ada, yang tidak dirangka untuk menangani kegiatan jenayah secanggih ini.

Dadah dan laluan maritim kekal sebagai sumber pendapatan utama

Penipuan digital berkembang pesat, namun pasaran penyeludupan tradisional kekal penting dalam ekonomi jenayah rantau ini. Segi Tiga Emas, tempat Myanmar, Laos dan Thailand bertemu, terus menjadi pusat pengeluaran utama metamfetamina dan dadah lain.

Nilai pasaran metamfetamina dianggarkan mencecah $74.8 bilion pada peringkat runcit, kira-kira 20 peratus lebih tinggi berbanding anggaran dalam penilaian UNODC pada 2019. Pasaran ketamin serantau bernilai antara $2.7 bilion hingga $7.2 bilion, manakala nilai heroin dianggarkan antara $24.1 bilion hingga $27.7 bilion.

Secara keseluruhan, nilai runcit tahunan pasaran metamfetamina, ketamin dan heroin dianggarkan antara $75 bilion hingga $109.7 bilion. Laluan penyeludupan menjangkau ke luar Asia, dengan bukti dadah yang dihasilkan di Asia Tenggara sampai ke Afrika, Eropah dan Asia Selatan.

Laporan itu turut memberi perhatian kepada Laut Sulu dan Laut Sulawesi, kawasan maritim yang menghubungkan Indonesia, Malaysia dan Filipina. Trafik perkapalan sah yang padat di kawasan itu memberi peluang kepada kumpulan jenayah untuk menyembunyikan kargo haram dalam kalangan penghantaran komersial biasa.

Kawasan itu digunakan untuk mengangkut dadah, senjata api, hidupan liar dan peralatan yang menyokong operasi penipuan. Peralatan komunikasi satelit, termasuk sistem satelit orbit bumi rendah, boleh membantu kemudahan jenayah beroperasi di kawasan terpencil atau lokasi yang diawasi rapi. Laluan laut yang sama juga boleh digunakan untuk mengangkut manusia dan barangan haram lain.

Perjudian haram menghubungkan pasaran jenayah

Perjudian dalam talian haram telah menjadi sumber pendapatan utama dan alat kewangan bagi rangkaian jenayah. Laporan itu menganggarkan jumlah pertaruhan haram global antara $340 bilion hingga $1.7 trilion setahun, dengan sebahagian besar infrastrukturnya berpangkalan di Asia Tenggara.

Platform perjudian boleh memproses deposit, menyamarkan pergerakan dana jenayah dan mengarahkan pengguna kepada perkhidmatan haram lain. Sistem pembayarannya mungkin dihubungkan dengan rangkaian perbankan bawah tanah, akaun penipuan dan bursa mata wang kripto. Ini menjadikan perjudian lebih daripada sekadar pasaran jenayah yang berasingan. Ia boleh menjadi saluran kewangan bagi penipuan, pemerdagangan manusia dan pengubahan wang haram.

Golongan muda berdepan risiko khusus. Pengendali haram menggunakan iklan media sosial, pempengaruh, rangkaian rujukan dan reka bentuk permainan mudah alih untuk menarik pengguna dengan pertaruhan kecil serta janji memperoleh kekayaan dengan cepat. Ciri seperti ganjaran, kedudukan dan persaingan sosial boleh membuat perjudian kelihatan seperti hiburan dan mendorong permainan berulang kali.

Hutang kemudian boleh mendorong sesetengah pengguna kepada pinjaman haram, kecurian, penipuan atau pekerjaan sebagai keldai wang. Kumpulan jenayah mungkin mempergunakan individu yang menghadapi masalah kewangan atau sudah terbabit dalam sistem keadilan, dengan mengeksploitasi hutang dan pilihan pekerjaan mereka yang terhad untuk merekrut mereka ke dalam operasi lebih luas.

Delphine Schantz memberi amaran bahawa sempadan antara permainan dalam talian dengan perjudian semakin kabur.

Walaupun permainan dalam talian pada asalnya merujuk kepada permainan digital interaktif tanpa pertaruhan wang yang diwajibkan, kedua-dua sektor ini semakin bercantum melalui ciri reka bentuk yang sengaja mengeksploitasi kekaburan ini, sekali gus menjadikan jenayah itu lebih berbahaya.

Laporan itu menyatakan peraturan nasional yang berpecah-pecah membolehkan pengendali memindahkan platform dan sistem pembayaran merentas sempadan. Menyekat satu jenama atau laman web selalunya tidak banyak kesan apabila ratusan perkhidmatan yang kelihatan berasingan berkongsi teknologi asas yang sama.

Rasuah dan kerahsiaan kewangan membantu rangkaian terus bertahan

Teknologi sahaja tidak menjelaskan perkembangan jenayah terancang. UNODC mengenal pasti rasuah sebagai pemudah cara utama yang membolehkan kumpulan jenayah mendapatkan perlindungan, mengendalikan kompleks, memindahkan barangan dan mengakses sistem kewangan formal.

Keuntungan jenayah disalurkan melalui syarikat cangkerang, kasino, rangkaian pemindahan wang tidak rasmi, akaun bank yang dikawal oleh orang tengah dan aset digital. Mata wang kripto boleh memindahkan wang dengan pantas, namun penyiasat sering kekurangan kemahiran khusus untuk menjejak, membekukan dan mendapatkannya semula.

Institusi kewangan juga semakin terdedah. Kerugian akibat penipuan meningkat jauh lebih pantas berbanding keupayaan pasaran insurans siber Asia Pasifik. Skala kerugian yang dilaporkan bermakna mangsa, bank, syarikat teknologi, penyedia telekomunikasi dan syarikat insurans mungkin berdepan persoalan yang saling bersaing tentang pihak yang patut mencegah penipuan dan pihak yang patut membayar ganti rugi kepada mereka yang terjejas.

Beberapa negara mula meletakkan tanggungjawab lebih besar pada syarikat swasta. Australia telah memperkenalkan kewajipan antipenipuan bagi bank, penyedia telekomunikasi dan platform digital, dengan peraturan yang dicadangkan meliputi pembayaran balik dan liabiliti bersama. Singapura telah mengemas kini panduan antipengubahan wang haram untuk syarikat insurans serta memperkukuh keperluan pelaporan.

Langkah ini boleh mengurangkan kerugian, namun tindakan nasional tidak mampu menandingi rangkaian yang memindahkan data, kakitangan dan saluran pembayaran merentas beberapa negara. Penyiasat memerlukan akses kepada risikan kewangan tepat pada masanya, pangkalan data bersama dan bukti yang boleh digunakan di mahkamah merentas bidang kuasa.

Mengapa serbuan tradisional memberi kesan terhad

Serbuan besar boleh menyelamatkan mangsa pemerdagangan manusia, merampas peralatan dan mengganggu operasi di sesuatu lokasi jenayah. Laporan PBB itu memberi amaran bahawa gangguan semata-mata tidak menghapuskan sistem perniagaan yang memungkinkan operasi tersebut.

Apabila sesebuah kompleks ditutup, pengurus mungkin masih mempunyai akses kepada data curi, platform digital, dompet mata wang kripto dan perekrut. Pekerja mungkin dipindahkan ke lokasi lain, sementara pasukan teknikal terus beroperasi dari negara berbeza. Kemudahan yang lebih kecil lebih sukar dikesan dan lebih sukar dikaitkan dengan organisasi jenayah yang lebih luas.

Pola itu mewujudkan jurang antara penguatkuasaan yang kelihatan dengan infrastruktur tersembunyi yang menyokong jenayah. Pihak berkuasa mungkin merampas bangunan tetapi gagal mengenal pasti pihak yang mengawal wang, perisian, perekrutan dan rantaian bekalan data.

Schantz berkata tindak balas yang hanya tertumpu pada penutupan lokasi tertentu tidak mencukupi.

Strategi membanteras jenayah terancang yang hanya tertumpu pada gangguan operasi tidak berkesan. Kita perlu menangani semua pemacunya, termasuk pencegahan dan penjejakan aliran wang.

Menjejaki aliran wang bermakna menyiasat pergerakan kewangan bersama-sama kesalahan yang mendasarinya. Ini boleh merangkumi penjejakan mata wang kripto, pengenalpastian pemilik benefisial syarikat, pemeriksaan pembayaran kasino, pembekuan aset dan usaha mendapatkan perintah pelucuthakan. Menyingkirkan keuntungan boleh menyukarkan rangkaian merekrut pekerja, merasuah pegawai dan membina semula operasi selepas tindakan penguatkuasaan.

Saranan PBB

UNODC menggesa kerajaan mengemas kini dan menyelaraskan undang-undang supaya kumpulan jenayah tidak dapat mengeksploitasi perbezaan besar antara sistem nasional. Agensi turut menggesa perkongsian risikan dibuat lebih awal serta penyiasatan yang menumpukan pada rangkaian, bukan pesalah secara berasingan.

Saranan laporan itu termasuk:

• Memperluas penyiasatan berasaskan risikan untuk mengenal pasti rangkaian sebelum berkembang.
• Memperkukuh siasatan kewangan dan usaha mendapatkan semula hasil jenayah.
• Mempertingkat kerjasama antara polis, kastam, unit risikan kewangan dan pengawal selia teknologi.
• Menangani rasuah dan lokasi yang menyediakan keadaan operasi yang selamat.
• Membangunkan tindak balas lebih kukuh terhadap kecerdasan buatan, deepfake, perkhidmatan tersulit dan jenayah mata wang kripto.
• Melindungi mangsa pemerdagangan manusia dan menyediakan bantuan menyelamat, sokongan undang-undang, penjagaan kesihatan serta pilihan kepulangan yang selamat.
• Mempertingkat perlindungan bagi kanak-kanak dan golongan muda yang terdedah kepada perjudian haram, eksploitasi dan penderaan dalam talian.

Agensi itu turut menyokong tindak balas yang mengutamakan kemanusiaan. Mereka yang dipaksa menjalankan penipuan patut dianggap sebagai mangsa apabila terdapat bukti paksaan, bukannya didakwa secara automatik sebagai peserta sukarela. Perbezaan itu penting kerana pekerja yang diperdagangkan mungkin diugut, dikurung atau dinafikan dokumen pengenalan diri.

Kerjasama serantau akan diuji oleh keupayaan rangkaian untuk bergerak lebih pantas daripada institusi rasmi. Perjanjian sedia ada, termasuk Konvensyen ASEAN Menentang Pemerdagangan Orang, menyediakan asas undang-undang untuk kerjasama, namun pihak berkuasa masih memerlukan prosedur yang serasi, piawaian bukti bersama dan sumber untuk penyiasatan berterusan.

Impak lebih luas terhadap keselamatan dan pembangunan

Laporan itu menggambarkan jenayah terancang sebagai ancaman yang melangkaui bidang polis dan mahkamah. Kerugian akibat penipuan mengurangkan simpanan isi rumah, melemahkan kepercayaan terhadap pembayaran digital dan membebankan perniagaan serta institusi kewangan. Pemerdagangan manusia memudaratkan migran dan pekerja, manakala rasuah boleh melemahkan perkhidmatan awam serta mengekang pelaburan yang sah.

Keuntungan dadah menyediakan wang untuk perkembangan selanjutnya, sementara perjudian haram dan kewangan bawah tanah mewujudkan saluran yang menghubungkan penipuan dalam talian dengan jenayah fizikal. Kanak-kanak boleh terjerumus dalam perjudian, eksploitasi atau perekrutan jenayah melalui platform sosial dan perkhidmatan mudah alih yang sama yang digunakan untuk komunikasi serta hiburan harian.

Penyebaran geografi rangkaian ini juga bermakna mangsa dan pihak yang membantu mungkin terpisah sejauh ribuan kilometer. Seseorang yang direkrut di Afrika mungkin ditahan di kompleks di Asia Tenggara, diarahkan menyasarkan mangsa di Eropah dan dibayar melalui akaun yang berkaitan dengan bidang kuasa lain. Struktur ini melambatkan penyiasatan nasional dan memberi lebih banyak peluang kepada pengurus jenayah untuk bersembunyi.

Penilaian UNODC menunjukkan sebab ekonomi jenayah di rantau ini tidak boleh diukur hanya berdasarkan rampasan dadah atau serbuan polis. Kekuatannya berpunca daripada perkhidmatan bersama, teknologi yang mudah disesuaikan, akses kepada pasaran global dan keupayaan mengeksploitasi jurang antara kerajaan dengan syarikat swasta.

Perkara Utama

• Penipuan menyebabkan kerugian dianggarkan antara $88.3 bilion hingga $114.1 bilion merentasi empat pasaran Asia Pasifik pada 2025.
• Individu dari sekurang-kurangnya 80 negara dan wilayah dikenal pasti berada di kompleks penipuan di Asia Tenggara.
• Kumpulan jenayah berkongsi perkhidmatan untuk penipuan, pemerdagangan manusia, perjudian, pencurian data, penjualan dadah dan pengubahan wang haram.
• Nilai pasaran metamfetamina serantau mungkin mencecah $74.8 bilion pada peringkat runcit.
• Jumlah pertaruhan haram dalam talian global dianggarkan antara $340 bilion hingga $1.7 trilion setahun.
• UNODC mengesyorkan siasatan kewangan yang lebih kukuh, perkongsian risikan, undang-undang yang dikemas kini dan perlindungan untuk mangsa.