Jepun dan India Membuka Laluan Baharu dalam Pembuatan Semikonduktor: Memindahkan Pengeluaran Teknologi Matang untuk Memperkukuh Rantaian Bekalan

Anjakan Strategik Jepun dan India: Pengeluaran Semikonduktor Teknologi Matang, LCD dan Bateri Beralih ke India

Dalam langkah yang menandakan penjajaran semula besar-besaran rantaian bekalan teknologi global, Jepun dan India sedang memajukan rancangan untuk memindahkan pengeluaran cip semikonduktor teknologi matang, skrin LCD dan bateri dari Jepun ke India. Inisiatif ini menyasarkan teknologi pembuatan matang dan bukannya proses termaju terkini, dengan matlamat mengurangkan kebergantungan pada pembuatan China, memperkukuh keselamatan ekonomi dan meletakkan kedua-dua negara sebagai pemain utama dalam landskap semikonduktor global yang sedang berubah.

Rancangan yang dibangunkan oleh Pertubuhan Perdagangan Luar Jepun (JETRO) dan Gabungan Industri India itu dijadualkan diumumkan semasa lawatan Perdana Menteri India Narendra Modi ke Jepun untuk menghadiri sidang kemuncak bersama rakan sejawatannya, Shigeru Ishiba. Pemilihan waktu ini mencerminkan rasa mendesak yang semakin meningkat dalam kalangan negara demokrasi untuk mempelbagaikan rantaian bekalan teknologi di tengah-tengah ketegangan geopolitik yang memuncak dan gangguan rantaian bekalan.

Mengapa Memindahkan Pengeluaran Teknologi Matang? Memahami Rasional Strategik

Semikonduktor teknologi matang—cip yang dihasilkan menggunakan proses matang dan mantap—menjadi tunjang kepada pelbagai teknologi harian. Cip ini menggerakkan sistem kawalan voltan dalam kenderaan elektrik, penyongsang untuk peralatan cekap tenaga dan kelengkapan industri. Walaupun tidak mendapat perhatian sehebat cip 2 nanometer terkini yang digunakan dalam telefon pintar atau aplikasi AI, cip lama ini penting bagi memastikan industri global berfungsi.

Jepun, yang pernah menjadi kuasa besar semikonduktor dengan menguasai 50 peratus pasaran global pada 1980-an, menyaksikan penguasaannya merosot akibat sekatan eksport yang dikenakan AS, persaingan harga sengit dari China dan kemunculan pengeluar cip khusus di Taiwan dan Korea Selatan. Hari ini, Jepun masih memiliki kekuatan besar dalam bahan, bahan kimia dan peralatan pembuatan, namun berdepan persaingan sengit daripada pengeluar China berkos rendah dalam pengeluaran besar-besaran cip teknologi matang.

Dengan memindahkan pengeluaran teknologi matang ke India, Jepun berhasrat mengekalkan daya saing dalam pasaran ini, memanfaatkan tenaga kerja India yang berkos efektif dan memastikan kapasiti pembuatan penting tidak jatuh sepenuhnya di bawah kawalan China. Bagi India pula, kerjasama ini merupakan langkah besar ke arah berdikari dalam pembuatan elektronik, sekali gus mengurangkan kebergantungan tinggi terhadap import komponen teras dari China.

Keselamatan Ekonomi dan Konteks Geopolitik

Kerjasama ini bukan sekadar soal ekonomi—ia berkait rapat dengan keselamatan negara dan geopolitik. Pandemik COVID-19 dan persaingan teknologi AS-China mendedahkan kelemahan rantaian bekalan yang tertumpu. Sejak itu, AS, Jepun dan sekutu mereka mengutamakan pembinaan ekosistem teknologi yang berdaya tahan dan pelbagai. India, sebagai anggota Dialog Keselamatan Segi Empat (QUAD) bersama AS, Jepun dan Australia, dilihat sebagai rakan penting dalam menjamin rantaian bekalan semikonduktor Indo-Pasifik.

Langkah Jepun itu juga bertujuan mengukuhkan hubungan dengan India dan menawarkan alternatif kepada hubungan yang lebih rapat dengan China, khususnya ketika India mengurus hubungan perdagangan yang rumit, termasuk tarif baharu AS terhadap barangan India.

Menelusuri Pelan Pemindahan Teknologi Jepun-India

Pelan itu memberi tumpuan kepada pemindahan pengeluaran barangan yang kapasiti pembuatannya di Jepun semakin merosot akibat persaingan daripada produk China berharga rendah. Skopnya merangkumi lebih daripada semikonduktor, termasuk:

• Paparan kristal cecair (LCD)
• Peralatan tenaga solar
• Bateri simpanan
• Pemampat dan komponen industri lain

Syarikat Jepun sudah mula melaksanakan pelan tersebut. Sebagai contoh, sebuah pengeluar bateri simpanan Jepun dijangka menandatangani memorandum persefahaman dengan rakan kongsi India, manakala sebuah pengeluar jentera elektrik Jepun sedang membina kilang pemampat di Tamil Nadu. Projek ini mudah dilaksanakan dari sudut teknikal dan kewangan, sekali gus menarik bagi firma Jepun yang mahu terus berdaya maju dalam menghadapi persaingan China.

India pula sedang bersiap sedia untuk menerima pakai undang-undang yang menyerupai undang-undang Jepun bagi mencegah kebocoran teknologi dan melindungi harta intelek—dua perkara utama dalam pembuatan teknologi tinggi.

Cita-cita Semikonduktor India: Daripada Kebergantungan Import kepada Hab Pembuatan

Industri elektronik India sekian lama bergantung pada import komponen teras semikonduktor, khususnya dari China. Inisiatif “Make in India” oleh Perdana Menteri Modi yang dilancarkan pada 2014 bertujuan mengubah negara itu menjadi hab pembuatan global. Kerajaan telah memperuntukkan hampir INR 629 bilion daripada jumlah yang dikhaskan sebanyak 650 bilion bagi insentif pengeluaran semikonduktor, sekali gus menyokong pelabur tempatan dan asing.

Pemain utama seperti Tata Electronics, Foxconn, HCL, Micron Technology dan yang lain sedang melabur dalam kilang fabrikasi dan pemasangan baharu di seluruh India. Kerajaan juga sedang memodenkan infrastruktur sedia ada, seperti Makmal Semikonduktor di Mohali, serta menyokong syarikat pemula melalui Skim Insentif Berkaitan Reka Bentuk. Cip pertama yang dihasilkan di dalam negara dijangka siap menjelang akhir 2025.

Rantaian Bekalan Global Berubah: Konteks Industri Lebih Luas

Kerjasama Jepun-India merupakan sebahagian daripada trend lebih luas untuk mempelbagaikan rantaian bekalan. Sepanjang dekad lalu, peningkatan kos buruh dan ketidaktentuan peraturan di China mendorong syarikat asing mencari pangkalan pembuatan alternatif. Jumlah tenaga mahir India yang besar, kelebihan kos dan insentif kerajaan menjadikannya destinasi yang semakin menarik.

Namun, India berdepan persaingan sengit daripada negara seperti Vietnam, yang lebih berjaya menarik pelaburan pembuatan asing hasil peraturan yang lebih ringkas dan persekitaran mesra perniagaan. Seperti yang dilaporkan oleh The Washington Post, kerenah birokrasi dan dasar India yang tidak menentu kadangkala menghalang syarikat global, walaupun pembaharuan terkini bertujuan menangani cabaran ini.

Walaupun berdepan halangan tersebut, kedudukan strategik India di Indo-Pasifik dan penyertaannya dalam QUAD menjadikannya rakan semula jadi bagi negara yang mahu mengurangkan kebergantungan pada China. Pandemik COVID-19 menonjolkan risiko kebergantungan yang terlalu tertumpu, manakala industri semikonduktor—yang sering digelar “minyak baharu” era digital—menjadi tumpuan dasar keselamatan negara dan ekonomi.

Kebangkitan Semula Semikonduktor Jepun: Pengajaran dan Batasan

Tumpuan baharu Jepun terhadap semikonduktor merupakan sebahagian daripada strategi kebangkitan industri yang lebih luas. Kementerian Ekonomi, Perdagangan dan Industri (METI) telah menetapkan semikonduktor sebagai projek nasional dan meluluskan pembiayaan sebanyak $7.7 bilion untuk memperkukuh pembuatan dalam negara. Projek seperti Rapidus, yang baru-baru ini mencapai pengeluaran perintis cip 2 nanometer termaju, memperlihatkan cita-cita Jepun untuk meraih semula kedudukan penting dalam pasaran cip global.

Namun, kilang Jepun yang paling maju masih ketinggalan hampir sedekad berbanding peneraju industri seperti Samsung dan TSMC. Negara itu kekal berdaya saing dalam bidang seperti memori NAND, semikonduktor kuasa, mikropengawal dan sensor imej CMOS, tetapi sebahagian besarnya telah meninggalkan pasaran DRAM. Dengan bekerjasama dengan India dalam teknologi matang, Jepun boleh menumpukan sumber dalam negara pada inovasi generasi seterusnya sambil memastikan kapasiti pembuatan matang kekal dalam rantaian bekalan negara sahabat.

Pemindahan Teknologi dan Harta Intelek: Melindungi Masa Depan

Salah satu aspek penting dalam pelan Jepun-India ialah penekanan terhadap perlindungan harta intelek dan pencegahan kebocoran teknologi. India akan menerima pakai undang-undang yang berasaskan kawalan ketat Jepun bagi memastikan teknologi yang dipindahkan dilindungi daripada penggunaan atau eksport tanpa kebenaran. Langkah ini amat penting memandangkan banyak teknologi semikonduktor mempunyai kegunaan dwi, iaitu untuk aplikasi awam dan ketenteraan.

Langkah sedemikian dirangka untuk meyakinkan firma Jepun dan kerajaan mereka bahawa pelaburan serta kepakaran mereka akan terjamin di India, sekali gus membuka jalan kepada kerjasama yang lebih erat pada masa depan.

Pembangunan Bakat dan Pembinaan Ekosistem

Memorandum antara Jepun dan India bukan sahaja merangkumi pembuatan, malah reka bentuk semikonduktor, penyelidikan peralatan dan pembangunan bakat. Sumber manusia India yang kukuh dalam reka bentuk cip dilihat sebagai aset utama, manakala kepakaran Jepun dalam infrastruktur pembuatan akan membantu mempercepat pembangunan ekosistem domestik yang mantap.

Kerjasama dengan firma teknologi global seperti Bosch, Renesas dan Powerchip Semiconductor Manufacturing Corporation sudah pun memperkukuh keupayaan India dalam reka bentuk cip, pembungkusan termaju dan pembuatan. Skim Insentif Berkaitan Reka Bentuk kerajaan menyokong syarikat pemula dan penyelidikan dalam bidang baharu seperti bahan 2D untuk cip generasi seterusnya.

Implikasi terhadap Persaingan Semikonduktor Global

Industri semikonduktor global sedang mengalami perubahan besar. TSMC terus menguasai pembuatan cip termaju, namun kemunculan India sebagai pemain dalam cip nod matang sedang mengubah peta industri. Ketika negara Barat berdepan kelewatan dan lebihan kos dalam projek cip masing-masing, Asia—diterajui Taiwan, Korea Selatan, Jepun dan kini India—kekal di barisan hadapan kapasiti pembuatan.

Pasaran semikonduktor India diunjurkan mencecah $63 bilion menjelang 2026. Walaupun India mungkin mengambil masa bertahun-tahun untuk menyamai keupayaan Taiwan atau Korea Selatan, tumpuannya pada cip nod matang amat sesuai untuk industri seperti automotif, telekomunikasi dan elektronik pengguna, yang mengutamakan kebolehpercayaan dan kos.

Syarikat antarabangsa utama, termasuk Micron dan Applied Materials, telah mengumumkan pelaburan besar di India, menandakan keyakinan yang semakin meningkat terhadap potensi negara itu. Dengan gangguan rantaian bekalan global dan ketegangan geopolitik yang berterusan, peranan India sebagai rakan yang dipercayai dalam pembuatan dan reka bentuk semikonduktor dijangka terus berkembang.

Cabaran dan Peluang Mendatang

Walaupun prospeknya cerah, cabaran masih wujud. India perlu terus mempermudah peraturan, menambah baik infrastruktur dan mewujudkan persekitaran perniagaan yang mampu menarik serta mengekalkan pelaburan asing. Pengalaman syarikat seperti Apple, yang telah memindahkan sebahagian operasi pemasangan ke India tetapi masih mengekalkan kebanyakan pembuatan komponen bernilai tinggi di China, menggambarkan betapa rumitnya pemindahan seluruh rantaian bekalan.

Walau bagaimanapun, kerjasama Jepun-India merupakan langkah penting ke arah ekosistem teknologi global yang lebih pelbagai, berdaya tahan dan selamat. Dengan menggabungkan kepakaran Jepun dengan kelebihan kos dan bakat India, kedua-dua negara sedang meletakkan asas bagi era baharu dalam pembuatan elektronik.

Ringkasan

• Jepun dan India sedang meneruskan rancangan untuk memindahkan pengeluaran semikonduktor teknologi matang, LCD dan bateri dari Jepun ke India, dengan matlamat mengurangkan kebergantungan pada China dan memperkukuh keselamatan ekonomi.
• Inisiatif ini menyasarkan teknologi pembuatan matang yang penting bagi industri seperti automotif dan elektronik pengguna, bukannya cip termaju terkini.
• Kerjasama ini sebahagian daripada trend lebih luas untuk mempelbagaikan rantaian bekalan, didorong ketegangan geopolitik, pandemik COVID-19 dan keperluan membina ekosistem teknologi yang berdaya tahan.
• Kerajaan India menawarkan insentif besar dan memodenkan infrastruktur untuk menarik pelaburan semikonduktor, dengan cip pertama keluaran dalam negara dijangka pada 2025.
• Strategi Jepun membolehkannya menumpukan perhatian pada inovasi generasi seterusnya sambil memastikan pembuatan teknologi matang kekal dalam rantaian bekalan negara sahabat.
• Kedua-dua negara memberi penekanan pada perlindungan harta intelek, pembangunan bakat dan pembinaan ekosistem sebagai sebahagian daripada kerjasama ini.
• Walaupun cabaran masih wujud, kerjasama Jepun-India meletakkan kedua-dua negara sebagai pemain utama dalam industri semikonduktor global yang sedang berubah.