Pembekal Nike Potong 1,800 Pekerjaan di Indonesia Susulan Kegagalan Kualiti, Lebih Banyak Pemotongan Mungkin Menyusul

Kejutan terhadap sektor pembuatan di Tangerang

Hab kasut Indonesia di Tangerang, Banten, dilanda gelombang baharu kehilangan pekerjaan selepas PT Victory Chingluh Indonesia, pengeluar kontrak utama untuk Nike, memberhentikan kira-kira 1,800 pekerja. Penghantaran syarikat itu ditolak atas faktor kualiti dan dipulangkan dari pasaran eksport, sekali gus mencetuskan pengecilan operasi yang menurut kesatuan sekerja boleh dielakkan. Keputusan itu dibuat pada saat genting bagi industri intensif buruh Indonesia, yang berdepan kos meningkat, permintaan global yang lebih lemah dan strategi jenama yang berubah dengan pantas.

Skala kejadian ini penting bagi ekonomi tempatan dan rangkaian bekalan kasut sukan global. Indonesia ialah salah satu pangkalan pengeluaran utama Nike, bersama Vietnam dan China, dan negara itu membekalkan sebahagian besar tenaga kerja yang menghasilkan kasut serta pakaian untuk jenama utama. Pegawai industri berkata pekerja Indonesia membentuk kira-kira 30 peratus tenaga kerja kilang yang membekalkan Nike dan Adidas di seluruh dunia, sekali gus mengingatkan betapa pentingnya negara itu dalam rantaian bekalan pakaian sukan global.

Pemimpin buruh berhujah bahawa pemberhentian itu berpunca daripada kegagalan pengurusan dalam kawalan kualiti, bukannya tekanan upah. Kumpulan majikan pula berkata gaji minimum serantau yang tinggi di Tangerang, fi yang tidak jelas dan kekurangan pekerja berkelayakan telah meningkatkan kos serta menurunkan produktiviti. Daripada kira-kira 3,000 pekerja yang pada awalnya dikenal pasti untuk pengecilan operasi, 1,800 telah diberhentikan. Kesatuan memberi amaran bahawa lebih ramai mungkin terjejas jika audit dalaman syarikat mendapati kecacatan terlalu meluas untuk dibaiki. Pada masa sama, kumpulan perniagaan menggesa pihak berkuasa tempatan agar menghalang kilang itu daripada berpindah sepenuhnya ke Pekalongan di Jawa Tengah, tempat kos buruh dan overhed lebih rendah.

Punca pemberhentian

Eksekutif menyebut pemulangan besar-besaran produk eksport yang gagal memenuhi piawaian jenama. Bagi kilang kontrak, penghantaran yang ditolak boleh membawa kesan buruk. Barangan yang dipulangkan mengikat aliran tunai, memerlukan kerja semula atau dibuang, dan boleh mengurangkan jumlah pesanan pada masa depan dengan ketara. Apabila beberapa kelompok pengeluaran gagal serentak, jadual pengeluaran dan rancangan tenaga kerja boleh terganggu.

Penolakan kualiti dan pemulangan

Kasut untuk jenama global perlu melepasi beberapa lapisan kawalan kualiti sebelum dihantar. Pemeriksa meneliti jahitan, sambungan, garisan gam, penjajaran tapak tengah, ketepatan warna, pelabelan dan pembungkusan. Satu kesilapan yang berulang pada ribuan pasang boleh menyebabkan seluruh penghantaran ditolak. Jika masalahnya kecil dan boleh dibaiki, kilang mungkin mengusahakan semula barangan itu. Jika masalahnya bersifat struktur atau meluas, kos kerja semula mungkin lebih tinggi berbanding menghasilkan semula produk, khususnya apabila tarikh akhir penghantaran sudah terlepas.

Mengapa kecuaian mungkin meningkat sekarang

Gabungan beberapa tekanan boleh meningkatkan kadar kecacatan. Antaranya ialah kadar keluar masuk pekerja yang tinggi di barisan pengeluaran, tempoh kerja yang dipendekkan ketika jenama mengubah campuran produk, perubahan bahan atau pembekal komponen, serta langkah mengawal kos yang mengurangkan penyeliaan di barisan. Kekurangan latihan dan rutin penyelenggaraan yang tertekan turut meningkatkan risiko kegagalan sambungan atau jahitan dalam pengeluaran berskala besar. Apabila belanjawan diketatkan, langkah perlindungan kualiti sering terjejas tepat ketika barisan produk menjadi semakin kompleks.

Unang Sunarno, pengerusi Kongres Perikatan Kesatuan Indonesia (KASBI), berhujah bahawa pekerja menanggung akibat keputusan pengurusan yang gagal melindungi kualiti sepanjang proses pengeluaran.

Kami menentang pemberhentian secara unilateral kerana perkara ini bukan salah pekerja, sebaliknya berpunca daripada masalah sistem pengeluaran. Pekerja tidak sepatutnya menjadi mangsa kegagalan pengurusan.

Kilang yang berdepan pemulangan boleh merundingkan diskaun harga, peruntukan untuk pembaikan atau tempoh penghantaran yang disemak semula dengan pembeli. Jika rundingan itu gagal, kilang menanggung kerugian. Dalam perniagaan bermargin tipis, kegagalan kualiti berturut-turut boleh mendorong pengurusan mengurangkan syif, kerja lebih masa atau terus menutup barisan pengeluaran. Itulah latar kepada tindakan Victory Chingluh.

Jumlah pekerjaan dan pekerja yang terjejas

Wakil kesatuan berkata kira-kira 1,800 pekerja telah menerima notis pemberhentian, manakala ratusan lagi masih dalam proses. Pada mulanya, pengurusan menyenaraikan kira-kira 3,000 jawatan untuk kemungkinan dikurangkan. Laporan pada penghujung Oktober menunjukkan pusingan kedua mungkin menjejaskan 2,804 pekerja tambahan di kilang Pasar Kemis milik syarikat itu, walaupun salah satu kemudahannya yang lain di Cikupa dilaporkan beroperasi seperti biasa dengan kualiti yang boleh diterima. Keadaan boleh berbeza antara kilang dalam kumpulan yang sama, bergantung pada barisan produk, pelanggan dan hasil audit terkini.

Andi Kristiantono, setiausaha agung KASBI, berkata isu utamanya ialah salah urus dan pemberhentian pekerja bukanlah penyelesaian yang tepat bagi masalah yang berpunca daripada sistem pengeluaran.

Masalah semasa bukan semata-mata kesalahan pekerja, sebaliknya berpunca daripada salah urus syarikat.

Kesatuan menggesa supaya skim pemisahan secara sukarela dilaksanakan dan bukannya pemberhentian unilateral. Dalam rundingan baru-baru ini, kedua-dua pihak membincangkan pakej yang merangkumi semua hak pekerja di sisi undang-undang serta, bagi mereka yang menerima tawaran secara sukarela, pampasan pemberhentian yang dipertingkatkan, bersamaan dua kali ganda pengiraan standard di bawah undang-undang buruh Indonesia. Pemimpin kesatuan turut meminta komunikasi yang telus bagi mengurangkan kebimbangan dalam kalangan pekerja di lokasi yang masih beroperasi seperti biasa.

Upah, kemahiran dan perdebatan mengenai gaji

Kesatuan berpendapat bahawa jenama utama yang mengeluarkan produk di Tangerang mampu mematuhi peraturan gaji serantau. Pemimpin KASBI berkata kilang kasut berjenama mempunyai keupayaan kewangan untuk memenuhi piawaian tempatan. Mereka berhujah bahawa menyalahkan upah mengalihkan perhatian daripada kegagalan kualiti yang boleh dicegah dan perancangan yang lemah. Majikan, yang diwakili di rantau itu oleh Persatuan Majikan Indonesia, pula berkata struktur kos kini membebankan kilang di Tangerang. Mereka merujuk kepada gabungan gaji minimum yang lebih tinggi, fi dan levi sampingan yang tidak menentu, serta tekanan sosial untuk mengutamakan pengambilan pekerja tempatan walaupun pencari kerja tidak memiliki kemahiran yang diperlukan oleh kilang moden.

Perniagaan berkata keadaan itu mewujudkan jurang kemahiran yang menjejaskan produktiviti dan kualiti. Pemimpin persatuan majikan di Tangerang mula menyelaras program latihan dengan pihak berkuasa tempatan untuk penduduk yang menganggur, dengan matlamat menyelaraskan kemahiran dengan keperluan industri. Tujuannya adalah untuk mengurangkan masa dan kos yang dibelanjakan kilang bagi melatih pekerja baharu, meningkatkan kadar produk yang lulus pemeriksaan kali pertama di barisan pengeluaran dan mengekalkan kadar kecacatan pada tahap yang membolehkan produk lulus pemeriksaan eksport.

Tekanan perpindahan dan pilihan Jawa Tengah

Apabila kos buruh dan overhed meningkat lebih pantas berbanding keuntungan produktiviti, syarikat sering mencari kawasan yang kosnya lebih rendah. Sebab itulah kemungkinan perpindahan ke Pekalongan di Jawa Tengah sedang dipertimbangkan. Jawa Tengah menawarkan gaji berkanun yang lebih rendah dan tanah yang lebih murah, walaupun urusan logistik mungkin lebih rumit. Kumpulan majikan di Tangerang meminta pemimpin tempatan memperbaiki iklim perniagaan supaya Victory Chingluh mengekalkan sekurang-kurangnya sebahagian operasinya di Banten walaupun mengembangkan perniagaan di tempat lain. Mesej persatuan itu kepada pegawai adalah jelas: pastikan kilang terus berdaya maju atau berdepan risiko kehilangan lebih banyak pekerjaan tempatan.

Keputusan untuk berpindah jarang sekali mudah. Syarikat perlu menimbang jarak dengan rantaian bekalan, saluran mendapatkan pekerja berkemahiran, pengangkutan, tempoh pemprosesan eksport dan hubungan dengan masyarakat. Jika masalah kualiti tertumpu di satu lokasi, eksekutif mungkin memutuskan untuk menyusun semula barisan di situ sambil melindungi pengeluaran di lokasi yang lebih stabil. Itulah pendekatan yang kelihatan diambil sekarang, dengan pengurusan menegaskan bahawa satu lagi kilang dalam kumpulan itu masih memenuhi keperluan jenama.

Tekanan terhadap Nike menular kepada pembekal

Ekosistem Nike sedang berdepan tekanan. Syarikat itu menetapkan rancangan untuk mengurangkan perbelanjaan kira-kira 2 bilion dolar dalam tempoh tiga tahun, menyelaraskan rangkaian produknya dan mempercepat automasi bagi menyokong keuntungan. Pada masa sama, permintaan pengguna terhadap barangan bukan keperluan merosot di beberapa pasaran utama. Kesilapan pengurusan inventori pada musim-musim sebelumnya menyebabkan lebih banyak barangan diskaun berada di pasaran, manakala persaingan semakin sengit apabila jenama pesaing meraih bahagian pasaran dalam kategori larian dan gaya hidup.

Perubahan itu cepat dirasai di kilang. Rangkaian produk yang lebih kecil boleh bermakna pesanan pembelian yang lebih sedikit bagi model tertentu, julat saiz yang lebih terhad atau kelulusan komponen yang lebih lewat apabila reka bentuk berubah. Kelulusan tergesa-gesa dan jadual yang dipendekkan meningkatkan risiko masalah kualiti, terutamanya jika latihan dan jumlah pekerja tidak disesuaikan dengan kadar perubahan. Pembekal juga boleh berdepan tekanan kos baharu apabila pembeli merundingkan semula harga dan meminta harga seunit yang lebih rendah atau tempoh pengeluaran yang lebih singkat. Kegagalan kualiti menjadi lebih berkemungkinan jika kilang tidak menambah kapasiti penyeliaan dan pemeriksaan seiring dengan peningkatan kadar pengeluaran.

Dasar perdagangan menambah ketidaktentuan. Tarif dan perubahan peraturan import boleh mendorong jenama global menyusun semula peta sumber, mengimbangi semula jumlah pengeluaran antara Vietnam, Indonesia dan China, atau mencari kapasiti di lokasi baharu. Pembekal yang bergantung pada kitaran produk atau geografi tertentu boleh tiba-tiba menerima peruntukan yang lebih kecil apabila strategi berubah. Apabila peruntukan dikurangkan, dorongan untuk memangkas kos meningkat dan ruang untuk kesilapan kualiti mengecil.

Tindak balas kerajaan dan perlindungan pekerja

Kementerian Ketenagakerjaan Indonesia sedang mengumpulkan maklumat mengenai pemberhentian itu, manakala pejabat buruh tempatan di Tangerang telah mengadakan pertemuan dengan wakil syarikat dan kesatuan. Pegawai memantau sama ada kilang mematuhi undang-undang berkaitan pampasan pemberhentian, tempoh notis dan caruman jaminan sosial. Di bawah Undang-Undang Cipta Kerja, formula pampasan pemberhentian telah berubah dan kini ramai majikan merangka pakej pemisahan yang menggabungkan pampasan pemberhentian, wang penghargaan tempoh perkhidmatan dan pampasan bagi hak yang belum digunakan pekerja. Skim sukarela boleh menawarkan jumlah melebihi minimum jika kedua-dua pihak bersetuju, khususnya dalam kes berprofil tinggi yang melibatkan jenama global.

Pihak berkuasa turut meneliti bantuan kewangan untuk menstabilkan kilang ketika permintaan merosot. Program kredit bernilai kira-kira 1.3 bilion dolar diumumkan bagi membantu sektor intensif buruh seperti kasut, tekstil, perabot dan pembuatan makanan. Matlamatnya adalah untuk merapatkan jurang aliran tunai supaya kilang yang berdaya maju dapat mengekalkan operasi barisan pengeluaran, membeli bahan dan mengelakkan penutupan tidak terancang ketika suku tahun yang lemah.

Walaupun berlaku pemotongan pekerjaan baru-baru ini, Indonesia kekal sebagai hab penting dalam pembuatan pakaian sukan global. Pegawai kerajaan menekankan bahawa rakyat Indonesia membentuk sebahagian besar tenaga kerja pembekal Nike dan Adidas di seluruh dunia dan negara itu terus menarik kapasiti baharu daripada pelabur asing. Gabungan skala, pengalaman dan rangkaian pembekal yang semakin berkembang ini merupakan kelebihan daya saing, dengan syarat kilang mampu mengekalkan kualiti dan mencapai sasaran penghantaran tanpa menghakis perlindungan pekerja.

Maknanya bagi hab kasut di sekitar Tangerang

Setiap pusingan pemberhentian memberi kesan kepada masyarakat setempat. Pemandu van pekerja, gerai makanan, rumah tumpangan, penjual bahan dan kedai pembaikan kecil semuanya bergantung pada gaji pekerja kilang yang stabil. Apabila pengeluar utama mengurangkan syif atau jumlah pekerja, pekan berhampiran turut merasai kesannya. Kemerosotan ini berlaku di tengah-tengah kelembapan pembuatan yang lebih meluas, yang menyebabkan ribuan pekerja diberhentikan dalam sektor tekstil dan barangan pengguna lain sepanjang tahun lalu.

Adis Dimension Footwear, satu lagi rakan kongsi utama Nike di Tangerang, menghapuskan kira-kira 1,500 pekerjaan tahun lalu ketika melaksanakan langkah mengurangkan kos. Pegawai tempatan berkata industri kasut yang lebih luas di Banten berdepan pesanan yang lemah, kos logistik yang tinggi dan lambakan barangan import. Gabungan itu mengurangkan ruang untuk kesilapan kualiti. Kilang yang mengekalkan kadar kecacatan rendah dan konsisten lulus audit paling berkemungkinan melindungi pekerjaan ketika tempoh sukar.

Bagi memastikan rantau itu terus menarik, pihak berkepentingan mengenal pasti tiga langkah utama. Pertama, tingkatkan kemahiran melalui latihan singkat dan praktikal yang berkaitan dengan barisan pengeluaran. Kedua, kurangkan beban bukan upah ke atas kilang yang mematuhi peraturan, daripada urusan permit hingga kesesakan logistik. Ketiga, perketat penguatkuasaan terhadap import haram yang menjejaskan daya saing pengeluar domestik. Kemajuan dalam bidang ini boleh mengurangkan sebab untuk syarikat berpindah dan meningkatkan dorongan untuk melabur dalam sistem kualiti yang lebih baik di lokasi operasi sedia ada.

Unjuran jangka pendek

Beberapa minggu akan datang amat penting bagi pekerja di unit Pasar Kemis milik Victory Chingluh. Laporan menunjukkan rancangan untuk satu lagi pusingan pemberhentian yang menjejaskan 2,804 pekerja. Pemimpin kesatuan berkata mereka akan terus memperjuangkan pemisahan secara sukarela dengan pampasan yang ditambah baik serta komunikasi yang jelas tentang barisan mana yang berisiko. Mereka turut memberi amaran kepada pengurusan supaya tidak menggunakan keadaan di Pasar Kemis untuk menekan pekerja di lokasi lain. Buat masa ini, pengeluaran di kilang kumpulan itu di Cikupa dilaporkan stabil, yang mungkin membantu syarikat memenuhi pesanan aktif sambil menangani masalah kualiti di kilang yang bermasalah.

Penstabilan kualiti lazimnya memerlukan pendekatan kembali kepada asas. Ini termasuk menambah pemeriksa barisan, mengaudit setiap langkah proses bagi mengenal pasti kesesakan dan variasi, mengimbangi barisan untuk mengurangkan kerja semula, memperbaharui latihan bagi operasi kritikal seperti penyambungan bahagian atas kasut, serta mengetatkan pemeriksaan bahan yang diterima. Jenama sering menghantar pasukan teknikal untuk menyokong usaha pemulihan ini kerana jadual penghantaran mereka turut bergantung padanya. Lebih cepat langkah tersebut berkesan, lebih cerah peluang untuk menstabilkan jumlah pesanan dan mengelakkan satu lagi pusingan pemotongan pekerjaan yang besar.

Bagi pekerja yang sudah kehilangan pekerjaan, keutamaan ialah pampasan pemberhentian, pemadanan pekerjaan dan kemahiran yang boleh digunakan dengan cepat. Majikan telah membincangkan usaha memperluas latihan bersama kerajaan tempatan. Kesatuan sedang menyediakan sokongan undang-undang dan bukan undang-undang bagi memastikan pekerja menerima hak mereka. Jika program kredit kerajaan sampai kepada kilang yang masih berdaya maju, program itu boleh mengurangkan dorongan untuk mengurangkan tenaga kerja sedangkan yang diperlukan hanyalah masa untuk menguruskan stok yang dipulangkan, melatih semula pasukan dan lulus audit seterusnya.

Perkara Utama

• PT Victory Chingluh Indonesia, pembekal Nike di Tangerang, memberhentikan kira-kira 1,800 pekerja selepas penghantaran eksport gagal dalam pemeriksaan kualiti.
• Pemimpin kesatuan berkata kawalan kualiti dan kegagalan pengurusan, bukannya upah, mencetuskan pemberhentian itu.
• Kumpulan majikan menyebut gaji serantau yang tinggi, fi yang tidak jelas dan kekurangan pekerja berkemahiran sebagai cabaran utama di Tangerang.
• Kira-kira 3,000 jawatan pada mulanya disenaraikan untuk dikurangkan, dan ratusan lagi masih dalam semakan.
• Laporan menunjukkan pusingan kedua mungkin menghapuskan 2,804 pekerjaan tambahan di kilang Pasar Kemis, manakala kilang sekutunya di Cikupa terus beroperasi.
• Kesatuan menggesa pemisahan secara sukarela dengan semua hak pekerja di sisi undang-undang serta pampasan pemberhentian yang ditambah baik.
• Pengurangan kos Nike, permintaan global yang lebih lemah dan perubahan strategi produk telah mengecilkan jumlah pesanan untuk pembekal.
• Pegawai kerajaan sedang memantau pematuhan dan mempromosikan program kredit bernilai 1.3 bilion dolar untuk sektor intensif buruh.
• Indonesia kekal sebagai pangkalan utama pembuatan pakaian sukan global, dengan rakyat Indonesia membentuk sebahagian besar tenaga kerja kilang Nike dan Adidas.
• Pihak berkepentingan tempatan menggesa latihan kemahiran yang lebih baik, pengurangan beban bukan upah dan penguatkuasaan lebih tegas terhadap import haram bagi mengekalkan daya saing kilang.