Maersk Melabur 118 Juta di Malaysia Ketika Tarif Membentuk Semula Rantaian Bekalan Global

Asia Tenggara melangkah ke era perdagangan baharu

Di pinggir lebuh raya utama di Shah Alam, Selangor, sebuah pusat pengedaran baharu seluas 180,000 meter persegi beroperasi dengan robot dan dulang bertingkat-tingkat. Dibina oleh AP Moller Maersk dari Denmark dengan kos kira-kira 118 juta dolar, kemudahan itu ialah tapak pengedaran terbesar syarikat berkenaan di Asia Pasifik. Ia dibuka dengan satu tawaran mudah. Dalam dunia yang berdepan kenaikan tarif dan perubahan politik, Asia Tenggara mampu memastikan pergerakan barangan berterusan, mengawal kos dan mendekatkan pengeluaran kepada pasaran pengguna yang berkembang pesat.

Para eksekutif berkata tapak itu akan mengendalikan pelbagai barangan, daripada coklat dan kasut hingga peralatan pembedahan. Barangan akan disalurkan kepada rangkaian peruncitan domestik serta pasaran luar negara melalui pelabuhan dan lapangan terbang berhampiran. Pelaburan ini berkait dengan trend serantau yang kian kukuh. Pengeluar yang berdepan duti import lebih tinggi ke Amerika Syarikat dan Eropah sedang mengembangkan operasi ke luar China, namun masih bergantung pada pembekal China untuk alat ganti dan bahan. Peralihan yang dikenali sebagai China Plus One itu mewujudkan hab baharu di Malaysia, Vietnam, Thailand dan Indonesia.

Ketegangan perdagangan mendominasi tajuk berita sejak awal 2025, dengan pusingan tarif baharu dikenakan ke atas pelbagai barangan. Syarikat perkapalan kontena dan pelanggan mereka telah mengubah laluan, menilai semula inventori dan membina fleksibiliti pada setiap peringkat rantaian bekalan. Langkah Maersk di Malaysia menunjukkan bagaimana industri bersedia memenuhi keperluan pelanggan di mana-mana sahaja pengeluaran ditempatkan, walaupun kejutan dasar terus berlaku.

Mengapa Malaysia, mengapa sekarang

Shah Alam menawarkan akses strategik ke Pelabuhan Klang, salah satu pintu masuk tersibuk di Asia Tenggara, serta Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur. Lokasi itu terletak di Lembah Klang, yang mempunyai pangkalan pengguna besar dan tenaga kerja logistik yang ramai serta berkemahiran. Malaysia telah melabur secara berterusan dalam taman perindustrian, zon bebas cukai dan proses kastam digital. Gabungan infrastruktur dan tenaga kerja itu menjadikan Selangor lokasi persinggahan yang praktikal untuk pengedaran serantau.

Di dalam pusat mega Shah Alam

Di tapak baharu Maersk, trak kontena menghantar barangan masuk ke ruang penerimaan automatik. Sistem robotik kemudian memindahkan barangan ke dalam dulang pintar dan storan rak tinggi. Sistem itu direka untuk mengurangkan pengendalian oleh manusia, meminimumkan kesilapan dan mempercepatkan pemprosesan pesanan keluar. Pelbagai jenis produk dikendalikan, daripada makanan berbungkus hingga pakaian dan peranti perubatan. Automasi itu disokong perisian yang mengagihkan inventori antara aliran domestik dan eksport dengan mengambil kira tempoh transit, pendedahan kepada tarif dan permintaan bermusim.

Elaine Low, pengarah urusan kawasan Maersk untuk Asia Tenggara, menjelaskan rasionalnya secara ringkas. Katanya, syarikat akan menempatkan kapasiti di mana sahaja pelanggan mendapatkan bekalan dan menjual produk.

Tanpa mengira industri, semua orang mencari cara yang lebih murah dan lebih baik untuk mendapatkan produk. Saya fikir kami akan mengikuti ke mana sahaja pelanggan pergi.

Manfaat kepada pelanggan

Kemudahan itu bertujuan menjadi penampan terhadap ketidaktentuan. Gudang besar dan moden membolehkan syarikat menyimpan inventori lebih dekat dengan pasaran akhir supaya destinasi dapat ditukar dengan cepat sekiranya tarif atau peraturan berubah. Maersk juga berhasrat mengurangkan kos perdagangan, yang boleh menjadi dua hingga tiga kali lebih tinggi di sesetengah pasaran Asia berbanding ekonomi maju. Tempoh pemprosesan yang lebih singkat, urusan serah terima yang lebih sedikit serta keterlihatan dari pintu kilang hingga ke rak kedai boleh mengurangkan bilangan kali barangan dikendalikan, sekali gus mengurangkan kos dan risiko.

Pengembangan berbilang tahun di seluruh Asia Tenggara

Tapak Shah Alam merupakan sebahagian daripada pengembangan lebih luas di seluruh rantau ini. Maersk merancang pelaburan lebih 500 juta dolar untuk memperluas rangkaian logistiknya di Asia Tenggara dalam tempoh beberapa tahun. Syarikat itu menjangka menambah kira-kira 480,000 meter persegi kapasiti pergudangan dan pengedaran menjelang 2026 di Malaysia, Indonesia, Singapura dan Filipina. Matlamatnya ialah menghubungkan pengangkutan laut, udara, jalan raya dan kereta api dalam satu rangkaian yang boleh mengubah aliran apabila pasaran berubah.

Beberapa projek mencerminkan strategi itu. Di Malaysia, kapasiti di Pelabuhan Tanjung Pelepas sedang dibangunkan sebagai hab logistik bersepadu yang menghubungkan pengangkutan laut, jalan raya dan kereta api. Di Singapura, ruang gudang tambahan di kawasan darat Lapangan Terbang Changi dijangka memperkukuh hab kargo udara serantau. Bagi pengangkutan jalan raya, Maersk sedang menambah armada trak di seluruh rantau ini, memperkenalkan pengangkutan menggunakan biodiesel dan melancarkan kenderaan elektrik di lokasi yang mempunyai rangkaian pengecasan. Di laut, APM Terminals sedang meningkatkan keupayaan untuk menyokong rangkaian laut yang direka semula serta pemindahan muatan tambahan. Syarikat itu juga bekerjasama dengan pihak berkuasa dalam pembangunan infrastruktur bahan api hijau untuk menyokong armada kapal rendah emisi pada masa hadapan.

Gelora perang dagang, logistik yang menyesuaikan diri

Tarif telah mengubah pertimbangan risiko bagi pengangkut global. Amerika Syarikat telah mengenakan duti menyeluruh dan kadar lebih tinggi ke atas rakan dagang utama, termasuk China. Kesatuan Eropah pula mengenakan langkah perlindungan dalam sektor tertentu. Beberapa negara sedang mempertimbangkan tindak balas masing-masing. Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi menganggarkan kenaikan 10 peratus dalam tarif menyeluruh, disertai tindak balas serupa, boleh mengurangkan kira-kira 0.3 peratus daripada keluaran global dalam tempoh tiga tahun dan menaikkan inflasi sekitar 0.4 mata peratusan setahun. Badan industri memberi amaran bahawa ketidaktentuan, bukan sekadar kadar tarif, boleh menjadi penghalang terbesar kerana syarikat menangguhkan pelaburan sementara menunggu kepastian.

Walaupun begitu, perkapalan kontena terbukti mampu menyesuaikan diri. Pengalihan laluan mengelilingi Laut Merah akibat kebimbangan keselamatan telah memanjangkan tempoh transit antara Asia dan Eropah lebih seminggu dalam banyak keadaan. Syarikat perkapalan menambah kapal untuk mengekalkan jadual mingguan. Kemarau di Terusan Panama memaksa sekatan berat muatan dan slot, sekali gus menyebabkan sebahagian kargo beralih kepada pengangkutan udara atau laluan laut alternatif. Dengan gabungan pengangkutan laut, udara dan pergudangan yang sesuai, penyedia logistik boleh mengalihkan jumlah kargo antara mod dan pintu masuk.

Pandangan Maersk dari barisan hadapan

Charles van der Steene, yang mengetuai perniagaan Maersk di Amerika Utara, berkata syarikat menjangkakan pelarasan berterusan dan bukannya kejatuhan aliran perdagangan.

Rantaian bekalan global yang kita kenali hari ini dibina selama berdekad-dekad. Kita akan menyaksikan pelarasan, dalam sesetengah kes dicetuskan oleh kepentingan politik, tetapi kami tidak percaya rantaian itu akan berubah secara asasnya akibat keadaan ini. Contohnya, di Asia, strategi China Plus One menyaksikan ramai pelanggan kami mengembangkan rangkaian sumber bekalan mereka ke Asia Tenggara.

Beliau menyebut keupayaan syarikat untuk beralih antara pintu masuk apabila peraturan berubah atau cuaca dan konflik mengganggu laluan biasa. Beliau turut menyatakan bahawa Maersk mengendalikan pesawat kargo sendiri, yang boleh mengangkut barangan penting apabila jadual pengeluaran tidak boleh menunggu perjalanan laut yang lebih perlahan. Matlamat utamanya bukan kelajuan semata-mata, tetapi ketibaan yang boleh diharap pada tarikh dijanjikan dengan harga yang boleh dirancang pelanggan.

Bekas pegawai Pertubuhan Perdagangan Dunia memberi amaran bahawa persaingan perdagangan antara Amerika Syarikat dan China boleh berlarutan selama beberapa dekad. Keadaan itu mendorong perniagaan merangka rantaian bekalan yang boleh berubah dengan pantas. Bagi ramai pengeluar, ini bermakna membina barisan pengeluaran selari di Asia Tenggara, mengekalkan pembekal di China untuk input dan mengagihkan pemasangan akhir ke negara yang kurang terdedah kepada tarif.

China Plus One memacu ledakan perkapalan intra-Asia

Perkapalan intra-Asia berkembang apabila syarikat mempelbagaikan operasi ke luar China. Data industri menunjukkan kapasiti pada laluan dalam Asia, tidak termasuk perdagangan domestik, meningkat kira-kira 13 peratus tahun ke tahun kepada hampir 2.4 juta TEU (unit bersamaan dua puluh kaki). Syarikat perkapalan menambah lebih banyak perkhidmatan ulang-alik yang menghubungkan pelabuhan China dengan Vietnam, Thailand, Malaysia, Indonesia dan Filipina. Maersk meningkatkan kapasiti serantaunya lebih 100,000 TEU dalam tempoh 12 bulan, manakala rakan kongsinya Hapag Lloyd hampir menggandakan kehadirannya dalam pasaran yang sama.

Corak perdagangan menyokong peralihan itu. Eksport China ke Amerika Syarikat merosot, manakala eksport China ke ekonomi Asia Tenggara meningkat. Kilang di Vietnam dan Thailand, misalnya, mengambil alih lebih banyak pemasangan akhir bagi barangan elektronik dan jentera. Malaysia menarik pelaburan dalam pembungkusan termaju dan peranti perubatan. Indonesia mencatat pertumbuhan dalam sektor perabot dan barangan tahan lama pengguna. Ini tidak menandakan China tidak lagi menjadi pembekal alat ganti dan bahan. Sebaliknya, ia menunjukkan pengimbangan semula yang memendekkan laluan terakhir antara pemasangan dengan pelanggan akhir.

Satu komplikasi ialah risiko duti pemindahan muatan. Pihak berkuasa Amerika Syarikat meneliti barangan yang dihantar melalui negara ketiga untuk menentukan asal usul sebenarnya, dan duti tambahan boleh dikenakan jika barangan itu dianggap tidak mengalami pemprosesan tempatan yang mencukupi. Pegawai di Asia Tenggara berikrar membanteras pelabelan semula atau pemindahan terus barangan China tanpa pemprosesan. Penelitian itu berkemungkinan berterusan. Ia mendorong pengeluar melokalkan pengeluaran secara sebenar di rantau ini dan bukannya sekadar menjalankan pemprosesan minimum.

Model Gemini dan kawalan terminal

Pada penghujung Januari 2025, Maersk dan Hapag Lloyd melancarkan Gemini Cooperation, sebuah rangkaian yang menggunakan struktur hab dan jejari. Berbanding laluan keliling dunia yang panjang dengan banyak persinggahan pelabuhan, kapal besar singgah di beberapa hab pusat sahaja. Perkhidmatan ulang-alik khusus membawa kargo ke pelabuhan jejari. Matlamatnya ialah jadual yang stabil dan konsisten, yang boleh dipercayai pelanggan walaupun dalam pasaran tidak menentu. Data awal daripada Sea Intelligence menunjukkan kebolehpercayaan jadual perikatan itu sekitar 94 peratus pada Februari 2025, suatu permulaan yang memberangsangkan ketika rangkaian itu diperluas.

Lars Mikael Jensen, ketua hab di APM Terminals, berkata kawalan terhadap terminal utama membolehkan rangkaian pulih apabila berlaku kelewatan. Beliau memberikan contoh di Rotterdam apabila semua kren diperuntukkan kepada sebuah kapal yang tiba lewat untuk membantunya mengejar masa dan memastikan sambungan seterusnya tidak terjejas. Beliau menjelaskan sasaran kebolehpercayaan itu secara praktikal.

Keupayaan mengawal kapasiti dan operasi terminal akan memberikan Gemini Cooperation baharu alat untuk mencapai sasaran kebolehpercayaan bercita-cita tingginya, iaitu 90 peratus.

Kawalan terminal juga membuka pilihan strategik. Jika jumlah penghantaran dari China menurun sementara penghantaran dari Vietnam atau Indonesia meningkat, kapal lebih besar boleh ditempatkan semula tanpa perlu mereka bentuk semula keseluruhan laluan 16 persinggahan. Jika sesebuah pelabuhan mengenakan fi baharu ke atas jenis kapal tertentu, persinggahan boleh dipindahkan ke hab berdekatan dan kargo dibawa ke destinasi seterusnya menggunakan perkhidmatan ulang-alik. Pendekatan ini memerlukan banyak sumber kerana ia menuntut pemilikan atau kawalan jangka panjang ke atas hab utama, tetapi memberikan syarikat perkapalan ruang untuk memastikan perkhidmatan kekal boleh dijangka.

Maksudnya bagi Malaysia dan negara jiran

Bagi Malaysia, pusat mega baharu dan pelaburan berkaitan pelabuhan membantu negara itu meningkatkan kedudukan dalam rantaian nilai. Ruang pengedaran moden menarik sektor bernilai tinggi dengan kepelbagaian produk yang besar, seperti peranti perubatan, pembungkusan semikonduktor dan barangan pengguna premium. Kemudahan itu turut menyokong pemenuhan pesanan runcit domestik yang lebih canggih. Lokasinya berhampiran Pelabuhan Klang dan rangkaian lebuh raya membolehkan eksport bergerak dengan urusan serah terima yang lebih sedikit. Ini dapat mengurangkan masa menunggu dan meningkatkan kebolehpercayaan bagi produk yang sensitif terhadap masa.

Jenis pekerjaan akan berubah. Automasi mengurangkan kerja pengendalian berulang, sementara permintaan meningkat bagi juruteknik, pakar perisian dan perancang inventori. Kerjasama latihan antara pengendali, kolej tempatan dan agensi negeri akan menjadi penting untuk mengisi jawatan itu. Lama-kelamaan, kumpulan tenaga kerja logistik yang lebih besar dan berkemahiran boleh menarik lebih banyak pelaburan, sekali gus mengukuhkan kluster yang memberi manfaat kepada pengeksport di seluruh rantau ini.

Risiko yang perlu diperhatikan

Peraturan lebih ketat mengenai pemindahan muatan dan asal usul barangan boleh menjejaskan sesetengah pengeksport yang bergantung pada pemprosesan minimum untuk mengelakkan tarif. Pihak berkuasa di Thailand dan Malaysia memberi isyarat bahawa mereka akan menangani pelabelan semula yang menyalahi undang-undang. Pengeluar bertindak dengan menambah kandungan tempatan yang sebenar dan mengagihkan rangkaian produk ke beberapa negara untuk mengelakkan risiko tumpuan. Perubahan dasar yang mendadak kekal menjadi kebimbangan. Pusingan tarif menyeluruh yang melibatkan banyak negara boleh mengurangkan pilihan untuk mengalihkan laluan kargo. Kelembapan ekonomi yang teruk di Amerika Syarikat juga akan menjejaskan jumlah penghantaran, memandangkan bahagian besar negara itu dalam import berkontena.

Risiko operasi masih wujud. Keadaan keselamatan di Laut Merah terus menyebabkan kapal mengelilingi Tanjung Harapan, sekali gus menambah sehingga sepuluh hari bagi sesetengah perkhidmatan. Paras air di Terusan Panama mengehadkan transit. Cuaca ekstrem boleh menyebabkan pelabuhan ditutup atau mengubah aliran eksport pertanian. Kejutan ini menguatkan keperluan untuk menempatkan lebih banyak inventori berhampiran pasaran akhir dan menggunakan kontrak fleksibel yang membolehkan pengangkut menukar mod pengangkutan atau destinasi apabila perlu.

Kemampanan dan fasa pertumbuhan seterusnya

Penyahkarbonan semakin menjadi parameter utama dalam reka bentuk rangkaian logistik. Maersk meningkatkan penggunaan biodiesel dalam pengangkutan jalan raya serantau dan mula memperkenalkan trak elektrik di lokasi yang mempunyai rangkaian pengecasan. Naik taraf terminal dan gudang dirancang dengan mengambil kira penggunaan peralatan cekap tenaga dan perancangan kawasan operasi berasaskan data. Di laut, syarikat itu bersedia menggunakan pilihan bahan api hijau ketika pengawal selia memperketat sasaran iklim dan pelanggan menuntut pelepasan lebih rendah bagi setiap penghantaran.

Metanol hijau dan bahan api rendah emisi lain masih pada peringkat awal penggunaan, dan pembangunan infrastruktur pembekalan bahan api kapal di Asia akan menjadi penting. Kerjasama dengan pihak berkuasa pelabuhan mengenai bekalan kuasa serta dengan syarikat tenaga mengenai bahan api masa hadapan akan mempengaruhi lokasi pertumbuhan hab. Di peringkat pusat pengedaran, automasi yang meningkatkan penggunaan kapal dan pusing ganti kontena boleh mengurangkan penggunaan bahan api bagi setiap unit yang dipindahkan. Kebolehpercayaan, yang memastikan kapal besar membawa muatan lebih penuh dan mengelakkan masa melahu, sama pentingnya dengan kelajuan dalam mengurangkan intensiti pelepasan.

Ringkasan

• Maersk membuka pusat pengedaran seluas 180,000 meter persegi di Shah Alam, Selangor, selepas melabur kira-kira 118 juta dolar. Ia merupakan kemudahan seumpamanya yang terbesar di Asia Pasifik.
• Tapak itu menggunakan automasi dan storan rak tinggi untuk mengendalikan pelbagai barangan, daripada makanan dan pakaian hingga peranti perubatan, bagi pasaran domestik dan eksport.
• Kemudahan itu sebahagian daripada rancangan serantau untuk melabur lebih 500 juta dolar di Asia Tenggara dan menambah kira-kira 480,000 meter persegi kapasiti menjelang 2026.
• Projek utama termasuk naik taraf berkaitan Pelabuhan Tanjung Pelepas di Malaysia dan penambahan kapasiti gudang di Lapangan Terbang Changi Singapura untuk kargo udara.
• Armada jalan raya diperluas dengan trak menggunakan biodiesel dan pengenalan kenderaan elektrik, sementara usaha membangunkan infrastruktur bahan api hijau untuk kapal diteruskan.
• Pusingan tarif dan isu keselamatan telah mengganggu perdagangan, namun rangkaian logistik menyesuaikan diri dengan mengubah laluan, menambah kapal dan menggunakan pengangkutan udara apabila perlu.
• China Plus One meningkatkan perkapalan intra-Asia. Data industri menunjukkan kapasiti laluan serantau hampir mencecah 2.4 juta TEU, dengan Maersk dan rakan kongsinya menambah perkhidmatan.
• Gemini Cooperation antara Maersk dengan Hapag Lloyd menggunakan model hab dan jejari untuk meningkatkan kebolehpercayaan. Data awal menunjukkan prestasi jadual melebihi 90 peratus.
• Malaysia dan negara jirannya berpotensi mendapat manfaat daripada pelaburan baharu, tetapi turut berdepan risiko penelitian pemindahan muatan, peluasan tarif dan kejutan operasi.
• Penyahkarbonan membentuk pilihan pelaburan, dengan pengangkutan jalan raya yang lebih hijau, kecekapan terminal dan persediaan untuk bahan api marin rendah emisi menjadi agenda utama.