Barisan Pengeluaran Automotif Global Terhenti Ketika Konflik Bekalan Nexperia antara China dengan Syarikat Induk Belanda Memuncak

Barisan Pengeluaran Terhenti di Tengah Konflik Cip Rentas Atlantik

Barisan pemasangan Honda Motor terhenti di seluruh Amerika Utara dan beberapa bahagian Jepun, menandakan kesan paling ketara setakat ini daripada perang korporat yang semakin meruncing dalam industri semikonduktor global. Pengeluar kereta itu terpaksa menghentikan pengeluaran di kilangnya di Mexico serta menyesuaikan operasi di Amerika Syarikat dan Kanada berikutan kekurangan kritikal komponen yang dibekalkan oleh Nexperia. Kekurangan ini berpunca daripada kebuntuan undang-undang dan operasi yang sengit antara unit Nexperia di China dengan syarikat induknya di Belanda, konflik yang kini menarik perhatian kerajaan di Eropah, China dan Amerika Syarikat.

Pertikaian itu berpusat pada pangkalan pembuatan di Dongguan, wilayah Guangdong, sebuah kemudahan yang secara sejarah menyumbang kira-kira 70% daripada keseluruhan pengeluaran Nexperia. Kilang ini ialah antara pengeluar cip automotif dan industri terbesar di dunia, menjadikan gangguan ini perkara yang amat membimbangkan sektor automotif global. Ketika keretakan semakin melebar, kedua-dua pihak berkeras dengan pendirian masing-masing, mencetuskan tindak balas berantai yang mengancam untuk membentuk semula rantaian bekalan cip legasi dan berpotensi memecahbelahkan syarikat itu sepenuhnya.

Kebuntuan Korporat Berhubung Pembayaran dan Kawalan

Dalam mesyuarat pemegang saham di Shanghai pada Jumaat, 26 Disember, Wingtech Technology, pemilik Nexperia China dari China, memperincikan punca gangguan bekalan itu. Syarikat tersebut menuduh ibu pejabat di Nijmegen, Belanda, menggantung penghantaran wafer pada 29 Oktober selepas unit China enggan membayar bahan yang telah dihantar. Wingtech turut mendakwa pihak Belanda menyekat pemindahan dana dalaman, sekali gus memburukkan tekanan operasi.

Syarikat induk Belanda berpendirian bahawa pihaknya terpaksa mengambil tindakan susulan pelanggaran kontrak dan isu tadbir urus. Pertikaian kewangan ini tidak berlaku secara terasing. Ia menyusuli campur tangan mengejut kerajaan Belanda pada September, apabila Kementerian Hal Ehwal Ekonomi menggunakan Akta Ketersediaan Barangan 1952 untuk mengambil alih kawalan sementara terhadap pengeluar cip Belanda itu. Kerajaan menyatakan kebimbangan keselamatan negara sebagai punca utama dan melarang Nexperia memindahkan aset selama setahun tanpa kelulusan kerajaan.

Sebagai tindak balas terhadap penggantungan penghantaran, Nexperia China bertindak pantas untuk menjamin masa depannya sendiri. Unit China itu mengisytiharkan pemisahan daripada pengurusan Eropah dan memulakan proses pengesahan pembekal wafer tempatan. Proses ini dijangka selesai antara suku pertama dengan suku kedua 2026, sekali gus mewujudkan rantaian bekalan selari yang memintas Belanda sepenuhnya.

Kesan Operasi dan Langkah Alternatif Pengeluar Kereta

Walaupun Wingtech menyifatkannya sebagai "jurang bekalan wafer yang ketara", kemudahan Dongguan berjaya mengekalkan operasi pada tahap yang lebih rendah. Sejak pertengahan Oktober, kilang itu telah menghasilkan dan menghantar lebih 11 bilion cip kepada lebih 800 pelanggan di seluruh dunia. Walaupun angka ini mengagumkan, jumlah tersebut menunjukkan penurunan 14% berbanding pengeluaran tahunan Nexperia sebelum pertikaian, iaitu lebih 110 bilion peranti.

Gangguan itu telah pun menyebabkan kerugian ketara kepada pengeluar kereta di hiliran. Penghentian sementara operasi Honda di Amerika Utara hanyalah permulaan. Syarikat itu mengumumkan penghentian tambahan di beberapa kilang Jepun yang dijadualkan pada 5 dan 6 Januari, dengan operasi dikurangkan dijangka berterusan sehingga 9 Januari. Penganalisis industri memberi amaran bahawa pengeluar kereta lain, termasuk Volkswagen dan pelanggan pembekal utama seperti Bosch dan Hella, turut merasai tekanan.

Bagi mengurangkan kesan gangguan, sesetengah pengeluar kereta dan pembekal alat ganti sedang meneroka penyelesaian logistik yang rumit. Di bawah aturan ini, pelanggan akan membeli wafer silikon secara langsung daripada kilang Nexperia di Hamburg, Eropah, mengatur pengangkutan berasingan ke China, kemudian mengikat kontrak dengan kemudahan Dongguan untuk menjalankan pembungkusan akhir. Pendekatan ini menganggap bahagian Eropah dan China Nexperia sebagai entiti berasingan, bagi memastikan setiap pihak dibayar atas sumbangan masing-masing.

Seorang pengedar produk Nexperia memberitahu media bahawa banyak syarikat kini sedang merundingkan aturan ini. Ada yang sudah mula membeli wafer daripada Nexperia Europe dan membekalkannya kepada unit China bagi mendapatkan slot pengeluaran eksklusif. Walaupun langkah ini menangani kebimbangan bekalan segera bagi pelanggan besar, ia bukan penyelesaian yang berdaya maju untuk pembekal automotif lebih kecil yang tidak mempunyai pengaruh logistik untuk menyelaraskan penghantaran antarabangsa yang rumit seperti itu.

Ketegangan Geopolitik dan Kebimbangan Keselamatan

Kemelut korporat itu pantas meningkat menjadi titik panas geopolitik. Susulan campur tangan kerajaan Belanda, Kementerian Perdagangan China mengeluarkan langkah kawalan eksport yang menyekat Nexperia China dan subkontraktornya daripada mengeksport komponen siap dan subpemasangan tertentu. Walaupun kedua-dua kerajaan melonggarkan langkah tersebut bulan lalu, ketegangan yang mendasarinya masih belum selesai.

Pada 7 Oktober, perbicaraan tergempar di Dewan Perusahaan Belanda membawa kepada penyingkiran Ketua Pegawai Eksekutif Nexperia Zhang Xuezheng, yang juga pengasas Wingtech. Mahkamah meletakkan semua hak mengundi milik Wingtech di bawah penyeliaan pentadbir bebas. Nexperia kemudian melantik Ketua Pegawai Kewangan Stefan Tilger sebagai ketua pegawai eksekutif sementara, namun pertarungan undang-undang masih jauh daripada selesai. Wingtech menyatakan bahawa perbicaraan mahkamah mengenai pertikaian yang lebih luas itu akan berlangsung di Belanda pada Januari.

Di seberang Atlantik, Amerika Syarikat memantau keadaan itu dengan kebimbangan yang semakin meningkat. Anggota Kongres Raja Krishnamoorthi, ahli paling kanan Jawatankuasa Pilihan Dewan mengenai Persaingan Strategik antara Amerika Syarikat dengan Parti Komunis China, mendesak Jabatan Perdagangan memberikan jawapan. Dalam surat kepada Setiausaha Perdagangan Howard Lutnick, Krishnamoorthi memberi amaran bahawa krisis ini mendedahkan kelemahan mendalam dalam sumber bekalan semikonduktor legasi.

Anggota Kongres itu mengetengahkan risiko khusus berkaitan peralihan Nexperia China kepada pembekal tempatan. Beliau menyatakan bahawa cip ini digunakan secara meluas dalam sektor automotif sekutu terdekat Amerika, dan sebarang peralihan kepada pembekal yang belum diperiksa rapi akan menimbulkan kebimbangan besar berhubung pensijilan keselamatan, kawalan mutu dan kebolehpercayaan. Beliau menggesa pentadbiran menilai kemungkinan kesan gangguan bekalan yang dikawal China terhadap keselamatan automotif dan risiko penarikan balik produk.

Peralihan China kepada Pembekal Tempatan

Peralihan pantas Nexperia China kepada rantaian bekalan setempat menjadi teras penyelesaian jangka panjang bagi pertikaian ini. Menurut dokumen yang dilihat Reuters, unit China itu telah mendapatkan bekalan wafer silikon daripada syarikat tempatan bagi menampung keseluruhan pengeluaran produk utamanya untuk 2026. Tumpuannya ialah cip dan modul kuasa Transistor Dwikutub Gerbang Tertebat (IGBT), yang berfungsi sebagai suis untuk mengawal arus dalam kenderaan elektrik dan peralatan industri.

Wingtech mempercepat pengesahan wafer daripada kilang semikonduktornya sendiri, Wingsky Semi, bagi menjamin apa yang disifatkan syarikat itu sebagai "bekalan yang mencukupi". Wingsky Semi dijadualkan membekalkan wafer IGBT 12 inci gred automotif, dengan pangkalan pengeluarannya di Shanghai kini berkapasiti 30,000 wafer sebulan. Selain Wingsky Semi, Nexperia China telah mendapatkan bekalan wafer IGBT 8 inci daripada Shanghai GAT Semiconductor dan United Nova Technology Co, sebuah kilang fabrikasi yang mempunyai kaitan dengan Semiconductor Manufacturing International Corp (SMIC).

Namun, pembekal tempatan inilah yang menimbulkan kebimbangan di Washington. Surat Anggota Kongres Krishnamoorthi secara khusus menggesa siasatan rasmi terhadap Wuxi NCE Power, Hangzhou Silan Microelectronics, Yangjie Technology dan Wingsky Semi. Tujuannya adalah untuk menentukan sama ada entiti-entiti ini menimbulkan risiko berkaitan pemilikan, arahan negara atau usaha mengelak kawalan eksport.

Bagi pengeluar kereta China, peralihan ini ialah strategi yang perlu untuk terus bertahan. Seseorang yang mengetahui perkara itu berkata inventori wafer yang rendah di kilang Dongguan mula menyebabkan kekurangan bagi pengeluar kereta tempatan, khususnya peranti logik, transistor dan diod. Produk ini merupakan produk Nexperia yang paling popular, dan kekurangannya mendorong industri ke arah norma baharu apabila pengeluaran di China semakin bergantung pada bahan dari China.

Kesan Undang-undang dan Masa Depan Rantaian Bekalan

Nilai kewangan yang dipertaruhkan dalam perpisahan ini amat besar. Wakil Wingtech memberitahu Shanghai Securities News yang disokong kerajaan bahawa campur tangan kerajaan Belanda mungkin melanggar perjanjian perlindungan pelaburan dua hala 2001. Syarikat itu memberi amaran bahawa ia boleh memulakan timbang tara antarabangsa dengan tuntutan sehingga $8 bilion sekiranya isu tersebut tidak diselesaikan dalam tempoh enam bulan.

Jumlah itu akan menjadi antara tuntutan ganti rugi terbesar dalam sejarah korporat baru-baru ini, sekali gus menegaskan betapa bernilainya operasi di China kepada ekosistem global Nexperia. Prosiding undang-undang pada Januari berkemungkinan menentukan sama ada syarikat itu boleh disatukan semula atau perpecahan kekal tidak dapat dielakkan.

Di luar krisis segera ini, industri sudah menyesuaikan diri dengan keadaan yang berpecah. Bahagian Eropah Nexperia sedang meneliti rancangan untuk mengembangkan operasi pembungkusan di Malaysia dan Filipina, sekali gus mempelbagaikan operasinya agar tidak terlalu bergantung pada Dongguan. Sebaliknya, unit China sedang memperkukuh hubungannya dengan kilang fabrikasi tempatan seperti Wingsky Semi dan Shanghai GAT.

Satu delegasi Belanda dijadualkan berkunjung ke China pada awal Januari untuk mengusahakan penyelesaian diplomatik. Menteri Hal Ehwal Ekonomi Vincent Karremans berkata beliau mengalu-alukan keputusan China untuk melonggarkan sekatan eksport, namun kekal berhati-hati tentang prospek jangka panjang. Walaupun usaha diplomatik ini dijalankan, perubahan struktur dalam rantaian bekalan mungkin sukar dipulihkan. "Langkah alternatif" yang digunakan pengeluar kereta hari ini boleh menjadi prosedur operasi standard pada masa depan, menyebabkan industri automotif global mempunyai dua kumpulan komponen yang berbeza dan terpisah.

Inti Pati

• Nexperia China sedang mengesahkan pembekal tempatan baharu seperti Wingsky Semi dan Shanghai GAT untuk menggantikan wafer daripada syarikat induk Belanda, dengan sasaran menjamin bekalan menjelang pertengahan 2026.
• Pertikaian itu menyebabkan pengeluaran Nexperia China merosot 14%, lalu membawa kepada penghentian pengeluaran di kilang Honda di Mexico, Amerika Syarikat, Kanada dan Jepun.
• Kerajaan Belanda mengambil alih kawalan Nexperia pada September atas alasan keselamatan negara, manakala China bertindak balas dengan kawalan eksport terhadap cip siap.
• Pengeluar kereta menggunakan langkah alternatif dengan membeli wafer daripada kilang Nexperia di Eropah dan menghantarnya ke China untuk dibungkus, bagi memintas sekatan dalaman.
• Pegawai Amerika Syarikat menyuarakan kebimbangan terhadap pembekal China yang "belum diperiksa rapi" memasuki rantaian bekalan automotif, serta memberi amaran tentang kemungkinan risiko keselamatan dan mutu.
• Wingtech mengancam untuk menuntut sehingga $8 bilion melalui timbang tara antarabangsa terhadap kerajaan Belanda, dengan mendakwa perjanjian pelaburan dua hala telah dilanggar.