Restoran Jepun di Luar Negara Catat Kemerosotan Bersejarah susulan Kesan Masalah Ekonomi China

Perkembangan Masakan Jepun di Peringkat Global Tersekat

Buat pertama kali sejak Jepun mula menjejaki penyebaran masakannya di seluruh dunia, jumlah restoran Jepun yang beroperasi di luar negara merosot, menurut tinjauan kerajaan yang dikeluarkan pada akhir November. Perubahan bersejarah ini menandakan detik penting dalam globalisasi kulinari yang menyaksikan premis makanan Jepun berkembang daripada 55,000 lokasi pada 2013 kepada kemuncak 187,000 hanya dua tahun lalu. Data baharu menunjukkan kira-kira 181,000 restoran Jepun beroperasi di luar negara pada 2025, sekali gus menandakan pembalikan ketara dalam trajektori yang meningkat secara konsisten selama lebih sedekad.

Kemerosotan itu, meskipun sederhana pada kadar lebih 3% berbanding angka 2023, mencerminkan trend ekonomi dan geopolitik lebih mendalam yang menjejaskan perniagaan antarabangsa serta pertukaran budaya. Kementerian Pertanian, Perhutanan dan Perikanan Jepun telah menjalankan tinjauan dwitahunan ini sejak 2013, dengan menggunakannya sebagai petunjuk utama penerimaan produk makanan Jepun di peringkat antarabangsa. Data itu menjadi rujukan penting bagi usaha kerajaan Jepun mengembangkan eksport makanan ke seluruh dunia, dengan jumlah premis di luar negara berfungsi sebagai ukuran pengaruh budaya dan saluran pengedaran bahan makanan Jepun.

Kemerosotan Ekonomi China Dorong Penurunan

Penurunan jumlah restoran Jepun di luar negara tertumpu terutamanya di China, yang masih memiliki jumlah premis sedemikian paling banyak di luar Jepun. Tinjauan itu mendapati China kehilangan kira-kira 15,260 restoran Jepun dalam tempoh dua tahun, menjadikan jumlah keseluruhannya 63,500 lokasi. Ini merupakan penurunan hampir 20% dalam tempoh 24 bulan sahaja, menandakan betapa mendalamnya kesan cabaran ekonomi China terhadap perniagaan asing yang beroperasi di negara itu.

Kesukaran ekonomi China sejak kebelakangan ini telah didokumentasikan dengan baik. Negara itu berdepan gabungan permintaan domestik yang lemah, krisis berpanjangan dalam sektor hartanah dan hutang kerajaan tempatan yang tinggi. Cabaran ini mewujudkan persekitaran operasi yang sukar bagi restoran yang menawarkan cita rasa antarabangsa, ketika pengguna China semakin mengetatkan perbelanjaan dan mengutamakan pilihan tempatan. Krisis hartanah khususnya telah mencetuskan kesan berantai di seluruh ekonomi, mengurangkan kekayaan isi rumah dan melemahkan keyakinan pengguna.

Kesan ekonomi terhadap restoran Jepun di China berlaku seiring ketegangan perdagangan yang lebih luas antara kedua-dua negara. Awal tahun ini, China melaksanakan penggantungan menyeluruh terhadap import makanan laut Jepun susulan pelepasan air terawat dari Loji Kuasa Nuklear Fukushima Daiichi. Langkah itu, yang bermula pada Ogos 2023, menyumbang kepada penurunan 14.6% eksport makanan Jepun ke China pada tahun tersebut, meskipun keseluruhan eksport makanan Jepun mencatat rekod. Gabungan tekanan ekonomi dan ketegangan politik telah mewujudkan keadaan amat mencabar bagi restoran Jepun di bandar-bandar utama China.

Perubahan Tingkah Laku Pengguna China

Data ekonomi China menunjukkan bahawa penurunan jumlah restoran Jepun mencerminkan perubahan lebih luas dalam tingkah laku pengguna negara itu. Menurut petunjuk ekonomi terkini, jualan runcit di China meningkat hanya 1.3% pada November berbanding tahun sebelumnya, kenaikan paling perlahan sejak Disember 2022. Jualan kereta merosot 8.3%, manakala pembelian perkakas rumah serta peralatan audio visual turun 19.4%. Angka ini menggambarkan pengguna yang semakin berhati-hati berbelanja untuk barangan bukan keperluan, dengan makan di restoran asing sering menjadi antara kemewahan pertama yang diketepikan.

Cabaran yang dihadapi restoran Jepun di China bukan hanya berlaku dalam sektor kulinari. Pelaburan aset tetap di China merosot 2.6% dalam 11 bulan pertama 2025, manakala pelaburan hartanah turun 15.9% berbanding tahun sebelumnya. Angka pelaburan ini menunjukkan prestasi paling lemah sejak Jun 2020, menandakan perniagaan merentas sektor mengurangkan rancangan pengembangan. Bagi pengusaha restoran Jepun yang giat berkembang di China sepanjang dekad sebelumnya, keadaan ekonomi ini memaksa mereka membuat keputusan sukar tentang penutupan cawangan dan pengecilan operasi.

Pertumbuhan di Pasaran Tidak Dijangka

Ketika sektor restoran Jepun di China menguncup dengan ketara, rantau lain mencatat pertumbuhan memberangsangkan yang membantu mengimbangi kemerosotan di Asia. Amerika Tengah dan Selatan muncul sebagai pasaran pertumbuhan yang tidak dijangka, dengan jumlah restoran Jepun meningkat kira-kira 20%, atau sekitar 2,400 premis baharu. Pegawai kementerian mengaitkan perkembangan ini dengan minat yang semakin meningkat terhadap anime Jepun dan fenomena budaya pop lain, yang mendorong golongan muda di negara-negara Amerika Latin untuk mencuba masakan Jepun.

Timur Tengah juga mencatat pertumbuhan kukuh dalam jumlah premis makanan Jepun, dengan peningkatan kira-kira 20% atau sekitar 300 lokasi. Menurut analisis kementerian, perkembangan ini didorong oleh kesedaran kesihatan yang semakin tinggi dalam kalangan pengguna Timur Tengah, yang melihat masakan Jepun sebagai pilihan lebih sihat berbanding hidangan antarabangsa lain. Pengguna rantau itu yang secara relatifnya berada dalam kedudukan kewangan yang baik semakin menghargai penekanan masakan Jepun terhadap bahan segar, protein rendah lemak dan sayur-sayuran.

"Populariti budaya dan masakan Jepun yang semakin meningkat di negara Eropah seperti Jerman, Perancis dan Itali telah menghasilkan jualan pada paras rekod, dengan eksport ke Kesatuan Eropah dan Britain secara gabungan meningkat 16.2%," menurut data eksport terkini.

Perubahan taburan geografi dalam perkembangan restoran Jepun ini menunjukkan bagaimana faktor budaya boleh mempengaruhi corak globalisasi kulinari dengan ketara. Walaupun keadaan ekonomi kekal penting, tarikan budaya pop Jepun dan imej masakan Jepun yang sihat terbukti menjadi pemacu pertumbuhan yang kuat di rantau yang sebelum ini kurang diterokai oleh perniagaan Jepun.

Kesan Lebih Luas terhadap Strategi Eksport Makanan Jepun

Kerajaan Jepun menetapkan sasaran eksport makanan yang bercita-cita tinggi, iaitu ¥2 trilion menjelang 2025 dan ¥5 trilion menjelang 2030. Sasaran ini terjejas oleh sekatan import terkini China dan kelembapan ekonominya, khususnya kerana China sebelum ini merupakan destinasi eksport makanan terbesar Jepun. Pada 2023, meskipun keseluruhan eksport makanan mencatat rekod ¥1.45 trilion, eksport ke China merosot 14.6% kepada ¥237.6 bilion.

Kemerosotan jumlah restoran Jepun di China mungkin membawa kesan jangka panjang terhadap eksport produk makanan Jepun, kerana premis-premis ini sering menjadi pintu masuk dan saluran pengedaran penting bagi bahan makanan Jepun. Data tinjauan itu amat relevan kerana jumlah restoran di luar negara menjadi rujukan utama bagi mengukur penerimaan produk makanan Jepun di pasaran asing. Pengurangan jumlah restoran Jepun di China mungkin bermakna permintaan terhadap bahan asli Jepun turut merosot, daripada kicap premium dan pes miso hinggalah produk makanan laut khusus.

Namun, strategi eksport makanan Jepun menunjukkan daya tahan menerusi kepelbagaian pasaran. Pada 2024, eksport sake Jepun meningkat 6.4% kepada ¥43.5 bilion, dengan Amerika Syarikat mencatat kenaikan besar sebanyak 25.9% kepada ¥11.4 bilion, hampir menyamai eksport ke China yang berjumlah ¥11.7 bilion. Pertumbuhan di pasaran lain ini menunjukkan pengeluar makanan Jepun berjaya menyesuaikan diri dengan perubahan keadaan global dengan mencari pengguna baharu di rantau berbeza.

Ketegangan Diplomatik Menambah Tekanan Ekonomi

Kemerosotan jumlah restoran Jepun di China tidak boleh dilihat dari sudut ekonomi semata-mata. Ketegangan diplomatik antara Tokyo dan Beijing mencapai tahap membimbangkan sejak beberapa bulan kebelakangan ini, dengan pakar menyatakan faktor politik turut menyumbang kepada persekitaran perniagaan yang mencabar. Ketegangan ini khususnya menjejaskan sektor pelancongan Jepun, yang sangat bergantung pada pelawat China yang lazimnya merupakan pelancong dengan perbelanjaan tertinggi di negara itu.

Data terkini menunjukkan kesan besar terhadap industri pelancongan Jepun, dengan lebih 500,000 tempahan penerbangan dari China ke Jepun dibatalkan dan agensi pelancongan China menghentikan lawatan berkumpulan. Gangguan itu dikaitkan dengan kebimbangan politik dan keselamatan, termasuk kenyataan kontroversi pegawai Jepun serta kebimbangan yang semakin meningkat dalam kalangan rakyat China. Sektor pelancongan Jepun, yang meraih kira-kira ¥8.1 trilion hasil pelancongan dalam beberapa tahun kebelakangan ini dengan pelawat China menyumbang kira-kira satu perlima daripada jumlah tersebut, berdepan kerugian ekonomi besar sekiranya ketegangan ini berterusan.

Osaka, hab ekonomi kedua terbesar Jepun, paling teruk terjejas akibat kemerosotan pelancongan. Denryu Lin, yang mengendalikan kira-kira 80 penginapan percutian di tengah Osaka, berkata beliau menyaksikan perniagaannya merudum sejak akhir November apabila ketegangan antara Tokyo dan Beijing meningkat. "Lebih 600 tempahan, melibatkan lebih 1,000 tetamu China, telah dibatalkan hingga hujung tahun," kata Lin, sambil menambah bahawa "semua kenalan saya dalam sektor hartanah dan pelancongan sedang bergelut." Tekanan yang dirasai seluruh sektor ini mencerminkan betapa eratnya hubungan pelbagai industri Jepun dengan pelancongan dari China.

Perbalahan diplomatik itu nampaknya semakin buruk berikutan kenyataan ahli politik Jepun dan kebimbangan keselamatan yang meningkat di Jepun, sekali gus mencetuskan lebih banyak pembatalan serta penghentian pakej pelancongan. Lapangan Terbang Antarabangsa Kansai mencatat pengurangan penerbangan paling besar di seluruh negara, manakala hotel, peruncit dan restoran berdepan gelombang pembatalan. China telah mengarahkan syarikat penerbangannya mengurangkan penerbangan ke Jepun hingga Mac 2025, sekali gus terus membataskan perjalanan antara kedua-dua negara.

Perubahan Serantau dalam Globalisasi Kulinari Jepun

Walaupun berdepan kemunduran di China, perkembangan globalisasi kulinari Jepun terus menunjukkan kemajuan di rantau lain. Amerika Syarikat kekal sebagai pasaran kedua terbesar untuk restoran Jepun dengan kira-kira 26,360 premis, menunjukkan kestabilan relatif meskipun jumlah di China merosot. Korea Selatan berada di tempat ketiga dengan 19,800 restoran Jepun, diikuti Mexico dengan 7,430 lokasi.

Pertumbuhan di Amerika Tengah dan Selatan amat menarik kerana mencerminkan fenomena pertembungan budaya. Anime dan manga Jepun semakin popular di seluruh Amerika Latin, sekali gus mencetuskan kesan yang disebut sesetengah penganalisis sebagai "kuasa lembut" yang mendorong minat terhadap aspek lain budaya Jepun, termasuk masakannya. Keserasian budaya ini membantu restoran Jepun bertapak di pasaran yang mungkin sebaliknya berdepan persaingan lebih sengit daripada masakan Asia lain atau tradisi makanan tempatan.

Pasaran Eropah juga menunjukkan potensi bagi eksport makanan Jepun, dengan negara seperti Jerman, Perancis dan Itali mencatat jualan produk Jepun pada paras rekod. Eksport gabungan ke Kesatuan Eropah dan Britain meningkat 16.2% kepada ¥2.7 bilion pada 2024, menandakan pengguna Eropah semakin mempunyai cita rasa yang mendalam terhadap masakan dan bahan makanan Jepun. Kepelbagaian pasaran ini membantu mengurangkan kerentanan Jepun terhadap cabaran ekonomi atau politik di mana-mana satu negara.

Respons Strategik Jepun terhadap Perubahan Pasaran

Berdepan cabaran serentak daripada kelembapan ekonomi China dan ketegangan diplomatik, perniagaan serta pegawai kerajaan Jepun giat merangka strategi untuk mengekalkan momentum globalisasi kulinari. Di Stargate Hotel Kansai Airport di Osaka, pengarah bilik Jiro Kobayashi berkata bahagian pelanggan China telah merosot 20 mata peratusan kepada 30% berbanding paras sebelum pandemik. Hotel itu kini menyasarkan pelanggan dari Asia Tenggara, Taiwan dan Korea Selatan untuk mengisi kekurangan permintaan.

Strategi kepelbagaian pasaran ini dapat dilihat di seluruh sektor pelancongan dan eksport makanan Jepun. Peruncit sedang menyesuaikan jangkaan dan pendekatan pemasaran mereka. Sesetengah rangkaian menyaksikan penurunan jualan bebas cukai, namun berjaya mengekalkan hasil keseluruhan menerusi permintaan domestik. Rangkaian kosmetik Yojiya di Kyoto melaporkan jualan kepada pelawat China merosot 10% pada akhir November, tetapi kerugian itu diimbangi oleh peningkatan perbelanjaan domestik.

Sejak pembukaan semula pascapandemik, kerajaan Jepun menggesa wilayah-wilayahnya mempelbagaikan sumber pelawat, dengan kemajuan yang tidak sekata tetapi ketara. Di Gifu, tetamu dari China kini merangkumi 10% penginapan, turun daripada 41% pada 2019. Di Shizuoka, angka itu turun kepada 45% daripada 71%. Walaupun penurunan ini bermakna kehilangan hasil, ia juga menunjukkan usaha kepelbagaian yang berjaya, sekali gus menjadikan wilayah-wilayah ini kurang terdedah kepada gangguan pada masa depan dalam hubungan China-Jepun.

Kemerosotan mendadak pelancongan dari China mungkin akhirnya membantu mempercepat peralihan Jepun kepada pangkalan pelawat yang lebih pelbagai," kata Akiko Kohsaka, penyelidik kanan di Institut Penyelidikan Jepun. "Ia mungkin mendorong perubahan lanjut dalam cara wilayah memposisikan diri di pasaran. Persediaan untuk masa depan penting dilakukan.

Masa Depan Masakan Jepun di Luar Negara

Walaupun berdepan cabaran semasa, pakar berpendapat prospek jangka panjang masakan Jepun di luar negara kekal positif, meskipun taburan geografinya mungkin berbeza daripada jangkaan sebelumnya. Kemerosotan hampir 20% jumlah restoran Jepun di China merupakan pembetulan yang ketara, namun jumlah keseluruhan premis di seluruh dunia masih lebih tiga kali ganda berbanding 55,000 yang direkodkan pada 2013.

Strategi eksport makanan Jepun semakin tertumpu pada pasaran yang mempunyai potensi pertumbuhan lebih kukuh dan hubungan diplomatik lebih stabil. Amerika Syarikat muncul sebagai pasaran yang amat menjanjikan, dengan eksport sake melonjak 25.9% pada 2024 dan keseluruhan eksport makanan meningkat 6.4% kepada ¥206.2 bilion pada 2023. Pertumbuhan ini didorong oleh jualan buri (ikan ekor kuning) dan teh hijau yang kukuh, menandakan pengguna Amerika semakin menggemari produk kulinari Jepun dengan cita rasa yang lebih mendalam.

Pengetahuan dan kemahiran tradisional pembuatan sake yang dimasukkan dalam senarai Warisan Budaya Tidak Ketara UNESCO pada Disember 2024 dijangka meningkatkan lagi minat terhadap budaya dan masakan Jepun di seluruh dunia. Persatuan Pengeluar Sake dan Shōchū Jepun giat mempromosikan sake kepada pelawat antarabangsa serta bekerjasama dengan sommelier untuk memperluas kelompok peminatnya, menunjukkan bahawa prestij budaya akan terus menjadi pemacu penting globalisasi kulinari.

Cabaran pasaran China dijangka berterusan dalam masa terdekat. Ketua Pegawai Eksekutif China Trading Desk, Subramania Bhatt, meramalkan bahawa "Jepun mungkin dapat memulihkan separuh hingga dua pertiga daripada jumlah yang hilang di China dalam tempoh 12 hingga 18 bulan akan datang, tetapi buat masa ini, era menganggap China sebagai enjin pertumbuhan yang sentiasa boleh diharap bagi pelancongan Jepun, khususnya bagi tempat seperti Osaka, sudah berakhir." Penilaian ini mencerminkan kesedaran lebih luas bahawa Jepun perlu membangunkan strategi yang lebih pelbagai untuk mengembangkan sektor kulinari dan pelancongannya.

Perkara yang Perlu Diketahui

• Jumlah restoran Jepun di luar negara merosot buat kali pertama pada 2025, daripada 187,000 kepada kira-kira 181,000 premis.
• China mencatat kemerosotan terbesar, kehilangan kira-kira 15,260 restoran Jepun (penurunan hampir 20%) kepada 63,500 lokasi.
• Pertumbuhan di Amerika Tengah dan Selatan (naik 20% atau 2,400 restoran) serta Timur Tengah (naik 20% atau 300 lokasi) membantu mengimbangi kemerosotan di Asia.
• Amerika Syarikat kekal sebagai pasaran kedua terbesar untuk restoran Jepun dengan 26,360 premis, diikuti Korea Selatan dengan 19,800 dan Mexico dengan 7,430.
• Cabaran ekonomi China, termasuk permintaan domestik yang lemah dan krisis hartanah, menyumbang kepada kemerosotan jumlah restoran Jepun.
• Ketegangan diplomatik antara Jepun dan China memburukkan cabaran ekonomi, dengan lebih 500,000 tempahan penerbangan dibatalkan dan agensi pelancongan China menghentikan lawatan berkumpulan.
• Walaupun merosot, jumlah keseluruhan restoran Jepun di luar negara kekal lebih tiga kali ganda berbanding 55,000 yang direkodkan pada 2013.
• Eksport makanan Jepun mencapai rekod ¥1.45 trilion pada 2023 meskipun eksport ke China merosot 14.6%.
• Kerajaan Jepun menetapkan sasaran eksport makanan sebanyak ¥2 trilion menjelang 2025 dan ¥5 trilion menjelang 2030.
• Jepun semakin menumpukan usaha mempelbagaikan pasaran eksport dan sumber pelancongan bagi mengurangkan pergantungan pada China.