Skim Pemulangan Bekas Minuman Baharu Singapura Cetus Kebimbangan Kenaikan Harga Walaupun Disokong Kerajaan

Era Baharu Kitar Semula Bekas Minuman

Singapura sedang bersiap sedia untuk perubahan besar dalam cara penduduknya mengambil dan membuang minuman dalam botol dan tin. Bermula pada April 2026, Skim Pemulangan Bekas Minuman (BCRS) akan memperkenalkan deposit mandatori 10 sen yang boleh dikembalikan bagi kebanyakan minuman berbungkus yang dijual dalam bekas plastik dan logam berkapasiti antara 150 mililiter hingga 3 liter. Matlamat alam sekitarnya jelas, namun implikasi kewangan terhadap perniagaan dan pengguna mencetuskan perdebatan hangat dalam industri minuman di seluruh pulau itu.

Skim ini, yang dikendalikan oleh konsortium pengeluar minuman utama termasuk Coca-Cola, F&N Foods dan Pokka, merupakan usaha paling bercita-cita tinggi Singapura untuk meningkatkan kadar kitar semula bekas minuman. Agensi Sekitaran Kebangsaan (NEA) telah memberikan lesen kepada Beverage Container Return Scheme Limited (BCRS Ltd.), sebuah syarikat bukan untung yang ditubuhkan oleh syarikat gergasi industri ini, untuk mereka bentuk dan mengendalikan sistem seluruh negara itu.

Cara Sistem Deposit Berfungsi

Konsepnya kelihatan mudah. Pengguna akan membayar tambahan 10 sen apabila membeli kebanyakan minuman dalam botol dan tin. Deposit ini boleh dikembalikan sepenuhnya apabila bekas kosong dipulangkan di pusat pengumpulan yang ditetapkan dan dilengkapi mesin layan diri pemulangan (RVM). Mesin ini, yang serupa dengan mesin yang diuji di Singapura sejak beberapa tahun kebelakangan ini tetapi dengan antara muka yang dikemas kini, akan mengimbas kod bar dan tanda deposit pada bekas sebelum memproses bayaran balik melalui kaedah pembayaran elektronik seperti PayNow.

Lebih 1,000 pusat pemulangan dijangka beroperasi di seluruh Singapura menjelang April, dengan pelaksanaan awal tertumpu pada pasar raya utama sebelum diperluas ke kawasan perumahan HDB dan pusat penjaja. Sheng Siong mengesahkan bahawa kesemua 87 kedainya akan menjadi pusat pemulangan, sekali gus menyediakan akses mudah kepada pengguna di seluruh negara.

Kos Tersembunyi dan Tekanan Kewangan

Selain deposit 10 sen yang ditanggung pengguna, pelbagai yuran dan kos pentadbiran yang rumit menjadi kebimbangan utama pengeluar minuman. BCRS mewajibkan semua pengilang, pengimport dan pengedar minuman yang terlibat mendaftar dengan pengendali skim serta membayar pelbagai yuran bagi membiayai infrastruktur pengumpulan, pengasingan dan kitar semula.

Setiap pengeluar berdaftar perlu membayar yuran pendaftaran sekali sahaja sebanyak S$500. Setiap produk yang didaftarkan dikenakan yuran tambahan S$5. Bagi setiap unit, pengeluar perlu membayar kira-kira 3 sen untuk tin aluminium dan 4 sen untuk bekas plastik yang dipasarkan. Yuran pengeluar ini dikira berdasarkan unjuran hasil daripada jualan bahan dan deposit yang tidak dituntut.

Beban kewangan jauh lebih berat bagi pengimport yang tidak dapat mempengaruhi reka bentuk pembungkusan. Kod bar antarabangsa yang digunakan pada minuman import tidak lagi diterima di bawah skim ini bagi mencegah penipuan, kerana kod bar yang sama mungkin tertera pada bekas yang dijual di luar Singapura tanpa deposit dikenakan. Untuk mematuhi peraturan, pengimport perlu melekatkan pelekat khas yang diluluskan BCRS, dengan tanda deposit dan kod bar baharu khusus untuk Singapura. Harga pelekat ini antara 4 hingga 18 sen setiap satu, bergantung pada jumlah pesanan, dan perlu dibeli daripada tiga vendor yang diiktiraf.

Pengimport yang memilih menggunakan kod bar antarabangsa dan bukannya melekatkan pelekat baharu pula berdepan struktur kos yang berbeza tetapi sama mencabar. Fi jaminan yang boleh dikembalikan dikenakan untuk mencegah penipuan dan melindungi integriti skim. Bagi penghantaran sebanyak 100,000 bekas, fi jaminan ini boleh mencecah S$28,000, atau kira-kira 30 sen seunit. Walaupun fi itu boleh dikembalikan sepenuhnya dan boleh diberikan dalam bentuk jaminan bank, ia menjadi beban aliran tunai yang besar bagi perniagaan kecil.

Devang Bafna, pengarah Tian Ma Group Holdings yang mengimport dan menjual minuman dari seluruh rantau ini, menjelaskan kesan berantai kos tersebut. Gudangnya mengendalikan hampir sejuta botol dan tin merangkumi kira-kira 200 produk setiap bulan.

Saya tiada pilihan selain memindahkan kos itu kepada pengguna dan akhirnya, harga keseluruhan akan meningkat," kata Bafna. "Kami tiada pilihan. Kesannya berantai. Jika seorang menaikkan harga, yang lain juga perlu berbuat demikian, dan akhirnya pengguna yang menanggung semuanya.

Cabaran Khusus bagi Pengimport

Industri bir kraf berdepan halangan yang amat sukar di bawah rangka kerja kawal selia baharu itu. Perniagaan bir kraf sering mengimport minuman keluaran bermusim dari negara seperti Australia dan United Kingdom, dengan setiap kelompok mempunyai reka bentuk tersendiri. Di bawah BCRS, setiap reka bentuk baharu perlu didaftarkan secara berasingan dan pengimport perlu menunggu kelulusan sebelum produk boleh dijual.

Corrine Chia, pengasas bersama pengedar bir kraf The Drinking Partners, menjelaskan betapa pentingnya masa dalam industrinya. Proses pendaftaran dan kelulusan mengambil masa 12 hingga 16 minggu, sekali gus memendekkan tempoh jualan dengan ketara bagi produk yang biasanya mempunyai jangka hayat kira-kira 12 bulan. Proses manual melekatkan label pada tin dan botol turut menambah kos tenaga kerja.

"Saya rasa usaha mendapatkan maklumat amat sukar. Kami tidak tahu apa yang sedang berlaku," tambah Chia. "Kami berasa sangat bimbang, tetapi yang pasti, kos akan meningkat."

Pengimport minuman lain turut menyuarakan kebimbangan serupa tentang daya maju model perniagaan mereka di bawah skim baharu itu. Seorang pengedar borong kombucha berkata kos melekatkan pelekat pada 800,000 tin yang diimport setiap tahun mencecah kira-kira S$24,000 setahun, tidak termasuk tenaga kerja yang diperlukan untuk melekatkannya. Syarikat itu mungkin perlu menaikkan harga sebanyak 70 sen. Seorang lagi pengedar, Andrei Ng dari Itrade Beverage, berkata geran kerajaan sebanyak S$2,500 hanya akan menampung satu pertiga daripada kos mencetak kod bar yang mematuhi skim, manakala perbelanjaan pentadbiran berterusan terus mengecilkan margin keuntungan.

Tindak Balas Kerajaan dan Reaksi Industri

Menjawab kebimbangan industri mengenai kenaikan kos, Agensi Sekitaran Kebangsaan mengumumkan Geran Peralihan Pengeluar BCRS pada 20 Januari 2026. Geran sekali sahaja sehingga S$2,500 bagi setiap pengeluar berdaftar ini bertujuan membantu perniagaan mengurus kos awal pematuhan terhadap skim. Geran ini boleh digunakan untuk mengimbangi yuran pendaftaran produk, yuran pengeluar dan kos pelekat skim. BCRS Ltd. akan menguruskannya secara automatik tanpa memerlukan permohonan. Geran ini akan mengimbangi yuran pendaftaran dan yuran pengeluar semasa pengebilan, dan perniagaan hanya akan dikenakan baki kos.

Dalam pekeliling kepada pengeluar minuman, NEA mengakui skim ini memberi kesan yang berbeza-beza terhadap pelbagai jenis perniagaan. Agensi itu menyatakan bahawa sesetengah pengeluar lebih bersedia untuk melaksanakan peralihan sambil meminimumkan kesan kos, manakala yang lain berdepan cabaran logistik. Geran ini sah sehingga 30 September 2027.

Pengumuman kerajaan itu menerima reaksi bercampur-campur daripada industri minuman. Walaupun pengeluar utama secara umumnya menerima matlamat kemampanan di sebalik skim ini, perniagaan kecil berhujah bahawa geran S$2,500 hanya memberikan kelegaan sementara daripada kos yang akan terus terkumpul. Lim Jialiang, pengasas syarikat pengedaran bir Watering Hole, menyifatkan geran itu sebagai "tampalan sementara" yang hanya menampung kos pelekat untuk beberapa bulan.

"Akhirnya, skim ini akan memindahkan kos kepada pengguna, dan ini bermakna sesetengah model perniagaan import selari tidak lagi berdaya maju," kata Lim.

Jens Ruebbert, presiden Dewan Perniagaan Eropah di Singapura yang mewakili pembuat bir seperti Carlsberg dan Heineken, memberikan pandangan berbeza. Katanya, ahli dewan secara umumnya menerima matlamat kemampanan di sebalik skim ini, walaupun terdapat kos tambahan untuk tenaga kerja dan pelarasan.

"Namun, saya rasa matlamat yang lebih besar dan aspek kemampanan skim ini diterima baik. Penglibatan orang ramai amat diperlukan, dan syarikat menyedarinya. Kami juga telah melalui proses yang sama di bahagian lain dunia," kata Ruebbert.

Kesan terhadap Pengguna dan Harga

Persoalan utama bagi kebanyakan rakyat Singapura ialah kesan kos ini terhadap harga runcit. Pengimport dan peruncit kecil memberi amaran bahawa harga minuman boleh meningkat sebanyak 25 hingga 60 sen apabila skim ini dilancarkan. Ini merupakan kenaikan yang besar bagi minuman dalam tin biasa yang kini berharga antara 70 sen dengan S$1.20.

Jurang harga antara minuman import dengan keluaran tempatan mungkin mengecil dengan ketara. Di beberapa kedai runcit kejiranan, minuman dalam tin yang diimport dari Thailand atau Indonesia boleh berharga serendah S$0.70 hari ini, manakala minuman keluaran tempatan lazimnya berharga hampir S$1. Kos pematuhan baharu, khususnya keperluan menggantikan kod bar pada produk import, boleh menghapuskan kelebihan harga ini.

BCRS menolak ramalan kenaikan harga paling buruk dengan merujuk pengalaman antarabangsa. Pengendali skim itu menyatakan bahawa bagi kebanyakan minuman yang dijual di pasaran tempatan, pengeluar boleh melaksanakan peralihan sambil meminimumkan kesan kos sehingga hampir setara dengan yuran pengeluar, iaitu kurang daripada 5 sen seunit. Namun, anggaran ini terutama terpakai kepada pengeluar utama yang boleh mencetak kod bar BCRS terus pada pembungkusan, sekali gus mengelakkan kos pelekat sepenuhnya.

Di kilang pembuatan Coca-Cola di Negeri Sembilan, Malaysia, yang membekalkan pasaran Singapura dan Malaysia, sehingga 1,000 botol dihasilkan setiap minit. Tolga Cebe, ketua pegawai eksekutif bagi Singapura, Malaysia dan Brunei di Bottling Investments Group, The Coca-Cola Company, berkata peralihan ini memerlukan perubahan dalam pelbagai bahagian perniagaan.

Kami perlu mengemas kini dan menyemak setiap reka bentuk pembungkusan di Singapura supaya mematuhi BCRS," kata Cebe. "Ini akan melibatkan beberapa kos peralihan sekali sahaja, perubahan pada barisan pengeluaran dan pelarasan untuk mengurus kerumitan proses ini.

Konteks Alam Sekitar dan Pandangan Pakar

Walaupun kosnya menjadi kontroversi, alasan alam sekitar bagi pelaksanaan BCRS tetap kukuh. Kadar kitar semula isi rumah Singapura merosot kepada paras terendah dalam rekod, iaitu 11 peratus pada 2024, manakala kadar kitar semula plastik sekitar 5 peratus. Bekas minuman membentuk sebahagian besar bahan kitar semula isi rumah, tetapi sering tercemar atau dibuang dengan cara yang salah, sekali gus mengurangkan kecekapan kitar semula.

Bukti antarabangsa menunjukkan skim pemulangan dengan deposit boleh meningkatkan kadar kitar semula dengan ketara. Taiwan mencapai kadar kitar semula botol PET sekitar 95 peratus menerusi sistem insentifnya. Negara Eropah seperti Jerman dan Norway mencatatkan kadar melebihi 90 peratus. Sistem ini terbukti berkesan mengurangkan sisa yang dihantar untuk pembakaran, mengurangkan pelepasan gas rumah hijau dan mengurangkan penggunaan sumber dara.

Lionel Dorai, pengarah eksekutif Zero Waste Singapore, menegaskan bahawa kemudahan akses menjadi kunci kejayaan skim ini, khususnya bagi isi rumah berpendapatan rendah.

Pertama, kos meningkat dan dalam banyak keadaan, maklumat mungkin tidak sampai kepada mereka," kata Dorai. "Saya rasa yang penting ialah memastikan pendidikan disampaikan melalui pendekatan seluruh masyarakat.

Zero Waste Singapore bekerjasama dengan NEA untuk memasang mesin layan diri pemulangan di hab kitar semula di kawasan seperti Pioneer dan Queenstown. Organisasi itu mendapati bahawa pengelompokan pelbagai pilihan kitar semula di satu lokasi meningkatkan penyertaan dan mengurangkan kadar pencemaran berbanding purata kebangsaan.

Profesor Madya Chua Yeow Hwee dari Sekolah Sains Sosial Universiti Teknologi Nanyang, yang mengkhusus dalam tingkah laku pengguna, menekankan kepentingan mewujudkan sistem yang melibatkan semua pihak berkepentingan. Beliau berkata, memastikan semua pihak dalam ekosistem mempunyai pemahaman yang sama akan membantu menghasilkan kesan berkekalan melalui usaha masyarakat, dan bukannya bergantung pada satu pihak berkepentingan atau insentif kewangan sementara.

Garis Masa Pelaksanaan dan Persoalan yang Belum Terjawab

Skim ini akan dilancarkan secara rasmi pada 1 April 2026, dengan tempoh peralihan sehingga 30 September 2026. Dalam tempoh enam bulan ini, stok berlabel bukan BCRS dan stok berlabel BCRS boleh dijual. Bekas tanpa tanda deposit skim tidak akan dikenakan caj 10 sen, manakala bekas yang mempunyai label baharu akan dikenakan caj tersebut. Kebanyakan bekas minuman dengan kod bar baharu dijangka muncul di rak mulai Jun 2026, meskipun mesin layan diri pemulangan akan dipasang lebih awal bagi membolehkan ujian dan membiasakan pengguna dengan sistem ini.

NEA menjelaskan bahawa skim ini hanya terpakai kepada minuman yang dibekalkan untuk penggunaan tempatan di pasaran Singapura. Produk untuk eksport, termasuk produk yang dihasilkan di dalam negara untuk pasaran luar negara, barangan yang diimport untuk dieksport semula dan bekalan untuk saluran perjalanan ke luar negara, dikecualikan daripada skim ini. Rangka kerja kawal selia akan dikuatkuasakan dengan tegas. NEA menyatakan tindakan akan diambil terhadap penjualan tin dan botol yang tidak mematuhi BCRS mulai 1 Oktober 2026.

Menjelang pelancaran pada April, beberapa persoalan masih belum terjawab. Kaedah pembayaran balik masih dimuktamadkan, dengan pilihan seperti PayNow sedang dipertimbangkan. Pengumuman rasmi mengenai butiran pelaksanaan dijangka dibuat menjelang akhir Januari. Pihak berkepentingan industri juga sedang menunggu maklumat lanjut tentang tempat bekas yang dikumpulkan akan dikitar semula. NEA menyatakan BCRS Ltd. akan berkongsi maklumat lanjut tentang rancangan ini apabila sudah bersedia.

BCRS Ltd. telah menganjurkan bengkel dalam talian untuk memberikan penerangan kepada pengeluar tentang skim ini. Secara purata, kira-kira 70 peserta menghadiri setiap satu daripada tiga sesi pertama yang diadakan antara Oktober dengan Januari. Tiga lagi sesi dijadualkan pada Februari. Pengendali skim itu berkata pihaknya terus berhubung dengan pengeluar yang terjejas untuk meneliti cara yang lebih praktikal dan fleksibel bagi memenuhi keperluan. Beberapa bulan sebelum pelancaran, ramai pengguna masih belum mengetahui cara skim ini berfungsi, meskipun penduduk berkata deposit itu boleh menggalakkan tabiat kitar semula yang lebih baik jika mesin ditempatkan di lokasi yang mudah dikunjungi.

Perkara Utama

• Skim Pemulangan Bekas Minuman Singapura dilancarkan pada 1 April 2026, dengan deposit boleh dikembalikan sebanyak 10 sen bagi kebanyakan minuman dalam botol dan tin (150ml hingga 3 liter)
• Pengguna boleh memulangkan bekas kosong di lebih 1,000 mesin layan diri pemulangan di seluruh pulau untuk mendapatkan semula deposit melalui pembayaran elektronik
• Kos industri merangkumi yuran pendaftaran S$500, yuran S$5 bagi setiap produk, yuran pengeluar 3-4 sen seunit dan kos pelekat 4-18 sen bagi pengimport
• Fi jaminan sehingga S$28,000 bagi 100,000 unit dikenakan kepada pengimport yang menggunakan kod bar antarabangsa untuk mencegah penipuan
• Pengimport dan peruncit kecil memberi amaran harga boleh meningkat sebanyak 25 hingga 60 sen akibat kos pematuhan
• Kerajaan mengumumkan geran peralihan S$2,500 yang sah sehingga 30 September 2027 untuk membantu menampung kos pematuhan
• Pengeluar utama boleh meminimumkan kos dengan mencetak kod bar yang mematuhi skim terus pada pembungkusan, manakala pengimport berdepan kos tenaga kerja manual dan bahan yang lebih tinggi
• Pengimport bir kraf berdepan cabaran tersendiri kerana minuman keluaran bermusim memerlukan pendaftaran dan kelulusan berasingan
• Kadar kitar semula plastik Singapura sekitar 5 peratus, berbanding lebih 90 peratus di negara yang mempunyai skim deposit serupa
• Tempoh peralihan enam bulan dari April hingga September 2026 membolehkan stok yang mematuhi dan tidak mematuhi skim dijual