Kepulangan ke Masa Silam yang Memecah Rekod
Industri filem Hong Kong menemui kejayaan yang tidak dijangka menerusi sebuah komedi perjalanan masa yang menoleh kembali kepada sejarahnya sendiri. Back To The Past, dibintangi Louis Koo dan Raymond Lam, memecahkan rekod kutipan pawagam, sekali gus menjadi filem berbahasa Cina dengan kutipan tayangan sulung tertinggi dalam sejarah bandar itu. Filem yang ditayangkan pada malam Tahun Baharu itu meraih lebih HK$10.9 juta pada hari pertama tayangannya sahaja. Menjelang penghujung minggu pertama, kutipannya mencecah HK$45.4 juta, mengatasi rekod terdahulu yang dicatatkan filem popular seperti The Last Dance dan Twilight Of The Warriors: Walled In.
Kandungan
- Kepulangan ke Masa Silam yang Memecah Rekod
- Realiti Pahit Pasaran yang Semakin Mengecil
- Nostalgia: Pedang Bermata Dua
- Di Sebalik Tabir: Tenaga Kerja dalam Krisis
- Jurang Belanjawan yang "Tidak Sihat"
- Halangan Struktur dan Masalah Pembiayaan
- Perubahan Serantau dan Persaingan Global
- Membimbing Generasi Baharu
- Kesimpulan
Filem berdurasi 107 minit itu turut mencatat kejayaan serupa di luar negara, dengan kutipan global setakat ini berjumlah US$8.2 juta. Filem itu telah diedarkan di lebih sedozen negara, termasuk Amerika Syarikat, Kanada, Britain dan Australia. Prestasi komersial ini berbeza ketara daripada suasana umum industri yang bergelut dengan kejatuhan jualan tiket dan penutupan pawagam.
Komedi fiksyen sains berlatarkan sejarah itu ialah sekuel kepada siri drama popular terbitan penyiar TVB pada 2001, A Step Into The Past. Filem ini mengisahkan pengembaraan Hong Siu Lung, lakonan Koo, seorang anggota polis abad ke-21 yang ditugaskan mengembara ke China purba untuk memastikan pertabalan Qin Shi Huang, lakonan Lam. Filem itu berjaya menghimpunkan semula barisan pelakon asal siri berkenaan, termasuk Jessica Hsuan dan Sonija Kwok, sekali gus menyentuh nostalgia mendalam dalam kalangan penonton tempatan.
<Realiti Pahit Pasaran yang Semakin Mengecil
Walaupun Back To The Past menceriakan penghujung tahun, gambaran statistik yang lebih luas bagi pawagam Hong Kong pada 2025 suram. Data daripada Hong Kong Box Office Limited menunjukkan jumlah pendapatan tahunan kira-kira HK$1.13 bilion, iaitu penurunan hampir 16% berbanding 2024. Kejatuhan ini meneruskan trend menurun, selepas pendapatan pada 2024 sudah pun merosot 6% berbanding tahun sebelumnya.
Kesukaran itu turut kelihatan di jalanan bandar. Sekurang-kurangnya 10 pawagam ditutup sejak awal 2024. Jumlah pawagam yang beroperasi di Hong Kong kini sebanyak 52, merosot mendadak daripada 72 pada 1999, walaupun jumlah penduduk meningkat lebih 8% dalam tempoh berkenaan. Kadar sewa yang tinggi di rantau Asia Pasifik dan perubahan tabiat pengguna menyukarkan pengusaha untuk terus bertahan selepas penutupan berpanjangan akibat pandemik Covid-19.
Pada 2025, tiada satu pun filem Hong Kong tersenarai dalam sepuluh teratas carta kutipan pawagam keseluruhan hujung tahun. Kedudukan teratas dikuasai filem antarabangsa, dengan filem animasi Jepun Demon Slayer: Kimetsu No Yaiba The Movie mendahului carta. Filem tempatan dengan kutipan tertinggi ialah filem animasi Another World, yang meraih kira-kira satu persepuluh daripada kutipan filem nombor satu tahun sebelumnya, The Last Dance.
<Nostalgia: Pedang Bermata Dua
Kejayaan Back To The Past sebahagian besarnya dikaitkan dengan nostalgia. Keupayaan filem itu membawa penonton kembali ke zaman kegemilangan televisyen Hong Kong menyentuh hati ramai penonton. Seorang penulis Taiwan yang mengendalikan laman web pengkritik filem popular Lessons From Movies merakamkan sentimen ini dalam hantaran Facebook yang tular.
"Bahagian paling menarik tentang filem ini ialah rasa akrab yang kita rasai apabila barisan pelakon asal kembali... Melihat mereka bersama sahaja sudah cukup untuk membuatkan peminat lama menangis," tulis pengkritik itu, sambil menyifatkan filem tersebut sebagai perjalanan besar kembali ke zaman muda bagi peminat setia.
Namun, kebergantungan pada nostalgia membawa risiko jangka panjang. Louis Koo, yang turut menerbitkan filem itu menerusi syarikatnya One Cool Group, menyebut tentang "jurang generasi" dalam industri. Katanya, penonton sering hanya sanggup membeli tiket untuk menonton wajah yang sudah dikenali, sekali gus mewujudkan halangan besar bagi pelakon baharu untuk memegang watak utama. Fenomena ini mengehadkan keupayaan industri untuk memperbaharui barisan bakat dan berkembang seiring perubahan zaman.
Mendapatkan ilham daripada kaca televisyen juga semakin sukar apabila penerbit drama televisyen tempatan bergelut menghasilkan kandungan baharu dan menarik bakat baharu dalam keadaan jumlah penonton merosot serta persaingan daripada platform penstriman semakin sengit. Atas sebab itu juga, pelakon dan pengarah veteran Eric Tsang mengumumkan pada Januari bahawa beliau akan meletakkan jawatan sebagai pengurus besar TVB untuk kembali ke dunia perfileman.
<Di Sebalik Tabir: Tenaga Kerja dalam Krisis
Ketika bintang Back To The Past meraikan kejayaan, ramai profesional di belakang tabir berdepan keadaan yang sukar. Pengarah Ho Cheuk-tin, yang memenangi anugerah Pengarah Baharu Terbaik di Anugerah Filem Hong Kong pada 2023 menerusi The Sparring Partner, sudah hampir tiga tahun tidak terlibat dalam penerbitan filem. Walaupun berjaya pada peringkat awal, minat pelabur semakin pudar, memaksanya mencari pendapatan daripada sumber lain.
Ho memberitahu wartawan bahawa sumber utama pendapatannya tahun lalu datang daripada kemunculannya dalam siri drama dan rancangan realiti ViuTV, bukannya kerja pengarahan. Beliau menganggap dirinya bertuah berbanding rakan seindustri yang tidak dapat mencari pekerjaan alternatif.
Mungkin semua filem hanya boleh mula menjalani penggambaran apabila menerima pelaburan kerajaan," kata Koo dalam sebuah program ViuTV, sambil menyifatkan suasana semasa sebagai "menakutkan.
Kesan itu turut dirasai oleh kru. Curry Hui, juruteknik kamera yang menceburi industri pada 2007, berkata penerbitan filem sebelum ini merangkumi 70% daripada kerjanya. Nisbah itu kini merosot kepada 40%, manakala kerja televisyen dan video YouTube mengisi kekosongan. Untuk menyara hidup, beliau mula memandu untuk Uber semasa pandemik dan terus melakukannya antara projek filem.
<Jurang Belanjawan yang "Tidak Sihat"
Rick Lau, pengarah fotografi, berkata industri itu telah kehilangan "sumber rezeki utamanya." Jelasnya, belanjawan filem kini semakin terpolarisasi. Sesuatu penerbitan sama ada filem pecah panggung berskala besar yang menggaji sekumpulan kecil tenaga kerja elit, atau projek berskala kecil dengan belanjawan yang sangat terhad.
"Keadaan ini telah mewujudkan industri yang tidak sihat," kata Lau. Kekurangan filem dengan belanjawan sederhana bermakna peluang untuk pelbagai golongan profesional mengasah kemahiran dan memperoleh gaji yang mencukupi semakin berkurangan. Cecilia Then, pengurus produksi, berkata kos operasi harian asas mencecah kira-kira HK$200,000. Apabila belanjawan lebih rendah daripada paras ini, jabatan-jabatan terpaksa bersaing mendapatkan sumber, sekali gus berpotensi menjejaskan mutu dan membawa kepada ulasan buruk. Keadaan ini mewujudkan kitaran buruk apabila keuntungan yang rendah menghalang pelaburan lanjut.
<Halangan Struktur dan Masalah Pembiayaan
Pembikin filem berdepan pelbagai cabaran struktur selain keadaan ekonomi pasaran semata-mata. Menurut penerbit Angus Chan, pelabur kini "lebih berhati-hati dalam membuat pengiraan." Ramai yang keberatan menyalurkan modal kepada projek yang belum mendapat pembiayaan kerajaan menerusi skim seperti Film Production Financing Scheme (FPFS).
Walaupun skim ini menyediakan bantuan penting, proses permohonannya boleh mengambil masa yang panjang. Pihak berkuasa lazimnya mengambil masa empat hingga enam bulan untuk menilai cadangan, menyebabkan kelewatan yang boleh membantutkan momentum. Selain itu, peraturan ketat mengenai permit penggambaran dan penggunaan ruang awam turut mengecewakan pembikin filem. Pengarah Ho dan pelakon Louis Koo sama-sama menggesa kerjasama yang lebih lancar dengan pihak berkuasa bagi mengurangkan beban pentadbiran yang mengehadkan masa dan lokasi penggambaran.
Penapisan juga menjadi isu. Laporan terkini menyatakan Anugerah Filem Hong Kong menggugurkan empat judul daripada senarai calon, sekali gus mencetuskan kebimbangan tentang kebebasan berkarya dan jenis cerita yang boleh disampaikan. Sekatan sedemikian boleh membuatkan pelabur lebih berhati-hati terhadap projek yang mungkin melangkaui batas.
<Perubahan Serantau dan Persaingan Global
Cabaran yang dihadapi Hong Kong berlaku ketika industri filem negara Asia jirannya berkembang pesat. Peminat filem di media sosial menyatakan Korea Selatan, Indonesia dan Thailand telah mengatasi Hong Kong sejak beberapa tahun kebelakangan ini, khususnya dalam genre aksi dan filem bergenre.
Seorang pengguna Reddit mengulas tentang kemerosotan itu dengan bertanya, "Di manakah Chow Yun Fatt seterusnya?" Pengguna lain berkata generasi baharu pelakon sering tidak memiliki karisma lasak seperti bintang terdahulu, misalnya Andy Lau atau Tony Leung. Kebangkitan pawagam Korea di peringkat global dan mutu tinggi karya pembikin filem Thailand telah meningkatkan penanda aras bagi sesebuah filem Asia yang mahu berjaya di peringkat antarabangsa.
Persaingan serantau ini, ditambah pula dengan penguasaan global platform penstriman, menyukarkan filem Hong Kong menarik perhatian antarabangsa. Penonton kini mempunyai akses kepada perpustakaan kandungan yang luas dari seluruh dunia, menjadikan keunikan tawaran filem tempatan semakin penting untuk menarik mereka kembali ke pawagam.
<Membimbing Generasi Baharu
Di sebalik keadaan suram itu, pelbagai usaha sedang giat dijalankan untuk mengubah keadaan. Pelakon dan pengarah veteran Eric Tsang mengumumkan pada Januari bahawa beliau akan meletakkan jawatan sebagai pengurus besar TVB untuk kembali ke dunia perfileman.
Melihat keadaan industri filem Hong Kong yang begitu buruk sekarang, saya berasa kesal kerana tidak menyumbang kepadanya ketika bekerja di TVB selama lima tahun lalu," kata Tsang. "Saya berharap dapat bekerjasama dengan pengarah dan penerbit baharu dalam industri ini, membimbing mereka dan mungkin berkongsi beberapa idea baharu.
Inisiatif industri turut memberi tumpuan kepada usaha memupuk bakat baharu. Hong Kong-Asia Film Financing Forum (HAF) baru-baru ini memperkenalkan kumpulan pertama yang terdiri daripada 17 projek dalam pembangunan. Forum itu menghubungkan pengarah baharu dengan penerbit berpengalaman seperti Stanley Kwan dan Anthony Chen.
Projek yang dipilih untuk forum itu merangkumi pelbagai genre dan topik, daripada drama 131 karya Sasha Chuk, tentang seorang tukang urut dan pekerja binaan, hinggalah komedi merentas generasi 38.83 karya Vincci Cheuk. Inisiatif ini bertujuan menyuntik kreativiti baharu ke dalam industri dan membuktikan bahawa pawagam Hong Kong mampu menawarkan lebih daripada sekadar perjalanan menyusuri kenangan silam.
Kesimpulan
- Back To The Past memecahkan rekod kutipan pawagam dengan kutipan hari pertama melebihi HK$10.9 juta.
- Jumlah kutipan pawagam Hong Kong merosot hampir 16% pada 2025 kepada HK$1.13 bilion.
- Sepuluh pawagam ditutup sejak 2024, menjadikan jumlah pawagam yang masih beroperasi hanya 52.
- Veteran industri menyebut jurang generasi dan polarisasi belanjawan sebagai cabaran utama.
- Inisiatif seperti HAF bertujuan membimbing pengarah baharu dan mempelbagaikan kandungan.
