Mendaki Ke Puncak Baharu di Wushan
Bayangkan memulakan perjalanan harian dengan menaiki eskalator bergerak yang menjulang setinggi bangunan 80 tingkat, berliku-liku menembusi udara pergunungan berkabus sejauh hampir sekilometer sebelum membawa anda ke awan. Inilah realiti bagi ribuan penduduk di Daerah Wushan, kawasan pergunungan dalam wilayah perbandaran Chongqing yang luas di China. Keajaiban seni bina yang secara rasmi dinamakan Eskalator Shennü, atau eskalator “Dewi”, mula membawa penumpang pada 17 Februari 2026. Membentang sejauh 905 meter (2,969 kaki) di sepanjang cerun curam dan mendaki setinggi 242.14 meter secara menegak, sistem pengangkutan besar-besaran yang digelar penduduk setempat sebagai “Tangga Langit” ini sudah berubah daripada kemudahan pengangkutan semata-mata menjadi fenomena tular. Ia menarik 450,000 pengunjung semasa Festival Musim Bunga sahaja dan mengubah secara mendasar cara penduduk bergerak di bandar bertingkat itu.
Kandungan
Struktur itu terdiri daripada 21 eskalator berasingan, lapan lif, empat laluan pejalan kaki bergerak dan dua jambatan pejalan kaki, semuanya dihubungkan menjadi rangkaian berterusan yang mengikuti kontur semula jadi gunung tanpa menebuk terus menembusinya. Firma kejuruteraan Switzerland, Schindler, menghasilkan mekanisme eskalator di kilangnya di Shanghai, manakala reka bentuk keseluruhan dihasilkan oleh China Railway Eryuan Engineering Group, sebuah perusahaan milik kerajaan yang mula mencetuskan idea penyelesaian menegak ini lebih dua dekad lalu. Bagi sebuah bandar yang sudah terkenal dengan infrastrukturnya yang mencabar imaginasi, termasuk stesen kereta api bawah tanah yang terletak lebih dalam daripada kubu perlindungan bom dan laluan kereta api ringan yang menembusi blok pangsapuri kediaman, Eskalator Dewi merupakan perkembangan terbaharu dalam usaha Chongqing menyesuaikan diri dengan graviti. Perjalanan dari hujung ke hujung mengambil masa kira-kira 20 minit, jauh lebih singkat berbanding pendakian selama sejam yang sebelum ini diperlukan untuk mendaki tebing curam anak sungai Yangtze.
Kejuruteraan Menentang Graviti
Membina sistem eskalator sepanjang 0.5 batu di lereng gunung membawa cabaran yang boleh menggentarkan perancang bandar berpengalaman sekalipun. Laluan itu mengikuti Jalan Goddess di kawasan kejiranan Gaotang, Wushan, dengan purata kecerunan 35 peratus dan mencecah hampir 60 peratus di bahagian paling curam. Kecerunan yang begitu ekstrem menyukarkan peralatan pembinaan biasa mengekalkan cengkaman. Jurutera yang diketuai ketua pereka projek Huang Wei turut berdepan cabaran daripada formasi karst, iaitu batuan dasar larut yang lazim ditemui di barat daya China dan membentuk gua bawah tanah serta corak saliran yang sukar dijangka, selain bangunan kediaman yang padat dan rangkaian saluran utiliti bawah tanah yang berselirat di lereng bukit.
Daripada mengukir parut konkrit yang kasar merentasi landskap, pasukan reka bentuk menggunakan pendekatan yang mereka namakan “jahitan 3D”, dengan menaikkan sebahagian besar struktur di atas koridor minimum yang terapung di atas bentuk muka bumi sedia ada, sekali gus mengekalkan ruang tanah dan meminimumkan gangguan alam sekitar. Fasad kaca lutsinar melindungi laluan pengangkutan itu, mengurangkan kesan visualnya sambil menawarkan pemandangan panoramik Gaung Wu dan Sungai Yangtze di bawah. Tiga pelantar tinjau dibina di sepanjang laluan pendakian, termasuk “balkoni langit” bertingkat dan tempat tinjau 360 darjah yang membolehkan pekan daerah itu dilihat seperti peta mini beratus-ratus meter di bawah. Pendekatan ini menyimpang daripada infrastruktur yang semata-mata berfungsi, sebaliknya menjadikan perjalanan ulang-alik menegak itu sebagai keperluan praktikal dan pengalaman menikmati pemandangan. Sistem ini dibina untuk menghadapi cuaca buruk dan menampung jumlah penumpang harian yang ramai, dengan menggunakan bahan tahan lasak dan sistem keselamatan berlapis yang penting bagi operasi luar dalam iklim subtropika lembap.
Daripada Pelan ke Lereng Gunung
Idea rangkaian pengangkutan menegak untuk Wushan mula timbul pada 2002, apabila daerah itu menyiapkan kawasan bandar baharu tetapi mendapati bentuk muka bumi yang curam terus menyukarkan penduduk mendapatkan perkhidmatan penting. Ketika itu, dana perbandaran yang terhad dan kekangan teknologi memaksa pihak berkuasa mengetepikan cadangan tersebut, menyebabkan penduduk terus menempuh pendakian harian yang meletihkan dengan berjalan kaki. Projek itu terhenti selama dua dekad sehingga 2022, apabila kepadatan penduduk dan kesesakan lalu lintas yang semakin meningkat mendorong pihak berkuasa menilai semula idea tersebut dengan keupayaan kejuruteraan moden dan belanjawan yang lebih besar. Huang Wei, ketua pasukan reka bentuk, mengesahkan status unik projek itu dalam temu bual bersama Financial Times.
Setakat yang saya tahu, tiada projek seumpamanya di seluruh negara yang lebih besar atau setara dengan projek kami, sama ada yang sedang dibina atau sudah dimulakan. Ini yang pertama seumpamanya.
Huang dan pasukannya menilai beberapa pilihan sebelum memilih rangkaian eskalator. Kereta kabel, walaupun menawarkan pemandangan indah, mempunyai kapasiti terhad dan terdedah kepada angin kencang yang kerap melanda lereng gunung. Kereta api pelancong memerlukan terlalu banyak ruang mendatar untuk laluan berliku di lereng gunung yang sempit. Transit rel pula terlalu mahal untuk jarak yang agak pendek. Sistem eskalator modular menjadi pilihan kerana ia boleh dipasang “seperti blok binaan”, menyesuaikan diri dengan bentuk muka bumi yang tidak rata sambil menyediakan perkhidmatan yang boleh diharap sepanjang tahun dan mengangkut ramai penumpang. Keupayaan untuk dihubungkan dengan jalan raya dan bangunan sedia ada tanpa memerlukan perobohan besar-besaran menjadikannya satu-satunya pilihan praktikal bagi bentuk muka bumi Wushan yang kompleks. Pembinaan berjalan pantas selepas mendapat kelulusan, dan sistem itu dibuka untuk operasi percubaan pada 17 Februari 2026, bersempena sambutan Tahun Baharu Cina yang menampilkan pemasangan tanglung tradisional dan tarian naga di sepanjang laluan.
Mengubah Kehidupan Harian
Bagi penduduk kawasan Gaotang, pembukaan eskalator itu menandakan berakhirnya rutin harian yang meletihkan. Sebelum ini, perjalanan dari tepi sungai ke kawasan atas memerlukan penduduk melalui jalan sempit dan berliku serta cerun curam, yang boleh mengambil masa sejam berjalan kaki dengan bersungguh-sungguh bagi setiap perjalanan. Keadaan itu amat menyeksakan pada musim panas Chongqing yang lembap, apabila suhu kerap melebihi 35 darjah Celsius (95 darjah Fahrenheit). Perjalanan tersebut khususnya menyukarkan warga emas, keluarga dengan anak kecil dan “lelaki bangbang”, iaitu pengangkut barang ikonik yang membawa barangan menggunakan galah buluh merentasi kawasan berbukit Chongqing. Pekerja ini, yang suatu ketika dahulu berjumlah puluhan ribu orang di daerah pusat bandar sahaja, semakin sukar mencari rezeki kerana tenaga mereka habis semata-mata untuk sampai ke destinasi.
Ran Guanghui, 60 tahun, salah seorang pengangkut barang yang telah berdekad-dekad memikul barangan mendaki lereng gunung, menceritakan perubahan itu ketika membawa beg barangan ke sebuah pusat beli-belah berhampiran laluan eskalator. Beliau mengimbas kembali era 1990-an, ketika lif hampir tidak wujud di kawasan itu dan setiap penghantaran menguji ketahanan fizikal.
Pada 1990-an, mungkin terdapat puluhan ribu pengangkut barang di daerah Yuzhong sahaja. Dahulu tiada lif, jadi memang agak menyusahkan.
Sistem baharu itu kini membolehkan beliau dan rakan sekerjanya menjimatkan tenaga untuk kerja mengangkut barang, dan bukannya menghabiskan tenaga sebelum sampai ke destinasi. Xie Hongmin, pengunjung berusia 44 tahun dari sebuah petempatan luar bandar berhampiran, berharap pekannya sendiri dapat memasang kemudahan serupa selepas mencuba perjalanan itu.
Berjalan kaki memang agak memenatkan.
Sistem itu mendapat sambutan serta-merta, dengan kira-kira 9,000 pengguna sehari dalam operasi biasa dan lonjakan permintaan yang ketara semasa musim cuti. Perjalanan percubaan ditawarkan secara percuma dari 12 hingga 16 Februari 2026, sebelum tambang sebanyak tiga yuan (kira-kira AS$0.43) bagi setiap hala dikenakan. Pihak berkuasa sedang memantau corak penggunaan untuk menentukan kadar tambang tetap.
Apabila Infrastruktur Menjadi Destinasi
Perancang bandar China semakin menerima idea bahawa sistem transit bukan sahaja perlu mengangkut orang dengan cekap, malah boleh menjadi tarikan yang merangsang kegiatan ekonomi. Eskalator Dewi mencerminkan falsafah ini menerusi pemasangan lampu yang digabungkan dengan teliti. Selepas gelap, struktur itu berubah menjadi jalur bercahaya yang berliku-liku di celah bukit dan bersambung dengan program pemandangan malam Wushan yang lebih luas untuk menghidupkan kegiatan riadah serta perbelanjaan pada waktu malam. Daripada menganggap perjalanan 20 minit itu sebagai masa terbuang, pereka mewujudkan laluan pengalaman yang membolehkan pelancong dan penduduk berhenti di pelantar tinjau untuk merakam gambar gaung yang diselubungi kabus. Huang Wei menjelaskan visi ini dalam temu bual dengan media tempatan, dengan menerangkan falsafah di sebalik reka bentuk itu.
Matlamat kami adalah untuk menjadikan infrastruktur itu sendiri sebagai destinasi. Ia bukan sekadar cara untuk bergerak dari satu tempat ke tempat lain, tetapi sebahagian daripada pengalaman bandar.
Projek ini menjadi inisiatif utama dalam usaha Wushan mengukuhkan kedudukannya sebagai destinasi pintu masuk ke kawasan Three Gorges, salah satu wilayah pemandangan paling terkenal di China. Dengan menjadikan infrastruktur itu sendiri sebagai tarikan, pihak berkuasa berharap dapat memanjangkan tempoh penginapan pelancong dan meningkatkan perbelanjaan dalam ekonomi tempatan. Eskalator itu bersambung terus dengan institusi kebudayaan, kemudahan perubatan dan pusat pendidikan, sekali gus mewujudkan rangkaian berbilang aras yang menyepadukan kawasan kejiranan yang sebelum ini terasing ke dalam struktur bandar yang lebih luas. Bagi sebuah daerah yang berusaha meningkatkan mutu bandar sambil mengekalkan kelebihan alam semula jadinya, tangga langit itu menawarkan contoh bagaimana bentuk muka bumi yang mencabar boleh diubah daripada kekurangan menjadi aset yang tersendiri. Reka bentuk kaca lutsinar memastikan penumpang terus dapat melihat landskap sepanjang perjalanan mendaki, mengukuhkan hubungan antara pembangunan bandar dengan keindahan alam semula jadi.
Pencapaian Baharu dalam Reka Bentuk Bandar Pergunungan
Chongqing sudah pun mempunyai salah satu eskalator paling terkenal di dunia, iaitu Eskalator Crown yang dibina pada 1990-an untuk menghubungkan stesen kereta api di daerah pusat Yuzhong. Dengan panjang 112 meter, struktur itu menjadi lambang kawasan perbandaran yang berbukit-bukau dan tarikan pelancong tersendiri. Kini, Eskalator Dewi secara rasmi mengatasi pendahulunya dari segi panjang dan kerumitan pembinaan, selain memainkan fungsi pengangkutan harian yang lebih praktikal berbanding fungsi utamanya sebelum ini, iaitu membawa pelancong antara hab transit. Sistem baharu itu hampir 800 meter lebih panjang daripada Eskalator Crown, sekali gus menetapkan penanda aras baharu bagi pengangkutan menegak luar.
Pencapaian ini selaras dengan reputasi Chongqing yang lebih luas sebagai bandar dengan infrastruktur yang mencabar perancangan bandar konvensional. Sistem monorel perbandaran itu terkenal kerana laluannya menembusi terus tingkat 19 sebuah bangunan kediaman di Stesen Liziba, satu penyelesaian yang terpaksa diambil kerana kekurangan tanah rata. Stesen kereta api bawah tanah di sini menjunam lebih dalam berbanding hampir di mana-mana tempat lain di Bumi, dengan sesetengah platform terletak hampir 100 meter di bawah permukaan tanah. Projek-projek ini mencerminkan realiti sebuah “Bandar Pergunungan” yang dibina di atas rabung dan cenuram, bukannya dataran rata. Jurutera perlu sentiasa mencari penyelesaian baharu untuk menghubungkan masyarakat yang terpisah oleh perbezaan ketinggian beratus-ratus meter. Eskalator Dewi meneruskan tradisi ini ke ruang luar, dengan mewujudkan jalan utama menegak di tempat yang sebelum ini tiada laluan sedemikian. Ketika China terus membangunkan kawasan baratnya, projek seperti Eskalator Dewi Wushan menunjukkan bagaimana kejuruteraan moden dapat mengatasi bentuk muka bumi yang paling mencabar tanpa memusnahkan ciri semula jadi yang menjadikan lokasi ini unik.
Kesimpulan
- Eskalator Dewi Wushan membentang sejauh 905 meter (2,969 kaki) dan mendaki setinggi 242 meter (794 kaki), bersamaan bangunan 80 tingkat, menjadikannya sistem eskalator luar terpanjang di dunia.
- Rangkaian itu merangkumi 21 eskalator, lapan lif, empat laluan pejalan kaki bergerak dan jambatan pejalan kaki, sekali gus mengurangkan masa perjalanan penduduk kawasan kejiranan Gaotang daripada sejam kepada 20 minit.
- Terletak di Daerah Wushan, Chongqing, sistem itu dibuka pada 17 Februari 2026 dan kini mengenakan tambang 3 yuan (kira-kira AS$0.40) bagi setiap perjalanan dalam tempoh percubaan.
- Direka oleh China Railway Eryuan Engineering Group, dengan eskalator dihasilkan oleh Schindler di Shanghai, projek itu mengatasi cabaran geologi karst dan cerun sehingga 60 peratus menggunakan teknik pembinaan jahitan 3D.
- Struktur itu mempunyai fasad kaca, tiga pelantar tinjau dan lampu terbina dalam. Selain menjadi kemudahan transit penting untuk 9,000 pengguna harian, ia juga tarikan pelancong yang menarik 450,000 pengunjung semasa Festival Musim Bunga.
