Jepun Kerahkan Peluru Berpandu Jarak Jauh dalam Perubahan Dasar Pertahanan Bersejarah

Jepun Kerahkan Peluru Berpandu Serangan Jarak Jauh Buatan Dalam Negara Buat Kali Pertama

Pada 31 Mac 2026, Pasukan Pertahanan Diri Darat Jepun (JGSDF) mengumumkan penempatan operasi dua sistem peluru berpandu canggih di lokasi berasingan di seluruh kepulauan Jepun, menandakan perubahan paling besar dalam pendirian ketenteraan Tokyo sejak penubuhan Pasukan Pertahanan Diri pada 1954. Di Kem Kengun di Wilayah Kumamoto, di pulau Kyushu, JGSDF mengaktifkan Peluru Berpandu Panduan Permukaan-ke-Kapal Type 25 (25SSM), manakala di Kem Fuji di Wilayah Shizuoka, pasukan itu menempatkan Projektil Luncur Halaju Hiper Type 25 (25HGP). Senjata ini ialah peluru berpandu jarak jauh buatan Jepun yang pertama, mampu menyerang sasaran di luar jarak penglihatan, sekali gus mengubah secara asas geometri strategik rantau Indo-Pasifik.

Masa penempatan itu mencerminkan tindak balas Tokyo yang semakin pantas terhadap keadaan yang disifatkan pegawai pertahanan sebagai persekitaran keselamatan paling serius sejak era pascaperang. Type 25 SSM, yang sebelum ini dikenali sebagai "Peluru Berpandu Permukaan-ke-Kapal Type 12 yang Dipertingkatkan," meningkatkan jarak serangan daripada kira-kira 200 kilometer kepada sekitar 1,000 kilometer. Ini membolehkan pasukan Jepun menyasarkan kapal perang musuh dan aset tertentu di darat merentasi Laut China Timur, laluan masuk ke Selat Taiwan dan, berpotensi, kawasan pesisir tanah besar China. Keupayaan ini melangkaui batas yang sengaja dielakkan dalam dasar pertahanan Jepun selama beberapa dekad di bawah kekangan Perkara 9 perlembagaan.

Dalam kenyataan rasmi yang dikeluarkan bersama pengumuman penempatan itu, JGSDF menegaskan alasan pertahanan di sebalik penugasan sistem tersebut.

Peralatan ini penting untuk meningkatkan keupayaan pencegahan dan tindak balas Jepun. Pasukan Pertahanan Diri Darat akan sentiasa bersama rakyat Jepun dan akan terus melakukan segala usaha untuk melindungi keselamatan dan kesejahteraan mereka.

Penamaan Type 25 merujuk kepada tahun fiskal 2025, yang berakhir pada 31 Mac 2026, ketika sistem itu menerima nama rasmi mengikut konvensyen penamaan kelengkapan pertahanan Jepun. Kedua-dua sistem ini berasaskan program pembangunan terdahulu, tetapi kini beralih daripada aset uji kaji kepada senjata operasi yang ditugaskan kepada unit barisan hadapan untuk mempertahankan kepulauan barat daya Jepun.

Keupayaan Teknikal dan Jangkauan Strategik

Type 25 SSM merupakan evolusi radikal daripada peluru berpandu Type 12 lama yang mula digunakan pada 2012. Type 12 asas mempunyai jarak kira-kira 200 kilometer dengan gabungan pandu arah inersia, panduan GPS dan pencari radar Active Electronic Scanned Array jalur-Ka. Varian yang dinaik taraf mencapai jarak lima kali ganda sambil menampilkan ciri halimunan canggih untuk mengurangkan keratan rentas radar. Peluru berpandu ini mempunyai kon hidung berbentuk tidak simetri dan permukaan badan bersegi yang menyerakkan isyarat radar musuh, sekali gus menyukarkan pengesanan dan penjejakan oleh rangkaian pertahanan udara pihak lawan.

Selain jarak lebih jauh dan kebolehkesanan yang lebih rendah, Type 25 SSM memperkenalkan keupayaan peperangan berpusatkan rangkaian yang sebelum ini tidak dimiliki unit pertahanan pesisir Jepun. Sistem ini merangkumi fungsi Update-to-Date Command (UTDC), yang menggunakan pautan komunikasi satelit untuk membolehkan stesen kawalan darat menukar sasaran peluru berpandu ketika dalam penerbangan. Ini membolehkan operator mengubah hala senjata secara dinamik ke arah sasaran maritim yang bergerak atau ancaman yang baru dikenal pasti, walaupun selepas pelancaran, sekali gus mewujudkan rantaian serangan yang responsif dan mampu menyesuaikan diri dengan keadaan taktikal yang berubah-ubah tanpa memerlukan koordinat sasaran diprogramkan terlebih dahulu.

Type 25 SSM dipasang pada platform Pelancar-Pengangkut-Pendirian (TEL) berasaskan trak yang sangat mudah bergerak. Sistem ini boleh disebarkan dengan pantas di rangkaian jalan raya Jepun, disembunyikan di kedudukan yang telah disediakan atau dipindahkan antara pulau-pulau barat daya bagi menyukarkan penentuan sasaran oleh musuh. Mobiliti ini mengambil kira pengajaran daripada konflik moden, yang menunjukkan kemudahan ketenteraan tetap terdedah kepada serangan peluru berpandu berketepatan tinggi pada jam-jam awal permusuhan. Perancang Jepun semakin mengutamakan sistem yang mampu bertahan dan meneruskan operasi walaupun selepas pangkalan udara dan pusat pemerintahan diserang.

Melengkapi varian peluru berpandu jelajah itu, Type 25 HVGP memperkenalkan kelas persenjataan yang sama sekali berbeza dalam perkhidmatan Jepun. Tidak seperti Type 25 SSM yang menggunakan enjin sedutan udara, HVGP menggunakan penggalak roket untuk meluncurkan kenderaan luncur ke atmosfera atas, sebelum ia turun ke arah sasaran pada kelajuan hipersonik melebihi Mach 5 melalui trajektori olah gerak yang sukar diramal. Profil penerbangan ini menjadikan pemintasannya jauh lebih sukar berbanding peluru berpandu balistik atau peluru berpandu jelajah konvensional kerana radar pertahanan sukar meramalkan laluan akhir senjata itu menuju sasaran.

Revolusi Keupayaan Serangan Balas

Penempatan pada Mac 2026 itu melengkapkan anjakan doktrin yang dimulakan dengan penerimaan "Tiga Dokumen Keselamatan" Jepun pada Disember 2022. Semakan strategik itu, yang merangkumi Strategi Keselamatan Negara, Strategi Pertahanan Negara dan Program Pembinaan Pertahanan, secara jelas menyokong pembangunan "keupayaan serangan balas" buat kali pertama dalam sejarah pascaperang Jepun. Konsep ini, yang turut disebut "keupayaan pertahanan jarak jauh", merangkumi keupayaan untuk menyerang dan meneutralkan pasukan musuh yang menceroboh dari jarak jauh sebelum mereka menghampiri atau mendarat di wilayah Jepun. Ini secara berkesan membolehkan Tokyo mengancam tapak pelancaran peluru berpandu dan kawasan persiapan pencerobohan di dalam wilayah bakal pihak lawan.

Kekangan perlembagaan di bawah Perkara 9 secara tradisinya mengehadkan doktrin ketenteraan Jepun kepada operasi pertahanan semata-mata, serta melarang keupayaan unjuran kuasa yang boleh membolehkan serangan awal. Dokumen 2022 menangani kekangan ini dengan menetapkan tiga syarat ketat bagi penggunaan serangan balas: serangan bersenjata terhadap Jepun mesti hampir berlaku atau sedang berlangsung, tiada cara alternatif untuk menghentikan pencerobohan itu, dan penggunaan kekerasan mesti diminimumkan setakat yang diperlukan. Di bawah kerangka ini, Jepun berpendirian bahawa serangan terhadap pangkalan peluru berpandu musuh kekal bersifat pertahanan kerana ia bertindak balas terhadap serangan yang sedang berlaku atau tidak dapat dielakkan, bukannya melancarkan perang secara awal.

Perubahan strategik ini turut menangani dinamika pakatan dengan Amerika Syarikat. Di bawah komitmen keselamatan sedia ada, Washington tetap bertanggungjawab mempertahankan Jepun daripada serangan peluru berpandu, namun tentera Amerika perlu mengutamakan perlindungan wilayah AS jika kedua-dua negara berdepan ancaman serentak. Dengan memperoleh keupayaan serangan balas sendiri, Jepun boleh memikul tanggungjawab yang lebih besar untuk mengekang ancaman peluru berpandu yang menyasarkan kepulauan itu, sekali gus mengurangkan dilema strategik yang dihadapi komander AS ketika berdepan kontingensi di pelbagai medan. Hujah perkongsian beban ini semakin mendapat sokongan di Washington ketika Amerika Syarikat berusaha mengagihkan tanggungjawab keselamatan dengan lebih meluas di seluruh Indo-Pasifik.

Ancaman Serantau dan Konteks Strategik

Jadual penempatan yang dipercepat mencerminkan penilaian Tokyo bahawa keselamatan serantau telah merosot sehingga kelewatan pembangunan tidak lagi boleh diterima. Tentera laut dan udara China kini semakin kerap beroperasi di sekitar rangkaian Kepulauan Ryukyu, yang terbentang dari Kyushu ke Taiwan dan merangkumi Kepulauan Senkaku yang dipertikaikan. Pemodenan ketenteraan Beijing telah menghasilkan armada pemusnah, kapal pengangkut pesawat dan kapal serangan amfibia canggih yang mampu mengunjurkan kuasa merentasi Laut China Timur, sementara pasukan peluru berpandu China terus memberi tekanan melalui latihan dan penempatan yang menyasarkan rangkaian pulau pertama.

Program nuklear dan peluru berpandu balistik Korea Utara yang semakin berkembang menimbulkan satu lagi ancaman, sekali gus mendedahkan keterbatasan kebergantungan Jepun sebelum ini pada sistem pertahanan peluru berpandu semata-mata. Sistem Patriot PAC-3 dan pemintas yang dipasang pada kapal pemusnah Aegis menyediakan keupayaan pertahanan kawasan setempat, namun pegawai pertahanan semakin berpendapat bahawa pemintasan semata-mata tidak dapat menjamin keselamatan daripada serangan bertubi-tubi peluru berpandu berskala besar. Doktrin serangan balas menawarkan pendekatan alternatif dengan mengancam untuk memusnahkan tapak pelancaran, bukannya cuba memintas setiap ancaman yang datang.

Kemungkinan berlakunya krisis di Taiwan memainkan peranan penting dalam pertimbangan strategik Jepun. Rangkaian Kepulauan Nansei terletak di koridor maritim yang sama yang berkemungkinan dilalui tentera laut China dalam sebarang operasi besar terhadap Taiwan, sekali gus berpotensi mengheret Jepun ke dalam konflik tanpa mengira niat langsung Tokyo. Dengan menempatkan peluru berpandu jarak jauh mudah alih di Kem Kengun di Kyushu, pasukan Jepun kini boleh mengancam kapal perang dan formasi amfibia China yang beroperasi di laluan masuk tersebut. Ini berpotensi menyukarkan perancangan operasi Beijing dengan menimbulkan ketidakpastian tentang kebolehmandirian dan jangkauan serangan balas unit peluru berpandu Jepun.

Beijing bertindak balas dengan keras terhadap penempatan itu. Ketika sistem Type 25 mula berkhidmat, armada tentera laut China memasuki Laut Jepun secara serentak, menandakan rasa tidak senang melalui kehadiran ketenteraan. Pegawai Kementerian Pertahanan China menyifatkan penempatan peluru berpandu itu sebagai "militarisme baharu di Jepun, yang kini bukan lagi sekadar kecenderungan berbahaya tetapi ancaman sebenar yang boleh menjejaskan keamanan dan keselamatan serantau." Jurucakap Kementerian Luar China, Mao Ning, mengecam tindakan itu kerana melangkaui skop pertahanan diri, dengan menyatakan bahawa Tokyo telah menempatkan senjata ofensif dengan berselindung di sebalik "serangan balas defensif."

Pengembangan Pelbagai Domain dan Kerjasama AS

Penempatan yang dilancarkan dari darat ketika ini hanyalah fasa awal seni bina peluru berpandu pelbagai domain yang menyeluruh, yang dirancang siap menjelang 2032. Jepun berhasrat memperkenalkan varian Type 25 SSM yang dilancarkan dari kapal dan udara pada tahun fiskal 2027, sekali gus mewujudkan keupayaan serangan berlapis pada platform darat, laut dan udara. Varian laut dijadualkan ditempatkan di kapal pemusnah Pasukan Pertahanan Diri Maritim Jepun, JS Teruzuki, yang berpangkalan di Yokosuka, manakala varian udara akan disepadukan dengan pesawat pejuang F-2 yang dinaik taraf dan beroperasi dari Pangkalan Udara Hyakuri di Wilayah Ibaraki.

Seiring pembangunan dalam negara, Tokyo turut mendapatkan senjata dari luar negara untuk mempercepat penubuhan keupayaan. Pada Januari 2024, Jepun memuktamadkan pembelian 400 Peluru Berpandu Serangan Darat BGM-109 Tomahawk dari Amerika Syarikat untuk ditempatkan pada kapal pemusnah yang dilengkapi sistem Aegis. Perolehan ini menyediakan keupayaan serangan jarak jauh sementara sistem buatan dalam negara dimatangkan. Kapal perang pertama yang dilengkapi Tomahawk menamatkan latihan kru dan penyepaduan sistem pada Mac 2026, menurut laporan U.S. Naval Institute News. Gabungan Tomahawk dan peluru berpandu Type 25 mewujudkan rangkaian serangan jarak jauh berlapis yang mampu menyerang pelbagai jenis sasaran pada jarak dan dalam persekitaran pertahanan yang berbeza.

Washington memberikan bantuan teknikal yang besar kepada program senjata hipersonik Jepun. Jabatan Negara AS meluluskan kira-kira AS$340 juta bagi sokongan Jualan Ketenteraan Asing untuk pembangunan HVGP, termasuk persediaan ujian, pengangkutan dan sokongan lapangan ujian. Jurutera Jepun menjalankan beberapa pelancaran ujian di Pangkalan Angkasa Vandenberg di California pada 2024 dan 2025, menggunakan kemudahan ujian Amerika sambil mengelakkan pemantauan pihak lawan serantau yang mengawasi lapangan ujian domestik Jepun. Kerjasama ini mencerminkan usaha lebih luas AS untuk memperkukuh keupayaan serangan berketepatan tinggi jarak jauh di seluruh rangkaian pulau pertama, termasuk penempatan senjata serupa di Filipina.

Teknologi Hipersonik dan Peperangan Masa Depan

Type 25 HVGP menggunakan teknologi pendorongan canggih yang direka untuk menewaskan sistem pertahanan udara moden melalui kelajuan dan kebolehgerakan. Senjata ini menggunakan enjin Scramjet Mod Dwi (DMSJ), yang menggabungkan teknologi ramjet dan scramjet bagi mencapai pendorongan cekap dalam julat halaju yang luas. Enjin scramjet konvensional perlu dipercepatkan ke kelajuan hipersonik sebelum dapat beroperasi, lalu memerlukan penggalak roket besar yang meningkatkan saiz keseluruhan peluru berpandu dan kesan yang dapat dikesan ketika pelancaran. Konfigurasi DMSJ menggunakan mod ramjet untuk penerbangan supersonik yang cekap antara Mach 3 hingga 5, kemudian beralih kepada mod scramjet untuk penerbangan hipersonik melebihi Mach 5, sekali gus mengurangkan keperluan penggalak dan jisim keseluruhan sistem.

Menurut Agensi Pemerolehan, Teknologi & Logistik Jepun (ATLA), peluru berpandu panduan hipersonik itu boleh terbang pada altitud tinggi sambil melakukan olah gerak, dalam ruang penerbangan antara sistem pertahanan udara aras rendah yang lazim dengan pertahanan peluru berpandu balistik aras tinggi. Dengan mengubah laluan penerbangan secara berterusan, senjata itu menghasilkan titik pintasan yang sukar diramal dan menyukarkan pengiraan pertahanan. ATLA menyifatkan keupayaan ini sebagai "pengubah permainan" bagi senario pertahanan pulau, khususnya terhadap sasaran teguh seperti kapal pengangkut pesawat atau kemudahan pemerintahan berkubu.

Varian Type 25 HVGP pada masa depan bertujuan meningkatkan jarak daripada beberapa ratus kilometer ketika ini kepada kira-kira 2,000 atau 3,000 kilometer, yang berpotensi membolehkan serangan jauh ke dalam benua Asia. Kementerian Pertahanan merancang penempatan tambahan di Kem Kamifurano di Hokkaido dan Kem Ebino di Miyazaki, sekali gus mewujudkan rangkaian bateri hipersonik mudah alih di seluruh negara yang mampu meliputi beberapa laluan strategik secara serentak.

Prospek Industri dan Strategik

Selain keluarga Type 25, Jepun telah memulakan pembangunan "Peluru Berpandu Panduan Ketepatan Permukaan-ke-Kapal / Permukaan-ke-Permukaan Baharu" yang dijadualkan digunakan menjelang 2032. Sistem generasi seterusnya ini akan mempunyai keupayaan panduan yang lebih baik berbanding Type 25 SSM, termasuk keupayaan mengelaskan sasaran secara automatik dan menentukan titik sasaran khusus pada bahagian kapal musuh yang mudah terdedah, seperti sistem AGM-158C LRASM milik AS. ATLA enggan mendedahkan ciri prestasi khusus atas alasan keselamatan operasi berkaitan keupayaan Pasukan Pertahanan Diri.

Belanjawan tahun fiskal 2026 mencerminkan peralihan daripada pembangunan uji kaji kepada pengeluaran bersiri. Jepun memperuntukkan ¥73.2 bilion untuk meneruskan pembangunan peluru berpandu hipersonik, selain ¥30.1 bilion bagi perolehan awal menuju pengeluaran berskala penuh. Ini menunjukkan bahawa pencapaian teknologi yang diperlukan untuk kesediaan pembuatan telah diraih. Pembiayaan ini menyokong komitmen lebih luas Jepun untuk meningkatkan perbelanjaan pertahanan kepada 2% daripada KDNK, sekali gus mencapai tahap pelaburan setara NATO beberapa tahun lebih awal daripada sasaran asal.

Cabaran domestik berkaitan keupayaan baharu ini masih berterusan. Penduduk tempatan di sekitar Kem Kengun membantah penempatan peluru berpandu itu dengan alasan bahawa pengenalan senjata serangan jarak jauh menjadikan kawasan tersebut sasaran utama sekiranya berlaku konflik pada masa depan. Pengkritik berpendapat kerajaan menempatkan bateri peluru berpandu itu tanpa perundingan yang mencukupi dengan masyarakat setempat, sekali gus menonjolkan ketegangan berterusan antara keperluan keselamatan dengan autonomi tempatan. Selain itu, perancang ketenteraan perlu menangani penumpuan depoh peluru di Hokkaido, tinggalan ancaman Soviet semasa Perang Dingin, sambil mengagihkan semula prasarana logistik untuk menyokong pertahanan pulau-pulau selatan.

Keberkesanan sistem baharu ini akhirnya bergantung pada keupayaan risikan, pengawasan dan peninjauan (ISR), yang masih belum dimiliki Jepun secara bebas pada tahap mencukupi. Menyasarkan pelancar peluru berpandu mudah alih atau kapal pada jarak 1,000 kilometer memerlukan pemantauan berterusan melalui udara dan satelit, yang masih banyak bergantung pada aset Amerika. Penyepaduan lebih mendalam dengan sistem pemerintahan dan kawalan AS penting untuk keberkesanan operasi, walaupun Tokyo sedang membangunkan konstelasi satelit dan rangkaian penderia sendiri.

Perkara Utama

• Jepun menempatkan Peluru Berpandu Permukaan-ke-Kapal Type 25 dan Projektil Luncur Halaju Hiper Type 25 pada 31 Mac 2026, sekali gus menandakan penggunaan operasi pertama peluru berpandu serangan jarak jauh buatan dalam negara
• Type 25 SSM mempunyai jarak kira-kira 1,000 kilometer, bentuk halimunan dan keupayaan menukar sasaran ketika dalam penerbangan melalui pautan satelit; sistem ini ditempatkan pada pelancar trak mudah alih di Kem Kengun, Kumamoto
• Type 25 HVGP memperkenalkan teknologi kenderaan luncur hipersonik yang mampu mencapai kelajuan melebihi Mach 5 dan melakukan olah gerak yang sukar diramal; sistem ini mula-mula ditempatkan di Kem Fuji, Shizuoka
• Sistem ini melaksanakan "keupayaan serangan balas" yang dibenarkan di bawah dokumen keselamatan Jepun 2022, sekali gus membolehkan pangkalan peluru berpandu musuh dan pasukan penceroboh diserang sebelum mereka tiba di wilayah Jepun
• Varian Type 25 SSM yang dilancarkan dari kapal dan udara dijadualkan ditempatkan pada 2027, masing-masing pada kapal pemusnah JS Teruzuki dan pesawat pejuang F-2
• Jepun turut mendapatkan 400 peluru berpandu jelajah Tomahawk AS dan membangunkan peluru berpandu panduan ketepatan generasi seterusnya untuk digunakan menjelang 2032
• China mengecam penempatan itu sebagai "militarisme baharu" yang melampaui batas pertahanan diri, sementara ketegangan serantau terus meningkat di sekitar Laut China Timur dan Selat Taiwan