Kumpulan Hak Asasi Berhimpun di Tokyo Bantah Pengecualian Sekolah Korea daripada Undang-undang Perlindungan Kanak-kanak Jepun

Perhimpunan di Tokyo Tuntut Perlindungan Sama Rata untuk Murid Sekolah Korea

Kumpulan hak sivil dari Korea, Jepun, Eropah dan Australia berhimpun di Bangunan Pejabat Ahli Dewan Kaunselor di Tokyo pada Khamis, menyerahkan petisyen global yang ditandatangani lebih 45,000 orang dan menuntut kerajaan Jepun memasukkan sekolah Korea di bawah Akta Asas Kanak-kanak. Para penunjuk perasaan, yang dianjurkan oleh Rangkaian Antarabangsa Solidariti dengan Sekolah Korea, menggesa tindakan segera bagi menamatkan apa yang mereka sifatkan sebagai diskriminasi sistemik terhadap institusi pendidikan etnik Korea.

Perhimpunan itu menyorot bab terbaharu dalam perjuangan selama beberapa dekad untuk kesaksamaan yang dihadapi sekolah Chosen (sekolah Chosun), iaitu institusi pendidikan yang berkhidmat untuk masyarakat Korea Zainichi, etnik Korea yang keluarganya telah menetap di Jepun selama beberapa generasi. Sekolah-sekolah ini berulang kali dikecualikan daripada program sokongan kerajaan, daripada pengecualian yuran sekolah menengah hinggalah bantuan pemulihan gempa bumi dan pakej bantuan pandemik.

Ha Sang-gyun, ketua Kumpulan Warga Solidariti dengan Sekolah Korea, berucap kepada orang ramai mengenai implikasi undang-undang akibat pengecualian itu. Beliau menjelaskan bahawa pengecualian tersebut melanggar piawaian antarabangsa, khususnya memandangkan Jepun merupakan pihak kepada Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengenai Hak Kanak-kanak. Akta Asas Kanak-kanak, yang digubal pada 2023, menetapkan perlindungan hak asasi kanak-kanak serta kebebasan daripada layanan diskriminasi sebagai prinsip asas, namun secara khusus mengecualikan institusi pendidikan minoriti ini.

Makiko Kishi, ahli parlimen daripada Parti Demokratik Berperlembagaan Jepun yang menyertai demonstrasi itu, mengkritik pentadbiran semasa kerana semakin mengambil pendirian antiwarga asing. Kim Mi-ra, yang mewakili kumpulan hak asasi berpangkalan di Amerika Syarikat, Koreans for Woori Schools, menyifatkan penafian bantuan kepada kanak-kanak sebagai tindakan tidak berperikemanusiaan dan pencabulan hak asasi manusia secara terang-terangan.

Warisan Diskriminasi: Daripada Rakyat Tanah Jajahan kepada Tanpa Negara

Untuk memahami kontroversi semasa, sejarah masyarakat Korea di Jepun perlu diteliti. Masyarakat ini dikenali sebagai Zainichi, yang bermaksud menetap di Jepun. Asal-usul mereka berkait dengan penjajahan Jepun ke atas Semenanjung Korea dari 1910 hingga 1945. Dalam tempoh itu, ratusan ribu warga Korea dibawa ke Jepun, sama ada secara sukarela atau melalui kerahan paksa, untuk bekerja di lombong dan kilang.

Selepas Jepun tewas dalam Perang Dunia II, kira-kira dua juta warga Korea kekal di Jepun. Pada 1945, penduduk Korea menubuhkan hampir 500 sekolah untuk mengajar anak-anak mereka bahasa, sejarah dan budaya Korea, yang ditindas semasa zaman penjajahan apabila Jepun mengharamkan penggunaan nama dan bahasa Korea. Namun, pihak berkuasa pendudukan Bersekutu, yang menganggap institusi ini dipengaruhi komunisme, mengarahkan banyak sekolah ditutup dan Liga Rakyat Korea (Choryon), iaitu organisasi yang pada mulanya mengendalikan sekolah-sekolah itu, dibubarkan.

Keadaan bertambah buruk selepas Perjanjian Keamanan San Francisco ditandatangani pada 1952, yang melucutkan kewarganegaraan Jepun daripada warga Korea dan Taiwan, sekali gus menjadikan mereka tanpa kerakyatan. Kerajaan Jepun mengklasifikasikan bekas rakyat tanah jajahan ini sebagai pemegang kewarganegaraan Chosun, satu gelaran yang menunjukkan asal geografi di Semenanjung Korea dan bukannya kewarganegaraan Korea Utara. Pengelasan pentadbiran ini mewujudkan masyarakat yang terdedah dan dikecualikan daripada sistem keselamatan sosial, hak mengundi serta peluang pekerjaan awam.

Pada 1955, warga pro-Korea Utara menubuhkan Chongryun (Persatuan Umum Penduduk Korea di Jepun), yang membangunkan rangkaian sekolah Chosen untuk menyediakan pendidikan etnik. Oleh sebab Jepun enggan menyokong pendidikan etnik bagi warga Korea Zainichi, sekolah-sekolah ini bergantung pada dana dari Korea Utara yang disalurkan melalui Chongryun, selain bayaran yuran keluarga. Menjelang 1975, semua sekolah Chosen yang sedia ada mendapat status sekolah pelbagai kategori di bawah undang-undang pendidikan Jepun. Pengelasan ini berbeza daripada sekolah Artikel 1 (sekolah biasa Jepun), membolehkan sekolah tersebut beroperasi tetapi mengehadkan pelajar daripada menduduki peperiksaan kemasukan universiti tanpa melengkapkan kelayakan tambahan.

Tindakan Balas Politik: Bagaimana Ketegangan Diplomatik Dijadikan Senjata terhadap Pendidikan

Pengecualian sekolah Chosen daripada program sokongan awam meningkat dengan ketara pada 2010, apabila Kementerian Pendidikan Jepun mengumumkan Program Pengecualian Yuran dan Dana Sokongan Yuran bagi pendidikan sekolah menengah. Pada mulanya, program itu dirancang untuk meliputi bukan sahaja sekolah menengah awam dan swasta Jepun, tetapi juga sekolah yang menggunakan kurikulum asing serta sekolah antarabangsa. Namun, selepas menerima tekanan politik, kerajaan menyemak semula ordinan kementeriannya untuk mengecualikan kesemua 10 sekolah menengah yang disokong Chongryun.

Alasan rasmi yang diberikan merujuk kepada kebimbangan mengenai program nuklear Korea Utara serta isu penculikan warga Jepun oleh ejen Korea Utara pada 1970-an dan 1980-an yang belum diselesaikan. Organisasi masyarakat sivil yang memperjuangkan penyelesaian isu penculikan itu, khususnya Persatuan Kebangsaan bagi Menyelamatkan Warga Jepun yang Diculik Korea Utara (Sukuukai), giat melobi kerajaan supaya mengecualikan sekolah Chosen. Mereka berhujah bahawa bantuan kewangan akan melemahkan kedudukan diplomatik Jepun dan pada asasnya menyamakan pendidikan etnik dengan sokongan terhadap rejim Korea Utara.

Di bawah pentadbiran Abe yang kedua, Menteri Pendidikan Shimomura Hakubun mengumumkan pada 2013 bahawa sekolah Chosen akan terus dikecualikan, dengan merujuk hubungan sekolah itu dengan Chongryun berkaitan kandungan pendidikan, kakitangan dan kewangan. Kerajaan meminta maklum balas orang awam mengenai pengecualian tersebut dan menerima 30,510 maklum balas; kira-kira 52 peratus menyokong pengecualian, manakala 46 peratus menentangnya. Walaupun pendapat awam berbelah bahagi, kementerian meneruskan pengecualian itu, yang berkuat kuasa pada Februari 2013.

Pengecualian itu membebankan keluarga dari segi kewangan. Ketika sekolah menengah awam mengenakan yuran kira-kira 117,000 yen setahun, sekolah menengah Chosen mengenakan purata 320,000 yen, dengan sesetengah institusi seperti Sekolah Menengah Korea Osaka mengenakan sehingga 444,000 yen. Program pengecualian yuran sepatutnya menanggung semua atau sebahagian yuran bergantung pada pendapatan isi rumah, namun pelajar sekolah Chosen menjadi satu-satunya golongan yang tidak layak menerima bantuan itu.

Pertikaian undang-undang yang menyusul menghasilkan keputusan yang bercanggah. Pada Julai 2017, Mahkamah Daerah Osaka memutuskan memihak kepada sekolah Chosen dan mendapati bahawa penyingkiran sekolah itu daripada program atas pertimbangan politik dan diplomatik adalah tidak berperlembagaan serta tidak sah. Mahkamah mengiktiraf latar sejarah sekolah berkenaan dan mengesahkan tanggungjawab negara untuk menjamin kesaksamaan serta hak membangunkan identiti etnik. Namun, Mahkamah Daerah Tokyo, Mahkamah Daerah Nagoya dan Mahkamah Daerah Fukuoka memutuskan menentang pihak plaintif dalam kes-kes berikutnya. Menjelang Julai 2021, Mahkamah Agung menolak rayuan terakhir daripada sekolah Chosen.

Pengecualian daripada Perlindungan Kanak-kanak dan Bantuan Bencana

Diskriminasi yang didokumentasikan dalam kes pengecualian yuran itu turut melangkaui pembiayaan pendidikan. Selepas gempa bumi dan tsunami Besar Jepun Timur pada 2011, sekolah Chosen dikecualikan daripada bantuan pemulihan yang disalurkan kepada institusi pendidikan lain. Pada 2019, apabila kerajaan melaksanakan program pendidikan dan penjagaan awal kanak-kanak percuma, 40 tadika Chosen tidak menerima manfaat yang diberikan kepada prasekolah lain.

Corak yang sama berterusan semasa pandemik COVID-19. Kementerian Pendidikan menafikan kelayakan pelajar Universiti Chosen untuk menerima Bantuan Sokongan Kecemasan Pelajar bagi Meneruskan Pengajian, iaitu program yang dirancang untuk memberikan sehingga 200,000 yen kepada pelajar yang menghadapi kesusahan ekonomi. Walaupun kementerian akhirnya memasukkan enam universiti asing selepas dikritik NGO, Universiti Chosen kekal dikecualikan kerana statusnya sebagai sekolah pelbagai kategori.

Akta Asas Kanak-kanak 2023 merupakan pengecualian terbaharu. Undang-undang itu menetapkan perlindungan menyeluruh untuk kanak-kanak, namun sekolah Chosen masih berada di luar skopnya. Jawatankuasa PBB mengenai Penghapusan Diskriminasi Kaum telah mengeluarkan syor pembetulan yang menggesa Jepun memasukkan sekolah-sekolah ini dalam program bantuan yuran dan menghapuskan layanan diskriminasi. Kerajaan Jepun sebahagian besarnya mengetepikan syor tersebut.

Yoo Jae-hyun, aktivis Persatuan Penajaan Sekolah Choson di Jerman, berucap pada perhimpunan Tokyo mengenai prinsip asas yang menjadi pertaruhan. Beliau menegaskan bahawa kanak-kanak tidak sepatutnya menanggung tanggungjawab politik atas peristiwa sejarah atau ketegangan diplomatik antara negara.

Walau apa pun alasannya, kanak-kanak tidak sepatutnya dipaksa menanggung tanggungjawab politik atas peristiwa silam. Mereka sepatutnya dilindungi, bukannya dipaksa memikul tanggungjawab.

Kehidupan di Sekolah Chosen: Pendidikan atau Indoktrinasi?

Persepsi masyarakat terhadap sekolah Chosen di Jepun sering dibentuk oleh kaitannya dengan Korea Utara. Bilik darjah mempamerkan potret Kim Il-sung dan Kim Jong-il, manakala sekolah-sekolah itu mempunyai hubungan dengan Chongryun. Namun, penyelidikan akademik dan pemerhatian di bilik darjah menunjukkan realiti yang lebih rumit dan bercanggah dengan tuduhan indoktrinasi.

Bertentangan dengan dakwaan kumpulan yang menyokong pengecualian bahawa institusi ini menyemai sentimen anti-Jepun, kajian lapangan oleh sarjana Jepun menunjukkan sekolah Chosen mengajar banyak kandungan tentang masyarakat Jepun dan dunia, serta menekankan persahabatan dengan Jepun. Kurikulumnya berkembang dengan ketara selama beberapa dekad. Selepas semakan besar antara 1993 hingga 1995, mata pelajaran akademik berkaitan keluarga Kim dihapuskan, manakala waktu pengajaran sejarah dan masyarakat Jepun ditambah. Pelajar mula mempelajari masyarakat dan sejarah Jepun di Tahun 3, sebelum mempelajari geografi Korea di Tahun 5 dan sejarah Korea di Tahun 6.

Sekolah-sekolah ini beroperasi dengan waktu yang lebih panjang berbanding sekolah biasa Jepun untuk menampung mata pelajaran standard yang diperlukan bagi integrasi ke dalam masyarakat Jepun serta komponen pendidikan etnik, termasuk bahasa, sejarah dan geografi Korea. Guru-gurunya, yang ramai terdiri daripada warga Korea Zainichi generasi ketiga, menekankan pemikiran kritis dan kebebasan berfikir, bukannya hafalan. Pelajar dan bekas pelajar lazimnya merujuk institusi mereka sebagai uri hakkyo, yang bermaksud sekolah kita, mencerminkan ikatan masyarakat yang erat dan peranan institusi ini sebagai ruang selamat untuk pelajar membangunkan identiti etnik tanpa rasa malu.

Pelajar menyifatkan persekitaran sekolah itu lebih mesra dan menyokong berbanding sekolah Jepun biasa. Park Sang-joo, pelajar tahun kedua sekolah menengah, menjelaskan bahawa kehidupan dalam masyarakat Jepun memberikan sedikit peluang untuk bertutur dalam bahasa Korea atau merasai identiti Korea, menjadikan sekolah-sekolah ini ruang penting untuk memelihara budaya.

Im Jinhyeok, seorang peguam dan bekas pelajar Sekolah Menengah Chosen Osaka, menjelaskan bahawa sekolah-sekolah itu menjadi ruang selamat untuk individu daripada latar etnik yang sama membina masyarakat, berkongsi kesukaran dan berkembang bersama melalui sikap saling membantu. Beliau berkata generasi terdahulu mengamanahkan sekolah-sekolah ini untuk membuka jalan ke arah masa depan lebih cerah bagi kanak-kanak yang sentiasa berdepan diskriminasi dan prasangka.

Gelombang Kebencian dan Xenofobia yang Semakin Meningkat

Pengecualian sekolah Chosen daripada bantuan awam berlaku ketika sentimen nasionalis dan ucapan kebencian anti-Korea di Jepun semakin meningkat. Kumpulan masyarakat sivil paling menonjol yang menyasarkan warga Korea Zainichi ialah Zaitokukai (Liga Warga untuk Menafikan Hak Istimewa Penduduk Tetap di Jepun), yang ditubuhkan pada 2007. Organisasi ini memperjuangkan pemansuhan status pemastautin tetap khas bagi warga Korea Zainichi dan telah menganjurkan demonstrasi yang dipenuhi ucapan kebencian serta ugutan.

Pada Disember 2019, anggota Zaitokukai berkumpul di hadapan Sekolah Rendah Chosen Kyoto ketika waktu persekolahan, mengibarkan bendera Jepun Imperial dan menggunakan pembesar suara untuk melaungkan slogan kebencian yang terang-terangan, termasuk “Kamu melatih pengintip Korea Utara” dan “Usir sekolah Chosen dari Jepun.” Mereka merosakkan harta sekolah sambil merakam kejadian itu untuk disebarkan dalam talian. Walaupun Mahkamah Agung mengesahkan bahawa tindakan penunjuk perasaan sedemikian merupakan jenayah, sentimen yang mendasarinya masih berterusan.

Profesor Kotani Junko, pakar dalam peraturan ucapan kebencian, menjelaskan bahawa walaupun Akta Penghapusan Ucapan Kebencian 2016 telah diperkenalkan, undang-undang Jepun semasa tidak menangani jenayah terhadap minoriti etnik secara serius. Undang-undang itu tidak menjadikan ucapan kebencian sebagai jenayah atau mengambil kira kaum dan etnik dalam menangani tingkah laku diskriminasi tidak adil.

Ahli sejarah Itagaki Ryuta berhujah bahawa sentimen anti-Korea masa kini ialah versi moden ketakutan penjajah terhadap golongan yang dijajah. Beliau mengaitkan fenomena ini dengan zaman kacau-bilau selepas perang dan Gempa Bumi Besar Kanto 1923, ketika polis, tentera dan warga Jepun membunuh beramai-ramai ribuan warga Korea yang tidak bersalah berdasarkan khabar angin bahawa mereka merancang kegiatan anti-Jepun. Persamaan sejarah ini menunjukkan bahawa golongan ultranasionalis hari ini mengulangi keresahan kolonial dengan mengubahnya menjadi kebencian terhadap sasaran yang mudah dilihat dan didekati seperti sekolah Chosen.

Serangan fizikal terhadap pelajar berlaku dengan kerap dan membimbangkan. Sejak 1994, pelajar perempuan yang memakai pakaian seragam tradisional sekolah Korea menjadi sasaran serangan, termasuk insiden pakaian seragam mereka dikoyakkan dengan pisau. Keganasan sedemikian menyebabkan sekolah mengarahkan pelajar perempuan memakai pakaian seragam hanya di dalam kawasan sekolah.

Kewajipan Jepun di bawah Undang-undang Hak Asasi Manusia Antarabangsa

Layanan Jepun terhadap sekolah Chosen menimbulkan persoalan serius tentang pematuhannya terhadap kewajipan hak asasi manusia antarabangsa. Konvensyen mengenai Hak Kanak-kanak, yang telah diratifikasi Jepun, menetapkan dalam Artikel 2 bahawa negara mesti menghormati hak kanak-kanak tanpa sebarang diskriminasi, termasuk berdasarkan asal usul kebangsaan, etnik atau sosial. Artikel 29 dan 30 mengukuhkan hak kanak-kanak minoriti untuk membangunkan identiti budaya, bahasa dan nilai mereka sendiri.

Jawatankuasa Penghapusan Diskriminasi Kaum (CERD) berulang kali mengkritik tindakan Jepun mengecualikan sekolah Chosen daripada program bantuan yuran. Pada 2014, CERD secara khusus mengesyorkan agar Jepun menyemak semula pendiriannya dan membenarkan sekolah Chosen menerima manfaat daripada Dana Sokongan Yuran Sekolah Menengah. Pemerhatian kesimpulan CERD pada 2018 menggesa Jepun memastikan pelajar sekolah Chosen mendapat peluang pendidikan yang sama tanpa diskriminasi.

Analisis undang-undang menunjukkan wujudnya layanan dua darjat terhadap sekolah asing oleh kerajaan. Ketika MEXT mengenakan semakan ketat terhadap kurikulum sekolah Chosen dan dakwaan pengaruh Korea Utara, kementerian itu meluluskan sekolah pelbagai kategori lain, termasuk institusi pro-Korea Selatan, tanpa penelitian setara terhadap kandungan pendidikan atau pengaruh kerajaan asing. Penerapan piawaian secara terpilih ini menunjukkan bahawa pengecualian tersebut menyasarkan minoriti etnik tertentu, bukannya bertujuan mengekalkan kawalan mutu pendidikan yang konsisten.

Kerajaan Jepun berpendirian bahawa langkahnya tidak merupakan diskriminasi berdasarkan etnik Korea, sebaliknya berhujah bahawa kebimbangan diplomatik dan kemungkinan penyalahgunaan dana menghalalkan pengecualian tersebut. Namun, kerangka hak asasi manusia antarabangsa menegaskan bahawa kanak-kanak tidak sepatutnya kehilangan manfaat pendidikan akibat ketegangan politik antara negara, khususnya apabila mereka merupakan penduduk tanpa kerakyatan yang tidak berupaya mempengaruhi dasar luar Jepun mahupun Korea Utara.

Perkara Utama

• Kumpulan hak asasi menyerahkan petisyen dengan 45,000 tandatangan kepada kerajaan Jepun, menuntut sekolah Korea dimasukkan di bawah Akta Asas Kanak-kanak dan program bantuan yuran
• Sekolah Chosen (sekolah Chosun) berkhidmat untuk warga Korea Zainichi, masyarakat etnik Korea di Jepun yang nenek moyangnya merupakan rakyat tanah jajahan atau buruh zaman perang
• Sekolah-sekolah ini dikecualikan daripada bantuan yuran sejak 2013, bantuan bencana, program pendidikan awal kanak-kanak dan bantuan pelajar COVID-19
• Para pegawai Jepun menghalalkan pengecualian itu dengan merujuk program nuklear Korea Utara dan isu penculikan warga Jepun yang belum diselesaikan
• Mahkamah mengeluarkan keputusan yang bercanggah: Mahkamah Daerah Osaka mendapati pengecualian itu tidak berperlembagaan pada 2017, manakala Mahkamah Agung menolak rayuan terakhir pada 2021
• Aktivis berhujah bahawa pengecualian itu melanggar Konvensyen PBB mengenai Hak Kanak-kanak dan Konvensyen mengenai Penghapusan Diskriminasi Kaum
• Sekolah-sekolah itu menyediakan kurikulum dwialiran yang mengajar standard Jepun serta bahasa, sejarah dan budaya Korea untuk memelihara identiti etnik
• Pelajar dan keluarga berdepan peningkatan ucapan kebencian serta serangan fizikal daripada kumpulan nasionalis seperti Zaitokukai
• Kebanyakan warga Korea Zainichi yang memegang kewarganegaraan Chosun secara teknikalnya tidak bernegara, setelah kehilangan kewarganegaraan Jepun pada 1952 tanpa memperoleh kewarganegaraan Korea Utara atau Korea Selatan