Aung San Suu Kyi Bertemu Pegawai Palang Merah dalam Hubungan Pertama yang Disahkan Sejak Rampasan Kuasa 2021

Pertemuan Bersejarah Memberi Gambaran tentang Pemimpin yang Ditahan

Pemimpin Myanmar yang ditahan, Aung San Suu Kyi, bertemu dengan wakil Jawatankuasa Antarabangsa Palang Merah (ICRC) pada Isnin di Naypyidaw, ibu negara. Pertemuan itu menandakan hubungan pertama yang disahkan antara beliau dengan sesiapa di luar kerajaan tentera dalam tempoh hampir empat tahun. Gambar yang dikeluarkan pihak berkuasa menunjukkan pemenang Hadiah Keamanan Nobel berusia 81 tahun itu kelihatan tenang dan tersenyum, sambil mengenakan pakaian tradisional Burma. Beliau berjabat tangan dengan Arnaud de Baecque, wakil tetap ICRC, di dalam bilik berpanel kayu yang serba ringkas, hanya dilengkapi dua kerusi dan sebuah meja. Dua lagi gambar kelihatan menunjukkan beliau memotong kek hari jadi bersalut krim merah jambu dalam satu majlis yang mungkin merupakan sambutan tertutup sempena hari jadinya yang ke-81 pada Jun lalu.

ICRC mengesahkan lawatan itu mengikut prosedur standardnya untuk bertemu orang yang dilucutkan kebebasan. Ini termasuk perbualan secara tertutup, jauh daripada pihak berkuasa. Organisasi itu menyatakan bahawa lawatan sedemikian membolehkan tahanan bertukar khabar dengan keluarga, namun tiada butiran khusus mengenai kesihatannya didedahkan. Media kerajaan Myanmar menyifatkan pertemuan itu sebagai rutin, manakala pemerhati antarabangsa melihatnya sebagai tindak balas terhadap tekanan yang semakin meningkat supaya dibuktikan bahawa Suu Kyi masih hidup dan sihat.

Reaksi Keluarga Membayangkan Optimisme Berhati-hati

Kim Aris, anak lelaki Suu Kyi yang menetap di London, menyambut baik gambar itu selepas melancarkan kempen antarabangsa menuntut bukti bahawa ibunya masih hidup. Beliau memberitahu wartawan bahawa gambar itu kelihatan tulen dan ibunya nampak sihat. Aris menambah bahawa pihak tentera pernah menyebarkan maklumat palsu sebelum ini, maka beliau tetap berhati-hati, namun menyifatkan perkembangan itu sebagai tanda positif pertama dalam tempoh lebih lima tahun. Beliau berharap lawatan itu akan membuka jalan kepada hubungan langsung dengan keluarga dan akhirnya pembebasan semua tahanan politik.

Aris berkata beliau masih belum menerima penilaian perubatan bebas. Lawatan ICRC berlangsung kira-kira 30 minit dan de Baecque hanya dapat berkongsi maklumat terhad kerana peraturan kerahsiaan. Aris berkata berita itu menghidupkan semula harapan, namun menegaskan bahawa satu pertemuan tidak dapat menjawab semua persoalan tentang kesejahteraan ibunya dalam jangka panjang.

Latar Belakang Penahanan Berpanjangan

Suu Kyi ditahan pada 1 Februari 2021 ketika pihak tentera menggulingkan kerajaan pilihan raya yang dipimpinnya sebagai penasihat negara. Beliau berdepan beberapa tuduhan, termasuk melanggar peraturan COVID, rasuah dan hasutan. Pengkritik menyifatkan perbicaraan tertutup itu sebagai sandiwara. Hukuman asalnya selama 33 tahun kemudian dikurangkan dan beliau dipindahkan dari penjara ke tahanan rumah pada April sebagai sebahagian daripada pengampunan lebih luas. Kini, beliau masih perlu menjalani kira-kira 18 tahun hukuman. Pihak tentera berulang kali mendakwa beliau berada dalam keadaan sihat, namun tidak memberikan pengesahan bebas sehingga minggu ini.

Suu Kyi pernah menghabiskan 15 tahun dalam tahanan rumah ketika tempoh pemerintahan tentera terdahulu antara 1989 hingga 2010. Bapanya, Aung San, dihormati sebagai tokoh yang merintis kemerdekaan Myanmar, meskipun beliau dibunuh pada 1947. Parti Liga Kebangsaan untuk Demokrasi pimpinannya memenangi pilihan raya pada 2015 dan 2020 sebelum rampasan kuasa terbaharu mencetuskan perang saudara di negara itu.

Konteks Konflik Saudara yang Berterusan

Rampasan kuasa 2021 mencetuskan penentangan bersenjata yang meluas, mengorbankan puluhan ribu nyawa dan menyebabkan jutaan orang kehilangan tempat tinggal. Pasukan pro-demokrasi dan kumpulan bersenjata etnik bertempur dengan pihak tentera di kebanyakan kawasan negara itu. Junta melancarkan serangan udara ke atas kawasan pembangkang, sambil berdepan sekatan antarabangsa dan pengasingan diplomatik. Negara anggota ASEAN mendesak dialog dan ketelusan lebih tinggi mengenai keadaan Suu Kyi sebagai sebahagian daripada usaha damai yang terbantut.

Min Aung Hlaing, pemimpin rampasan kuasa itu, menjadi presiden selepas pilihan raya yang dianjurkan pihak tentera pada awal tahun ini. Beliau dijadualkan melawat Thailand minggu ini, ketika para pemimpin mendesak supaya Suu Kyi diberi akses. Pertemuan dengan Palang Merah itu berlangsung ketika pihak tentera berusaha mengurangkan pengasingan dan kembali menjalin hubungan dengan rakan serantau.

Reaksi Antarabangsa dan Tekanan Diplomatik

Menteri luar Thailand menyifatkan lawatan itu sebagai langkah positif dan berharap akan ada perkembangan lanjut. Amerika Syarikat, China dan negara-negara ASEAN semuanya mahukan pengesahan bebas mengenai keadaan Suu Kyi. Richard Horsey dari International Crisis Group berkata pihak tentera sengaja memilih ICRC untuk menangani kebimbangan mengenai kesihatan tanpa membuka ruang kepada akses diplomatik yang lebih luas. Penganalisis berkata langkah itu menunjukkan kesediaan untuk memenuhi satu tuntutan utama, namun menolak desakan supaya pertempuran dihentikan atau semua tahanan dibebaskan.

Para pegawai Filipina sebelum ini meminta utusan ASEAN melawat Suu Kyi, tetapi permintaan itu ditolak. Gambar terbaharu itu menyusuli kempen dalam talian selama berbulan-bulan oleh aktivis dan anggota keluarga yang menuntut bukti bahawa beliau masih hidup.

Persoalan Mengenai Akses Jangka Panjang Masih Belum Terjawab

Walaupun gambar itu menunjukkan Suu Kyi berdiri tanpa bantuan dan kelihatan peka, pakar mengingatkan bahawa pemeriksaan perubatan bebas tidak dijalankan. ICRC menekankan bahawa urusannya dengan pihak berkuasa yang menahan beliau adalah sulit. Aris berkata lawatan itu mesti membawa kepada akses kemanusiaan yang lebih luas dan hubungan langsung dengan keluarga. Pemerhati menyatakan bahawa jaminan pihak tentera sebelum ini mengenai kesihatannya tidak disokong pengesahan bebas.

Pertemuan itu tidak menandakan berakhirnya krisis politik yang lebih luas. Kumpulan pembangkang terus menuntut pembebasan tanpa syarat Suu Kyi bersama ribuan tahanan politik lain. Pihak tentera mengekalkan kawalan ketat walaupun selepas pilihan raya baru-baru ini dan usaha menjalin hubungan diplomatik.

Kepentingan kepada Masa Depan Myanmar

Pertemuan itu membuka sedikit ruang selepas bertahun-tahun terasing sepenuhnya. Langkah itu mungkin meredakan sebahagian tekanan antarabangsa, namun masih belum memenuhi tuntutan ketelusan penuh oleh kerajaan asing dan kumpulan hak asasi. Pertempuran dan penindasan yang berterusan di Myanmar menunjukkan perubahan politik yang lebih mendalam masih jauh. Keadaan Suu Kyi terus menjadi lambang perjuangan antara pemerintahan tentera dengan aspirasi demokrasi bagi ramai rakyat.

Perkara Utama

• Aung San Suu Kyi bertemu wakil ICRC, Arnaud de Baecque, pada Isnin di Naypyidaw.
• Gambar yang dikeluarkan pihak tentera menunjukkan beliau kelihatan sihat dan tenang.
• Kim Aris menyifatkan lawatan itu sebagai perkembangan positif pertama dalam tempoh lebih lima tahun.
• Suu Kyi ditahan sejak rampasan kuasa Februari 2021 dan sedang menjalani hukuman 27 tahun yang telah dikurangkan.
• Pihak tentera berdepan tekanan daripada ASEAN dan pihak lain supaya membenarkan akses lebih luas serta menamatkan perang saudara.
• Lawatan ICRC mengikut prosedur standardnya yang sulit bagi pemantauan tahanan.