Orang Dewasa Bujang di Jepun Berdepan Beban Semakin Besar Menjaga Ibu Bapa yang Menua

Apabila seorang anak dewasa menjadi seluruh pasukan penjagaan

Kebanyakan pagi dan petang, seorang wanita berusia 59 tahun di Chiba mengunjungi apartmen ibu bapanya yang terletak berdekatan untuk menyediakan makanan dan memeriksa keperluan mereka. Ibunya, yang berusia lewat 80-an, menggunakan kerusi roda selepas mengalami pendarahan serebrum. Bapanya, yang berusia sekitar 90 tahun, juga memerlukan penjagaan. Wanita itu bermalam tiga atau empat kali seminggu, sambil mengekalkan pekerjaannya sebagai pengurus penjagaan dan membesarkan anak lelaki yang berusia pertengahan 20-an.

Ibu bapanya menerima kunjungan pekerja penjagaan di rumah dan menghadiri pusat jagaan harian dewasa melalui sistem insurans penjagaan jangka panjang Jepun. Perkhidmatan itu membantu, namun tidak merangkumi setiap keperluan harian. Kakaknya tinggal di Osaka, terlalu jauh untuk memberikan bantuan secara tetap. Anak perempuan itu mencatat hidangan, kunjungan ke bilik air dan perubahan lain dalam jurnal untuk pekerja penjagaan, dan berkata bahawa menulis juga membantunya mengatur perasaannya sendiri.

“Saya cukup sihat untuk menjaga ibu bapa saya sekarang, tetapi saya tertanya-tanya berapa lama lagi saya mampu terus hidup begini,” katanya. Walaupun mempunyai pengetahuan profesional, dia mendapati keputusan berkaitan ibu bapanya sendiri amat membebankan dari segi emosi. Dia telah memberitahu rakan sekerja tentang keadaannya dan mengatur rehat singkat daripada kerja apabila doktor mengunjungi ibunya di rumah. Matlamatnya, katanya, adalah membantu ibu bapanya hidup dengan aman tanpa mengorbankan pekerjaan atau masa peribadinya.

Keadaan ini sering disebut sebagai “penjagaan oleh anak tunggal”: anak dewasa yang belum berkahwin memikul tanggungjawab utama atau sepenuhnya menjaga ibu bapa yang semakin tua. Istilah itu menggambarkan penumpuan tanggungjawab penjagaan pada seorang individu, bukan semestinya ketiadaan langsung perkhidmatan awam atau saudara-mara. Dengan peningkatan usia penduduk Jepun, saiz keluarga yang semakin kecil dan lebih ramai orang kekal tidak berkahwin, jumlah orang dewasa yang berdepan tanggungjawab seperti ini dijangka meningkat.

Mengapa lebih ramai mungkin terkesan

Jepun sudah pun mempunyai antara penduduk tertua di dunia. Anggaran penduduk kerajaan menunjukkan jumlah penduduk berusia 65 tahun dan ke atas mencecah 36.18 juta pada 2023, atau 29% daripada jumlah penduduk. Mereka yang berusia 75 tahun dan ke atas berjumlah 19.57 juta, atau 15.7%. Kumpulan umur lebih tua ini amat berkait dengan permintaan terhadap penjagaan: pada tahun fiskal 2020, 23.4% orang berusia 75 tahun dan ke atas yang dilindungi sistem insurans penjagaan jangka panjang diperakui memerlukan penjagaan jangka panjang, berbanding 3% bagi mereka yang berusia 65 tahun dan ke atas.

Unjuran Institut Penyelidikan Penduduk dan Keselamatan Sosial Kebangsaan Jepun menunjukkan bahawa bahagian penduduk berusia 65 tahun dan ke atas boleh mencecah 34.8% pada 2040 dan 38.7% pada 2070. Penduduk berusia 75 tahun dan ke atas diunjurkan membentuk 19.7% pada 2040 dan 25.1% pada 2070. Walaupun jumlah warga tua akhirnya berkurangan, bahagian mereka daripada keseluruhan penduduk dijangka kekal tinggi, sekali gus mengekalkan permintaan terhadap sokongan.

Pada masa yang sama, kumpulan ahli keluarga yang berpotensi menjadi penjaga juga berubah. Pada 2020, 28.3% lelaki Jepun dan 17.9% wanita Jepun belum berkahwin pada usia 50 tahun. Institut itu mengunjurkan peratusan tersebut akan meningkat menjelang 2040, kepada 30.4% bagi lelaki dan 22.3% bagi wanita. Seseorang mungkin belum berkahwin, bercerai, atau mempunyai adik-beradik yang tinggal jauh atau tidak mampu membantu. Dalam setiap keadaan, tanggungjawab praktikal boleh tertumpu pada saudara-mara yang paling dekat atau paling berupaya membantu.

Corak isi rumah juga menunjukkan semakin kurang saudara-mara tinggal bersama. Kajian terhadap Tinjauan Kebangsaan tentang Keadaan Hidup Jepun 2022 mendapati bahawa isi rumah tiga generasi dalam kalangan isi rumah yang mempunyai penerima penjagaan menurun daripada 32.5% pada 2001 kepada 10.9% pada 2022. Dalam tempoh yang sama, isi rumah seorang meningkat daripada 15.7% kepada 30.7% dalam kumpulan ini. Isi rumah yang lebih kecil boleh bermakna lebih sedikit orang di rumah untuk berkongsi tugas, walaupun saudara-mara masih terlibat dari jauh.

Perkhidmatan penjagaan membantu, tetapi keluarga masih memikul sebahagian besar tugas

Sistem insurans penjagaan jangka panjang Jepun, yang diwujudkan pada 2000, membantu individu yang layak mendapatkan perkhidmatan seperti penjagaan di rumah, perkhidmatan harian dan kemudahan kediaman. Keperluan penjagaan dinilai, dan pelan yang dihasilkan boleh menggabungkan pelbagai bentuk sokongan. Sistem ini boleh mengurangkan beban saudara-mara, tetapi tidak menghapuskan keperluan ahli keluarga untuk menyelaraskan janji temu, memantau perubahan, menyediakan makanan atau bertindak apabila rancangan tidak berjalan seperti sepatutnya.

Ahli keluarga kekal sebagai teras penjagaan. Dalam Tinjauan Kebangsaan tentang Keadaan Hidup 2022, 56.4% penjaga utama ialah ahli keluarga, manakala penyedia perkhidmatan penjagaan awam merangkumi 15.7%. Istilah “penjaga utama” merujuk kepada orang yang dianggap memikul tanggungjawab utama; istilah itu tidak mengambil kira setiap jam bantuan daripada saudara-mara lain, golongan profesional atau jiran. Namun, angka itu menunjukkan betapa besarnya kebergantungan penjagaan pada isi rumah.

Perkhidmatan awam juga berdepan kekangan tenaga kerja. Jepun mempunyai kira-kira 2.15 juta pekerja penjagaan pada 2021. Anggaran kementerian menyatakan jumlah yang diperlukan ialah kira-kira 2.43 juta pada 2025 dan 2.8 juta pada 2040. Pada 2022, nisbah kekosongan jawatan kepada pemohon bagi pekerja penjagaan ialah 3.71, berbanding 1.16 bagi semua pekerjaan. Satu tinjauan pada 2021 mendapati bahawa 63% penyedia penjagaan berkata mereka mengalami kekurangan kakitangan pada tahap tertentu. Tekanan ini menyukarkan anggapan bahawa perkhidmatan profesional boleh menggantikan sepenuhnya penjagaan keluarga.

Ini tidak bermakna keluarga patut dijangka menampung setiap kekurangan. Penjagaan sering menggabungkan perkhidmatan formal dengan bantuan tidak formal daripada saudara-mara, rakan, jiran dan sukarelawan. Cabaran dasar ialah memastikan gabungan itu dapat berfungsi tanpa membiarkan seorang ahli keluarga sahaja menanggung masa, kos dan tekanan emosi.

Kosnya melibatkan emosi, fizikal dan kewangan

Tinjauan pada 2022 terhadap 324 orang belum berkahwin yang menjaga ahli keluarga, dijalankan oleh Utae Mori, profesor pengajian keselamatan sosial di Universiti Ekonomi Osaka, mendapati bahawa 58.3% bimbang tentang keletihan emosi. Lebih separuh turut menyatakan kesihatan atau penyakit yang dialami sendiri, iaitu 51.5%, dan perbelanjaan hidup, iaitu 50.6%. Dalam kalangan responden yang berhenti kerja atau menukar pekerjaan, 24.5% berkata tuntutan fizikal dan emosi terlalu berat sehingga mereka tidak dapat terus bekerja.

Kebimbangan ini boleh saling menguatkan. Masa yang digunakan untuk menjaga boleh mengehadkan pekerjaan bergaji, manakala pendapatan yang berkurangan menyukarkan seseorang membayar bantuan atau merancang kehidupan penjaga itu sendiri pada hari tua. Keletihan juga boleh menyukarkan pengurusan jadual, komunikasi dengan penyedia perkhidmatan dan pengesanan perubahan pada keadaan ibu bapa. Penjaga mungkin perlu mengurus kesihatan dan proses penuaan mereka sendiri pada masa yang sama.

Mori memberi amaran bahawa seseorang dan orang di sekelilingnya boleh mula menganggap penjagaan sebagai tanggungjawabnya semata-mata. Jangkaan itu mungkin menyukarkan mereka menyedari bahawa beban tersebut sudah tidak mampu ditanggung atau meminta bantuan. Pengalaman wanita di Chiba itu menunjukkan bahawa pengetahuan profesional tidak menghilangkan tekanan emosi ketika membuat keputusan tentang perkara terbaik untuk ibu bapa.

Mori menasihatkan penjaga supaya mendapatkan nasihat daripada profesional penjagaan dan menggunakan perkhidmatan yang tersedia untuk memberikan ruang bernafas dari segi fizikal dan emosi. Beliau juga berpendapat bahawa komuniti perlu memudahkan orang ramai bercakap secara terbuka tentang pengalaman mereka. Pengiktirafan penting kerana pengasingan boleh menyembunyikan masalah sehingga pekerjaan, kesihatan atau keselamatan ibu bapa sudah terancam.

Kumpulan sokongan rakan sebaya menyediakan ruang untuk bercakap terus terang

Di Nagasaki, sebuah kumpulan yang memberi tumpuan kepada penjagaan oleh anak tunggal mengadakan pertemuan di sebuah kafe setiap dua bulan. Peserta berbincang tentang tekanan menjaga seseorang yang juga ahli keluarga terdekat, serta ketidakpastian tentang kehidupan mereka sendiri selepas tanggungjawab menjaga berakhir. Bagi sesetengah orang, mendengar orang lain menceritakan tekanan yang serupa melegakan mereka daripada tanggapan bahawa mereka menghadapi keadaan itu seorang diri.

Penganjur kumpulan itu, Maki Mori, 50 tahun, pernah menjaga ahli keluarga seorang diri. Ketika berusia awal 30-an, beliau menjaga bapanya sambil membantu neneknya menjalani kehidupan seharian. Beliau berhenti kerja dan terasing daripada komuniti sebelum menemui kumpulan itu dan menghadiri pertemuannya.

Mori berkata perbualan harian tidak semestinya memberi ruang untuk membincangkan kesukaran memikul tanggungjawab penjagaan seorang diri. Beliau berharap perkongsian secara terbuka dalam pertemuan itu dapat meringankan sebahagian beban tersebut. Sokongan rakan sebaya tidak dapat menyediakan lawatan ke rumah atau menggantikan penjagaan profesional, tetapi boleh memberi penjaga ruang untuk membandingkan pengalaman, membincangkan kebimbangan praktikal dan menyedari bila mereka memerlukan bantuan tambahan.

Beralih ke penjagaan kediaman boleh menjadi pilihan yang bertanggungjawab

Penjagaan di rumah tidak semestinya pilihan paling selamat atau mampan. Di Wad Shinagawa, Tokyo, seorang lelaki belum berkahwin yang berusia awal 60-an menjaga ibunya, yang berusia sekitar 90 tahun dan menghidap demensia, sambil terus bekerja. Abangnya tinggal berdekatan tetapi tidak terlibat dalam penjagaan ibu mereka.

Selepas ibunya dijangkiti influenza, beliau menghabiskan kira-kira sebulan di hospital dan kehilangan kekuatan pada kaki. Keluarga itu berdepan isu keselamatan yang praktikal: wanita itu tinggal di apartmen tingkat empat dan mungkin tidak lagi mampu menaiki tangga. Selepas berunding dengan pengurus penjagaannya, anaknya mengatur pemulihan di kemudahan perkhidmatan kesihatan geriatrik, sebelum ibunya berpindah ke rumah berkumpulan. Kemudahan ini menyediakan tempat tinggal untuk kumpulan kecil individu yang menghidap demensia, dengan sokongan yang disesuaikan dengan keperluan harian mereka.

Ibunya berpindah ke rumah berkumpulan itu pada April dan kini tinggal dengan aman di sana, menurut anaknya yang melawat setiap hujung minggu. Selepas sedekad menjaganya di rumah, katanya, kebimbangan berterusan telah meletihkan mentalnya. Dia bersyukur kerana membuat keputusan itu ketika masih sempat. Memilih penjagaan kediaman boleh mencerminkan penilaian teliti terhadap keselamatan dan kesejahteraan, bukannya tanda kurangnya kasih sayang.

Pengurus penjagaan dan pihak berkuasa tempatan boleh membantu keluarga memahami perkhidmatan yang tersedia dan cara memenuhi keperluan seseorang. Kementerian kesihatan Jepun mengesyorkan orang ramai menghubungi pejabat perbandaran yang bertanggungjawab terhadap insurans penjagaan jangka panjang atau pusat sokongan komuniti komprehensif setempat. Pusat ini boleh menghubungkan warga tua dan keluarga dengan perancangan penjagaan, sumber kesihatan dan kebajikan, serta nasihat tentang langkah seterusnya yang mungkin diambil.

Menjadikan penjagaan mampan untuk kedua-dua generasi

Penduduk Jepun yang semakin menua dan kekurangan pekerja penjagaan bermakna keluarga berkemungkinan kekal sebagai sebahagian daripada sistem penjagaan. Namun, model yang bergantung pada seorang anak dewasa untuk diam-diam menampung setiap kekurangan adalah rapuh. Model itu boleh mengancam pendapatan dan kesihatan penjaga, selain menjadikan penjagaan bergantung pada seseorang yang mungkin akhirnya tidak mampu meneruskannya.

Sokongan bermula dengan menganggap keperluan penjaga sebagai sebahagian daripada pelan penjagaan. Perkhidmatan profesional yang tetap, komunikasi jelas dengan majikan, hubungan dengan pusat sokongan tempatan dan peluang berbual dengan rakan sebaya boleh membantu. Penjagaan kediaman juga mungkin sesuai apabila keperluan fizikal atau kognitif warga tua berubah. Pilihan ini tidak sepatutnya dianggap sebagai tanda kegagalan; sebaliknya, ia cara menyesuaikan penjagaan dengan keadaan yang berubah.

Perancangan jangka panjang juga perlu mengambil kira tenaga kerja yang diperlukan untuk menyediakan perkhidmatan serta sokongan sosial yang membolehkan keluarga membantu tanpa menanggung keseluruhan kos bersendirian. Apabila penjaga dapat meminta bantuan lebih awal, keputusan boleh dibuat sebelum keletihan atau krisis perubatan mengehadkan pilihan.

Perkara Utama

• Penjagaan oleh anak tunggal meletakkan sebahagian besar tanggungjawab menjaga ibu bapa yang semakin tua pada seorang anak dewasa yang belum berkahwin.
• Penduduk Jepun yang lebih tua semakin bertambah, sementara saiz isi rumah mengecil dan bahagian penduduk yang belum berkahwin pada usia 50 tahun diunjurkan meningkat.
• Lebih separuh daripada penjaga utama dalam tinjauan kebangsaan 2022 ialah ahli keluarga.
• Penjaga yang belum berkahwin menyuarakan kebimbangan tentang keletihan emosi, kesihatan sendiri dan kos sara hidup.
• Pengurus penjagaan, pejabat perbandaran yang mengurus penjagaan jangka panjang, pusat sokongan komuniti, kumpulan rakan sebaya dan kemudahan kediaman boleh membantu keluarga berkongsi atau menyesuaikan penjagaan.