China Gariskan 19 Langkah Produktiviti, dengan AI dan Tenaga Bersih sebagai Tumpuan

Usaha memacu teknologi disertai amaran terhadap gelembung pelaburan

Jawatankuasa Pusat Parti Komunis China dan Majlis Negara mengeluarkan garis panduan pada 9 Oktober 2026, yang menetapkan 19 langkah merentasi lima bidang inovasi untuk membangunkan apa yang disebut Beijing sebagai daya produktif berkualiti baharu. Pakej ini menggabungkan sokongan terhadap kecerdasan buatan, penyelidikan industri dan tenaga bersih dengan amaran jelas terhadap pelaburan spekulatif, pengabaian industri sedia ada dan tindakan kerajaan tempatan meniru pelan pembangunan yang sama.

Garis panduan itu dikeluarkan pada tahun pertama Rancangan Lima Tahun Ke-15, yang meliputi tempoh 2026 hingga 2030. Rancangan itu mengenal pasti 28 projek utama berkaitan daya produktif berkualiti baharu daripada keseluruhan 109 projek, atau 25.7 peratus. Dokumen baharu itu menyediakan kerangka bersama untuk melaksanakan agenda berkenaan, termasuk penglibatan perusahaan yang lebih besar dalam penyelidikan, pangkalan ujian kebangsaan bagi aplikasi AI perindustrian serta pembinaan kilang dan taman perindustrian yang direka untuk mencapai pelepasan karbon sifar.

Ukuran utama ialah peningkatan ketara dalam produktiviti faktor keseluruhan, bukannya sekadar pertambahan kilang, pelaburan atau projek teknologi. Produktiviti faktor keseluruhan menerangkan sejauh mana tenaga kerja, modal dan input lain digabungkan dengan cekap untuk menghasilkan output. Teknologi dan organisasi yang lebih baik boleh meningkatkan pengeluaran tanpa kenaikan setara dalam input tersebut.

Dokumen itu turut membawa mesej akauntabiliti. Pegawai tidak boleh menyalahgunakan dasar atas alasan membangunkan daya produktif berkualiti baharu. Mereka yang bertanggungjawab atas kerugian besar akibat pelaburan tanpa pertimbangan atau tindakan tergesa-gesa menceburi industri yang sedang menjadi ikutan akan dipertanggungjawabkan. Oleh itu, dasar ini meminta pihak berkuasa tempatan menggalakkan inovasi sambil mencegah jurang perindustrian, penghakisan kapasiti pengeluaran dan gelembung pelaburan.

Mengapa Beijing membetulkan pendekatan

Seorang pegawai yang tidak dinamakan daripada Suruhanjaya Pembangunan dan Pembaharuan Negara, atau NDRC, menyatakan tiga sebab garis panduan itu dikeluarkan: menterjemahkan gagasan Presiden Xi Jinping kepada tindakan, membimbing pembangunan dalam tempoh perancangan semasa dan membetulkan masalah yang sudah timbul semasa pelaksanaan.

Masalah itu termasuk menyamakan daya produktif berkualiti baharu dengan industri baharu muncul atau industri masa depan, sambil mengabaikan penaiktarafan pengeluaran tradisional. Satu lagi kebimbangan ialah wilayah berbeza memilih sektor perindustrian yang serupa tanpa mengambil kira sumber, keupayaan atau keadaan pasaran masing-masing.

Dokumen itu menetapkan empat prinsip: inovasi perlu memimpin; pembaharuan perlu menyokong pembangunan; dasar perlu disesuaikan dengan keadaan tempatan; dan sumber pertumbuhan baharu perlu diwujudkan sebelum sumber lama dihentikan secara berperingkat. Lin Xiaofeng, timbalan pengarah Pusat Pembangunan Dipacu Inovasi NDRC, menjelaskan bahawa prinsip-prinsip ini masing-masing mentakrifkan daya penggerak, sokongan institusi, pendekatan praktikal dan rentak perubahan.

Perbezaan ini penting dalam pelaksanaan. Pengilang tradisional yang meningkatkan produktiviti melalui sistem digital, proses lebih bersih atau peralatan pintar boleh memenuhi objektif dasar tersebut. Pelaburan yang dilabel sebagai industri masa depan tidak semestinya dikira sebagai inovasi produktif. Garis panduan itu menumpukan mutu pengeluaran, bukannya sekadar nama sektor yang dikaitkan dengannya.

Perusahaan diberi peranan lebih besar dalam penyelidikan

Agenda sains merangkumi penyelidikan asas dan bersifat disruptif, kejayaan dalam teknologi teras, penyelarasan keupayaan penyelidikan negara, peranan perusahaan yang lebih kukuh serta usaha mempercepat penukaran hasil penyelidikan kepada pengeluaran sebenar. Projek sains dan teknologi utama akan menumpukan produk strategik, berimpak besar dan terkemuka, demi pembangunan ekonomi, keperluan negara dan kesihatan awam.

Makmal kebangsaan dijangka mengatur projek penyelidikan utama dan membina platform inovasi. Peranan dan pengagihan tugas institusi penyelidikan, universiti serta perusahaan teknologi terkemuka juga akan dipertingkat. Seiring institusi awam ini, syarikat swasta yang berkeupayaan akan disokong untuk menerajui tugasan utama bagi mencapai kejayaan teknologi.

Bagi perniagaan, pakej itu menggesa pewujudan sistem dana simpanan penyelidikan dan pembangunan perusahaan serta peningkatan kadar potongan cukai tambahan bagi perbelanjaan penyelidikan. Potongan sedemikian membolehkan perbelanjaan penyelidikan yang layak mengurangkan pendapatan bercukai melebihi jumlah sebenar yang dibelanjakan. Laporan itu tidak menyatakan kadar baharu, butiran kelayakan atau tarikh pelaksanaan.

Wang Shengxiao, penyelidik di Sekolah Parti Jawatankuasa Pusat Parti Komunis China, menghuraikan kepentingan strategik memperkukuh keupayaan inovasi:

Pusingan baharu revolusi sains dan teknologi serta transformasi perindustrian telah membuka prospek luas bagi pembangunan daya produktif berkualiti baharu. Untuk merebut peluang bersejarah ini, kita perlu mempercepat usaha mencapai tahap berdikari dan kekuatan yang lebih tinggi dalam bidang sains dan teknologi serta meningkatkan keupayaan inovasi secara menyeluruh demi mengekalkan inisiatif strategik,

Ujian AI semakin hampir kepada pengeluaran kilang

Garis panduan itu menyeru pelaksanaan penuh inisiatif AI Plus, yang menggunakan kecerdasan buatan untuk mentransformasikan industri tradisional dan memperluas aplikasinya merentasi ekonomi. Pangkalan perintis dan ujian kebangsaan bertujuan menghubungkan teknologi makmal dengan keadaan sebenar industri.

Liu Zhenzhong, penyelidik NDRC dalam bidang ekonomi perindustrian dan teknologi, menjelaskan bahawa pangkalan itu boleh membantu menangani kos dan kesukaran penggunaan AI dalam pengeluaran. Pengujian teknologi dalam persekitaran perindustrian dapat mendedahkan masalah praktikal sebelum syarikat membuat komitmen untuk penggunaan lebih meluas, sekali gus mengurangkan kos dan risiko percubaan.

Dasar itu tidak menggambarkan AI sebagai alasan untuk meninggalkan industri sedia ada. Liu berhujah bahawa teknologi pintar sepatutnya menaik taraf industri tersebut dan memperkukuh ekonomi sebenar. Garis panduan itu turut menyeru transformasi digital sektor pembuatan, perancangan dan pengendalian infrastruktur data negara yang lebih baik serta kelompok industri digital yang berdaya saing di peringkat antarabangsa.

Keperluan keselamatan mengiringi peluasan ini. Dokumen itu menyeru sistem yang merangkumi pemantauan teknologi, amaran awal risiko dan tindak balas kecemasan agar AI kekal selamat, boleh dipercayai dan terkawal. Kerangka dasar yang lebih luas itu turut menangani etika teknologi, keselamatan data dan risiko perindustrian melalui undang-undang, peraturan semakan etika dan kawal selia.

Wilayah diminta mengelak daripada meniru satu sama lain

Penaiktarafan perindustrian perlu meliputi pengeluaran tradisional, sektor baharu muncul dan industri yang masih pada peringkat awal pembangunan. Garis panduan itu menggalakkan penggunaan teknologi digital, pintar dan hijau dalam industri sedia ada, di samping perkhidmatan pengeluar yang lebih khusus serta peningkatan mutu, kepelbagaian dan kemudahan perkhidmatan pengguna.

Bagi industri baharu muncul, dokumen itu menyeru penyelarasan merentas sektor dan wilayah, termasuk langkah membendung persaingan yang merosakkan. Kebimbangannya ialah pelaburan berulang dalam kegiatan serupa boleh mendorong perniagaan dan kerajaan tempatan bersaing sehingga menggunakan sumber tanpa membina keupayaan yang lebih kukuh.

Wilayah timur digalakkan membantu wilayah tengah, barat dan timur laut membangunkan industri baharu muncul yang sesuai dengan keadaan masing-masing. Bagi industri masa depan, dasar fiskal sedia ada perlu menyokong pembangunan sementara pelaburan swasta dan pelaburan lain meningkat secara beransur-ansur. Arahan ini disertai amaran supaya tidak tergesa-gesa menceburi projek hanya kerana wilayah lain memilih sektor yang sama.

Oleh itu, ukuran praktikalnya lebih luas daripada sekadar membina kelompok perindustrian baharu. Pihak berkuasa tempatan perlu mengaitkan pelaburan dengan keupayaan wilayah serta memastikan kesinambungan antara pengeluaran sedia ada dengan kegiatan baharu. Garis panduan itu secara jelas menolak penghakisan industri serta gangguan yang berlaku apabila kapasiti sedia ada dirombak sebelum penggantinya bersedia.

Taman karbon sifar menonjolkan masalah pengukuran

Agenda pembangunan hijau menyeru pewujudan sekumpulan kilang dan taman perindustrian karbon sifar, pengukuhan pembuatan dan perkhidmatan hijau serta peluasan industri tenaga hijau. Agenda itu turut memerlukan statistik pelepasan karbon, piawaian pengukuran, label karbon produk dan pengurusan jejak karbon produk yang lebih baik. Jejak karbon produk mengukur pelepasan yang dikaitkan dengan sesuatu produk mengikut kaedah perakaunan yang ditetapkan.

Wang Minna, pengerusi Chaoteng Energy, berkata Kementerian Perindustrian dan Teknologi Maklumat telah mencadangkan sasaran 1,000 kilang karbon sifar kebangsaan menjelang 2030. Beliau turut menyatakan bahawa 52 taman karbon sifar kebangsaan telah siap, manakala ratusan taman wilayah sedang dibina. Angka-angka ini merujuk kepada kategori berbeza, maka tidak wajar digunakan secara langsung untuk membandingkan kemajuan dengan sasaran kilang tersebut.

NDRC sedang mendapatkan pandangan mengenai panduan bagi kumpulan kedua taman karbon sifar kebangsaan. Wang Wentang, timbalan pengarah jawatankuasa pakar Persatuan Promosi Pembangunan Industri Hijau Beijing, mengenal pasti dua isu praktikal: sama ada pentadbir taman boleh mendapatkan data pelepasan yang boleh dipercayai dan sama ada mereka mempunyai kuasa yang mencukupi untuk memastikan syarikat di taman itu mengambil tindakan.

Wang berkata taman kebangsaan secara umumnya mempunyai pengaruh pentadbiran yang lebih besar berbanding kebanyakan taman wilayah dan taman yang lebih kecil. Beliau mengesyorkan tanggungjawab yang lebih jelas bagi pengumpulan data dan pelaksanaan, sistem asas statistik pelepasan karbon serta ganjaran dan penalti untuk menggalakkan penyertaan.

Beliau turut mengenal pasti ketidakselarasan dalam perakaunan elektrik. Menurut huraian beliau mengenai petunjuk sedia ada, pembelian elektrik hijau dan sijil boleh diambil kira dalam bahagian penggunaan tenaga bukan fosil, tetapi elektrik yang dibeli melalui grid utama tidak diambil kira dalam ukuran berasingan bagi penggunaan elektrik bukan fosil yang diiktiraf secara fizikal. Ukuran itu mengiktiraf bekalan seperti elektrik yang dijana dan digunakan di tapak, sambungan terus khusus serta grid mikro taman.

Wang mengesyorkan perubahan pada peraturan pengiktirafan supaya pembelian elektrik hijau yang layak melalui grid utama turut dikira. Ini ialah cadangan, bukannya perubahan yang telah diumumkan. Hal ini menunjukkan mengapa insentif pelaburan sahaja mungkin tidak mencukupi: syarikat juga memerlukan peraturan jelas untuk menentukan sama ada pembelian mereka memenuhi syarat pensijilan.

Tenaga bersih memerlukan pasaran selain peralatan

Cadangan tenaga merangkumi pembangunan teratur teknologi pembelahan nuklear termaju, sistem tenaga elektrik dengan bahagian tenaga boleh diperbaharui yang tinggi serta dasar lebih baik bagi penyepaduan tenaga boleh diperbaharui dan pengawalseliaan grid. Penjelasan NDRC memberikan tiga sebab bagi tumpuan ini: tenaga ialah bidang utama transformasi perindustrian, menyokong usaha mencapai kemuncak pelepasan karbon dan neutraliti karbon, serta membekalkan tenaga yang boleh dipercayai untuk kegiatan produktif baharu.

Yue Hao, pakar kanan di State Grid Jibei Electric Power, mengenal pasti peluang dalam sambungan terus elektrik hijau dan sistem bersepadu yang menggabungkan penjanaan, grid, permintaan dan penyimpanan. Pusat pengkomputeran, pembuatan termaju serta pengeluaran hidrogen hijau, ammonia dan metanol memerlukan bekalan elektrik yang stabil dan mampu milik, dengan sumber tenaga boleh diperbaharui yang boleh dijejaki.

Yue turut menyebut loji kuasa maya dan interaksi antara kenderaan elektrik dengan grid. Loji kuasa maya menyelaraskan sumber teragih, seperti bateri dan permintaan elektrik yang boleh dilaraskan, supaya sumber itu dapat bertindak bersama-sama mengikut keperluan sistem kuasa. Interaksi kenderaan dengan grid boleh membolehkan pengecasan disesuaikan dengan keadaan bekalan dan, jika disokong, kenderaan menyalurkan semula elektrik kepada sistem.

Zhong Ming, pakar kanan di Institut Penyelidikan Kuasa Elektrik China, berkata aturan pasaran masih belum lengkap. Penjanaan kuasa terma yang fleksibel dan sistem penyimpanan membantu mengimbangi output tenaga boleh diperbaharui, tetapi mekanisme untuk menyalurkan kosnya melalui pasaran masih belum memadai. Penyelarasan antara pasaran bagi perkhidmatan sokongan grid, kapasiti, elektrik hijau dan sijil juga perlu dipertingkat.

Kebimbangan ini menghubungkan matlamat tenaga dan perindustrian dalam dokumen tersebut. Pertambahan penjanaan tenaga boleh diperbaharui mesti disertai keupayaan menggunakannya pada masa dan tempat tenaga itu tersedia, serta aturan pembayaran yang menyokong sumber pengimbang. Zhong menyifatkan industri sebagai bidang yang sukar kerana rantaian pengeluaran yang panjang, teknologi yang sangat berbeza dan proses sedia ada yang masih digunakan.

Pembaharuan, bakat dan keterbukaan melengkapkan pakej

Garis panduan itu mencadangkan pasaran data bersepadu negara yang terbuka, dikongsi dan selamat, kawal selia pasaran yang dipertingkat serta bekalan produk kewangan inovatif yang lebih banyak. Dokumen itu juga menggesa hubungan lebih erat antara sains dengan ekonomi, dan bukannya menganggap dasar penyelidikan dan dasar perindustrian sebagai kegiatan berasingan.

Liu Zhenzhong, penyelidik di Institut Ekonomi Perindustrian dan Teknologi NDRC, menjelaskan sebab perubahan institusi menjadi sebahagian daripada agenda ini:

Daya produktif berkualiti baharu terutamanya dipacu oleh kejayaan teknologi transformatif, yang membawa perubahan besar kepada cara inovasi diatur, industri berkembang dan sumber diperuntukkan,

Beliau menambah:

Perubahan ini memerlukan pembaharuan yang lebih mendalam untuk membentuk semula kerangka institusi dan menghapuskan halangan kepada pembangunan.

Langkah berkaitan bakat memberi tumpuan kepada latihan untuk memenuhi keperluan mendesak kegiatan produktif baharu serta penambahbaikan dasar yang mengawal pekerjaan dan mobiliti mereka. Pegawai NDRC itu menekankan latihan dalam negara, insentif dan penilaian serta mobiliti yang wajar. Isunya bukan sekadar melatih lebih ramai pekerja berkemahiran, tetapi juga memastikan institusi dapat mengambil, memberi ganjaran dan memanfaatkan mereka dengan berkesan.

Dokumen itu menggabungkan usaha memperkukuh kebebasan teknologi dengan kerjasama antarabangsa. Ia menyeru pembentukan rangkaian kerjasama inovasi global serta menggalakkan institusi modal teroka asing dan organisasi piawaian antarabangsa untuk berkembang di China. Pada seminar di Beijing pada September, Duta Nigeria ke China, Abdulrahman Bello Dambazau, berkata perhatian terhadap bakat, penyelidikan dan penaiktarafan industri boleh menjadi rujukan berguna bagi negara membangun.

Tarikh dan keputusan yang perlu diperhatikan

Dasar ini merupakan sebahagian daripada rangkaian usaha yang bermula dengan perbincangan mengenai kerjasama antarabangsa dan diteruskan dengan pelaksanaan dalam tempoh perancangan semasa. Tarikh dan pencapaian utama ialah:

• September 2026: Seminar di Beijing membincangkan daya produktif berkualiti baharu dan peluang yang berpotensi bagi negara pada peringkat pembangunan berbeza.
• 9 Oktober 2026: Jawatankuasa Pusat dan Majlis Negara mengeluarkan garis panduan itu, manakala seorang pegawai NDRC menjelaskan objektif dan prinsip pelaksanaannya.
• 2026 hingga 2030: Rancangan Lima Tahun Ke-15 merangkumi 28 projek utama berkaitan daripada keseluruhan 109 projek.
• 2030: Sasaran kilang karbon sifar kebangsaan yang dinyatakan Wang Minna ialah 1,000 kilang.

Beberapa keputusan operasi masih belum diperincikan dalam laporan, termasuk kadar dan masa pelaksanaan peningkatan potongan cukai penyelidikan, aturan terperinci bagi pangkalan ujian AI perindustrian serta sebarang perubahan pada peraturan pensijilan elektrik hijau. Tarikh akhir bagi rundingan mengenai panduan kumpulan kedua taman karbon sifar juga tidak dinyatakan.

Arahan segera kepada wilayah dan jabatan ialah membangunkan laluan praktikal, menyelaraskan kerja masing-masing dan mengambil kira keadaan tempatan. Kejayaan akan diukur berdasarkan sama ada penyelidikan, pelaburan dan pembaharuan menghasilkan pengeluaran yang lebih cekap tanpa pertindihan dan peluasan spekulatif yang diberi amaran dalam garis panduan itu.

Perkara Utama

• China mengeluarkan 19 langkah merentasi lima bidang inovasi pada 9 Oktober 2026.
• Kerangka itu mengutamakan produktiviti, penyelidikan perusahaan, AI perindustrian dan pembangunan hijau.
• Industri tradisional perlu dinaik taraf, bukan ditinggalkan demi sektor yang sedang menjadi ikutan.
• Sokongan cukai penyelidikan dicadangkan, tetapi kadar potongan baharu dan tarikh pelaksanaan belum ditentukan.
• Pembangunan kilang dan taman karbon sifar berdepan isu data, pentadbiran dan pengiktirafan elektrik yang belum diselesaikan.
• Pembaharuan pasaran tenaga diperlukan seiring dengan penjanaan tenaga boleh diperbaharui, penyimpanan dan teknologi grid.
• Pegawai boleh dipertanggungjawabkan atas kerugian besar akibat pelaburan tanpa pertimbangan atau penyalahgunaan dasar.