AI Boleh Menambah $120 Bilion hingga $130 Bilion kepada Ekonomi Vietnam Menjelang 2040

Unjuran $130 Bilion dengan Produktiviti sebagai Teras

Kecerdasan buatan (AI) boleh menyumbang $120 bilion hingga $130 bilion kepada ekonomi Vietnam menjelang 2040, menurut Laporan Ekonomi AI Vietnam 2025 yang dibangunkan oleh Pusat Inovasi Nasional (NIC) dan Agensi Kerjasama Antarabangsa Jepun (JICA), dengan sokongan Boston Consulting Group (BCG). Unjuran itu menggabungkan permintaan baharu terhadap produk dan perkhidmatan yang menggunakan AI dengan peningkatan kecekapan perniagaan dan institusi awam.

Laporan Jurnal Sains dan Teknologi Vietnam menganggarkan hasil daripada permintaan pengguna sebanyak $45 bilion hingga $55 bilion, manakala penjimatan kos berkaitan produktiviti dianggarkan $60 bilion hingga $75 bilion. Angka itu menunjukkan bahawa peningkatan kecekapan merupakan komponen peluang yang lebih besar berbanding jualan baharu.

Laporan lain turut menyifatkan unjuran utama itu bersamaan 10% hingga 12% daripada ekonomi Vietnam menjelang 2040. Itu ialah unjuran, bukannya sumbangan yang diukur pada masa ini, dan perbezaan antara hasil, penjimatan serta nilai ekonomi perlu dipertimbangkan dengan teliti ketika mentafsir jumlah keseluruhannya.

Laporan itu dilancarkan di Hanoi pada 12 Jun 2025, menurut jurnal berkenaan dan kebanyakan laporan mengenai acara itu. Satu laporan menyatakan tarikh penerbitannya ialah 13 Jun. Pengarah NIC Vu Quoc Huy menyifatkannya sebagai gambaran menyeluruh pertama tentang ekonomi AI Vietnam, merangkumi peluang merentas industri, tenaga kerja, infrastruktur dan dasar.

Cabaran praktikalnya lebih besar daripada sekadar melahirkan syarikat AI yang berjaya. Untuk mencapai skala yang diunjurkan, teknologi itu perlu diterapkan dalam sektor pembuatan, kewangan, penjagaan kesihatan, pendidikan dan perkhidmatan kerajaan, sambil menghasilkan manfaat yang boleh disahkan masyarakat dan mampu dilaksanakan oleh institusi.

Perkara yang Sebenarnya Diukur oleh Angka Ekonomi

Unjuran itu mempunyai dua saluran utama. Yang pertama ialah hasil daripada permintaan terhadap produk dan perkhidmatan yang menggabungkan AI. Yang kedua ialah nilai peningkatan produktiviti, termasuk penjimatan daripada automasi, analisis ramalan dan operasi yang lebih cekap. Analisis ramalan menggunakan corak dalam data untuk menganggarkan perkara yang mungkin berlaku seterusnya, sekali gus membantu organisasi membuat perancangan dan bukan sekadar bertindak balas.

Terdapat perbezaan dalam laporan mengenai saluran kedua. Jurnal sains dan teknologi itu menyatakan julat penjimatan kos sebanyak $60 bilion hingga $75 bilion. Satu laporan lain menggunakan julat yang sama tetapi menyifatkannya sebagai peningkatan keuntungan hasil produktiviti. Laporan lain pula menganggarkan penjimatan sebanyak $60 bilion hingga $70 bilion.

Perbezaan ini penting kerana hasil, penjimatan kos dan keuntungan bukan ukuran yang boleh saling menggantikan. Menambah anggaran hasil pengguna terendah, $45 bilion, kepada anggaran penjimatan terendah, $60 bilion, memberikan jumlah $105 bilion. Menambah anggaran tertinggi dalam laporan jurnal itu, iaitu $55 bilion dan $75 bilion, memberikan jumlah $130 bilion. Laporan yang diterbitkan tidak menjelaskan bagaimana julat komponen ini diselaraskan dengan jumlah utama $120 bilion hingga $130 bilion.

Oleh itu, angka tersebut menggambarkan potensi skala dan sumber nilai ekonomi, bukannya pengiraan terperinci tentang peningkatan tambahan dalam keluaran dalam negara kasar (KDNK). Angka itu tidak seharusnya dianggap sebagai jaminan peningkatan keluaran negara atau hasil yang akan diperoleh sepenuhnya oleh pembangun AI.

Perkhidmatan Awam sebagai Ujian Utama

Pentadbiran awam, pendidikan dan penjagaan kesihatan dikenal pasti sebagai tiga sektor yang berpotensi besar untuk menerima manfaat daripada kemajuan AI. Laporan itu mengaitkan aplikasi penjagaan kesihatan dengan usaha mengurangkan jurang antara wilayah, aplikasi pendidikan dengan penggunaan data pendidikan yang lebih baik, dan aplikasi kerajaan dengan peningkatan pengurusan awam.

Laporan jurnal itu menyenaraikan kumpulan keutamaan segera yang lebih luas: perkhidmatan kerajaan, pengurusan alam sekitar dan bencana, penjagaan kesihatan, perkhidmatan kewangan serta pengangkutan. Pembuatan dan kewangan turut disebut dalam penerangan tentang analisis industri laporan itu.

Keutamaan ini menghubungkan unjuran ekonomi dengan perkhidmatan yang digunakan secara langsung oleh masyarakat. Pengurusan awam yang lebih baik atau penjagaan kesihatan yang lebih berkesan boleh menghasilkan nilai tanpa memerlukan pembelian baharu oleh pengguna. Hal ini membantu menjelaskan mengapa komponen produktiviti begitu menonjol dalam anggaran tersebut.

Pendekatan yang disyorkan adalah secara berperingkat: kenal pasti aplikasi yang mampu memberikan hasil dengan cepat, buktikan keberkesanannya, kemudian luaskan penggunaannya. Laporan jurnal itu menyebut kerjasama kerajaan dengan perniagaan, termasuk cadangan program perusahaan peneraju nasional, sebagai cara memperluas penggunaan aplikasi yang terbukti berkesan. Laporan itu tidak memberikan jadual pelaksanaan atau hasil terukur bagi cadangan tersebut.

Tiga Keutamaan dan Asas yang Menyokongnya

Cadangan laporan itu bertumpu pada tiga keutamaan pertumbuhan langsung: memperluas penggunaan dalam sektor awam dan swasta, menyokong syarikat pemula AI serta memperbesar kumpulan tenaga pakar. Setiap keutamaan menangani aspek berbeza dalam unjuran ekonomi. Penggunaan meluas mewujudkan permintaan dan peningkatan produktiviti; syarikat pemula membangunkan aplikasi; manakala pekerja berkemahiran membina, menyesuaikan dan menyelia teknologi.

Cadangan sokongan merangkumi literasi AI, akses kepada data yang boleh dipercayai dan infrastruktur pengkomputeran, serta peraturan yang jelas. Literasi AI bermaksud memahami keupayaan sistem ini, perkara yang boleh menyebabkan kegagalannya dan bila hasilnya perlu disemak. Cadangan tersebut turut merangkumi pendidikan tentang risiko dan etika, dan tidak menganggap bahawa mengenali alat AI sahaja sudah memadai sebagai persediaan.

Laporan itu dihuraikan dengan cara yang berbeza dalam pelbagai penerbitan. Satu laporan menyenaraikan lima tonggak umum: teknologi, ekosistem syarikat pemula, tenaga kerja, sumber dan kerjasama antarabangsa. Huraian yang lebih terperinci menyatakan tiga keutamaan pertumbuhan langsung serta tiga asas sokongan. Ini merupakan cara berbeza untuk membentangkan strategi, dan tidak semestinya dasar yang bercanggah.

Akses kepada data ialah isu yang nyata. Cadangan tersebut menggesa akses lebih baik kepada data berkualiti untuk perniagaan kecil, universiti dan institusi penyelidikan, selain sumber pengkomputeran. Cadangan itu turut merujuk kepada kemajuan berkaitan Pusat Data Nasional pertama Vietnam. Tanpa data yang boleh digunakan dan kapasiti pengkomputeran yang mencukupi, tenaga kerja yang semakin berkembang sahaja tidak dapat menghasilkan manfaat yang diunjurkan.

Jumlah Graduan yang Besar Belum Membentuk Tenaga Kerja AI

Vietnam mempunyai lebih daripada 150 universiti yang menawarkan kursus berkaitan teknologi maklumat, dengan lebih daripada 60,000 graduan memasuki pasaran kerja setiap tahun, menurut jurnal sains dan teknologi itu. Universiti Sains dan Teknologi Hanoi telah memperkenalkan program ijazah sarjana muda dan sarjana dalam AI.

Angka tersebut menunjukkan asas pendidikan yang besar, tetapi tidak bermakna Vietnam melahirkan 60,000 pakar AI setiap tahun. Latihan IT umum dan kemahiran yang diperlukan untuk penyelidikan, pembangunan serta penyeliaan AI lanjutan ialah dua ukuran yang berbeza.

Laporan itu mengesyorkan kurikulum AI yang memenuhi piawaian antarabangsa di peringkat ijazah sarjana muda, sarjana dan kedoktoran, di samping latihan berskala besar. Jurnal itu menyebut program GCI Jepun sebagai contoh dan mencadangkan perkongsian penyelidikan berstruktur dengan makmal serta syarikat antarabangsa, bermula dengan institusi terkemuka seperti Universiti Sains dan Teknologi Hanoi.

Wakil kanan JICA, Kubo Yoshitomo, berkata agensi itu telah memulakan inisiatif konkrit bersama NIC dan universiti sains serta teknologi terkemuka Vietnam. Secara berasingan, laporan mengenai pelancaran itu mengaitkan usaha ini dengan DX Lab JICA yang ditubuhkan pada 2022 untuk mempercepat inovasi digital di negara membangun. Laporan tersebut tidak menyatakan sasaran penyertaan atau komitmen pembiayaan untuk peluasan latihan AI yang dicadangkan.

Kekuatan Syarikat Pemula Memerlukan Modal dan Pelanggan

Vietnam menduduki tempat kedua di Asia Tenggara pada 2024 dari segi jumlah syarikat pemula AI dan pelaburan yang tertumpu pada AI, menurut laporan jurnal itu. Kedudukan tersebut menunjukkan kegiatan dalam sektor berkenaan, walaupun laporan itu tidak memberikan bilangan syarikat, jumlah pelaburan atau metodologi yang digunakan untuk menentukan kedudukan.

Cadangan itu bertujuan mengubah kegiatan tersebut menjadi perniagaan yang mampu bersaing di dalam dan luar negara. Program pemecut syarikat pemula AI dicadangkan untuk menyediakan bimbingan perniagaan dan teknikal, peluang pelaburan serta kerjasama. Program pembiayaan nasional turut dicadangkan bagi memperluas akses kepada modal dengan syarat yang menguntungkan.

Langkah ini bukan sekadar menangani kos membangunkan model. Syarikat pemula juga memerlukan pelanggan, sokongan teknikal dan peluang untuk membuktikan bahawa aplikasinya berfungsi dalam operasi harian sesebuah organisasi. Laporan itu mengaitkan pembangunan syarikat pemula dengan penggunaan yang lebih meluas, dan bukan menganggap penubuhan syarikat sebagai matlamat akhir.

Arnaud Ginolin, pengarah urusan dan rakan kongsi BCG yang mengetuai kerja sektor awam serta barangan industri di Vietnam, menyebut pertumbuhan ekonomi digital sehingga 20% setahun. Satu laporan lain menyatakan pertumbuhan melebihi 20%, manakala laporan lain menyebut 20%. Semuanya menunjukkan perkembangan pesat, tetapi pertumbuhan ekonomi digital bukan ukuran yang sama dengan sumbangan AI kepada KDNK.

Rangka Dasar dan Tarikh Penting

Strategi itu bergerak seiring dengan beberapa instrumen dasar yang dinamakan. Resolusi No. 57-NQ/TW berkaitan sains, teknologi, inovasi dan transformasi digital negara. Resolusi No. 68-NQ/TW menyokong pembangunan sektor ekonomi swasta. Resolusi Perhimpunan Kebangsaan No. 193/2025/QH15 pula memperuntukkan percubaan mekanisme khas untuk memajukan sains dan teknologi.

Jurnal itu turut mengenal pasti Keputusan No. 127/QD-TTg sebagai strategi AI nasional dan menyifatkan AI sebagai keutamaan strategik negara menjelang 2030. Langkah-langkah ini menetapkan hala tuju dasar, tetapi unjuran ekonomi itu masih bergantung pada pelaksanaan, pelaburan dan penggunaan.

• 2022: JICA menubuhkan DX Lab untuk menyokong inovasi digital di negara membangun.
• 2024: Vietnam menduduki tempat kedua di Asia Tenggara dari segi jumlah syarikat pemula AI dan pelaburan yang tertumpu pada AI.
• 12 Jun 2025: Laporan Ekonomi AI Vietnam 2025 dilancarkan di Hanoi. Satu laporan menyatakan tarikhnya ialah 13 Jun.
• Suku pertama 2026: Satu laporan kemudian menyebut kadar penggunaan AI sebanyak 26.5%, berbanding 23.5% pada 2025.
• 2030: Strategi Vietnam menetapkan AI sebagai keutamaan negara.
• 2040: Laporan itu mengunjurkan nilai ekonomi AI sebanyak $120 bilion hingga $130 bilion.

Laporan-laporan tersebut tidak menetapkan sasaran tahunan untuk mencapai jumlah pada 2040, belanjawan program yang lengkap atau jadual pengukuran kemajuan berbanding unjuran itu.

Angka Penggunaan Terkini Menunjukkan Kemajuan, Bukan Bukti

Satu laporan kemudian yang memetik Laporan Penyebaran AI Global Microsoft menganggarkan kadar penggunaan AI di Vietnam sebanyak 26.5% pada suku pertama 2026, meningkat daripada 23.5% pada 2025. Ini merupakan peningkatan 3 mata peratusan, atau kira-kira 12.8% berbanding kadar sebelumnya.

Laporan yang sama menyatakan kadar penggunaan sebanyak 63.4% di Singapura, 21.8% di Malaysia, 20.1% di Filipina dan 12.4% di Thailand. Angka Vietnam lebih tinggi daripada tiga negara terakhir, tetapi 36.9 mata peratusan lebih rendah berbanding Singapura. Perbandingan ini berkaitan penggunaan, bukannya pulangan kewangan daripada penggunaan AI.

Di Forum CRIF Vietnam 2026, Timbalan Pengarah NIC Do Tien Thinh menyifatkan penggunaan AI dalam kerajaan dan komuniti syarikat pemula sebagai meluas. Ketika bercakap tentang pegawai kerajaan dan penjawat awam, beliau berkata:

Lebih daripada 90 peratus pegawai kerajaan dan penjawat awam kini menggunakan AI setiap hari,

Kenyataan itu merujuk kepada kumpulan tenaga kerja tertentu dan tidak boleh dibandingkan secara langsung dengan kadar penggunaan yang lebih umum. Laporan kemudian itu turut menganggarkan sumbangan ekonomi semasa AI sekitar $40 bilion hingga $50 bilion, tetapi tidak menjelaskan pengiraannya. Angka itu tidak boleh digunakan dengan yakin sebagai garis dasar untuk mengukur kemajuan ke arah unjuran 2040.

Begitu juga, kajian NIC bersama Google dan BCG mengaitkan hampir 30% pertumbuhan KDNK Vietnam dengan teknologi digital. Kategori itu merangkumi AI bersama teknologi lain. Angka itu bukan dakwaan bahawa AI menyumbang 30% kepada KDNK dan bukan juga pengesahan berasingan terhadap unjuran $130 bilion.

Pekerjaan dan Kepercayaan Akan Mempengaruhi Pulangan

Unjuran produktiviti itu turut mempunyai dimensi tenaga kerja. Thinh berkata syarikat yang bekerjasama dengan NIC telah mengambil pekerja IT tambahan dalam jumlah yang agak kecil sepanjang satu atau dua tahun sebelumnya ketika mereka menggunakan AI. Beliau menyifatkan syarikat yang mempunyai ribuan pekerja IT berkemahiran sebagai memerlukan lebih sedikit pekerja untuk menyemak dan mengesahkan hasil yang dijana teknologi tersebut.

Laporan itu menunjukkan pengambilan pekerja yang lebih perlahan di sesetengah perniagaan, bukannya jumlah kehilangan pekerjaan di peringkat nasional yang telah diukur. Namun, hal itu menunjukkan mengapa bilangan graduan sahaja tidak memadai sebagai ukuran kesediaan. Latihan perlu mengambil kira perubahan cara kerja, termasuk pertimbangan yang diperlukan untuk mengesahkan hasil automatik.

Laporan kemudian itu menyatakan bahawa Undang-undang AI Vietnam mengelaskan sistem mengikut tahap risiko tinggi, sederhana dan rendah, di samping menyediakan mekanisme untuk infrastruktur, data, pembangunan tenaga kerja dan dana pembangunan AI nasional. Laporan itu turut menyebut program pengujian terkawal yang dikenali sebagai kotak pasir, selama satu hingga tiga tahun dengan kemungkinan lanjutan tiga tahun lagi. Nombor undang-undang atau tarikh kuat kuasanya tidak dinyatakan.

Kebolehpercayaan data merupakan satu lagi kekangan. Sachin B Singh, ketua penyelesaian perusahaan bagi Asia Pasifik di Dow Jones, memetik satu kajian yang mencadangkan lebih daripada 40% maklumat atau jawapan yang diterima daripada AI bersumberkan laman seperti Reddit dan Wikipedia. Tanpa metodologi kajian itu, angka tersebut tidak seharusnya dianggap sebagai ukuran sejagat bagi hasil AI.

Kebimbangan praktikal beliau ialah kebolehkesanan: organisasi perlu menentukan sumber sesuatu jawapan dan sama ada maklumat asasnya boleh dipercayai. Perkara ini menjadi lebih penting dengan AI beragensi, iaitu sistem yang boleh mengambil tindakan dan bukan sekadar menjana teks. Peluang ekonomi bergantung pada automasi yang berguna serta disokong pengesahan dan akauntabiliti manusia, bukan penggunaan semata-mata.

Perkara Utama

• Laporan Ekonomi AI Vietnam 2025 mengunjurkan nilai ekonomi sebanyak $120 bilion hingga $130 bilion menjelang 2040.
• Jurnal sains dan teknologi itu menganggarkan hasil pengguna sebanyak $45 bilion hingga $55 bilion dan penjimatan produktiviti sebanyak $60 bilion hingga $75 bilion.
• Laporan lain meletakkan had atas penjimatan pada $70 bilion; julat komponen itu tidak diselaraskan sepenuhnya dengan jumlah utama.
• Sektor keutamaan termasuk perkhidmatan kerajaan, penjagaan kesihatan, pendidikan, kewangan, pengangkutan dan pengurusan alam sekitar.
• Asas pendidikan Vietnam merangkumi lebih daripada 150 universiti yang menawarkan kursus IT dan lebih daripada 60,000 graduan setiap tahun, tetapi bukan semuanya pakar AI.
• Satu laporan kemudian menganggarkan penggunaan AI pada 26.5% pada awal 2026, berbanding 23.5% pada 2025.
• Pembiayaan, kemahiran khusus, data yang boleh dipercayai dan hasil yang disahkan kekal penting untuk menjadikan unjuran itu sebagai manfaat ekonomi.