Kumpulan di Taiwan Desak Tawaran Grab Bernilai AS$600 Juta untuk Foodpanda Ditolak Menjelang Tarikh Akhir 27 Oktober

Persaingan dan Keselamatan Data Mendominasi Semakan Akhir

Suruhanjaya Perdagangan Adil Taiwan (FTC) mempunyai masa sehingga 27 Oktober 2026 untuk memutuskan sama ada Grab boleh mengambil alih perniagaan foodpanda di Taiwan dengan harga AS$600 juta, bersamaan kira-kira NT$18.92 bilion. Kumpulan penentang berhujah bahawa urus niaga itu mengancam persaingan yang bermakna serta keselamatan maklumat terperinci mengenai penduduk, perniagaan dan geografi Taiwan.

Suruhanjaya itu melanjutkan semakannya selama 60 hari bekerja selepas mengenal pasti kebimbangan mengenai pasaran yang dikuasai dua platform dan pegangan saham Uber dalam Grab. Penilaiannya merangkumi sama ada hubungan kewangan itu boleh melemahkan persaingan antara Uber Eats dengan Grab, walaupun kedua-dua perniagaan beroperasi di bawah nama berbeza.

Pada 12 Oktober, kira-kira 100 pekerja penghantaran dan wakil restoran berkumpul di luar suruhanjaya itu bagi membantah pengambilalihan tersebut. Secara berasingan, Taiwan National Alliance, Taiwan Professors Association dan Taiwan Teachers Alliance bersama penasihat presiden Yao Chia-wen dan Wu Shu-min, bekas menteri pertahanan Tsai Ming-hsien serta penandatangan lain menggesa supaya urus niaga itu ditolak.

Penandatangan itu berhujah bahawa kemungkinan kemudaratan terhadap maklumat peribadi, keselamatan ekonomi dan kedaulatan digital mengatasi manfaat ekonomi urus niaga itu. Dalam pertikaian ini, kedaulatan digital bermaksud keupayaan Taiwan mengawal cara maklumat tentang penduduk dan wilayahnya disimpan, diakses dan digunakan.

Grab menyatakan bahawa pengambilalihan foodpanda akan mengekalkan dua pesaing yang kukuh kerana syarikat induk foodpanda telah memutuskan untuk meninggalkan Taiwan. FTC berkata pihaknya belum menetapkan pendirian awal, akan menilai bukti yang dikumpulkan melalui kajian pasaran dan akan mempertimbangkan pandangan pelbagai kumpulan. Berhubung perkara keselamatan negara, FTC berkata pihaknya menghormati penilaian Jabatan Semakan Pelaburan.

Perjalanan Semakan Menuju Tarikh Akhir Oktober

Grab mengumumkan rancangan pengambilalihan secara tunai itu pada Mac, dengan sasaran menyelesaikannya sebelum penghujung 2026. Suruhanjaya menerima dokumen pemberitahuan lengkap pada 16 Jun, sekali gus memulakan tempoh semakan berkanun di bawah Akta Perdagangan Adil Taiwan.

Tempoh awal 30 hari bekerja dijadualkan berakhir pada 29 Julai. Dalam mesyuarat pada 22 Julai, suruhanjaya memutuskan isu persaingan memerlukan analisis lanjut lalu melanjutkan proses itu di bawah Perkara 11, perenggan 7 dan 8 akta berkenaan.

• Disember 2024: FTC menyekat cadangan pengambilalihan foodpanda Taiwan oleh Uber Eats.
• Mac 2026: Grab mengumumkan cadangan pengambilalihan bernilai AS$600 juta.
• 16 Jun 2026: Grab menyerahkan dokumen pemberitahuan lengkap kepada FTC.
• 22 Julai 2026: FTC melanjutkan semakan selama 60 hari bekerja, menggantikan tarikh akhir awal pada 29 Julai.
• 12 Oktober 2026: Kesatuan pekerja penghantaran, wakil restoran dan tokoh politik mengadakan bantahan di luar FTC; Grab mengeluarkan maklum balas terperinci.
• 27 Oktober 2026: Tarikh akhir lanjutan bagi keputusan FTC.

Oleh itu, semakan ini bukan sekadar tentang sama ada pengendali baharu boleh mengambil alih perkhidmatan sedia ada. Suruhanjaya sedang meneliti sama ada struktur pemilikan itu akan menyebabkan dua platform utama yang tinggal mempunyai insentif dan keupayaan mencukupi untuk bersaing secara bebas.

Mengapa Dua Platform Tidak Semestinya Dua Pesaing Bebas

Kesatuan Industri Penghantaran Makanan Kebangsaan berhujah bahawa pelaburan Uber dalam Grab mewujudkan kepentingan ekonomi bersama. Pengerusi kesatuan Chen Yu-an mempersoalkan sama ada kewujudan dua jenama berbeza menjamin persaingan sebenar dari segi harga, bayaran penghantaran dan syarat untuk restoran.

Penjelasan FTC mengenai lanjutan semakan mengenal pasti isu asas yang sama. FTC menyebut pegangan saham Uber sebanyak 13% dan hak mengundi 3.7% dalam Grab, serta meneliti sama ada hubungan itu boleh menghasilkan kesan seakan-akan penggabungan antara pesaing langsung.

Satu kebimbangan ialah mana-mana perniagaan mungkin berdepan tekanan yang lebih rendah untuk bersaing secara agresif. Kebimbangan lain ialah hubungan itu boleh memudahkan kedua-dua platform mengurangkan persaingan. Ini ialah kemungkinan yang berbeza-beza, bukannya dapatan bahawa syarikat berkenaan telah menyelaraskan tindakan mereka.

Lin Po-han, yang memiliki ijazah kedoktoran dalam bidang perniagaan dari Michigan State University, menggesa penelitian terhadap hak mengundi, kuasa membuat keputusan utama, akses kepada maklumat sensitif dan sebarang perjanjian yang menyekat persaingan. Hujahnya tertumpu pada kebebasan sebenar operasi, bukan jumlah aplikasi yang boleh dimuat turun pengguna.

Cadangan Uber Eats yang terdahulu menjadi perbandingan, tetapi anggaran bahagian pasaran berbeza-beza. Satu laporan menganggarkan bahagian gabungan sebanyak 80% hingga 90%; New Power Party dan kumpulan yang mengadakan bantahan menyifatkannya melebihi 90%. Kedua-duanya merujuk kepada penolakan FTC pada 2024. Tiada satu pun angka itu wajar dianggap sebagai anggaran semasa kedudukan Grab yang dicadangkan.

Angka Pemilikan dan Dakwaan Lembaga Pengarah Berbeza

Grab berkata Uber memegang kurang daripada 4% hak mengundi tanpa kawalan dan wakil Uber meninggalkan lembaga pengarahnya pada Julai 2026. Syarikat itu mengaitkan pelaburan Uber dengan penjualan operasi Uber di Asia Tenggara kepada Grab pada 2018 dan berkata kedua-dua syarikat membuat keputusan operasi masing-masing secara berasingan.

Kenyataan itu perlu dibezakan daripada pegangan ekuiti. Peratusan saham biasa yang dimiliki pemegang saham boleh berbeza daripada kuasa mengundinya, khususnya apabila sesebuah syarikat mempunyai kelas saham yang berlainan. Oleh itu, pegangan ekuiti kira-kira 13% dan hak mengundi kurang daripada 4% tidak semestinya bercanggah.

Namun, angka dan keterangan lain memang bercanggah. Satu laporan yang membangkitkan kebimbangan tentang persaingan dan keselamatan siber menyatakan Uber memiliki kira-kira 13.2% saham biasa dan 5.7% hak mengundi, serta menggambarkan ketua eksekutif Uber Dara Khosrowshahi sebagai anggota lembaga Grab sejak 2018. Keterangan tentang lembaga itu berbeza daripada kenyataan Grab bahawa wakilnya berundur pada Julai. Angka hak mengundi 5.7% itu juga berbeza daripada angka FTC sebanyak 3.7% pada Julai.

Tarikh dan takrif yang mendasari angka-angka yang bercanggah itu penting. Rekod pemilikan semasa dan pengesahan keanggotaan lembaga akan menjelaskan aturan yang terpakai ketika suruhanjaya membuat keputusan. Pengunduran daripada lembaga menangani satu hubungan, tetapi tidak dengan sendirinya menghapuskan kepentingan kewangan yang terhasil daripada pegangan ekuiti.

Persoalan turut meliputi pelaburan Uber dalam Delivery Hero, syarikat induk foodpanda. Satu laporan menyebut pembelian tambahan sebanyak 4.5% pada 17 April, menjadikan pegangan Uber kira-kira 7%; penyelidik Economic Democracy Union Huang Cheng-han pula merujuk kepada pengumuman pengambilalihan awam pada Julai. Laporan-laporan itu tidak menjelaskan sama ada keterangan tersebut merujuk kepada urus niaga yang sama atau perkembangan berasingan.

Rancangan Keluar Pasaran dan Perjanjian Persaingan Terdahulu

Pengarah urusan operasi kumpulan Grab, Yu Wei-teng, berkata syarikat induk foodpanda telah membuat keputusan korporat untuk keluar dari Taiwan. Grab membentangkan kelulusan sebagai cara mengekalkan dua platform yang berupaya, dan bukannya membiarkan pasaran tinggal dengan satu platform sahaja.

Perkara itu menjadi teras hujah syarikat, tetapi dakwaan tentang rancangan keluar tidak menentukan apa yang akan berlaku jika pengambilalihan ditolak. Laporan yang ada tidak menyebut jadual keluar yang muktamad atau pembeli alternatif yang telah disahkan. FTC perlu menilai kemungkinan hasil pasaran, bukan sekadar menerima bahawa penolakan semestinya membawa kepada penutupan serta-merta.

Penentang turut merujuk kepada sekatan persaingan yang bermula sejak urus niaga Grab dengan Uber di Asia Tenggara pada 2018. Satu laporan yang memetik pemfailan Grab kepada Suruhanjaya Sekuriti dan Bursa Amerika Syarikat pada 2021 menyatakan perjanjian itu akan tamat tidak lebih awal daripada setahun selepas Uber melupuskan semua sahamnya dalam Grab. Status semasa perjanjian itu dan pemakaiannya di Taiwan perlu disahkan.

Laporan sama memetik Keputusan Pelanggaran No. 500/001/18 oleh Suruhanjaya Persaingan dan Pengguna Singapura. Laporan itu menyatakan pengawal selia Singapura mendapati urus niaga 2018 menyebabkan Uber keluar serta-merta daripada pasaran, bukannya sekadar menyusuli keputusan bebas untuk berundur. Sejarah itu memberi alasan kepada pengawal selia untuk meneliti dakwaan keluar pasaran dengan teliti, tetapi tidak menentukan fakta tentang rancangan foodpanda di Taiwan.

Janji Penyimpanan Data Berdepan Tuntutan Pengesahan

Petisyen masyarakat sivil berhujah bahawa penyimpanan maklumat peribadi, tingkah laku pengguna dan data peniaga di luar negara boleh menyukarkan usaha mencegah penyalahgunaan. Penandatangannya berkata kerosakan terhadap privasi, keselamatan maklumat wilayah dan kawalan Taiwan terhadap datanya mungkin tidak dapat dipulihkan.

Grab berkata semua data Taiwan akan disimpan di Taiwan dan Singapura, bukan di tanah besar China, Hong Kong atau Macau. Grab turut menjanjikan kawalan akses yang ketat dan rekod audit, serta berkata pihaknya telah melantik pakar bebas di Taiwan untuk menilai pematuhan terhadap peraturan tempatan.

Komitmen itu mengecualikan beberapa lokasi yang disebut khusus oleh pengkritik, tetapi bukan janji untuk menyimpan semua maklumat di Taiwan. Singapura kekal sebagai lokasi penyimpanan yang dirancang. Oleh itu, pertikaian ini turut melibatkan pihak yang boleh mengakses maklumat merentasi sempadan, bukan sekadar lokasi pelayan.

Yeh Lo-yao, profesor madya di Jabatan Pengurusan Maklumat National Central University, berhujah bahawa jaminan korporat memerlukan pengasingan teknikal yang boleh disahkan serta pemeriksaan kerajaan secara berterusan. Beliau menyatakan bahawa lokasi penghantaran, rekod pergerakan dan kegiatan komersial boleh mendedahkan rutin harian serta aktiviti di sekitar tapak sensitif.

Tiada penilaian bebas yang telah selesai, dasar akses terperinci atau hasil audit teknikal dihuraikan kepada umum dalam laporan-laporan ini. Keputusan Grab untuk melantik pihak bagi menjalankan semakan merupakan komitmen untuk dinilai, bukannya bukti bahawa semua kebimbangan telah pun diselesaikan.

Pemetaan Huawei dan WeRide Menimbulkan Persoalan Berbeza

Penentang menyebut kerjasama GrabMaps dengan Petal Maps milik Huawei serta pusat penyelidikan kecerdasan buatan Grab di Beijing dan Shenzhen. Mereka bimbang maklumat terperinci tentang jalan raya, bangunan dan pergerakan boleh sampai kepada sistem atau rakan kongsi di China.

Grab menolak secara langsung dakwaan bahawa hubungannya dengan Huawei akan mendedahkan maklumat Taiwan. Grab berkata kerjasama itu terhad kepada lapan pasaran Asia Tenggara, tidak melibatkan Taiwan dan tidak merangkumi data pengguna. Syarikat itu berkata ia akan menggunakan peta proprietarinya sendiri sejak hari pertama operasi di Taiwan.

Syarikat itu turut berkata kontrak dan seni bina teknikalnya menghalang Huawei daripada mengakses maklumat pemetaan Taiwan. Grab berjanji tidak akan berkongsi data Taiwan dengan penyedia pemetaan China atau rakan kongsi yang berpangkalan di China, termasuk Huawei. Ini ialah dakwaan khusus tentang akses dan pengasingan yang boleh diuji oleh pengawal selia.

Satu lagi kebimbangan berasingan melibatkan syarikat pemanduan autonomi WeRide, yang menurut laporan menerima pelaburan daripada Grab dan Uber. Satu laporan yang memetik Borang 20-F WeRide kepada SEC pada 23 April menyatakan Guangzhou Yuji mengendalikan pengumpulan, penyimpanan dan penghantaran peta terperinci, dengan data disimpan di Guangzhou. Laporan itu turut menyebut subsidi bersyarat kerajaan China yang melebihi 192 juta yuan.

Laporan itu tidak membuktikan bahawa maklumat penghantaran makanan Taiwan akan memasuki sistem WeRide. Perbezaan ini penting: hubungan pelaburan atau operasi pemetaan di China bukan bukti pemindahan data Taiwan. Namun, Wang Jui-min, pengarah kanan strategi di Market Intelligence & Consulting Institute, menggesa FTC, penilai pelaburan dan Majlis Keselamatan Negara menjalankan penelitian secara terkoordinasi kerana kemungkinan laluan akses mungkin tidak kelihatan dalam rekod pemilikan saham.

Kesan terhadap Pekerja, Restoran dan Pengguna

Kesatuan pekerja penghantaran dan New Power Party berhujah bahawa persaingan yang lebih lemah akan mengurangkan keupayaan pekerja membandingkan kadar bayaran, agihan pesanan dan insentif. Restoran mungkin mempunyai ruang yang lebih kecil untuk merundingkan syarat platform, manakala pengguna boleh kehilangan tekanan yang mengekang harga dan menjaga mutu perkhidmatan.

Grab berkata pihaknya telah mencadangkan pelan peralihan dan perlindungan pendapatan bagi pekerja penghantaran. Grab juga berkata program pengembangan GrabAtlas telah membantu lima jenama Taiwan memasuki pasaran Asia Tenggara. Ini ialah unsur konkrit dalam hujahnya tentang manfaat selain mengekalkan platform kedua.

Laporan yang ada tidak memperincikan jumlah atau tempoh perlindungan pendapatan, syarat kelayakan atau cara janji itu akan dikuatkuasakan. Bantuan kepada lima jenama untuk berkembang di luar negara menunjukkan kegiatan yang menurut Grab telah dilaksanakannya, tetapi tidak mengukur kesan pengambilalihan terhadap komisen restoran, bayaran penghantaran atau caj pengguna di seluruh Taiwan.

New Power Party memberi amaran bahawa pengguna foodpanda akan berpindah sepenuhnya ke aplikasi Grab pada 2027 jika pengambilalihan diteruskan. Jangka masa itu dinyatakan oleh parti berkenaan; ia belum disahkan di sini sebagai jadual pelaksanaan yang muktamad. Sebarang perpindahan akan menjadikan pengurusan akaun, persetujuan dan pengasingan data isu praktikal selain perkara dasar korporat.

Perkara yang Masih Perlu Diputuskan Suruhanjaya

New Power Party mahu FTC menolak urus niaga itu sepenuhnya dan bukannya meluluskannya dengan syarat. Ahli Parlimen Wang Shih-chien, yang menyertai bantahan pada 12 Oktober, berhujah bahawa risiko terhadap persaingan dan keselamatan negara perlu dinilai serta diketepikan sebelum kelulusan diberikan.

Pihak lain mencadangkan supaya langkah untuk memisahkan kepentingan Uber daripada Grab diteliti. Su Po-hao, jurucakap Taiwan Food Delivery Industry Rights Promotion Alliance, berhujah bahawa hubungan pemilikan dan lembaga pengarah perlu ditangani sebelum kelulusan dibincangkan.

Pengawal selia "perlu mempertimbangkan sama ada Uber diwajibkan melupuskan pegangan sahamnya dalam Grab dan menamatkan pertindihan keanggotaan lembaga pengarah sebagai prasyarat sebelum sebarang perbincangan kelulusan dapat diteruskan dengan bermakna."

Itu ialah cadangan daripada pihak yang menentang urus niaga tersebut, bukannya syarat yang diumumkan FTC. Cadangan itu juga perlu dipertimbangkan bersama dakwaan Grab bahawa wakil Uber dalam lembaga pengarah telah pun berundur. Khabar angin tentang kelulusan bersyarat tersebar dalam kalangan pekerja penghantaran, tetapi suruhanjaya belum mengesahkan keputusan sedemikian.

Isu penentu ialah sama ada kedua-dua platform akan bersaing secara bebas, sama ada perlindungan data Grab boleh disahkan dan apa yang akan berlaku kepada foodpanda tanpa penjualan itu. Tarikh akhir 27 Oktober ialah titik keputusan seterusnya yang telah disahkan. Sehingga suruhanjaya membuat keputusan, pengambilalihan mahupun sebarang syarat yang dikenakan masih belum dimuktamadkan.

Perkara Utama

• Grab mencadangkan pembelian foodpanda Taiwan pada harga AS$600 juta, dengan sasaran penyelesaian sebelum penghujung 2026.
• FTC melanjutkan semakan selama 60 hari bekerja dan perlu membuat keputusan selewat-lewatnya pada 27 Oktober 2026.
• Kumpulan masyarakat sivil dan kesatuan pekerja penghantaran mahu urus niaga itu ditolak atas kebimbangan tentang persaingan, privasi dan keselamatan negara.
• FTC sedang meneliti sama ada pelaburan Uber dalam Grab boleh melemahkan persaingan antara kedua-dua platform.
• Laporan berbeza tentang hak mengundi dan perwakilan Uber dalam lembaga; aturan semasa perlu disahkan.
• Grab berjanji menyimpan data di Taiwan dan Singapura, tidak menyimpannya di tanah besar China, Hong Kong atau Macau, serta tidak berkongsi data Taiwan dengan Huawei.
• Grab berkata urus niaga itu akan mengekalkan dua pesaing kerana syarikat induk foodpanda merancang untuk keluar dari Taiwan; hasil alternatif belum dipastikan.
• Tiada kelulusan, penolakan atau syarat yang mengikat diumumkan.