Hospital Thailand Berdepan Kekangan Tunai apabila Jurang Pembiayaan Bertembung dengan Peraturan Kewangan Lebih Ketat

Akaun hospital tidak dapat menutup jurang pembiayaan

Pertikaian pembiayaan hospital Thailand melibatkan dua set angka yang ketara: baki dana penyelenggaraan merosot daripada 60.078 bilion baht pada 2023 kepada 46.499 bilion baht pada suku kedua tahun fiskal 2025, manakala Rangkaian Hospital Universiti menganggarkan kos rawatan pesakit dalam sekitar 13,000 baht berbanding bayaran balik sebanyak 8,350 baht. Perakaunan yang lebih ketat boleh mendedahkan tekanan tersebut, tetapi tidak dengan sendirinya menampung perbezaannya.

Itulah amaran utama Anukool Thaithanand, bekas presiden Persatuan Hospital Wilayah dan Am. Beliau berkata enam arahan Kementerian Kesihatan Awam boleh menjadikan kewangan hospital lebih telus tanpa menyelesaikan krisis kecairan yang berpunca daripada bayaran penjagaan kesihatan sejagat yang tidak sepadan dengan kos sebenar.

Perbezaan itu penting bagi pesakit. Kecairan bermaksud mempunyai wang yang mencukupi untuk membayar bil apabila tiba masanya. Hospital boleh merekodkan pendapatan yang dijangka diterima tetapi masih kekurangan wang tunai untuk membeli ubat-ubatan, membayar pembekal atau menggantikan peralatan. Anukool memberi amaran bahawa hospital yang berbaki sedikit wang tunai mungkin menangguhkan penggantian peralatan atau mengurangkan penggunaan ubat yang mahal tetapi diperlukan.

Pertikaian ini juga berkaitan dengan akauntabiliti. Pemeriksaan kementerian mengenal pasti catatan perakaunan yang hilang, hutang yang tidak direkodkan dan perbelanjaan di luar pelan yang diluluskan. Wakil hospital berhujah bahawa masalah tersebut perlu disiasat tanpa menganggap setiap kekurangan sebagai bukti pengurusan yang lemah. Beberapa faktor boleh berlaku serentak: kadar bayaran yang tidak mencukupi, pembayaran balik tertangguh, tuntutan ditolak dan keputusan perbelanjaan yang melebihi kemampuan hospital.

Garis masa perlu diteliti. Angka kewangan dan pertikaian pembayaran balik yang dihuraikan di sini sebahagian besarnya berkaitan tahun 2025. Laporan mengenai enam arahan itu menyatakan ia ditandatangani pada 9 Oktober 2569 mengikut kalendar Buddha Thai, bersamaan 9 Oktober 2026, dengan penjelasan diberikan pada 11 Oktober 2026. Arahan tersebut tidak sepatutnya dianggap sebagai tindakan yang mendahului angka tahun 2025.

Keperluan dalam enam arahan

Arahan yang ditandatangani Setiausaha Tetap Kementerian Kesihatan Awam Dr Somruek Jungsaman itu menyentuh ketepatan akaun dan kawalan perbelanjaan. Arahan tersebut ditujukan kepada wilayah kesihatan 1 hingga 12, ketua kesihatan awam wilayah serta pengarah hospital wilayah dan am, manakala keperluan penyeliaan turut meliputi hospital komuniti.

• Rekodkan penghutang rawatan dengan tepat dan segera bagi semua aturan perlindungan, serta tuntut pampasan tertunggak daripada dana dan penghutang lain.
• Rekodkan pemiutang perdagangan dengan segera sebaik sahaja barangan diperiksa dan diterima, selaras dengan keperluan perolehan awam.
• Rekodkan setiap kategori hasil mengikut piawaian perakaunan sektor awam dan semak prosedur kutipan.
• Pastikan perbelanjaan mematuhi peraturan yang berkenaan, pelan yang diluluskan dan kemampuan kewangan hospital.
• Sediakan pelan tahunan pendapatan dan perbelanjaan dana penyelenggaraan, pantau pelaksanaannya dan laporkan hasil kepada pengurusan setiap bulan.
• Wajibkan pengurus hospital mematuhi undang-undang disiplin fiskal dan peraturan berkaitan, dengan penyeliaan di peringkat wilayah dan serantau.

Penghutang ialah jumlah yang terhutang kepada hospital, termasuk bayaran rawatan yang belum dikutip. Pemiutang pula ialah jumlah yang perlu dibayar hospital kepada pembekal. Jika salah satunya tidak direkodkan, gambaran kewangan boleh terpesong: penghutang yang tertinggal menyembunyikan pendapatan yang dijangka, manakala pemiutang yang tertinggal membuatkan hospital kelihatan mempunyai lebih banyak wang daripada jumlah sebenar.

Arahan itu melarang penggunaan bekalan atau membenarkan kontraktor memulakan kerja sebelum kelulusan untuk membuat komitmen kewangan diperoleh. Arahan itu juga memberi amaran supaya pembinaan atau pengubahsuaian di luar pelan yang diluluskan tidak menjejaskan pembayaran bagi ubat dan bekalan perubatan.

Rangka kerja undang-undang yang dirujuk termasuk Akta Disiplin Fiskal dan Kewangan Negara 2018 serta Akta Pentadbiran Perolehan dan Bekalan Awam 2017. Kecuaian yang menyebabkan kekurangan kecairan atau liabiliti terkumpul boleh mendorong tindakan undang-undang. Pengurus juga boleh dilucutkan daripada tugas jika perkhidmatan mereka yang berterusan mengancam penjagaan pesakit.

Kegagalan perakaunan tidak semestinya bermaksud penyembunyian

Kebimbangan kementerian itu menyusuli masalah audit yang berlarutan. Arahan tersebut menyatakan bahawa Pejabat Audit Negara enggan memberikan pendapat mengenai penyata kewangan Pejabat Setiausaha Tetap sejak tahun fiskal 2020 kerana maklumat sokongan tidak lengkap, tidak tepat atau tidak selaras dengan piawaian perakaunan sektor awam.

Keengganan memberikan pendapat audit bermaksud juruaudit tidak mempunyai asas yang mencukupi untuk menilai penyata tersebut. Hal itu dengan sendirinya bukan dapatan bahawa setiap kesilapan perakaunan merupakan rasuah. Namun, pemeriksaan dalaman menemukan rekod yang tidak dikemas kini, kegagalan mengiktiraf pemiutang dan penghutang serta perolehan besar di luar pelan, khususnya pembinaan dan pengubahsuaian.

Dalam penjelasan bertarikh 11 Oktober 2026, Somruek berkata pelan perbelanjaan tahunan, yang dikenali sebagai Plan fin, memerlukan kelulusan pejabat kesihatan awam wilayah dan pemeriksa kementerian. Beliau turut menghuraikan masalah merekodkan bangunan, peralatan dan aset lain, serta mengakui sesetengah hospital komuniti tidak mempunyai kakitangan perakaunan khusus. Katanya, beliau percaya kebanyakan kesilapan itu bukan rasuah yang disengajakan.

Somruek merujuk kes Maha Sarakham yang terdahulu sebagai contoh risiko yang berkaitan dengan tindakan sengaja tidak merekodkan pemiutang. Pasukan undang-undangnya masih mengumpulkan undang-undang dan peraturan yang terpakai apabila salah laku ditemukan. Aduan berkaitan pengurusan bajet di Hospital Photharam di Ratchaburi juga sedang diteliti kementerian, tetapi tiada kesimpulan mengenai aduan itu diberikan.

Anukool membezakan penyembunyian yang disengajakan daripada kelewatan yang berlaku semasa rawatan kecemasan. Katanya, hospital mungkin perlu mendapatkan peralatan pembedahan bersaiz khas sebelum pembekal melengkapkan dokumen penghantaran. Keadaan sebegitu perlu diperiksa dan bukannya terus dianggap sebagai ketidakjujuran. Namun, tindakan sengaja menyembunyikan liabiliti supaya akaun kelihatan lebih kukuh perlu disiasat dan dikenakan hukuman.

Rizab merosot ketika jumlah rawatan meningkat

Pada 22 April 2025, Timbalan Setiausaha Tetap Dr Montien Kanasawat menyatakan dana penyelenggaraan semakin berkurangan seiring peningkatan permintaan rawatan. Baki dana selepas mengambil kira komitmen kewangan merosot daripada 60,078 juta baht pada 2023 kepada 46,498.9 juta baht pada suku kedua tahun fiskal 2025, meliputi Januari hingga Mac.

Perbezaan antara kedua-dua angka itu ialah penurunan sebanyak 13,579.1 juta baht, atau sekitar 22.6%. Laporan yang sama menyebut penurunan sebanyak 9.5%, iaitu kadar yang tidak sepadan dengan jumlah yang dinyatakan. Tanpa tempoh perbandingan lain atau penjelasan, kedua-dua angka itu tidak mungkin menggambarkan pengiraan yang sama.

Jumlah episod rawatan pesakit dalam meningkat daripada 6,927,714 pada 2021 kepada 7,886,477 pada 2024, iaitu kenaikan sebanyak 13.84%. Kementerian menyatakan purata pertumbuhan tahunan sebanyak 4.42%. Jumlah berat relatif terlaras, ukuran yang mencerminkan sumber yang diperlukan bagi pelbagai kes pesakit dalam, meningkat daripada 7,835,757 kepada 9,757,937, atau 24.53%. Ini menunjukkan peningkatan beban rawatan yang diukur, melebihi pertambahan jumlah kemasukan sahaja.

Lawatan pesakit luar meningkat daripada 149,430,077 pada 2023 kepada 158,260,335 pada 2024. Laporan itu menyatakan kenaikan sebanyak 5.58%, sedangkan pengiraan pertumbuhan berdasarkan jumlah 2023 menghasilkan kira-kira 5.91%. Perbezaan itu tidak mengubah arah aliran, tetapi mengukuhkan keperluan pelaporan kewangan dan aktiviti yang konsisten.

Montien turut menyatakan pendapatan sebelum faedah, cukai, susut nilai dan pelunasan, yang dikenali sebagai EBITDA, berjumlah 20,009 juta baht, turun kira-kira 9% berbanding bulan sebelumnya. Ukuran perakaunan ini tidak sama dengan wang tunai yang tersedia untuk membayar bil. Empat hospital diklasifikasikan pada tahap krisis kewangan 7, kategori paling parah yang dinyatakan.

Bagaimana pembayaran balik tidak mencukupi untuk menampung kos hospital

Anggaran Rangkaian Hospital Universiti sebanyak 13,000 baht bagi setiap rawatan pesakit dalam berbanding pembayaran balik NHSO sebanyak 8,350 baht menunjukkan jurang sebanyak 4,650 baht. Berdasarkan angka itu, pembayaran balik menampung kira-kira 64.2% daripada anggaran kos, manakala sekitar 35.8% tidak ditampung. Anggaran tersebut tidak menentukan kos atau bayaran bagi setiap kemasukan hospital, tetapi menggambarkan mengapa akaun yang tepat sahaja mungkin tidak memulihkan kestabilan kewangan.

Hospital tertentu melaporkan tekanan pembayaran yang lebih segera. Dalam laporan yang diterbitkan pada 5 November 2025, Hospital Surat Thani melaporkan potongan semula berjumlah 52 juta baht dan pemindahan wang terbaharu sebanyak hanya 161.33 baht. Hospital itu menganggarkan perbelanjaan bulanan untuk ubat-ubatan, bekalan, kerja makmal dan keperluan lain sebanyak 170 juta baht.

Hospital Buddhachinaraj di Phitsanulok dilaporkan menerima 15 juta baht daripada bil berjumlah 238 juta baht. Bayaran itu bersamaan kira-kira 6.3% daripada bil. Laporan tersebut tidak menjelaskan jumlah baki yang ditolak secara muktamad, dipertikaikan atau masih menunggu pembayaran, maka keseluruhan perbezaan itu tidak boleh terus dianggap sebagai kerugian muktamad.

Senator Dr Veerapun Suvannamai, timbalan pengerusi jawatankuasa kesihatan awam Senat, menyalahkan potongan semula, kelewatan dan semakan kadar pampasan. Beliau memberi amaran bahawa banyak hospital kerajaan boleh kehabisan rizab dalam tempoh tiga tahun jika masalah pembayaran balik berterusan. Itu ialah amaran, bukannya jadual masa yang mengesahkan hospital akan ditutup.

Berat relatif terlaras memberikan nilai berbeza kepada rawatan berdasarkan keperluan sumber yang dijangka. Ukuran ini membantu membezakan pembedahan kompleks daripada kemasukan yang kurang menuntut. Perubahan kadar bayaran berdasarkan ukuran tersebut boleh mengubah pendapatan hospital walaupun rawatan telah diberikan, sekali gus menyukarkan perancangan perbelanjaan dan pembayaran kepada pembekal.

Mengapa rizab negara tidak menyelesaikan pertikaian

Kerajaan memberikan penilaian yang lebih meyakinkan pada Jun 2025. Menteri Kesihatan Awam Somsak Thepsutin berkata hospital mempunyai kira-kira 46 bilion baht dalam rizab selepas liabiliti diambil kira, dan menolak dakwaan bahawa skim kad emas sedang menghadapi krisis kewangan.

Somsak berkata 13 hospital yang berdaftar dengan skim itu mempunyai rizab negatif dan pasukan akan menyiasat keadaan masing-masing. Angka itu tidak boleh disamakan dengan empat hospital pada tahap krisis 7 yang dilaporkan pada April. Tarikh dan klasifikasinya berbeza, manakala rizab negatif dan kategori risiko kewangan tertentu tidak semestinya setara.

Anggota lembaga NHSO, Dr Wichai Khovakheawat, turut menyebut rizab bersih sebanyak 46 bilion baht, sambil mengakui bahawa kadar pembayaran balik skim kad emas biasanya lebih rendah berbanding program penjagaan kesihatan awam yang lain. Oleh itu, jumlah keseluruhan negara menyokong hujah kerajaan bahawa sumber di seluruh rangkaian belum habis, tetapi tidak membuktikan bahawa setiap hospital mampu membayar bilnya sendiri.

Jumlah penggunaan perkhidmatan yang dilaporkan juga berbeza. Somsak berkata kira-kira 220 juta daripada 304 juta lawatan pesakit luar oleh peserta skim pada tahun fiskal 2024 dibayar balik oleh NHSO. Laporan November 2025 pula memetik rekod NHSO yang menunjukkan kira-kira 176 juta lawatan pesakit luar dan hampir 7 juta kemasukan pesakit dalam setakat 30 September, penghujung tahun fiskal yang dibincangkan ketika itu.

Jumlah tersebut meliputi tempoh pelaporan dan kemungkinan kaedah pengiraan yang berbeza. Kedua-duanya tidak boleh digabungkan secara langsung dengan siri aktiviti hospital kementerian. Somsak turut menyatakan bahawa hospital menerima pendapatan daripada Dana Keselamatan Sosial, manfaat penjawat awam dan bayaran pesakit. Oleh itu, penilaian kewangan hospital perlu meneliti semua pendapatan dan tanggungan, bukan satu skim perlindungan sahaja.

Melindungi akses tanpa menghabiskan sumber penyedia

Skim Perlindungan Sejagat memberi khidmat kepada kira-kira 47 juta orang. Laporan November 2025 menyatakan peruntukan tahunannya berjumlah 264 bilion baht, termasuk kira-kira 65 bilion baht untuk gaji kakitangan hospital. Maka, gaji merangkumi kira-kira 24.6% daripada peruntukan itu. Bajet keseluruhan tersebut bukanlah dana yang khusus untuk pembayaran balik perbelanjaan rawatan.

Perlindungan skim itu untuk isi rumah kekal menjadi perkara utama dalam perdebatan. Angka yang dilaporkan menunjukkan jumlah orang yang jatuh muflis akibat perbelanjaan perubatan menurun daripada 663,000 pada 2002 kepada 357,600 pada 2023, iaitu pengurangan sebanyak 305,400 orang atau kira-kira 46.1%. Sementara itu, hospital di bawah Kementerian Kesihatan Awam dilaporkan menggunakan sehingga 18.79 bilion baht daripada rizab untuk menyokong rawatan di bawah skim tersebut.

Dr Pawinee Eamchan, pengarah Hospital Saraburi dan presiden Persatuan Hospital Wilayah dan Am Thailand, berkata doktor mahukan pembaharuan dan bukannya pemansuhan:

"Tiada siapa mahu memansuhkan skim ini. Kita hanya perlu membincangkan masalah berkaitan pelaksanaannya," katanya.

Pawinee menggesa rundingan diadakan sebelum dasar baharu diperkenalkan supaya pembiayaan, tenaga kerja dan kapasiti praktikal dapat dipertimbangkan. Pengkritik peluasan yang membolehkan penerima manfaat mendapatkan rawatan dengan lebih meluas menggunakan kad pengenalan kebangsaan berkata langkah itu menambah tekanan terhadap hospital sekunder dan tertier. Mereka turut memberi amaran bahawa akses yang lebih luas tidak bermakna setiap rawatan yang ditetapkan doktor layak mendapat pembayaran balik.

Kebimbangan tersebut menghubungkan dasar akses dengan reka bentuk pembayaran. Sesuatu manfaat boleh melindungi pesakit daripada caj langsung, tetapi pada masa yang sama menyebabkan penyedia menanggung kos yang tidak diliputi peraturan pembayaran balik. Amaran Anukool ialah tekanan kewangan yang berterusan akhirnya boleh menjejaskan perkhidmatan yang benar-benar dapat diterima pesakit.

Teknologi tuntutan dan pembaharuan pembayaran menangani masalah berbeza

Respons kementerian pada April 2025 mempunyai empat bahagian: pengurusan kecairan segera dan perancangan jangka panjang, tuntutan yang lebih cekap, penggunaan sumber dan perolehan yang lebih baik, serta disiplin kewangan yang lebih ketat. Unit yang dianggap berisiko tinggi akan dipantau setiap dua minggu.

Fungsi Financial Data Hub yang dirancang, dikenali sebagai FDH Smart Pre-audit Claim, akan menggunakan kecerdasan buatan untuk menyemak dokumen sebelum penghantaran berdasarkan keperluan dana. Kementerian menganggarkan tuntutan yang tidak lengkap atau tidak tepat menyebabkan unit perkhidmatan kehilangan 12% hingga 18% pendapatan setiap tahun dan mengunjurkan sistem itu boleh mengurangkan kerugian tersebut sehingga 60%.

Jika kedua-dua anggaran itu tepat, jumlah yang boleh dipulihkan bersamaan kira-kira 7.2% hingga 10.8% daripada pendapatan. Ini ialah gambaran berdasarkan unjuran kementerian, bukannya hasil yang telah diukur. Sistem semakan dokumen boleh mengurangkan kesilapan tuntutan yang boleh dielakkan, tetapi tidak secara automatik meningkatkan jumlah bayaran bagi rawatan yang dokumentasinya betul.

Dr Surapong Suebwonglee, yang membantu mereka bentuk skim asal ketika berkhidmat sebagai timbalan menteri kesihatan pada 2001, mencadangkan teknologi digunakan untuk tujuan yang lebih luas: memastikan pampasan mencerminkan kos dengan lebih tepat. Beliau menjelaskan perbezaan antara peralatan yang ada sekarang dengan yang tersedia ketika skim itu dilancarkan:

"Ketika kami melancarkan skim ini lebih dua dekad lalu, teknologi yang kini tersedia belum ada. Jika teknologi terkini digunakan, pampasan boleh lebih mencerminkan kos sebenar sambil mengurangkan kesilapan," katanya.

Pada Jun 2025, Setiausaha Agung NHSO Dr Jadet mengumumkan rancangan untuk PwC, EY, Deloitte dan KPMG menyemak peruntukan bajet, dengan laporan dijangka dalam tempoh tiga bulan. Beliau turut mengumumkan sebuah jawatankuasa yang dipengerusikan Menteri Kewangan Pichai Chunhavajira untuk menilai kadar pembayaran balik merentas dana penjagaan kesihatan awam. Laporan di sini tidak mengesahkan sama ada semakan itu telah selesai atau perubahan yang diterima pakai oleh jawatankuasa tersebut.

Garis masa dan keputusan yang masih belum dimuktamadkan

Perdebatan ini berkembang melalui pendedahan kewangan berasingan, cadangan pembaharuan dan arahan perakaunan yang dikeluarkan kemudian. Memisahkan peringkat-peringkat ini mengelakkan janji dianggap sebagai langkah yang telah selesai atau angka hospital lama dianggap sebagai dapatan semasa.

• Tahun fiskal 2020 dan seterusnya: arahan itu menyatakan Pejabat Audit Negara enggan memberikan pendapat mengenai penyata kewangan pejabat setiausaha tetap.
• 22 April 2025: Montien mendedahkan kemerosotan dana penyelenggaraan, empat hospital pada tahap krisis 7 dan teknologi tuntutan yang dirancang.
• Jun 2025: Somsak menyebut rizab bersih sebanyak 46 bilion baht dan 13 hospital dengan rizab negatif; Jadet mengumumkan semakan peruntukan yang dijangka siap dalam tempoh tiga bulan.
• 5 November 2025: laporan memperincikan pertikaian pembayaran di Surat Thani dan Buddhachinaraj serta gesaan untuk memperbaharui pembayaran balik.
• 9 dan 11 Oktober 2026: laporan menyatakan enam arahan dikeluarkan dan penjelasan susulan Somruek diberikan pada tarikh tersebut.

Beberapa persoalan masih belum terjawab: penyelesaian akhir pertikaian pembayaran individu, hasil semakan peruntukan yang dijanjikan, penjimatan sebenar daripada teknologi tuntutan dan dapatan undang-undang dalam siasatan pengurusan hospital. Tiada pendengaran, undian atau tarikh akhir pelaksanaan pada masa depan yang disahkan.

Anukool turut memberi amaran bahawa akaun yang lebih lengkap mungkin mendedahkan lebih banyak hospital dalam kategori krisis kewangan paling parah. Oleh itu, peningkatan kesukaran kewangan yang direkodkan mungkin mencerminkan hutang yang baru diiktiraf serta kemerosotan kewangan. Ujian utama ialah sama ada pembaharuan menghasilkan akaun yang boleh dipercayai dan pembayaran yang dapat mengekalkan rawatan yang diperlukan, bukannya menganggap salah satunya boleh menggantikan yang lain.

Perkara Utama

• Enam arahan kementerian mewajibkan akaun yang tepat, kawalan perbelanjaan dan pemantauan bulanan pelan dana penyelenggaraan hospital.
• Anukool Thaithanand berkata ketelusan sahaja tidak dapat menyelesaikan masalah pembayaran balik yang lebih rendah daripada kos rawatan.
• Baki dana penyelenggaraan yang dilaporkan merosot daripada 60.078 bilion baht kepada 46.499 bilion baht, iaitu kira-kira 22.6% berdasarkan jumlah yang dinyatakan.
• Rangkaian Hospital Universiti menganggarkan kos rawatan pesakit dalam sebanyak 13,000 baht berbanding pembayaran balik 8,350 baht.
• Empat hospital pada tahap krisis 7 pada April 2025 dan 13 hospital dengan rizab negatif pada Jun ialah ukuran yang berbeza.
• Teknologi tuntutan mungkin mengurangkan kerugian akibat dokumentasi, manakala pembaharuan kadar pembayaran menangani jurang kos.
• Skim itu meliputi kira-kira 47 juta orang, dan wakil hospital menggesa pembaharuan, bukannya pemansuhan.