Kerugian Kertas SSS Hampir P40 Bilion Cetus Penelitian terhadap Keputusan Pelaburan

Hampir P40 bilion kerugian kertas mencetuskan penelitian terhadap keputusan pelaburan SSS

Sistem Keselamatan Sosial Filipina (SSS) memegang saham bernilai P81.473 bilion pada penghujung 2025 yang dibeli pada harga P121.467 bilion, menyebabkan kerugian belum direalisasikan sebanyak P39.994 bilion. Tiga syarikat yang tidak dinamakan, dalam sektor telekomunikasi, makanan dan minuman, serta perbankan, menyumbang kira-kira dua pertiga daripada kemerosotan itu.

Kerugian terkumpul meningkat daripada P11.604 bilion pada 2021, iaitu kenaikan kira-kira 245% dalam tempoh empat tahun. Suruhanjaya Audit (COA) mempersoalkan mengapa dana pencen itu terus memegang beberapa pelaburan ketika harga berulang kali merosot tanpa ambang berkesan untuk menyemak kedudukan dan mengambil tindakan pembetulan.

Namun, Laporan Tahunan 2025 SSS menyatakan institusi itu sudah melaksanakan Garis Panduan Pemantauan Henti Rugi dan Bendera Kuning di bawah Resolusi No. 317-s.2022. Garis panduan itu mewajibkan penjualan saham pada harga rugi apabila had kerugian yang boleh diterima dilampaui. Oleh itu, isu utamanya ialah bagaimana perlindungan yang dinyatakan itu digunakan terhadap pegangan yang diteliti.

Laporan itu juga mengandungi pendapat audit tanpa pengubahsuaian, bertarikh 26 Mei 2026, yang ditandatangani Juruaudit Penyelia COA Abegail V. Padilla. Pendapat itu menyatakan penyata kewangan membentangkan secara saksama kedudukan kewangan, prestasi dan aliran tunai dana tersebut menurut Piawaian Pelaporan Kewangan Filipina. Pendapat itu tidak menentukan sama ada keputusan pelaburan individu dibuat dengan baik atau kawalan risiko berfungsi dengan berkesan.

Bagi pencarum, perbezaan ini penting: angka tersebut ialah penurunan nilai pasaran pelaburan yang masih dipegang, bukannya bukti bahawa P39.994 bilion telah dibayar keluar atau lesap sebagai tunai. Namun begitu, angka itu tetap mewakili kemerosotan besar dalam aset yang bertujuan menyokong dana pencen.

Apakah yang sebenarnya diukur oleh angka kerugian

Kerugian P39.994 bilion ialah perbezaan antara kos pembelian dengan nilai pasaran saham terjejas pada 31 Disember 2025. Nilainya 32.93% lebih rendah daripada kos, bermakna kira-kira satu pertiga daripada jumlah asal yang dilaburkan dalam pegangan itu tidak lagi tercermin dalam penilaian pasarannya.

Kerugian belum direalisasikan, yang sering disebut kerugian atas kertas, berlaku apabila nilai semasa pelaburan jatuh di bawah kos pembeliannya tetapi pelaburan itu belum dijual. Harga boleh pulih, namun pemulihan tidak dijamin. Penjualan di bawah kos lazimnya menjadikan kerugian pegangan itu sebagai kerugian direalisasikan.

Peningkatan sejak 2021 ialah P28.390 bilion. Pada P39.994 bilion, kerugian terkumpul itu kira-kira 3.45 kali angka terdahulu sebanyak P11.604 bilion. Perbandingan ini menggambarkan kemerosotan pelaburan terjejas, bukan pulangan semua aset SSS.

Angka tersebut tidak membuktikan bahawa keseluruhan Dana Rizab Pelaburan (IRF) mengalami kerugian pada kadar peratusan yang sama. Angka itu juga tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa SSS tidak mampu membayar faedah serta-merta. Untuk menilai kedua-duanya, maklumat tentang saiz dan prestasi dana yang lebih luas, aliran tunai serta tanggungan faedah diperlukan.

Tiga pegangan menyumbang kepada sebahagian besar kerugian

Kerugian terbesar yang dilaporkan ialah P17.615 bilion dalam pelaburan yang dikenal pasti juruaudit sebagai Syarikat Telekomunikasi B. Jumlah itu sahaja mewakili kira-kira 44% daripada keseluruhan P39.994 bilion. SSS memegang 11.055 juta saham syarikat itu, bernilai P13.929 bilion pada penghujung 2025.

Harga saham syarikat telekomunikasi itu jatuh daripada P1,812 pada 2021 kepada P1,260 pada 2025, penurunan kira-kira 30.5%. Perbandingan harga itu menggunakan 2021 sebagai titik permulaan. Ia bukan pengiraan yang sama dengan kerugian terkumpul berbanding kos pembelian dana.

Pegangan dalam sektor makanan dan minuman mencatat kerugian belum direalisasikan sebanyak P5.068 bilion, dengan baki nilai pasaran P2.836 bilion. Pegangan bank mencatat kerugian P3.735 bilion berbanding baki nilai P1.807 bilion. Dalam kedua-dua kes, kerugian yang dilaporkan melebihi nilai saham yang masih dipegang.

Jumlah kerugian bagi tiga pelaburan ini dilaporkan sebanyak P26.417 bilion, atau kira-kira 66% daripada jumlah keseluruhan. Angka berasingan yang dinyatakan berjumlah P26.418 bilion, iaitu P1 juta lebih tinggi daripada angka gabungan. Perbezaan kecil itu mungkin berpunca daripada pembundaran, namun tiada penyelarasan angka diberikan.

Juruaudit menyorot masalah dalam syarikat

COA mempersoalkan tanggapan bahawa kemerosotan itu boleh dijelaskan terutamanya oleh pasaran saham yang lemah. Bagi Syarikat Telekomunikasi B, juruaudit menyebut perbelanjaan modal yang melebihi bajet dan isu tadbir urus yang menjejaskan panduan pendapatan. Perbelanjaan modal merujuk kepada perbelanjaan bagi aset utama, seperti rangkaian dan peralatan; perbelanjaan melebihi bajet bermaksud jumlah itu melampaui belanjawan yang dijangka.

Bagi pelaburan dalam sektor makanan dan minuman, juruaudit menyebut margin keuntungan yang mengecil dan kos input yang meningkat. Bagi bank itu pula, mereka mengenal pasti pertumbuhan pinjaman yang perlahan dan tekanan terhadap margin faedah, iaitu perbezaan antara pendapatan bank daripada pinjaman dengan kos pembiayaannya.

Kerugian lain yang dilaporkan termasuk P1.935 bilion dalam syarikat tenaga yang berdepan hutang tinggi dan margin tidak menentu, P1.876 bilion dalam syarikat pegangan yang terjejas oleh permintaan hartanah yang lebih lemah, serta P1.179 bilion dalam syarikat permainan dan riadah yang pendapatannya tidak menentu.

Penilaian COA membezakan pergerakan harga sementara daripada kemerosotan perniagaan syarikat:

"Kemerosotan nilai pasaran mungkin mencerminkan keadaan asas perniagaan dan trend prestasi, bukannya turun naik harga jangka pendek," kata juruaudit.

Perbezaan ini menjadi teras pertikaian. Menunggu ketika pasaran merosot mungkin selaras dengan strategi pelaburan yang sabar. Namun, keputusan untuk terus memegang saham syarikat yang prospek pendapatannya merosot memerlukan penilaian berasingan tentang sama ada alasan asal membelinya masih terpakai. Nama syarikat tidak didedahkan selain sektor masing-masing dan label audit bagi syarikat telekomunikasi itu, maka identitinya tidak wajar diteka.

Dividen dan keuntungan dagangan tidak merapatkan jurang

COA mendapati dividen dan keuntungan dagangan berjumlah P30.132 bilion dari 2018 hingga 2025. Berbanding kerugian atas kertas terkumpul sebanyak P39.994 bilion, jumlah itu meninggalkan kekurangan P9.862 bilion.

Perbandingan ini memasukkan pendapatan dan keuntungan dalam gambaran prestasi, dan bukan menganggap harga saham sebagai satu-satunya ukuran prestasi pelaburan. Dividen ialah bayaran yang dibuat syarikat kepada pemegang saham, manakala keuntungan dagangan diperoleh daripada penjualan yang menguntungkan. Kedua-duanya boleh mengimbangi sebahagian kesan kewangan akibat kejatuhan harga.

Namun, perbezaan P9.862 bilion itu tidak wajar dikemukakan sebagai ukuran lengkap prestasi pelaburan SSS. Ia membandingkan dividen dan keuntungan dagangan yang dilaporkan sepanjang tempoh lapan tahun dengan kerugian penilaian terkumpul pada satu tarikh tertentu. Ia tidak memberikan pengiraan pulangan penuh bagi setiap aset yang dipegang dana itu.

SSS turut menyatakan pelaburan lain yang menghasilkan pulangan baik telah mengimbangi sebahagian besar kesan saham yang berprestasi rendah. Tiada penyelarasan berangka bagi dakwaan lebih luas itu disertakan bersama angka yang dibincangkan di sini. Bukti menunjukkan dividen dan keuntungan dagangan yang disebut tidak menyamai sepenuhnya kerugian terkumpul, sementara prestasi keseluruhan portfolio pelaburan kekal sebagai persoalan berasingan.

SSS mempertahankan strategi sebagai tindak balas terhadap keadaan pasaran

Pengurusan SSS mengaitkan kerugian itu dengan keadaan pasaran, termasuk kesan berpanjangan pandemik COVID-19, inflasi, pengetatan dasar monetari, ketegangan geopolitik dan aliran keluar modal asing. SSS berhujah bahawa prestasi portfolio secara umum sejajar dengan Indeks Bursa Saham Filipina.

Pengurusan menyifatkan perubahan penilaian itu sebagai pelarasan perakaunan, bukannya bukti keputusan pelaburan yang tidak wajar:

pelarasan perakaunan bukan tunai yang dipacu pasaran, mencerminkan turun naik harga sementara, bukannya salah urus atau penyimpangan dasar.

Kadar faedah yang lebih tinggi boleh menekan harga saham dengan meningkatkan kos pinjaman dan menjadikan pelaburan yang memberikan faedah lebih menarik. Pengeluaran wang oleh pelabur asing juga boleh menekan harga saham tempatan. Mekanisme ini membantu menjelaskan hujah pengurusan, namun tidak membuktikan bahawa kemerosotan setiap pegangan itu bersifat sementara.

SSS berkata keputusan pelaburannya mengambil kira asas syarikat, penilaian, kecairan dan prospek pemulihan, dan bukannya mewajibkan penjualan automatik setiap kali harga jatuh. SSS turut mengakui sesetengah pelaburan mungkin tidak lagi memberikan pulangan seperti yang dijangka pada awalnya dan mungkin memerlukan pengurangan pendedahan atau pelupusan.

Oleh itu, perbezaan pendirian berkisar pada cara membezakan kejatuhan harga yang boleh pulih daripada kelemahan berpanjangan. SSS menekankan pertimbangan profesional dan pelaburan jangka panjang. COA pula menekankan pencetus yang boleh diukur supaya pertimbangan itu dinilai semula sebelum kerugian terus terkumpul.

Jurang antara perlindungan bertulis dengan tindakan pelaburan

Laporan tahunan itu menerangkan dua peringkat pemantauan kerugian. Sesuatu saham diberi status bendera kuning apabila memenuhi syarat tertentu yang menunjukkan kerugian masih dalam had yang boleh diterima. Pengurus dana dan pedagang saham kemudian perlu memantaunya dengan teliti. Apabila saham melampaui had kerugian yang boleh diterima, garis panduan yang dinyatakan menetapkan supaya saham itu dijual pada harga rugi bagi meminimumkan kerugian selanjutnya.

Bagaimanapun, COA mendapati kedudukan dalam beberapa syarikat sebahagian besarnya kekal tidak berubah walaupun harga merosot selama bertahun-tahun. Juruaudit turut menyebut rangka kerja pengoptimuman pelaburan yang diterima pakai pada 2022 untuk membimbing keputusan membeli, memegang, menjual dan mengimbangi semula portfolio.

COA menjelaskan bahawa kebimbangannya bukan sekadar kewujudan kerugian atas kertas:

"Isunya bukan sekadar kewujudan kerugian belum direalisasikan, tetapi kegagalan menggunakan instrumen tadbir urus dan rangka kerja pengurusan risiko sedia ada yang direka untuk mengurangkan kerugian sedemikian," kata COA.

Penerangan laporan tentang garis panduan sedia ada dan kritikan audit perlu dibaca bersama. Kawalan bertulis boleh wujud, sedangkan juruaudit masih mendapati ambangnya tidak cukup jelas untuk diukur, dikuatkuasakan atau berkesan dalam amalan. Had kerugian berangka yang tepat, pegangan yang melampaui had itu, sebarang pengecualian yang diberikan dan keputusan pada setiap semakan tidak dinyatakan di sini.

COA mengesyorkan had kerugian yang boleh dikuatkuasakan, pencetus semakan yang boleh diukur dan prosedur jelas untuk mengurangkan pendedahan, mengimbangi semula portfolio atau melupuskan pelaburan apabila perlu. SSS bersetuju untuk memperkukuh rangka kerja pengurusan risikonya, sambil menegaskan bahawa keputusannya berpandukan pertimbangan profesional dan kemampanan dana.

Had pendedahan menangani jenis risiko yang berbeza

Laporan tahunan itu turut menyatakan had pendedahan pelaburan di bawah Seksyen 26 Akta Keselamatan Sosial. Had ini bertujuan mencegah penumpuan berlebihan dalam sesebuah kumpulan korporat atau syarikat. Had tersebut diukur berbanding unjuran IRF, bukannya semata-mata berbanding pegangan saham yang terjejas.

• Konglomerat atau kumpulan korporat: 10% daripada unjuran IRF.
• Perbadanan individu: 5% daripada unjuran IRF.
• Hutang sesebuah perbadanan: 4% daripada unjuran IRF.
• Ekuiti sesebuah perbadanan: 4% daripada unjuran IRF.

Pengiraan unjuran yang dinyatakan menggunakan angka dana tahun sebelumnya ditambah 90% daripada sasaran hasil bersih tahun semasa. SSS turut mengenakan had berdasarkan nilai dan skor kredit syarikat. Bagi hutang korporat, ukuran nilai ialah tiga kali ganda modal tidak terjejas. Bagi ekuiti, ukurannya ialah 10% daripada nilai pasaran saham terbitan dan saham beredar syarikat.

Ukuran risiko hutang ialah Merton Distance-to-Default, yang menganggarkan sejauh mana sesebuah syarikat daripada kemungkiran kewangan berdasarkan nilai aset dan hutangnya. Ukuran ekuiti pula ialah Altman Z-Score, yang menggunakan nisbah kewangan untuk menilai risiko kesulitan kewangan.

Kawalan ini menangani masalah yang berbeza daripada had kerugian. Had pendedahan mengehadkan jumlah yang boleh dilaburkan dana dalam satu penerbit atau kumpulan; ia tidak menjamin nilai pelaburan itu akan kekal. Angka kerugian yang dilaporkan sahaja tidak membuktikan bahawa SSS melampaui had Seksyen 26.

Perkembangan kerugian dan kawalan

Kemerosotan yang dilaporkan berlaku merentasi beberapa tempoh kepimpinan. Kerugian terkumpul semasa tempoh jawatan presiden SSS Aurora Ignacio, Michael Regino, Rolando Macasaet dan Robert Joseph de Claro. De Claro memegang jawatan pada Disember 2024 selepas berkhidmat dalam jawatankuasa pengurusan risiko dan pelaburan Suruhanjaya Keselamatan Sosial.

Tarikh utama menunjukkan bila kerugian diukur dan bila perlindungan diperkenalkan:

• 2018 hingga 2025: Dividen dan keuntungan dagangan yang dilaporkan berjumlah P30.132 bilion.
• 2021: Kerugian belum direalisasikan terkumpul berjumlah P11.604 bilion.
• 2022: SSS menerima pakai rangka kerja pengoptimuman pelaburan; laporan tahunannya turut menyatakan Resolusi No. 317-s.2022 sebagai asas garis panduan pemantauan kerugian.
• Disember 2024: De Claro menjadi presiden SSS.
• 31 Disember 2025: Saham terjejas bernilai P81.473 bilion, berbanding kos pembelian P121.467 bilion.
• 26 Mei 2026: Padilla menandatangani pendapat tanpa pengubahsuaian COA mengenai penyata kewangan.

Urutan ini menunjukkan bahawa kawalan tersebut wujud sepanjang sebahagian tempoh kerugian meningkat. Namun, urutan itu tidak mengaitkan pembelian tertentu, keputusan untuk terus memegang saham atau jumlah kerugian kepada mana-mana presiden secara individu.

Tiada tarikh akhir pelaksanaan syor audit, pendengaran yang dijadualkan atau tarikh pelupusan pelaburan dikenal pasti. Isu yang belum terjawab bersifat praktikal: apakah ambang yang akan diguna pakai, siapa yang perlu meluluskan tindakan, bagaimana pengecualian akan didokumenkan dan bila pegangan yang lemah secara berterusan akan dikurangkan. Butiran itu akan menunjukkan sama ada kawalan yang lebih kukuh seperti dijanjikan benar-benar mengubah keputusan pelaburan.

Perkara Utama

• SSS mencatat kerugian saham belum direalisasikan sebanyak P39.994 bilion pada penghujung 2025, meningkat kira-kira 245% berbanding 2021.
• Saham terjejas dibeli pada harga P121.467 bilion dan bernilai P81.473 bilion di pasaran, merosot 32.93% berbanding kos pembelian.
• Tiga pegangan yang tidak dinamakan dalam sektor telekomunikasi, makanan dan minuman, serta perbankan menyumbang kira-kira dua pertiga daripada kerugian.
• Dividen dan keuntungan dagangan yang dilaporkan sebanyak P30.132 bilion dari 2018 hingga 2025 kurang P9.862 bilion berbanding kerugian atas kertas terkumpul.
• SSS mengaitkan kemerosotan itu sebahagian besarnya dengan keadaan pasaran; COA turut mengenal pasti masalah syarikat dan mempersoalkan pelaksanaan kawalan pelaburan.
• Laporan tahunan menerangkan garis panduan pemantauan kerugian sedia ada, manakala juruaudit menggesa had yang boleh dikuatkuasakan dan pencetus semakan yang boleh diukur.
• Pendapat audit tanpa pengubahsuaian COA terhadap penyata kewangan tidak menyelesaikan kebimbangan berasingan tentang pengurusan pelaburan.
• Tiada tarikh akhir pelaksanaan atau pelupusan pelaburan terjejas yang dijadualkan dikenal pasti.