Filipina Mencapai Kemajuan Besar dalam Mengurangkan Kanak-kanak Tanpa Dos Vaksin: Menelusuri Pencapaian Imunisasi Negara

Filipina Mencapai Kemajuan dalam Mengurangkan Kanak-kanak Tanpa Dos Vaksin

Filipina mencapai satu pencapaian penting dalam perjalanan kesihatan awamnya: jumlah kanak-kanak berusia bawah satu tahun yang tidak menerima sebarang vaksinasi rutin, yang dikenali sebagai kanak-kanak "tanpa dos", menurun dengan ketara pada 2023. Menurut kajian utama yang diterbitkan dalam The Lancet dan disokong oleh data Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) serta UNICEF, jumlah kanak-kanak Filipina tanpa dos vaksin turun kepada 85,907 pada 2023, iaitu penurunan 47% berbanding 163,000 pada 2022. Angka ini menunjukkan kemerosotan ketara daripada 1 juta kanak-kanak tanpa dos yang direkodkan antara 2020 hingga 2022, ketika Filipina menduduki tempat kelima di dunia bagi jumlah kanak-kanak tidak divaksin yang tertinggi.

Kemajuan ini telah mengeluarkan Filipina daripada senarai 20 negara teratas dengan jumlah kanak-kanak tanpa dos tertinggi, dan kini negara itu berada di kedudukan ke-36 dunia. Walaupun pencapaian ini amat mengagumkan, pakar mengingatkan bahawa cabaran masih wujud dan usaha berterusan diperlukan untuk memastikan setiap kanak-kanak mendapat vaksin yang menyelamatkan nyawa.

Apakah Kanak-kanak Tanpa Dos dan Mengapa Mereka Penting?

Kanak-kanak tanpa dos ditakrifkan sebagai kanak-kanak yang belum menerima walaupun dos pertama vaksin difteria, tetanus dan pertusis (DTP) menjelang hari lahir pertama mereka. Vaksin ini merupakan asas program imunisasi kanak-kanak dan sering digunakan sebagai petunjuk proksi bagi akses kepada perkhidmatan kesihatan asas. Kanak-kanak yang tidak menerima vaksin ini dan vaksin rutin lain berisiko lebih tinggi dijangkiti penyakit yang boleh dicegah seperti campak, polio dan pertusis (batuk kokol).

Isu ini penting di peringkat global. Pada 2023, lebih 14.5 juta kanak-kanak berusia bawah satu tahun tidak menerima vaksin asas, menurut Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC). Kebanyakan kanak-kanak ini tinggal di negara berpendapatan rendah dan sederhana, dengan lebih separuh tertumpu di hanya sepuluh negara. Sehingga baru-baru ini, Filipina merupakan antara lima penyumbang terbesar kepada cabaran global ini.

Bagaimanakah Filipina Mencapai Perubahan Ini?

Pengurangan ketara jumlah kanak-kanak tanpa dos di Filipina terhasil daripada pendekatan pelbagai usaha yang merangkumi kepimpinan kerajaan, kerjasama antarabangsa, penglibatan masyarakat dan teknologi inovatif.

Strategi utama termasuk:

• Program Imunisasi Berasaskan Sekolah: Jabatan Kesihatan (DOH), dengan kerjasama Jabatan Pendidikan, melancarkan program Bakuna Eskwela yang menyasarkan murid Tahun 1, 4 dan 7 untuk menerima vaksin susulan. Inisiatif ini bertujuan mendapatkan kanak-kanak yang terlepas suntikan rutin semasa bayi, khususnya mereka yang terjejas akibat gangguan pandemik.
• Jangkauan dan Advokasi Komuniti: Petugas kesihatan tempatan, pejuang muda dan pemimpin agama memainkan peranan penting dalam menggalakkan penerimaan vaksin, khususnya dalam komuniti yang sukar didekati dan ragu-ragu. Sebagai contoh, di Wilayah Autonomi Bangsamoro di Mindanao Muslim (BARMM), pemimpin agama Islam aktif menggalakkan imunisasi.
• Alat Pemantauan Inovatif: Kit alatan Analisis Pemantauan dan Vaksinasi Masa Nyata (RT-VaMA), yang dibangunkan dengan sokongan UNICEF, membolehkan kemajuan vaksinasi dijejak secara masa nyata. Teknologi ini memperkemas pengumpulan data, mengenal pasti jurang dan membolehkan aktiviti susulan pantas untuk memvaksin kanak-kanak yang terlepas.
• Memperkukuh Sistem Kesihatan: Pelaburan dalam pengurusan rantaian sejuk, logistik rantaian bekalan dan latihan petugas kesihatan memastikan vaksin kekal berkesan dan mudah diakses, termasuk di kawasan terpencil.

Usaha ini disokong oleh pembinaan gabungan di peringkat nasional dan tempatan, dengan pelaburan besar daripada rakan kerjasama seperti USAID dan Kerajaan Australia. Pelan Pecutan Imunisasi Kebangsaan bagi 2024-2025 terus mengutamakan usaha mendapatkan baki kanak-kanak yang belum divaksin.

Cabaran: Keraguan terhadap Vaksin, Maklumat Palsu dan Akses

Walaupun terdapat kemajuan, Filipina masih berdepan cabaran berterusan untuk mencapai liputan imunisasi sejagat. Keraguan terhadap vaksin kekal sebagai halangan besar, sebahagiannya didorong kontroversi lalu seperti insiden vaksin denggi Dengvaxia yang menghakis kepercayaan orang ramai terhadap vaksin. Maklumat palsu dan mitos tentang keselamatan vaksin terus tersebar, menyebabkan sesetengah ibu bapa keberatan untuk memberikan vaksin kepada anak mereka.

Dr. Jennifer Lou Lorico-De Guzman, penyelaras perubatan bagi program imunisasi kebangsaan di Taguig, menjelaskan:

Ada mitos bahawa vaksin tertentu ini menyebabkan anda mendapat penyakit itu sendiri. Jadi, terdapat banyak kontroversi. Kami berusaha mendidik orang ramai tentang kepentingan vaksin.

Pasukan jangkauan, termasuk petugas kesihatan dan pejuang komuniti, bertindak dengan mengunjungi rumah ke rumah, memberikan maklumat dan menjawab kebimbangan keluarga secara langsung. Dalam sesetengah komuniti, datuk dan nenek mempunyai pengaruh besar terhadap keputusan vaksinasi, maka strategi komunikasi yang disesuaikan diperlukan untuk membina kepercayaan.

Halangan geografi turut menimbulkan cabaran. Filipina ialah sebuah negara kepulauan dengan lebih 2,000 pulau berpenghuni, menjadikan logistik dan penghantaran vaksin ke kawasan terpencil rumit. Keperluan rantaian sejuk, iaitu memastikan vaksin sentiasa disejukkan, menambah satu lagi kesukaran, khususnya di wilayah dengan prasarana yang terhad.

Kesan Pandemik COVID-19

Pandemik COVID-19 mengganggu perkhidmatan kesihatan di seluruh dunia dan Filipina tidak terkecuali. Perintah berkurung dan sekatan pergerakan menghalang keluarga daripada mendapatkan rawatan perubatan rutin, sekali gus menyebabkan jumlah kanak-kanak tanpa dos meningkat mendadak pada 2020 dan 2021. Menurut kajian The Lancet, kadar global bagi vaksin utama merosot dengan ketara semasa pandemik dan masih belum kembali ke paras sebelum pandemik di banyak negara.

Namun, pandemik itu turut mendorong inovasi dan komitmen baharu terhadap imunisasi. Kempen "Big Catch-Up" WHO dan pelan pecutan kerajaan Filipina memberi tumpuan kepada usaha memulihkan kemajuan yang hilang, dengan tindakan bersasar untuk mendekati golongan paling rentan.

Liputan Semasa dan Jurang yang Masih Ada

Setakat 2023, Filipina melaporkan kadar liputan 96% bagi dos pertama vaksin DTP dalam kalangan kanak-kanak berusia bawah satu tahun, sekali gus menduduki tempat ke-75 daripada 204 negara. Bagaimanapun, hanya 62% kanak-kanak yang layak dianggap menerima imunisasi lengkap, iaitu mereka mendapat semua dos vaksin utama yang disyorkan, menjelang hari lahir pertama. Ini merupakan peningkatan kecil daripada 60% pada 2022, namun masih belum mencapai sasaran 95% yang diperlukan untuk mencegah wabak penyakit seperti campak dan polio.

Setiausaha Kesihatan Teodoro Herbosa menetapkan sasaran besar: mencapai liputan imunisasi lengkap sebanyak 95% menjelang 2025. DOH sedang berusaha menangani jurang data, khususnya bagi kanak-kanak yang menerima vaksin di fasiliti swasta, serta memastikan tiada kanak-kanak tercicir.

Konteks Global: Filipina dalam Usaha Sedunia Membanteras Penyakit yang Boleh Dicegah dengan Vaksin

Kemajuan Filipina terserlah dalam suasana cabaran global. Menurut CDC, satu daripada lima kanak-kanak di seluruh dunia masih tidak mendapat akses kepada vaksin yang menyelamatkan nyawa. Majoriti kanak-kanak tanpa dos tertumpu di wilayah yang terjejas konflik dan negara dengan sumber terhad, khususnya di sub-Sahara Afrika dan Asia Selatan.

Vaksinasi rutin kanak-kanak merupakan antara intervensi kesihatan awam paling berkesan dan menjimatkan kos. Setiap dolar yang dibelanjakan untuk imunisasi menjimatkan $52 di negara berpendapatan rendah dan sederhana, manakala kos untuk memberikan imunisasi lengkap kepada seorang kanak-kanak di negara termiskin di dunia hanyalah $18. Namun, ketidaksamarataan yang berterusan, gangguan pandemik dan penyebaran maklumat palsu tentang vaksin mengancam untuk membantutkan atau membalikkan kemajuan selama beberapa dekad.

Dr. Jonathan Mosser, penulis kanan kajian The Lancet, menegaskan betapa pentingnya isu ini:

Vaksinasi rutin kanak-kanak ialah antara intervensi kesihatan awam paling berkesan dan menjimatkan kos yang tersedia, namun ketidaksamarataan global yang berterusan, cabaran akibat pandemik COVID-19 serta peningkatan maklumat palsu dan keraguan terhadap vaksin semuanya menyumbang kepada kemajuan imunisasi yang terbantut. Trend ini meningkatkan risiko wabak penyakit yang boleh dicegah dengan vaksin, sekali gus menegaskan keperluan penting untuk penambahbaikan bersasar bagi memastikan semua kanak-kanak mendapat manfaat daripada imunisasi yang menyelamatkan nyawa.

Inovasi dan Langkah Seterusnya

Pengalaman Filipina menawarkan pengajaran berharga kepada negara lain yang berusaha mengurangkan jumlah kanak-kanak tanpa dos. Penggunaan alat pemantauan masa nyata seperti RT-VaMA, penggemblengan pemimpin tempatan dan pejuang muda serta tumpuan terhadap kesaksamaan dan penglibatan komuniti semuanya menyumbang kepada kejayaan negara itu.

Pemangku Wakil UNICEF Behzad Noubary menekankan kepentingan pelaburan berterusan dan kepimpinan tempatan:

Imunisasi rutin telah menyelamatkan banyak nyawa di Filipina dengan menghapuskan tetanus ibu dan neonatal, membendung wabak campak serta menghentikan penularan polio pada 2021. Pelaburan berterusan kerajaan dalam program imunisasi kebangsaan akan membina sistem yang berdaya tahan dan mampan, khususnya di kawasan paling terpencil. Masa depan anak-anak kita, apabila mereka sihat, dilindungi, terus hidup dan berkembang maju, ialah berita baik yang kita perlukan dalam masa yang tidak menentu.

Dalam langkah seterusnya, DOH, WHO dan UNICEF berusaha mengintegrasikan imunisasi dengan lebih lanjut ke dalam strategi kesihatan yang lebih luas, bagi memastikan setiap remaja, ibu, bayi baru lahir dan kanak-kanak mendapat manfaat daripada vaksin. Minggu Imunisasi Sedunia yang bakal berlangsung serta kempen berasaskan sekolah yang berterusan merupakan sebahagian daripada usaha berterusan ini.

Ringkasan

• Jumlah kanak-kanak tanpa dos di Filipina menurun 47% pada 2023, daripada 163,000 kepada 85,907, selepas mencatat 1 juta pada 2020-2022.
• Negara itu keluar daripada senarai 20 negara dengan jumlah kanak-kanak tidak divaksin tertinggi dan kini berada di kedudukan ke-36 dunia.
• Strategi utama termasuk imunisasi berasaskan sekolah, jangkauan komuniti, alat pemantauan inovatif dan sistem kesihatan yang diperkukuh.
• Cabaran masih wujud, termasuk keraguan terhadap vaksin, maklumat palsu dan halangan logistik di kawasan terpencil.
• Pandemik COVID-19 mengganggu kemajuan, namun turut mendorong komitmen dan inovasi baharu dalam usaha imunisasi.
• Liputan imunisasi lengkap masih belum mencapai sasaran 95%, dengan usaha berterusan untuk merapatkan jurang menjelang 2025.
• Pengalaman Filipina menawarkan pengajaran bagi usaha global untuk memastikan setiap kanak-kanak mendapat vaksin yang menyelamatkan nyawa.