Negara-negara Quad Lancar Inisiatif Mineral Kritikal bagi Mengimbangi Dominasi China dalam Rantaian Bekalan

Negara-negara Quad Bersatu untuk Menjamin Bekalan Mineral Kritikal: Tindak Balas Strategik terhadap Dominasi China

Amerika Syarikat, Jepun, India dan Australia—yang secara kolektif dikenali sebagai Quad—mengumumkan inisiatif baharu yang besar untuk menjamin dan mempelbagaikan bekalan global mineral kritikal. Langkah ini diambil ketika kebimbangan semakin meningkat berhubung kawalan China yang begitu besar terhadap sumber yang penting bagi tenaga bersih, teknologi canggih dan industri pertahanan. Inisiatif Mineral Kritikal Quad, yang diumumkan dalam mesyuarat peringkat tinggi para menteri di Washington, menandakan langkah penting dalam usaha kumpulan itu mengurangkan kelemahan strategik dan memastikan keselamatan ekonomi di Indo-Pasifik serta kawasan lain.

Mineral kritikal seperti litium, kobalt, unsur nadir bumi dan grafit merupakan tunjang teknologi moden. Mineral ini menggerakkan segala-galanya, daripada kenderaan elektrik dan telefon pintar hinggalah sistem peluru berpandu dan infrastruktur tenaga boleh baharu. Namun, rantaian bekalan mineral ini sangat tertumpu, dengan China mendominasi pengeluaran dan pemprosesan. Kepekatan ini menimbulkan risiko paksaan ekonomi, manipulasi harga dan gangguan bekalan—risiko yang semakin ketara seiring peningkatan ketegangan geopolitik.

Mengapa Mineral Kritikal Begitu Penting?

Mineral kritikal bukan sekadar komoditi; mineral ini ialah aset strategik. Sifat uniknya menjadikan mineral tersebut tidak boleh diketepikan dalam pembuatan semikonduktor, bateri, turbin angin dan perkakasan ketenteraan. Sebagai contoh, unsur nadir bumi penting untuk menghasilkan magnet berprestasi tinggi yang digunakan dalam kenderaan elektrik dan persenjataan canggih. Litium dan kobalt ialah komponen utama bateri boleh dicas semula, manakala grafit penting untuk anod bateri.

Ketika dunia mempercepat peralihan kepada tenaga bersih dan teknologi digital, permintaan terhadap mineral ini melonjak. Agensi Tenaga Antarabangsa mengunjurkan permintaan global terhadap litium boleh meningkat sebanyak 90% dalam tempoh dua dekad akan datang, manakala keperluan terhadap unsur nadir bumi dan mineral kritikal lain juga akan melonjak. Pertumbuhan pesat ini mendedahkan kerapuhan rantaian bekalan sedia ada serta risiko kebergantungan berlebihan kepada satu pembekal.

Dominasi China dan Risiko terhadap Rantaian Bekalan Global

Cengkaman China terhadap pasaran mineral kritikal amat besar. Negara itu mengawal kira-kira 85% pemprosesan nadir bumi, 65% penapisan nikel dan lebih separuh daripada pengeluaran litium global. China juga hampir memonopoli pengeluaran grafit, mineral penting untuk bateri kenderaan elektrik. Dominasi ini bukan terhad kepada perlombongan; China turut mendahului dalam penapisan dan pemprosesan, sekali gus memberikannya pengaruh terhadap keseluruhan rantaian bekalan.

Beijing telah menunjukkan kesediaannya menggunakan pengaruh ini sebagai alat untuk mencapai kepentingan ekonomi dan geopolitik. Pada 2010, China menghentikan eksport nadir bumi ke Jepun ketika pertikaian diplomatik, sekali gus mencetuskan kejutan dalam pasaran global. Baru-baru ini, China mengenakan kawalan eksport terhadap grafit, galium dan germanium—mineral penting untuk elektronik dan teknologi hijau. Tindakan ini meningkatkan kebimbangan negara lain bahawa China boleh menjadikan dominasi mineralnya sebagai senjata dalam konflik atau pertikaian perdagangan pada masa depan.

Tindak Balas Strategik Quad: Inisiatif Mineral Kritikal

Menyedari keperluan mendesak untuk menangani kelemahan ini, negara-negara Quad melancarkan Inisiatif Mineral Kritikal. Kenyataan bersama menteri luar menekankan kepentingan “rantaian bekalan global yang pelbagai dan boleh dipercayai” serta memberi amaran bahawa “kebergantungan kepada mana-mana satu negara untuk pemprosesan dan penapisan mineral kritikal mendedahkan industri kita kepada paksaan ekonomi, manipulasi harga dan gangguan rantaian bekalan.”

Inisiatif ini bertujuan untuk:

• Menjamin dan mempelbagaikan rantaian bekalan mineral kritikal
• Menggalakkan pelaburan dalam perlombongan, pemprosesan dan penapisan di negara-negara Quad serta rakan kongsi yang dipercayai
• Memudah cara perkongsian teknologi dan usaha sama untuk membina rangkaian bekalan yang berdaya tahan
• Menyelaraskan usaha diplomatik dan kewangan bagi menyokong perlombongan bertanggungjawab serta piawaian alam sekitar

Walaupun kenyataan itu tidak menyebut China secara khusus, konteksnya jelas. Langkah Quad ialah tindak balas langsung terhadap dominasi pasaran China dan penggunaannya terhadap mineral kritikal sebagai alat strategik.

Sumbangan Setiap Anggota Quad kepada Inisiatif Ini

Setiap negara Quad membawa kekuatan tersendiri, menjadikan perkongsian ini sesuai untuk menangani cabaran keselamatan mineral kritikal:

• Australia ialah peneraju global dalam perlombongan, menghasilkan 37% litium dunia dan memiliki rizab besar nadir bumi, zink serta mineral utama lain. Australia merupakan pembekal penting kepada rakan Quad dan melabur besar-besaran untuk memperluas kapasiti perlombongan dan pemprosesannya.
• Jepun cemerlang dalam pemprosesan dan penapisan mineral, dengan teknologi canggih untuk mengekstrak dan mengitar semula unsur nadir bumi, litium, kobalt dan nikel. Pengalaman Jepun membina rantaian bekalan yang berdaya tahan selepas gangguan terdahulu menjadikannya rakan kongsi yang bernilai.
• Amerika Syarikat mempunyai asas perindustrian yang kukuh untuk menghasilkan semikonduktor, bateri dan sistem pertahanan. Negara itu sedang meningkatkan perlombongan dan pemprosesan domestik, disokong oleh inisiatif kerajaan serta pelaburan strategik di negara-negara sekutu.
• India sedang pesat mengembangkan kapasiti perlombongan dan pengeluaran baterinya, menggalakkan pelaburan sektor swasta dan berusaha memanfaatkan asas pembuatan yang semakin berkembang. Langkah India memasukkan litium, kobalt dan nikel dalam Senarai Mineral Kritikal rasminya menunjukkan komitmen jangka panjang negara itu terhadap daya tahan rantaian bekalan.

Dengan menggabungkan kekuatan masing-masing, negara-negara Quad berhasrat membina rantaian bekalan mineral kritikal yang terjamin, berdikari dan mampan.

Cabaran dan Geseran Dalaman dalam Quad

Walaupun mempunyai matlamat bersama, anggota Quad berdepan cabaran besar dalam menyelaraskan usaha mereka. Ketegangan perdagangan, keutamaan negara yang berbeza dan perbezaan dasar kadangkala merenggangkan hubungan. Sebagai contoh, pendekatan “America First” Amerika Syarikat, yang dicirikan oleh tarif agresif dan keutamaan terhadap perjanjian dua hala, mengecewakan sekutu yang menyokong kerjasama pelbagai hala dan piawaian alam sekitar.

Jepun dan Australia, misalnya, komited terhadap matlamat iklim dan amalan perlombongan mampan, manakala Amerika Syarikat kadangkala mengutamakan kepantasan dan pengaruh strategik berbanding kebimbangan alam sekitar. India pula berusaha mengimbangi keselamatan tenaga dengan autonomi strategik, dan sering mengutamakan kebolehpercayaan berasaskan kepentingan bersama berbanding keselarasan ideologi.

Penganalisis memberi amaran bahawa jika Quad berubah menjadi rangkaian perjanjian dua hala, bukannya kerangka pelbagai hala yang padu, kumpulan itu mungkin kehilangan pengaruh kolektifnya terhadap China. Seperti yang dinyatakan seorang pakar, “Quad yang berpecah kepada landasan dua hala akan kehilangan pengaruh kolektifnya. Bersama-sama, kumpulan itu boleh membentuk norma penetapan harga, membangunkan bersama rantaian bekalan yang berdaya tahan dan menawarkan alternatif kepada China di seluruh Afrika, Asia Tenggara dan Amerika Latin.”

Membina Rantaian Bekalan yang Berdaya Tahan dan Mampan

Untuk menjadikan rantaian bekalan mereka “kebal terhadap China”, negara-negara Quad melaksanakan strategi dua serampang:

• Memperkukuh kerjasama dalam kalangan Quad dengan menyelaraskan senarai mineral kritikal negara masing-masing, berkongsi teknologi dan menyelaras pelaburan dalam infrastruktur perlombongan serta pemprosesan.
• Memperluas perkongsian dengan negara lain—seperti Korea Selatan, Indonesia, Vietnam, Kanada dan Chile—untuk mempelbagaikan sumber bekalan dan membina gabungan yang lebih luas demi keselamatan mineral.

Mekanisme kewangan seperti Quad Investors Network (QUIN) dan dana yang disokong kerajaan di setiap negara sedang digerakkan untuk mengurangkan risiko pelaburan dan mempercepat pembangunan projek. Sebagai contoh, Jabatan Pertahanan Amerika Syarikat menyokong penubuhan kemudahan pemprosesan nadir bumi di Texas yang menggunakan bahan yang dilombong di Australia, manakala India melabur dalam loji pemprosesan grafit di Amerika Syarikat.

Jepun dan Australia telah menandatangani beberapa perjanjian dua hala untuk menjamin akses kepada mineral kritikal, dan keempat-empat anggota Quad menyertai Minerals Security Partnership (MSP) yang diterajui Amerika Syarikat, yang bertujuan menggalakkan perlombongan bertanggungjawab dan daya tahan rantaian bekalan di seluruh dunia.

Melibatkan Indo-Pasifik dan ASEAN: Melangkaui Quad

Usaha Quad tidak terhad kepada empat anggotanya. Menyedari kepentingan kerjasama serantau, kumpulan itu menjalin hubungan dengan Persatuan Negara-negara Asia Tenggara (ASEAN) dan rakan Indo-Pasifik yang lain menerusi kerangka seperti Indo-Pacific Economic Framework (IPEF) dan MSP. Platform ini memudah cara pemindahan teknologi, pelaburan dalam perlombongan dan pemprosesan, serta pembangunan piawaian tadbir urus alam sekitar dan sosial (ESG).

Negara ASEAN seperti Indonesia dan Filipina ialah pengeluar utama nikel dan mineral kritikal lain. Vietnam dan Malaysia merupakan pengeluar utama modul fotovolta suria, manakala Thailand ialah hab automotif serantau. Dengan bekerjasama dengan negara-negara ini, Quad boleh membantu membina rantaian bekalan bersepadu secara menegak untuk kenderaan elektrik, tenaga boleh baharu dan pembuatan canggih.

Halangan kepada Kejayaan: Realiti Pasaran dan Ketidaktentuan Dasar

Walaupun matlamatnya bercita-cita tinggi, Quad berdepan beberapa halangan dalam membina rantaian bekalan mineral kritikal yang berdaya tahan:

• Kemeruapan pasaran: Turun naik harga mineral seperti nikel dan litium boleh menjejaskan pelaburan dan menjadikan projek tidak berdaya maju dari segi ekonomi. Sebagai contoh, kejatuhan harga nikel memaksa syarikat-syarikat utama Barat menghentikan operasi, sedangkan projek yang disokong China terus berkembang.
• Ketidaktentuan dasar: Proses membuat keputusan yang tidak berpusat dalam demokrasi Quad boleh memperlahankan kemajuan, kerana kerajaan persekutuan dan wilayah mungkin mempunyai keutamaan berbeza. Piawaian alam sekitar, sosial dan tadbir urus (ESG) juga berbeza-beza, sekali gus merumitkan projek bersama.
• Jurang teknologi: Kepakaran yang lebih luas diperlukan dalam teknologi bateri generasi seterusnya dan penyelidikan bahan canggih. China telah melabur besar-besaran dalam kimia bateri baharu seperti sel natrium-ion, yang boleh mengganggu rantaian bekalan sedia ada.
• Risiko perpecahan: Tanpa kerangka yang bersatu, usaha Quad boleh terjejas akibat kepentingan negara yang bersaing dan perjanjian dua hala, sekali gus mengurangkan keberkesanannya dalam mengimbangi dominasi China.

Peluang Masa Depan: Ke Arah Rantaian Bekalan yang Berdaya Tahan dan Bertanggungjawab

Walaupun berdepan cabaran ini, Inisiatif Mineral Kritikal Quad menawarkan peluang besar untuk membentuk semula landskap global bagi sumber strategik. Dengan menggabungkan sumber, berkongsi pengetahuan dan menyelaraskan pelaburan, Quad boleh membina rantaian bekalan yang bukan sahaja berdaya tahan, malah bertanggungjawab dan mampan.

Syor utama untuk Quad termasuk:

• Membangunkan takrifan dan senarai mineral kritikal yang sama untuk menyelaraskan keutamaan strategik
• Menubuhkan sistem amaran awal bagi gangguan rantaian bekalan
• Mewujudkan projek bersama dan pelaburan bersama di negara ketiga untuk mempelbagaikan sumber
• Menggalakkan penyelidikan dan pembangunan dalam bidang kitar semula, penggantian bahan dan teknologi pengekstrakan cekap
• Memastikan piawaian alam sekitar dan sosial dipatuhi di seluruh rantaian bekalan

Dengan mengambil langkah-langkah ini, Quad boleh menawarkan alternatif yang boleh diyakini kepada dominasi China, menyokong peralihan global kepada tenaga bersih serta meningkatkan keselamatan dan kemakmuran rantau Indo-Pasifik.

Ringkasan

• Quad (Amerika Syarikat, Jepun, India dan Australia) telah melancarkan Inisiatif Mineral Kritikal untuk menjamin dan mempelbagaikan rantaian bekalan mineral yang penting bagi teknologi moden dan pertahanan.
• China kini mendominasi pengeluaran dan pemprosesan mineral kritikal, sekali gus menimbulkan risiko paksaan ekonomi dan gangguan bekalan.
• Strategi Quad merangkumi pengukuhan kerjasama dalam kumpulan, pelaburan dalam perlombongan dan pemprosesan, serta peluasan perkongsian dengan negara lain.
• Cabaran dalaman—seperti ketegangan perdagangan, perbezaan dasar dan kemeruapan pasaran—boleh menghalang keberkesanan inisiatif ini.
• Kerjasama dengan ASEAN dan rakan Indo-Pasifik lain penting untuk membina rantaian bekalan yang berdaya tahan, mampan dan bertanggungjawab.
• Kejayaan usaha Quad bergantung pada tindakan bersatu, inovasi teknologi serta pematuhan kepada piawaian alam sekitar dan sosial yang tinggi.