Kebakaran Rumah Maut di Korea Selatan Cetus Perdebatan tentang Membiarkan Anak Bersendirian di Rumah

Tragedi Melanda: Rentetan Kebakaran Rumah Menyingkap Dilema Negara

Dalam beberapa bulan kebelakangan ini, Korea Selatan digemparkan oleh rentetan kebakaran rumah yang meragut nyawa kanak-kanak kecil yang ditinggalkan bersendirian di rumah. Tragedi ini bukan sahaja memusnahkan keluarga dan masyarakat, malah mencetuskan semula perdebatan nasional tentang sama ada negara itu patut menggubal undang-undang bagi mencegah kanak-kanak ditinggalkan tanpa pengawasan di rumah. Isu ini rumit kerana menyentuh realiti ekonomi, sikap budaya dan kecukupan sistem sokongan awam untuk keluarga yang bekerja.

Pada suatu malam penghujung Jun di Gijang-gun, Busan, dua beradik perempuan berusia 8 dan 6 tahun maut dalam kebakaran yang berlaku di pangsapuri mereka di tingkat enam. Pihak berkuasa percaya kebakaran itu bermula akibat kerosakan elektrik berhampiran sebuah pendingin hawa berdiri. Ibu bapa mereka, yang bekerja hingga lewat malam di restoran milik mereka, pulang dan mendapati rumah mereka musnah, manakala anak perempuan mereka sudah tiada. Hanya sembilan hari sebelumnya, dua lagi beradik perempuan berusia 10 dan 7 tahun maut dalam kebakaran serupa di bandar yang sama ketika ibu bapa mereka bekerja syif awal pagi sebagai pekerja pembersihan. Empat bulan sebelum itu, seorang kanak-kanak perempuan berusia 12 tahun maut di Incheon ketika bersendirian di rumah, sementara ibu bapanya bekerja dan menghadiri janji temu perubatan.

Kejadian ini menyebabkan masyarakat berkabung dan mencetuskan desakan segera supaya tindakan perundangan diambil. Kim Hyun-ok, jiran keluarga di Busan itu, meluahkan kesedihan dan kekecewaan bersama:

Semua orang mengenali keluarga itu. Ibu bapa mereka sudah lama mengusahakan restoran di sini. Hati saya hancur apabila mengenangkan anak-anak perempuan kecil itu terperangkap dalam kebakaran. Mereka cuma berusaha menyara hidup, seperti ibu bapa lain.

Namun, di sebalik kesedihan itu timbul persoalan yang lebih mendalam: Patutkah Korea Selatan, seperti sesetengah negara lain, menjadikan perbuatan meninggalkan anak kecil bersendirian di rumah sebagai satu kesalahan?

Sejauh Mana Berleluasanya Masalah Ini?

Statistik menunjukkan bahawa rumah, yang sering dianggap sebagai tempat berlindung, menjadi lokasi bagi hampir separuh daripada semua insiden keselamatan kanak-kanak di Korea Selatan. Menurut Agensi Bomba Negara, antara 2021 hingga 2023, sebanyak 50,906 daripada 108,759 insiden keselamatan kanak-kanak yang dilaporkan berlaku di rumah, jauh mengatasi jumlah di sekolah atau tempat awam lain. Tinjauan 2020 oleh Institut Kesihatan dan Hal Ehwal Sosial Korea mendapati bahawa 23.1% murid sekolah rendah di seluruh negara menghabiskan masa bersendirian di rumah selepas sekolah, angka yang menggambarkan skala masalah ini.

Data tambahan daripada Kementerian Kesaksamaan Gender dan Keluarga menunjukkan bahawa dalam kalangan ibu bapa murid sekolah rendah, 38.3% meninggalkan anak mereka bersendirian selama purata hampir lima jam sehari. Bagi pelajar sekolah menengah rendah dan atas, kadarnya lebih tinggi, dengan 72.3% ditinggalkan tanpa pengawasan selama lebih lima jam sehari. Angka ini mencerminkan realiti bagi ramai isi rumah berpendapatan dua sumber dan keluarga ibu atau bapa tunggal, yang sering tiada pilihan selain meninggalkan anak tanpa pengawasan kerana tuntutan ekonomi.

Walaupun situasi seperti ini kerap berlaku, Korea Selatan kini tidak mempunyai undang-undang yang melarang ibu bapa meninggalkan anak mereka bersendirian di rumah. Keadaan ini berbeza dengan negara seperti Amerika Syarikat, yang menganggap perbuatan meninggalkan anak tanpa pengawasan sebagai pengabaian dan mengenakan hukuman undang-undang. Sebagai contoh, Maryland melarang kanak-kanak bawah umur 8 tahun ditinggalkan bersendirian, manakala Illinois menetapkan umur minimum 14 tahun.

Mengapa Ramai Kanak-kanak Ditinggalkan Bersendirian?

Puncanya berakar pada faktor ekonomi dan sosial. Pembangunan ekonomi pesat Korea Selatan telah meningkatkan jumlah keluarga berpendapatan dua sumber, dengan kedua-dua ibu bapa sering perlu bekerja berjam-jam untuk menyara hidup. Kos sara hidup, khususnya di pusat bandar, tinggi, manakala pilihan penjagaan kanak-kanak yang mampu dibayar adalah terhad. Program selepas sekolah dan pusat penjagaan kanak-kanak awam memang tersedia, tetapi permintaan jauh mengatasi bekalan, dan banyak program menetapkan syarat kelayakan ketat berdasarkan pendapatan.

Bagi keluarga yang tidak layak menerima bantuan awam, pilihan swasta seperti sekolah tuisyen (hagwon) atau pengasuh boleh menelan belanja yang terlalu tinggi. Akibatnya, ramai ibu bapa, khususnya dalam isi rumah berpendapatan rendah atau keluarga ibu atau bapa tunggal, tidak mempunyai banyak pilihan selain meninggalkan anak mereka di rumah tanpa pengawasan.

Choi Seok-hyun, pengarah Pusat Good Maum, sebuah pertubuhan bukan kerajaan yang menawarkan sokongan psikologi kepada keluarga, memberi amaran tentang risikonya:

Sesetengah ibu bapa mungkin beranggapan bahawa meninggalkan anak mereka [bersendirian di rumah] tidak akan menimbulkan masalah serius. Namun, jika kanak-kanak ditinggalkan bersendirian untuk tempoh yang lama, mereka lebih mudah tersasar dan kesihatan mereka cenderung merosot.

Kanak-kanak yang ditinggalkan bersendirian sering mengamalkan tabiat pemakanan tidak sihat, menghabiskan terlalu banyak masa di hadapan skrin dan mungkin mengalami tekanan emosi atau psikologi. Kajian dari Jepun, yang mempunyai sikap budaya serupa, malah mengaitkan keadaan ditinggalkan bersendirian di rumah dengan peningkatan risiko masalah kesihatan seperti karies gigi, akibat tabiat mengudap tanpa pengawasan dan kebersihan mulut yang tidak baik.

Sikap Budaya dan Peranan Keluarga

Pendekatan Korea Selatan terhadap penjagaan anak sangat dipengaruhi norma budaya yang menganggap membesarkan anak sebagai urusan peribadi keluarga. Campur tangan awam dalam hal ehwal keluarga sering dilihat sebagai pencerobohan, dan sudah lama wujud keengganan untuk menggubal undang-undang tentang perkara yang berlaku di dalam rumah. Pandangan ini menyumbang kepada ketiadaan garis panduan undang-undang tentang umur minimum kanak-kanak boleh ditinggalkan tanpa pengawasan.

Dahulu, keluarga besar menyediakan rangkaian sokongan untuk penjagaan anak, tetapi perubahan demografi telah menghakis jaringan keselamatan ini. Peningkatan keluarga nuklear, pembandaran dan kadar kelahiran yang menurun bermakna ramai ibu bapa kini tidak mendapat sokongan datuk nenek atau saudara-mara lain. Menurut Bloomberg, hampir 40% rakyat Korea Selatan kini tinggal bersendirian, dan negara itu mempunyai antara kadar kesuburan terendah di dunia. Perubahan demografi ini menyebabkan keluarga muda semakin terasing dan tidak mempunyai sumber bantuan tradisional.

Walaupun perubahan ini berlaku, jangkaan masyarakat masih belum menyesuaikan diri sepenuhnya. Ramai ibu bapa, khususnya ibu, masih berdepan stigma jika dianggap mengabaikan anak mereka, meskipun tekanan ekonomi memaksa mereka bekerja di luar rumah. Sementara itu, kerajaan lebih menumpukan langkah keselamatan awam—seperti undang-undang yang mewajibkan pemandu bas sekolah memeriksa sama ada terdapat kanak-kanak yang tertidur—berbanding mengawal perkara yang berlaku di dalam rumah persendirian.

Desakan untuk Reformasi Undang-undang: Pencegahan atau Hukuman?

Tragedi baru-baru ini mencetuskan semula desakan supaya undang-undang digubal bagi melindungi kanak-kanak yang ditinggalkan bersendirian di rumah. Pakar undang-undang dan pejuang hak kanak-kanak berpendapat bahawa garis panduan yang jelas diperlukan bagi mencegah kehilangan nyawa seterusnya. Jeon Min-kyeong, peguam di firma guaman Onyul, menjelaskan:

Undang-undang yang menetapkan dengan jelas umur minimum kanak-kanak boleh ditinggalkan bersendirian—berserta pengecualian yang munasabah—boleh menjadi pelengkap bermakna kepada undang-undang sedia ada. Namun, jika undang-undang sedemikian diperkenalkan, kebimbangan utama ialah ia boleh menambah beban kepada keluarga yang kekurangan sumber penjagaan, seperti isi rumah berpendapatan rendah, keluarga ibu atau bapa tunggal dan keluarga yang datuk atau nenek menjadi penjaga utama. Oleh itu, hukuman undang-undang perlu dikenakan dengan berhati-hati.

Ramai pakar menegaskan bahawa matlamat mana-mana undang-undang baharu sepatutnya pencegahan, bukannya hukuman. Daripada menjadikan ibu bapa yang sudah berdepan kesusahan sebagai pesalah, tumpuan patut diberikan kepada peluasan sistem sokongan awam—seperti program selepas sekolah, perkhidmatan penjagaan kanak-kanak kecemasan dan pusat kebajikan kanak-kanak setempat—untuk menyediakan pilihan yang berdaya maju kepada keluarga selain meninggalkan anak bersendirian.

Perbandingan antarabangsa menunjukkan potensi manfaat pendekatan sedemikian. Di Amerika Syarikat dan beberapa bahagian Eropah, undang-undang yang melarang kanak-kanak kecil ditinggalkan bersendirian di rumah sering disertai perkhidmatan sosial dan sokongan masyarakat yang kukuh. Langkah ini bukan sahaja melindungi kanak-kanak, malah membantu ibu bapa mengimbangi tanggungjawab kerja dan keluarga.

Batasan Undang-undang: Keperluan Sokongan Lebih Menyeluruh

Walaupun reformasi undang-undang merupakan langkah penting, pakar mengingatkan bahawa undang-undang sahaja tidak dapat menyelesaikan masalah yang mendasarinya. Infrastruktur penjagaan kanak-kanak Korea Selatan masih kurang maju berbanding ekonomi maju yang lain. Program awam selepas sekolah menerima permohonan melebihi kapasiti, dan ramai ibu bapa bekerja tidak dapat mengakses penjagaan yang mampu dibayar disebabkan had pendapatan atau kapasiti yang terhad.

Usaha untuk memperluas penjagaan kanak-kanak awam telah mencapai sedikit kemajuan. Kementerian Pendidikan mengumumkan rancangan untuk menambah bilangan program penjagaan selepas sekolah, khususnya bagi murid Tahun Satu dan Tahun Dua. Namun, inisiatif ini masih belum memenuhi keseluruhan permintaan, dan kanak-kanak yang lebih berusia sering tidak dapat menyertai program sedemikian.

Selain itu, penswastaan banyak perkhidmatan penjagaan kanak-kanak telah mewujudkan jurang berdasarkan pendapatan dan lokasi. Keluarga lebih berada mampu mengupah tutor swasta, membayar aktiviti kokurikulum dan mendapatkan khidmat pengasuh, sedangkan keluarga berpendapatan rendah mempunyai sedikit pilihan. Ketidaksamaan ini semakin diburukkan oleh populasi Korea Selatan yang menua dengan pantas dan tenaga kerja yang semakin mengecil, sekali gus menambah tekanan terhadap perkhidmatan sosial dan rangkaian sokongan keluarga.

Perubahan Peranan Ibu Bapa dan Jangkaan Masyarakat

Di tengah-tengah cabaran ini, terdapat tanda-tanda perubahan sikap terhadap keibubapaan dan peranan gender. Semakin ramai bapa mengambil cuti paterniti dan terlibat secara aktif dalam penjagaan anak, mencerminkan peralihan beransur-ansur daripada norma tradisional Konfusianisme yang meletakkan tanggungjawab membesarkan anak sepenuhnya pada ibu. Menurut Kementerian Pekerjaan dan Buruh, hampir 29% daripada mereka yang mengambil cuti ibu bapa bergaji pada 2022 ialah lelaki, meningkat daripada hanya 8.5% pada 2016.

Media popular, seperti program televisyen "The Return of Superman", yang memaparkan bapa selebriti menjaga anak mereka bersendirian, membantu menjadikan perkongsian tanggungjawab keibubapaan sebagai perkara biasa. Pakar percaya bahawa penglibatan bapa yang lebih besar dapat mengurangkan sebahagian tekanan terhadap ibu bekerja dan menggalakkan pembahagian tugas penjagaan anak yang lebih saksama.

Namun, perubahan ini masih di peringkat awal, dan ramai keluarga terus bergelut mengimbangi kerja dengan kehidupan berkeluarga. Ketiadaan sokongan awam yang menyeluruh bermakna buat masa ini beban penjagaan anak ditanggung secara tidak seimbang oleh ibu bapa, khususnya mereka yang mempunyai sumber terhad.

Bantahan Awam dan Langkah Seterusnya

Kebakaran rumah baru-baru ini telah menggerakkan pendapat awam dan meletakkan isu keselamatan kanak-kanak di tengah-tengah perdebatan nasional. Para pejuang hak kanak-kanak berpendapat bahawa keselamatan kanak-kanak bukan sekadar urusan peribadi, tetapi tanggungjawab seluruh masyarakat. Tragedi ini mencetuskan muhasabah bersama dan memaksa Korea Selatan berdepan kelemahan dalam jaringan keselamatan sosialnya serta keperluan untuk tindak balas awam yang lebih mantap.

Ketika negara itu membahaskan kemungkinan reformasi undang-undang, semakin ramai menyedari bahawa sebarang penyelesaian perlu merangkumi pelbagai pendekatan. Undang-undang yang menetapkan umur minimum untuk kanak-kanak ditinggalkan bersendirian boleh menyediakan garis panduan yang jelas dan membantu mencegah tragedi pada masa depan, tetapi ia perlu disertai peluasan perkhidmatan penjagaan kanak-kanak awam, sokongan bersasar untuk keluarga rentan dan usaha menangani punca ketidakjaminan ekonomi.

Matlamat akhirnya adalah memastikan tiada kanak-kanak dibiarkan tanpa perlindungan di tempat yang sepatutnya paling selamat bagi mereka—rumah sendiri. Ketika Korea Selatan berdepan perubahan demografi, tekanan ekonomi dan struktur keluarga yang berubah, cabarannya ialah membina sistem yang menyokong ibu bapa dan anak-anak, sambil mengimbangi tuntutan kehidupan moden dengan hak asas setiap kanak-kanak untuk hidup dalam persekitaran yang selamat dan penuh kasih sayang.

Kesimpulan

• Kebakaran rumah maut baru-baru ini yang melibatkan kanak-kanak ditinggalkan bersendirian di rumah mencetuskan semula perdebatan di Korea Selatan tentang keperluan undang-undang yang melarang amalan tersebut.
• Hampir separuh daripada semua insiden keselamatan kanak-kanak di Korea Selatan berlaku di rumah, dan sebahagian besar murid sekolah rendah menghabiskan masa bersendirian selepas sekolah kerana tuntutan kerja ibu bapa.
• Buat masa ini, Korea Selatan tidak mempunyai undang-undang yang melarang ibu bapa meninggalkan anak bersendirian di rumah, berbeza dengan sesetengah negara Barat.
• Tuntutan ekonomi, pilihan penjagaan kanak-kanak awam yang terhad dan sikap budaya menyumbang kepada berleluasanya amalan meninggalkan kanak-kanak tanpa pengawasan.
• Pakar dan pengamal undang-undang menyokong undang-undang pencegahan yang disertai peluasan sokongan awam, bukannya tindakan menghukum ibu bapa yang sedang menghadapi kesusahan.
• Perubahan demografi dan struktur keluarga yang berkembang telah menghakis rangkaian sokongan tradisional, sekali gus meningkatkan keperluan campur tangan awam.
• Usaha untuk memperluas program selepas sekolah dan membiasakan perkongsian peranan keibubapaan sedang dijalankan, tetapi masih belum menangani masalah ini sepenuhnya.
• Tragedi ini mencetuskan perbincangan nasional tentang cara mengimbangi realiti ekonomi dengan keselamatan kanak-kanak dan tanggungjawab bersama untuk melindungi kanak-kanak yang rentan.