Pengaruh China terhadap Kebebasan Akademik di UK: Pengawasan, Pembiayaan dan Perjuangan untuk Perbahasan Terbuka

Pengaruh China yang Semakin Meningkat terhadap Universiti UK: Ancaman kepada Kebebasan Akademik?

Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, universiti-universiti United Kingdom yang terkenal di seluruh dunia menjadi tumpuan perdebatan hangat mengenai kebebasan akademik, pengaruh asing dan integriti pendidikan tinggi. Inti kontroversi ini ialah peranan China yang semakin meluas dalam dunia akademik Britain—melalui pelajar serta pelaburan kewangannya yang besar. Laporan kumpulan ketelusan, jawatankuasa parlimen dan wartawan penyiasatan menggambarkan keadaan yang rumit tentang bagaimana kepentingan Beijing mungkin membentuk agenda penyelidikan, perbincangan di bilik kuliah, malah keselamatan peribadi para sarjana dan pelajar.

Ketika kerajaan UK menggubal undang-undang baharu untuk melindungi kebebasan bersuara di kampus, persoalannya kekal: sejauh mana pengaruh China, dan apakah implikasi yang lebih luas terhadap kebebasan akademik serta keselamatan negara?

Bagaimanakah Pelajar dan Sarjana China Diberi Tekanan di UK?

Salah satu dapatan paling membimbangkan daripada siasatan baru-baru ini ialah tekanan terhadap pelajar dan ahli akademik China di UK supaya memantau dan melaporkan rakan mereka. Menurut tinjauan badan pemikir UK-China Transparency (UKCT), sebilangan pelajar China diminta oleh pegawai dari negara asal mereka untuk mengintip rakan sekelas, khususnya berhubung perbincangan mengenai isu sensitif kepada Parti Komunis China (CCP). Antaranya ialah layanan terhadap etnik Uyghur di Xinjiang, status Taiwan, protes Hong Kong dan asal-usul Covid-19.

Ahli akademik yang ditemu bual untuk laporan UKCT menggambarkan suasana ketakutan dan penapisan kendiri. Sesetengah pelajar warga China memberitahu pensyarah mereka bahawa pegawai CCP telah mendekati mereka dan meminta mereka memantau perbincangan di bilik kuliah. Yang lain, tanpa mengira kewarganegaraan, berkata mereka berasa tidak selesa untuk bercakap secara terbuka mengenai isu berkaitan China, kerana bimbang kata-kata mereka akan disampaikan kepada pihak berkuasa atau mengakibatkan kesan buruk terhadap diri sendiri atau keluarga mereka di China.

Seorang ahli akademik menceritakan bahawa seorang sarjana pelawat dari China pernah berkata kepadanya, "Kami sedang memerhatikan anda," manakala yang lain melaporkan gangguan dalam talian dan amaran daripada pegawai China. Laporan itu juga mendapati bahawa anggota keluarga sarjana yang berpangkalan di UK telah diugut atau diganggu di China susulan penyelidikan atau kenyataan awam mereka.

Pendedahan ini bukan kes terpencil. Beberapa saluran berita, termasuk BBC dan Anadolu Agency, melaporkan pola pengawasan dan intimidasi serupa. Persatuan Pelajar dan Sarjana China (CSSA) serta Institut Confucius dikenal pasti sebagai saluran utama untuk memantau dan menyekat perbezaan pendapat.

Kesan terhadap Perbincangan di Bilik Kuliah dan Penyelidikan

Kesan membantutkan akibat tekanan ini amat mendalam. Pelajar dan ahli akademik sama-sama tidak digalakkan menjalankan penyelidikan atau berdebat secara terbuka mengenai topik yang dianggap sensitif oleh Beijing. Ada yang dinafikan pembiayaan atau visa untuk penyelidikan yang mungkin menyinggung CCP, manakala yang lain menerima amaran langsung daripada pentadbir universiti—kadangkala didorong kebimbangan terhadap kewangan institusi dan hubungan dengan rakan kongsi China.

Akibatnya, seluruh bidang pengajian, daripada hak asasi manusia di Xinjiang hingga sejarah Dataran Tiananmen, berisiko dipinggirkan atau diketepikan daripada wacana akademik. Hal ini bukan sahaja menjejaskan prinsip kebebasan akademik, malah memesongkan asas pengetahuan yang tersedia kepada pembuat dasar, media dan orang ramai.

Kebergantungan Kewangan: Bagaimana Wang China Membentuk Dunia Akademik UK

Selain pengawasan dan intimidasi, hubungan kewangan antara universiti UK dengan entiti China muncul sebagai satu lagi punca kebimbangan utama. Dalam tempoh empat tahun lalu, universiti terkemuka Britain—terutamanya institusi dalam kumpulan elit Russell Group—menerima hampir £50 juta daripada sumber China, menurut siasatan The Independent dan Sri Lanka Guardian. Oxford dan Cambridge sahaja menerima lebih separuh daripada jumlah itu, dengan pembiayaan daripada universiti China, syarikat teknologi seperti Huawei serta organisasi lain yang mempunyai kaitan dengan kerajaan atau tentera China.

Sokongan kewangan sedemikian bukan hanya dalam bentuk geran penyelidikan. Sumbangan, biasiswa dan usaha sama—termasuk penubuhan Institut Confucius—sudah menjadi perkara biasa. Dalam sesetengah kes, jawatan profesor dan pusat akademik dinamakan sempena penderma dari China, sekali gus menimbulkan persoalan tentang kemungkinan pengaruh mereka terhadap agenda penyelidikan dan keutamaan institusi.

Sir Iain Duncan Smith, bekas pemimpin Parti Konservatif, memberi amaran bahawa kebergantungan ini berisiko menyebabkan pihak universiti "tunduk kepada China dan pandangannya", sekali gus menyekat perdebatan terbuka mengenai pencabulan hak asasi manusia dan isu-isu kontroversi lain. Kebimbangan ini turut disuarakan oleh pakar yang menyatakan bahawa kebergantungan universiti pada yuran pelajar antarabangsa—pelajar China kini merupakan kumpulan pelajar asing terbesar di UK—mewujudkan dorongan kuat untuk tidak menyinggung Beijing.

Ketelusan dan Usaha Wajar

Universiti mempertahankan kerjasama mereka dengan menegaskan bahawa semua sumbangan dan kolaborasi tertakluk pada proses kelulusan yang ketat, serta kebebasan akademik terus terpelihara. Oxford, misalnya, menyatakan bahawa pembiaya tidak mempunyai pengaruh terhadap penyelidikan atau pengajaran. Cambridge pula menegaskan bahawa kurang daripada 1% geran penyelidikan tahunannya datang dari China dan semua geran diteliti dari segi risiko keselamatan negara.

Namun, desakan supaya ketelusan dipertingkat semakin kuat. Ahli akademik dan badan pemantau menggesa institusi mendedahkan sumber serta syarat pembiayaan asing, khususnya jika melibatkan entiti yang mempunyai kaitan dengan kerajaan atau tentera China. Kes institut pengajian China di King’s College London, yang dibiayai oleh seorang penderma tunggal dari Hong Kong, mencetuskan perdebatan tentang perlunya keterbukaan berhubung hubungan kewangan yang boleh menjejaskan integriti akademik (Nikkei Asia).

Institut Confucius dan Persatuan Pelajar China: Pertukaran Budaya atau Pengaruh Politik?

Institut Confucius yang ditubuhkan di berpuluh-puluh universiti UK secara rasmi digambarkan sebagai pusat untuk mempromosikan bahasa dan budaya China. Namun, pengkritik berhujah bahawa institut itu berfungsi sebagai alat kuasa lembut kerajaan China, yang berpotensi mempengaruhi kandungan pengajaran dan menyekat perbincangan mengenai topik sensitif.

Laporan Jawatankuasa Hal Ehwal Luar Parlimen UK dan badan pemikir bebas mengetengahkan insiden apabila pegawai Institut Confucius didakwa merampas kertas akademik yang menyebut Taiwan atau menekan universiti supaya membatalkan acara berkaitan Tibet dan Hong Kong. Persatuan Pelajar dan Sarjana China (CSSA), yang terdapat di kebanyakan universiti UK, turut dikenal pasti sebagai saluran pengawasan dan campur tangan politik, kadangkala dengan penyelarasan bersama pegawai kedutaan China.

Sesetengah wakil universiti meremehkan skala masalah itu dengan menyifatkan insiden berkenaan sebagai kes terpencil dan bukannya sistematik. Namun, bukti yang terkumpul menunjukkan pola pengaruh yang melangkaui pertukaran budaya. Pengawal selia pendidikan tinggi UK, Office for Students (OfS), mengumumkan rancangan untuk menyemak Institut Confucius di bawah undang-undang kebebasan bersuara baharu, dengan kuasa untuk mendenda universiti berjuta-juta paun jika gagal melindungi kebebasan akademik.

Pengaruh Timbal Balik: Kampus UK di China

Pengaruh ini bukan sehala. Universiti Britain yang mengendalikan kampus di China diwajibkan menempatkan cawangan CCP, dengan anggota parti sering memegang jawatan pentadbiran utama. Menurut laporan China Strategic Risks Institute, setiap universiti Britain yang mempunyai kampus di China mempunyai cawangan CCP dalam struktur tadbir urusnya. Hal ini menimbulkan persoalan lanjut tentang keupayaan institusi UK mengekalkan kebebasan akademik dan mempertahankan kebebasan bersuara dalam persekitaran yang meletakkan kuasa CCP sebagai keutamaan (The Times).

Tindak Balas Rasmi: Penafian, Pembaharuan dan Seruan supaya Berwaspada

Kedutaan China di London berulang kali menolak dakwaan campur tangan sebagai "tidak berasas dan tidak masuk akal", sambil menegaskan bahawa China menghormati kebebasan bersuara dan kebebasan akademik di UK. Jurucakap kedutaan mengulangi bahawa China mengamalkan dasar tidak campur tangan dalam urusan dalaman negara lain dan mengharapkan rakyatnya di luar negara mematuhi undang-undang tempatan.

Namun, pegawai UK memandang serius isu ini. Kerajaan telah memperkenalkan undang-undang baharu yang mewajibkan universiti mempromosikan dan melindungi kebebasan akademik secara aktif, dengan OfS diberi kuasa untuk menyiasat dan mengenakan penalti terhadap institusi yang gagal berbuat demikian. Setiausaha Sains dan Teknologi Michelle Donelan menekankan perlunya perlindungan kukuh untuk melindungi penyelidikan daripada ancaman asing, manakala Menteri Kemahiran Jacqui Smith menyifatkan kebebasan akademik sebagai "tidak boleh dirunding" di institusi UK yang terkemuka di dunia.

Agensi keselamatan, termasuk MI5 dan National Cyber Security Centre, telah memberi taklimat kepada pemimpin universiti tentang risiko campur tangan asing, khususnya dalam bidang penyelidikan sensitif yang berpotensi digunakan untuk tujuan ekonomi atau ketenteraan. Kerajaan sedang mempertimbangkan langkah seperti mewajibkan kakitangan utama universiti mendapatkan tapisan keselamatan, meningkatkan ketelusan tentang sumber pembiayaan dan memperketat keselamatan projek penyelidikan (Fortune).

Perdebatan dalam Kalangan Akademik

Tidak semua pihak dalam komuniti akademik bersetuju tentang skala atau tahap serius pengaruh China. Sesetengah persatuan universiti, seperti Million Plus, menyatakan bahawa mereka tidak melihat bukti sistematik tentang kempen terancang China untuk menjejaskan kebebasan akademik. Pihak lain mengakui bahawa insiden memang berlaku, tetapi ia tidak membentuk usaha yang meluas atau terselaras.

Walau bagaimanapun, Jawatankuasa Hal Ehwal Luar Parlimen UK dan pakar bebas berhujah bahawa insiden terpencil sekalipun boleh membantutkan wacana akademik, terutamanya apabila digabungkan dengan kebergantungan kewangan serta ancaman tindakan balas terhadap sarjana atau keluarga mereka.

Implikasi Lebih Luas: Kebebasan Akademik, Keselamatan Negara dan Masa Depan Hubungan UK-China

Perdebatan tentang pengaruh China dalam dunia akademik UK bukan sekadar berkisar pada insiden penapisan atau intimidasi yang berlaku secara individu. Isu ini menimbulkan persoalan asas tentang peranan universiti dalam dunia yang saling terhubung, keseimbangan antara kerjasama antarabangsa dengan keselamatan negara, serta perlindungan penyelidikan terbuka daripada tekanan autoritarian.

Kebebasan akademik merupakan asas masyarakat demokratik, yang membolehkan penyelidikan bebas, pemikiran kritis dan pencarian kebenaran. Apabila universiti bergantung dari segi kewangan pada kerajaan asing atau membenarkan pihak luar membentuk agenda penyelidikan mereka, risikonya bukan sahaja terhadap integriti kesarjanaan, malah kepentingan awam yang lebih luas. Sebagai contoh, penyelidikan sensitif yang berpotensi digunakan untuk tujuan ketenteraan mungkin menjadi sasaran negara asing yang mahu meningkatkan keupayaan mereka sendiri.

UK bukan satu-satunya negara yang menghadapi cabaran ini. Perdebatan serupa sedang berlangsung di Australia, New Zealand, Amerika Syarikat dan Kanada, yang universiti-universitinya turut berdepan implikasi pembiayaan China, pengawasan pelajar dan campur tangan politik. Sesetengah negara telah mengambil langkah untuk mengharamkan atau mengehadkan Institut Confucius serta memperketat penelitian terhadap sumbangan asing kepada pendidikan tinggi.

Ketika kerajaan UK mengadakan rundingan mengenai langkah baharu untuk melindungi kebebasan akademik dan keselamatan penyelidikan, universiti semakin tertekan untuk mengimbangi manfaat kerjasama antarabangsa dengan keperluan mempertahankan kebebasan mereka serta menjunjung nilai demokrasi.

Ringkasan

• Pelajar dan ahli akademik China di UK melaporkan tekanan supaya memantau serta melaporkan rakan mereka, sekali gus mencetuskan penapisan kendiri dan ketakutan di bilik kuliah.
• Hubungan kewangan antara universiti UK dengan entiti China berkembang dengan ketara, menimbulkan kebimbangan tentang kebergantungan institusi dan pengaruh terhadap agenda penyelidikan.
• Institut Confucius dan Persatuan Pelajar dan Sarjana China dikenal pasti sebagai saluran utama pengawasan dan campur tangan politik di kampus UK.
• Universiti Britain yang beroperasi di China diwajibkan menempatkan cawangan CCP, sekali gus merumitkan lagi isu kebebasan akademik.
• Kerajaan UK memperkenalkan undang-undang baharu untuk melindungi kebebasan akademik dan sedang mempertimbangkan langkah tambahan bagi melindungi penyelidikan serta meningkatkan ketelusan.
• Perdebatan dalam kalangan akademik mengenai skala dan kesan pengaruh China masih berterusan, namun pakar memberi amaran bahawa insiden terpencil sekalipun boleh menjejaskan penyelidikan terbuka dan nilai demokrasi.
• Implikasi yang lebih luas melibatkan keselamatan negara, integriti pendidikan tinggi dan masa depan hubungan UK-China dalam dunia yang semakin saling terhubung.