Kedutaan Mega China di London: Kebimbangan Keselamatan, Bantahan dan Persimpangan Geopolitik

Rancangan Kedutaan Mega China di London: Era Diplomatik Baharu atau Mimpi Ngeri Keselamatan?

Di tengah-tengah London, betul-betul bertentangan dengan Menara London yang bersejarah, perdebatan sengit sedang berlangsung berhubung cadangan China untuk membina kedutaan China terbesar di Eropah. Rancangan membangunkan semula bekas tapak Royal Mint Court menjadi kompleks diplomatik yang luas telah mencetuskan kebimbangan mengenai keselamatan negara, pengintipan, hak asasi manusia dan masa depan hubungan UK-China. Ketika kerajaan UK bersiap sedia membuat keputusan muktamad, kontroversi ini telah menarik perhatian penduduk setempat, aktivis hak asasi, agensi perisikan malah Rumah Putih, sekali gus menjadikannya antara pertikaian diplomatik paling besar kesannya dalam sejarah Britain moden.

Apakah Rancangan China di Royal Mint Court?

Visi China untuk kedutaan baharunya bukan sekadar besar, malah luar biasa. Kompleks yang dicadangkan itu akan meliputi lebih 20,000 meter persegi (kira-kira 5.4 ekar), jauh lebih besar daripada kedutaan China semasa di Marylebone, yang beroperasi sejak 1877. Tapak yang dibeli dengan harga £255 juta pada 2018 itu bukan sahaja akan menempatkan pejabat kedutaan, malah 225 unit kediaman untuk kakitangan, sebuah pusat kebudayaan, kemudahan persidangan dan pameran, serta pusat permohonan visa baharu. Pelan seni bina menunjukkan ruang bawah tanah yang luas, beberapa bilik tanpa label dan sebuah terowong yang menghubungkan dua bangunan—ciri-ciri yang mencetuskan syak wasangka mengenai kemungkinan kegiatan sulit.

Menurut CSIS dan Radio Free Asia, skala dan reka bentuk kedutaan itu belum pernah berlaku di Eropah. Kewujudan ruang bawah tanah berkawal ketat serta sebuah terowong menimbulkan tanda amaran dalam kalangan pakar keselamatan, yang menyatakan bahawa perkhidmatan keselamatan negara tuan rumah sukar memantau kemudahan sedemikian dan ia mungkin digunakan untuk operasi perisikan.

Mengapa Lokasinya Begitu Sensitif?

Tapak Royal Mint Court bukan sahaja penting dari segi sejarah, malah amat strategik. Ia terletak di atas rangkaian kabel gentian optik dan talian komunikasi yang memberikan perkhidmatan kepada daerah kewangan London, termasuk City dan Canary Wharf. Tapak itu pernah menempatkan tingkat dagangan Barclays Bank dan terletak bersebelahan dengan Wapping Telephone Exchange, sebuah hab utama penghantaran data. Penganalisis keselamatan memberi amaran bahawa kedekatan dengan prasarana ini secara teori boleh membolehkan kakitangan kedutaan mencuri dengar komunikasi sensitif, sekali gus menimbulkan risiko kepada sistem kewangan UK dan aliran data antarabangsa.

Profesor Periklis Petropoulos, penyelidik optoelektronik di Universiti Southampton, menjelaskan bahawa “akses terus kepada pusat pertukaran telefon yang beroperasi boleh membolehkan seseorang mendapatkan maklumat,” namun beliau turut menyatakan bahawa keupayaan pengintipan siber China yang lebih luas menjadikan risiko itu sebahagian daripada kebimbangan strategik yang lebih besar.

Keselamatan, Pengintipan dan Dakwaan “Hab Pengintipan”

Inti kontroversi ini ialah kebimbangan bahawa kedutaan itu boleh menjadi hab pengintipan China. Agensi perisikan, termasuk MI5, telah memberi amaran bahawa lokasi dan skala kedutaan itu boleh dieksploitasi untuk mengintip sektor kewangan UK, kerajaan, malah operasi perisikan sekutu. Amerika Syarikat menyuarakan kebimbangan mendalam, dengan pegawai memberi amaran bahawa kedutaan itu boleh menjejaskan perkongsian risikan antara UK dengan sekutu terdekatnya.

Menurut London Evening Standard, Rumah Putih telah mendesak Perdana Menteri Keir Starmer supaya menyekat projek itu, dengan menyebut “rekod Parti Komunis China yang menyasarkan prasarana kritikal.” Diplomat Amerika turut menyatakan bahawa kelulusan kedutaan itu boleh menjejaskan rundingan perdagangan AS-UK dan kerjasama perisikan.

Ahli politik tempatan dan aktivis kempen turut menyuarakan kebimbangan tersebut. Ahli Parlimen Konservatif Sir Iain Duncan Smith menyifatkan rancangan itu sebagai “mengampu China”, manakala Setiausaha Dalam Negeri Bayangan Chris Philp memberi amaran bahawa kedutaan itu boleh menjadi pangkalan kegiatan pengintipan seluruh Eropah. Kumpulan hak asasi manusia dan aktivis dalam buangan, termasuk warga Hong Kong, Tibet dan Uighur, bimbang kedutaan itu boleh memudahkan pengawasan serta ugutan terhadap pembangkang yang tinggal di UK.

Respons China

Kedutaan China menolak dakwaan itu sebagai “fitnah”, sambil menegaskan bahawa projek tersebut akan menggalakkan persahabatan dan persefahaman antara rakyat China dengan Britain. Dalam kenyataan rasmi, diplomat China menuduh “kuasa anti-China” menggunakan risiko keselamatan sebagai alasan untuk campur tangan dalam proses perancangan, dan menyifatkan tindakan sedemikian sebagai “keji dan tidak popular”.

China turut mengaitkan kelulusan kedutaan London itu dengan kerja pengubahsuaian kedutaan UK di Beijing yang tertangguh, dengan membingkaikan isu tersebut sebagai soal timbal balik diplomatik.

Bantahan, Kemarahan Orang Ramai dan Penentangan Tempatan

Rancangan kedutaan itu mencetuskan gelombang bantahan dan pertemuan awam. Ribuan penunjuk perasaan—termasuk aktivis Hong Kong dalam buangan, pejuang hak asasi manusia dan penduduk tempatan—berhimpun menentang projek tersebut. Menurut Firstpost dan VOA, bantahan di tapak yang dicadangkan itu menarik sehingga 6,000 orang, dengan para penunjuk perasaan meluahkan kebimbangan tentang pengawasan, penindasan dan kehilangan privasi.

Carmen Lau, bekas ahli majlis daerah Hong Kong yang melarikan diri ke London pada 2021, muncul sebagai antara suara utama penentangan. Beliau mendakwa menjadi sasaran media negara China dan dimasukkan ke dalam senarai orang dikehendaki, dengan ganjaran £95,000 bagi penangkapannya. “Rejim itu cuma cuba menghapuskan mana-mana aktivis yang berpotensi di luar negara,” katanya, sambil mengimbas bagaimana rakan-rakan dan rakan sekerjanya ditahan di Hong Kong serta bagaimana beliau masih berasa terancam di UK.

Penduduk tempatan seperti Mark Nygate bimbang tentang kesannya terhadap kehidupan seharian mereka. “Kakitangan kedutaan akan tinggal di situ dan memerhatikan kami,” katanya. “Kami tidak mahu [kedutaan] itu di situ kerana demonstrasi, risiko keselamatan dan privasi kami.”

Warisan dan Kesan terhadap Bandar

Selain isu keselamatan, projek itu turut menimbulkan kebimbangan tentang pemeliharaan warisan London. Tapak Royal Mint Court sarat dengan sejarah, dengan akar umbi sejak abad ke-14 dan pernah menjadi pusat pengeluaran mata wang Britain selama hampir 200 tahun. Pengkritik berhujah bahawa skala dan reka bentuk kedutaan itu boleh merosakkan keunikan kawasan tersebut serta menjejaskan sektor pelancongan, khususnya kerana lokasinya berhampiran mercu tanda utama.

Percaturan Politik dan Proses Membuat Keputusan

Cadangan kedutaan itu menjadi isu politik yang mencetuskan perbalahan, sekali gus mendedahkan perpecahan dalam kerajaan UK dan antara pihak berkuasa tempatan dengan kerajaan pusat. Majlis Tower Hamlets, yang mentadbir kawasan itu, sebulat suara menolak rancangan tersebut pada 2022 dan sekali lagi pada 2024, dengan alasan risiko keselamatan dan ketenteraman awam. Polis Metropolitan pada mulanya membantah, dengan memberi amaran bahawa kedutaan itu boleh menarik demonstrasi besar-besaran dan membebankan sumber polis, namun kemudian menarik balik bantahan selepas kerajaan pusat mengambil alih keputusan.

Selepas kemenangan pilihan raya Parti Buruh pada Julai 2024, Timbalan Perdana Menteri Angela Rayner “mengambil alih” keputusan itu, sekali gus mengeluarkannya daripada kawalan pihak berkuasa tempatan. Langkah ini menyusuli usaha melobi oleh Setiausaha Luar David Lammy dan berlaku selepas Perdana Menteri Keir Starmer membincangkan kedutaan itu dengan Presiden China Xi Jinping. Masa langkah tersebut mencetuskan spekulasi bahawa kerajaan mungkin meluluskan projek itu demi mengekalkan hubungan diplomatik dan ekonomi dengan China.

Profesor Tony Travers dari London School of Economics berkata bahawa “politik terlibat dalam keputusan perancangan,” walaupun proses itu sepatutnya berasaskan bukti. Lord Peter Ricketts, bekas penasihat keselamatan negara, menyifatkan perdebatan kedutaan itu sebagai lambang “dilema akut” UK dalam mengimbangi hubungan jangka panjang dengan China dan ancaman keselamatan jangka pendek.

Tekanan Antarabangsa dan Kepentingan Geopolitik

Pertikaian kedutaan itu bergema jauh melangkaui London. Amerika Syarikat, Belanda dan sekutu lain menyuarakan kebimbangan tentang implikasi keselamatannya, dengan sesetengah pihak memberi amaran bahawa kelulusan boleh menjejaskan perkongsian risikan dan rundingan perdagangan. Menurut AInvest, kontroversi itu menjadi titik panas geopolitik global yang mengaitkan keselamatan negara, perdagangan dan keselamatan siber. Amerika Syarikat dilaporkan mengaitkan kelulusan kedutaan itu dengan isu yang lebih luas, termasuk tarif eksport keluli UK dan daya tahan prasarana kritikal.

Bagi UK, keputusan mengenai kedutaan itu menguji keupayaannya mengimbangi kepentingan ekonomi dengan tuntutan keselamatan serta komitmen kepada sekutu. Kerajaan Parti Buruh, yang mahu merangsang pertumbuhan ekonomi dan memperbaik hubungan dengan China, berdepan tekanan daripada pengkritik dalam negara dan rakan antarabangsa supaya mengutamakan keselamatan negara.

Pengintipan, Keselamatan Siber dan Masa Depan Hubungan UK-China

Kontroversi kedutaan itu berlaku ketika hubungan UK dengan China sedang dinilai semula secara lebih menyeluruh. Sejak beberapa tahun kebelakangan ini, dakwaan pengintipan China, serangan siber dan penindasan rentas negara telah menjejaskan hubungan kedua-dua pihak. Kerajaan UK telah menerbitkan strategi keselamatan negara yang menekankan cabaran berganda, iaitu menjalin hubungan dengan China sebagai rakan ekonomi utama sambil mengekang usaha negara itu untuk “mencuri harta intelek atau mempengaruhi rakyat”.

Pakar keselamatan memberi amaran bahawa kedutaan itu boleh menjadi pangkalan bagi kegiatan pengintipan tradisional dan siber. Kedudukannya yang berhampiran pusat data dan kabel komunikasi meningkatkan risiko kegiatan mencuri dengar secara fizikal, manakala keupayaan siber China yang canggih bermakna pengawasan digital juga menjadi kebimbangan. Isu itu mencetuskan gesaan supaya undang-undang baharu dan langkah keselamatan siber yang lebih ketat diperkenalkan, di UK dan seluruh Kesatuan Eropah.

Namun, sesetengah penganalisis, seperti Profesor Steve Tsang dari Institut China SOAS, berpendapat bahawa menghimpunkan kakitangan diplomatik China di satu lokasi boleh memudahkan pemantauan kegiatan mereka. “Membenarkan warga China menempatkan kakitangan mereka di satu tapak adalah lebih baik,” katanya, “kerana sekarang mereka berada di merata-rata tempat di London dan kita tidak dapat memantau mereka.”

Timbal Balik Diplomatik dan Kepentingan Ekonomi

China membingkaikan projek kedutaan itu sebagai soal timbal balik diplomatik, dengan mengaitkannya kepada kerja pengubahsuaian kedutaan UK di Beijing yang tertangguh. Pertimbangan ekonomi juga memainkan peranan besar: China ialah rakan dagang utama, dan UK mengalami defisit perdagangan yang ketara dengan negara itu. Sesetengah pegawai kerajaan berhujah bahawa kelulusan kedutaan itu boleh membantu menarik pelaburan China dan memperbaik hubungan dua hala.

Namun, pengkritik memberi amaran bahawa manfaat ekonomi tidak sepatutnya mengorbankan keselamatan negara. Seperti yang dikatakan oleh Luke de Pulford, pengarah eksekutif Perikatan Antara Parlimen mengenai China: “UK dan AS tidak sepatutnya menggadaikan keselamatan negara demi perdagangan, dan kedutaan itu tidak sepatutnya dibenarkan.”

Apakah Langkah Seterusnya?

Keputusan muktamad mengenai kedutaan itu kini terletak di tangan Setiausaha Komuniti Angela Rayner, yang dijangka mengumumkan keputusannya selepas siasatan awam. Kerajaan berikrar akan menjalankan proses yang “teguh dan berasaskan bukti”, namun hasilnya pasti dipengaruhi pertimbangan politik, ekonomi dan keselamatan.

Apa pun keputusannya, pertikaian kedutaan itu sudah pun mengubah perdebatan mengenai hubungan UK-China, sekali gus menonjolkan cabaran untuk mengimbangi keterbukaan dengan kewaspadaan dalam era ketegangan geopolitik yang semakin meningkat. Bagi penduduk tempatan, aktivis dan penggubal dasar, nasib Royal Mint Court kini menjadi lambang perjuangan lebih luas untuk menentukan kedudukan Britain dalam dunia yang berubah dengan pantas.

Ringkasan

• Rancangan China untuk membina kedutaan mega di Royal Mint Court, London, mencetuskan perdebatan sengit mengenai keselamatan, pengintipan dan hak asasi manusia.
• Kedutaan yang dicadangkan itu bakal menjadi yang terbesar di Eropah, dengan kemudahan bawah tanah yang luas dan lokasi berhampiran prasarana komunikasi sensitif.
• Agensi keselamatan, penduduk tempatan dan kumpulan hak asasi manusia bimbang kedutaan itu boleh memudahkan pengawasan, penindasan dan pengintipan siber.
• Amerika Syarikat dan sekutu lain memberi amaran bahawa kelulusan boleh menjejaskan perkongsian risikan dan rundingan perdagangan.
• China menegaskan projek itu bertujuan mengeratkan persahabatan dan timbal balik, serta mengaitkannya dengan kerja pengubahsuaian kedutaan UK di Beijing.
• Kerajaan UK berdepan keputusan sukar untuk mengimbangi kepentingan ekonomi dengan keselamatan negara dan komitmen kepada sekutu.
• Keputusan itu akan membawa kesan jangka panjang terhadap hubungan UK-China serta keselamatan prasarana kewangan dan digital London.