Agenda Reformasi Malaysia 2025: Cukai, Subsidi, Gaji dan Perubahan untuk Semua

Mengapa usaha reformasi semakin rancak

Pentadbiran Madani Malaysia dipilih berlandaskan janji untuk memulihkan kewangan awam, meningkatkan pendapatan dan membina ekonomi yang lebih adil. Tekanan untuk bertindak memang nyata. Hasil cukai berjumlah kira-kira 12.4 peratus daripada KDNK pada 2024, antara bahagian terendah di rantau ini. Pada masa sama, hutang mencecah sekitar RM1.3 trilion dan bayaran faedah mencapai RM54.7 bilion, jumlah yang lebih besar daripada belanjawan Kementerian Kesihatan. Dengan latar belakang ini, kerajaan berusaha meningkatkan hasil secara berperingkat, menyasarkan subsidi kepada mereka yang memerlukannya dan mengalihkan perbelanjaan ke bidang yang menyokong pertumbuhan serta perlindungan sosial.

Belanjawan 2025 merupakan gambaran paling bercita-cita tinggi setakat ini bagi rancangan tersebut. Jumlahnya RM421 bilion, dengan RM335 bilion untuk perbelanjaan mengurus dan RM86 bilion bagi projek pembangunan. Matlamatnya adalah meningkatkan hasil kepada sekitar RM340 bilion, mengurangkan defisit fiskal kepada 3.8 peratus daripada KDNK pada 2025, dan bergerak ke arah 3 peratus dalam jangka sederhana. Sasaran ini disokong oleh peraturan fiskal baharu di bawah Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal, serta dipantau oleh Jawatankuasa Dasar Fiskal yang dipengerusikan Perdana Menteri. Semakan jawatankuasa pada Ogos 2025 mengulangi fokus bergandanya terhadap kestabilan dan pertumbuhan ketika Malaysia memasuki tempoh Rancangan Malaysia Ke-13.

Pegawai kerajaan menegaskan bahawa reformasi fiskal bukan langkah penjimatan. Matlamatnya adalah mengimbangi semula pihak yang menyumbang dan pihak yang menerima manfaat, meluaskan asas supaya lebih banyak kegiatan ekonomi terangkum dalam sistem cukai tanpa membebankan golongan rentan, serta mengutamakan perbelanjaan yang memberi impak awam terbesar. Itulah sebabnya subsidi pukal sedang dikecilkan, sementara bantuan tunai dan perkhidmatan untuk isi rumah berpendapatan rendah dan sederhana diperluas. Atas sebab yang sama, Cukai Jualan dan Perkhidmatan diperluas untuk meliputi lebih banyak perbelanjaan budi bicara serta kegiatan ekonomi digital, sambil barangan keperluan terus dikecualikan.

Makna sebenar peluasan SST

Cukai Jualan dan Perkhidmatan Malaysia ialah sistem satu peringkat. Cukai jualan dikutip sekali di peringkat pengilangan atau pengimportan, manakala cukai perkhidmatan dikenakan ke atas perkhidmatan tertentu. Sistem ini berbeza daripada cukai nilai tambah yang dikenakan pada setiap peringkat pengeluaran. Oleh sebab ia cukai penggunaan, pengkritik menyifatkannya sebagai regresif. Penggubal dasar menjawab bahawa reka bentuk Malaysia mengehadkan kesan itu dengan mengecualikan barangan keperluan harian serta menyasarkan barangan dan perkhidmatan budi bicara, supaya mereka yang berbelanja lebih banyak menyumbang lebih.

Bagi 2025, skopnya diperluas untuk merangkumi lebih banyak perkhidmatan komersial, beberapa barangan bukan keperluan, barangan import premium dan pengawasan yang lebih ketat terhadap perkhidmatan digital. Pihak berkuasa turut memperkukuh pematuhan oleh penyedia perkhidmatan digital asing supaya hasil daripada ekonomi dalam talian yang berkembang pesat dapat dikutip. Ambang untuk perniagaan kecil kekal agak tinggi supaya perusahaan mikro tidak terbeban dengan urusan dokumentasi yang rumit, manakala cukai jualan masih dikenakan di peringkat pengilang atau pengimport, bukannya pada setiap peringkat rantaian bekalan.

Mengapa GST masih ditangguhkan

Kerajaan buat masa ini tidak menghidupkan semula cukai barang dan perkhidmatan. Perdana Menteri Anwar Ibrahim mengakui GST boleh menjadi kaedah kutipan yang cekap, namun berhujah bahawa cukai itu hanya patut diperkenalkan semula apabila pendapatan meningkat dan jaringan keselamatan sosial lebih kukuh. Pemerhati luar, termasuk pemantau fiskal serantau, sering menyatakan bahawa GST akan menyediakan asas cukai yang lebih luas dan mampan. Pilihan Malaysia adalah untuk terlebih dahulu menghabiskan pilihan bagi meluaskan liputan SST, menambah baik penguatkuasaan, menutup ketirisan melalui e-invois, dan meminta golongan berbelanja serta berkeuntungan tertinggi menyumbang lebih banyak. Pertimbangan politiknya jelas: laluan yang lebih lancar, yang melindungi kuasa beli sambil membina kepercayaan terhadap cara wang awam digunakan.

Rasionalisasi subsidi: perubahan bagi pemandu, isi rumah dan syarikat

Bil subsidi Malaysia melonjak sejak beberapa tahun kebelakangan ini apabila harga global meningkat mendadak. Pada Jun 2024, kerajaan memansuhkan subsidi diesel pukal, menaikkan harga pam daripada RM2.15 kepada RM3.35. Langkah itu mengurangkan penyeludupan dan mengecilkan perbelanjaan bahan api yang sebelum ini melambung. Langkah seterusnya, yang dirancang pada 2025, adalah menyasarkan semula subsidi petrol RON95 supaya tidak lagi dinikmati 15 peratus penerima berpendapatan tertinggi. Kebanyakan isi rumah akan terus menerima sokongan secara langsung atau melalui kawalan harga yang dikekalkan. Kerajaan mengambil pendekatan berperingkat dan akan bergantung pada bantuan tunai untuk mengurangkan kesan peralihan.

Institusi antarabangsa menyokong pendekatan ini. Pada Disember 2024, IMF menyelesaikan semakan berkala bersama pihak berkuasa Malaysia, memuji peralihan daripada subsidi sejagat kepada sokongan bersasar serta kelulusan kerangka fiskal baharu Malaysia. Ketua misi IMF Masahiro Nozaki berkata reformasi itu meletakkan asas bagi ekonomi yang inklusif dan berdaya tahan, serta menggesa kemajuan berterusan dalam agenda tersebut.

IMF mengalu-alukan reformasi ekonomi Malaysia, termasuk kelulusan Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal serta kejayaan reformasi subsidi elektrik dan diesel, dan menggalakkan reformasi dipercepatkan lagi demi ekonomi yang inklusif dan berdaya tahan.

Bantuan bersasar turut diperluas. Sumbangan Tunai Rahmah dan program bulanan SARA meliputi jutaan isi rumah. Bayaran Penghargaan Sara sekali bayar sebanyak RM100, yang menelan belanja RM2.2 bilion, melambangkan hasil awal daripada pengukuhan fiskal. Jumlah bantuan tunai pada 2024 melebihi RM15 bilion. Strategi ini menyalurkan sokongan kepada mereka yang paling memerlukannya, sambil membebaskan dana untuk kesihatan, pendidikan dan infrastruktur yang memberi manfaat kepada ekonomi secara lebih meluas.

Cukai baharu ke atas dividen, syarikat global dan karbon

Belanjawan 2025 memperkenalkan cukai sederhana ke atas pendapatan dividen yang lebih tinggi dan menyelaraskan Malaysia dengan peraturan global bagi keuntungan syarikat multinasional. Mulai Januari 2025, cukai 2 peratus dikenakan ke atas pendapatan dividen individu yang melebihi RM100,000. Langkah ini bertujuan menggalakkan keadilan, bukannya kutipan besar-besaran, dan hanya menjejaskan sebahagian kecil pelabur. Peluasan SST serta penambahbaikan penguatkuasaan dijangka menghasilkan hasil yang jauh lebih besar.

Malaysia juga akan melaksanakan cukai minimum global untuk syarikat multinasional besar mulai 2025. Langkah ini menyahut agenda antarabangsa Base Erosion and Profit Shifting dan menangani insentif yang menggalakkan pemindahan keuntungan merentas sempadan. Bagi mengekalkan daya tarikan pelaburan, kerajaan bercadang memperhalusi insentif cukai, mempertimbangkan Kredit Cukai Pelaburan Strategik dan memperluas penggunaan insentif bukan cukai seperti kelulusan yang dipercepat serta sokongan infrastruktur. Firma penasihat menggesa kumpulan multinasional menyemak pakej insentif lebih awal, mengunjurkan kesan peraturan baharu dan berhubung dengan pihak berkuasa bagi mengelakkan kejutan.

Langkah hijau turut dilaksanakan seiring perubahan ini. Cukai karbon bagi sektor yang mengeluarkan pelepasan tinggi disasarkan untuk diperkenalkan pada 2026, manakala duti eksais ke atas minuman bergula meningkat lebih awal. Usaha berkaitan plastik sekali guna dan pelepasan cukai yang diperluas bagi pelaburan teknologi hijau turut dilaksanakan. Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara menerima pembiayaan baharu, manakala program solar dilanjutkan untuk mempercepat penggunaan tenaga boleh baharu. Langkah ini mendorong industri ke arah pengeluaran yang lebih bersih dan membantu Malaysia memenuhi komitmen iklim sambil meluaskan asas cukai.

Jangkaan bagi pelabur dan PKS

Kerangka Insentif Pelaburan memberi tumpuan kepada sektor berimpak tinggi seperti semikonduktor, pembuatan termaju, perkhidmatan digital dan teknologi hijau. PKS terus menerima sokongan melalui kemudahan pembiayaan dan insentif pemodenan. Sesetengah langkah dilanjutkan hingga 2030, termasuk potongan dua kali bagi latihan amali untuk memperkukuh saluran bakat. Cukai perkhidmatan kini meliputi platform digital dan perkhidmatan profesional tertentu dengan lebih konsisten, namun pihak berkuasa memberi masa kepada syarikat untuk mendaftar dan mematuhi peraturan. Perubahan diwartakan pada Jun 2025, dan Jabatan Kastam memberi isyarat bahawa tempoh kelonggaran sehingga akhir tahun akan diberikan tanpa pendakwaan kepada syarikat yang berusaha dengan niat baik untuk memenuhi kewajipan mereka.

Gaji, pekerjaan dan perlindungan sosial

Agenda gaji Malaysia bergerak seiring dengan reformasi fiskal. Dasar Gaji Progresif dirancang untuk dilaksanakan sepenuhnya pada 2025, dengan gaji minimum meningkat kepada RM1,700 sebulan mulai Februari. Kerajaan turut memberi isyarat bahawa pekerja asing perlu mencarum kepada Kumpulan Wang Simpanan Pekerja pada masa hadapan. Bersama paras gaji minimum yang lebih tinggi, langkah ini boleh meningkatkan kos bagi sektor yang bergantung pada tenaga kerja berkemahiran rendah. Penggubal dasar berhujah bahawa langkah ini akan menggalakkan pelaburan dalam latihan dan teknologi serta mengurangkan kebergantungan pada model gaji rendah yang menyebabkan gaji tidak meningkat selama bertahun-tahun.

Perlindungan sosial diperkukuh secara berperingkat. Pindahan tunai diperluas dan langkah untuk pekerja tidak formal ditambah baik, walaupun penganalisis masih menekankan wujudnya jurang. Dana diperuntukkan untuk pendidikan dan kemahiran, termasuk latihan teknikal dan vokasional. Sistem Insurans Pekerjaan diperkukuh untuk mengurus kejutan ekonomi, sementara sokongan elektrik dan bahan api bersasar membantu mengimbangi tekanan harga semasa reformasi.

Keadaan monetari kekal menyokong. Bank Negara Malaysia mengekalkan kadar dasar pada 2.75 peratus dalam semakan September, dengan menilai pertumbuhan kekal stabil dan inflasi sederhana hingga 2026. Ini memberi ruang untuk langkah fiskal dan reformasi gaji memberi kesan kepada ekonomi tanpa menambah pengetatan syarat kredit bagi isi rumah dan syarikat.

Penganalisis mengingatkan bahawa dasar bersasar boleh memberikan manfaat yang lebih besar kepada sektor rentan berbanding perubahan kadar faedah yang kerap. Dalam nota yang dilaporkan The Star, MBSB Research berpendapat Malaysia patut bergantung pada instrumen fiskal untuk mengurus risiko luaran, bukannya terus mengubah kadar faedah.

Sokongan bersasar untuk industri rentan yang terjejas oleh ketidaktentuan luaran akan lebih berkesan.

Sokongan sedemikian boleh merangkumi jaminan untuk pengeksport PKS, perolehan awam yang dipercepat bagi menstabilkan aliran pesanan, serta bantuan sementara untuk industri yang paling terdedah. Penjimatan daripada rasionalisasi subsidi merupakan sumber pembiayaan utama bagi penampan ini, khususnya jika kejutan perdagangan daripada rakan dagang utama semakin buruk.

Perlindungan bagi wang awam

Reformasi bukan sekadar mengenai cukai baharu dan subsidi bersasar. Perubahan tadbir urus menjadi asas kepada keseluruhan usaha ini. Parlimen meluluskan Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal untuk menetapkan peraturan pengurangan defisit dan pengurusan hutang. Pindaan kepada Akta Audit memperkukuh akauntabiliti. Jawatankuasa Dasar Fiskal kini menyemak keadaan secara berkala dan menetapkan hala tuju pengukuhan fiskal sambil melindungi pertumbuhan dan pekerjaan. Dalam kemas kini rasminya, jawatankuasa itu menegaskan semula sasaran defisit 2025 sebanyak 3.8 peratus serta matlamat 3 peratus atau kurang dalam jangka sederhana.

Perdana Menteri Anwar Ibrahim, yang mempengerusikan jawatankuasa itu, menyifatkan mandatnya sebagai usaha mengimbangi keperluan semasa ekonomi dengan kemampanan jangka panjang. Kementerian Kewangan mengetengahkan prinsip itu dalam satu kenyataan akhbar yang menetapkan hala tuju bagi kitaran belanjawan seterusnya.

Mengimbangi kemampanan fiskal dengan pertumbuhan ekonomi

Langkah seterusnya sedang dilaksanakan. Akta Perolehan Awam sedang disediakan untuk memastikan ketelusan dan persaingan dalam urusan kontrak. Pelaksanaan e-invois secara berperingkat sedang dijalankan untuk menutup jurang cukai, manakala daftar digital dibangunkan bagi menjadikan bantuan sosial lebih tepat. Langkah ini boleh meningkatkan hasil tanpa kadar baharu dan menambah baik cara setiap ringgit dibelanjakan.

Pertumbuhan dan harga pada 2025

Ekonomi Malaysia berkembang kira-kira 4.4 peratus pada separuh pertama 2025, dengan pertumbuhan setahun penuh diunjurkan secara meluas pada julat 4.0 hingga 5.5 peratus, bergantung pada keadaan luaran. Inflasi kekal rendah pada 2024, dan unjuran 2025 menunjukkan kenaikan sederhana apabila reformasi bahan api bersasar dilaksanakan, dengan inflasi keseluruhan masih dijangka berada pada paras sederhana. IMF mengunjurkan inflasi sekitar 2.6 peratus bagi 2025 dan menyatakan dasar monetari hanya patut diperketat jika risiko kenaikan menjadi kenyataan. Bank Negara mengekalkan pendekatan berasaskan data dan membenarkan kadar pertukaran mata wang fleksibel untuk menyerap kejutan.

Sistem kewangan kekal kukuh. Penampan modal dan kecairan bank berada pada tahap teguh, dan tiada risiko sistemik yang meluas dikenal pasti. Kewaspadaan masih perlu diberikan kepada peminjam yang mempunyai leveraj tinggi dan hubungan saling bergantung dengan institusi bukan bank, serta risiko iklim dan siber. Dalam keadaan ini, pengukuhan fiskal boleh diteruskan tanpa menjejaskan pemulihan, dengan syarat pindahan sosial kekal bersasar dan pelaburan awam berjalan mengikut perancangan.

Risiko luaran dan penampan

Keadaan global akan menentukan sejauh mana Malaysia mampu melaksanakan agendanya pada 2025. Ketegangan perdagangan masih membimbangkan, termasuk tarif yang diumumkan ke atas beberapa eksport Malaysia ke Amerika Syarikat. Pergerakan ringgit penting bagi harga import dan daya saing. Permintaan domestik kekal berdaya tahan dan sektor pelancongan semakin pulih, namun kelembapan luaran di China atau permintaan terhadap elektronik masih boleh menjejaskan pertumbuhan.

Dasar boleh membantu meredakan kejutan ini. Badan pemantau serantau menasihatkan penggunaan ruang fiskal sederhana untuk menyokong permintaan domestik melalui pelaburan awam yang tepat pada masanya dan bantuan bersasar jika keadaan global merosot. Ini termasuk jaminan tambahan untuk pengeksport PKS, penyaluran perbelanjaan pembangunan yang lebih pantas dan bantuan segera kepada industri yang terjejas oleh langkah perdagangan. Meneruskan penyasaran semula subsidi dan meluaskan asas cukai akan memastikan penampan fiskal kekal sihat supaya sokongan antikitaran tersedia apabila diperlukan.

Maknanya bagi kehidupan harian isi rumah

Ramai isi rumah akan melihat cukai perkhidmatan dikenakan pada bil restoran, langganan penstriman dan penginapan hotel. Sesetengah barangan dan perkhidmatan premium kini dikenakan cukai tidak langsung yang lebih tinggi. Barangan runcit dan keperluan lain kekal dikecualikan di bawah reka bentuk SST. Subsidi petrol bagi kebanyakan rakyat Malaysia dijangka kekal melalui penyasaran, manakala golongan berpendapatan tinggi akan menerima kurang sokongan di pam. Bantuan tunai dan subsidi elektrik diteruskan untuk isi rumah berpendapatan rendah. Pertumbuhan gaji sepatutnya meningkat dengan paras gaji minimum yang lebih tinggi dan pelaksanaan gaji progresif. Pembeli rumah pertama mendapat manfaat daripada pelepasan cukai faedah pinjaman perumahan, manakala pengecualian cukai bagi penjagaan diperluas untuk merangkumi penjagaan warga emas. Program hijau dan pelaburan baharu bertujuan mewujudkan pekerjaan dalam peralihan tenaga dan pembuatan termaju.

Perkara Utama

• Belanjawan 2025 berjumlah RM421 bilion dan menyasarkan defisit 3.8 peratus pada 2025 dengan hasil hampir RM340 bilion.
• Hasil cukai kira-kira 12.4 peratus daripada KDNK pada 2024, rendah mengikut piawaian serantau dan menjadi pemacu reformasi.
• SST diperluas kepada lebih banyak perkhidmatan, barangan bukan keperluan, barangan import premium dan penyedia digital, manakala barangan keperluan kekal dikecualikan.
• Subsidi diesel dimansuhkan pada 2024 dan subsidi petrol RON95 akan disasarkan pada 2025, dengan bantuan tunai untuk mengurangkan kesan terhadap golongan berpendapatan rendah.
• Cukai baharu 2 peratus dikenakan ke atas pendapatan dividen melebihi RM100,000 mulai Januari 2025.
• Peraturan cukai minimum global untuk syarikat multinasional besar bermula pada 2025, bersama insentif pelaburan yang diperhalusi.
• Langkah hijau merangkumi cukai karbon yang dirancang menjelang 2026 serta insentif lebih kukuh bagi tenaga boleh baharu dan teknologi hijau.
• Gaji minimum meningkat kepada RM1,700 pada 2025 sebagai sebahagian daripada dasar gaji progresif.
• Penambahbaikan tadbir urus merangkumi undang-undang tanggungjawab fiskal, pengawasan audit yang lebih kukuh dan Akta Perolehan Awam yang dirancang.
• Bank Negara mengekalkan kadar dasar pada 2.75 peratus, dengan pertumbuhan diunjurkan sekitar 4.0 hingga 4.8 peratus dan inflasi dijangka kekal sederhana.
• Pihak berkuasa merancang sokongan bersasar untuk sektor yang terjejas oleh kejutan luaran, menggunakan penjimatan daripada rasionalisasi subsidi dan peningkatan kutipan hasil.