Sanae Takaichi bakal menjadi perdana menteri wanita pertama Jepun di tengah pergolakan parti

Detik bersejarah bertembung dengan realiti politik yang sukar

Parti pemerintah Jepun, Parti Demokratik Liberal (LDP), memilih Sanae Takaichi, 64, sebagai pemimpin baharunya, sekali gus membuka jalan untuk beliau menjadi perdana menteri wanita pertama negara itu. Pencapaian ini bersejarah. Namun, ia berlaku ketika keadaan politik rapuh dan ekonomi tertekan. Pengundi berdepan kenaikan harga dan pertumbuhan gaji yang lemah, manakala kedudukan LDP kini lebih lemah berbanding bila-bila masa sejak sekian lama selepas beberapa kekalahan pilihan raya dan skandal pembiayaan.

Takaichi ialah seorang konservatif tegar yang berjanji menghidupkan semula formula propertumbuhan yang dikaitkan dengan mentornya, mendiang Shinzo Abe. Sejak hari pertama, beliau berdepan senarai tugas yang rumit. Beliau perlu menstabilkan harga dan memulihkan keyakinan dalam negara, mengurus hubungan perdagangan yang tegang dengan Washington, yang dibentuk oleh tarif asas 15 peratus ke atas eksport Jepun, serta membina semula gabungan pemerintah selepas rakan lama LDP meninggalkannya. Sekalipun beliau memenangi undian parlimen, membentuk majoriti yang boleh berfungsi untuk meluluskan undang-undang tetap menjadi ujian.

Pertukaran kepimpinan itu menyusuli peletakan jawatan Perdana Menteri Shigeru Ishiba selepas lebih setahun memegang jawatan. Kekalahan berulang menyebabkan LDP dan sekutunya kehilangan kawalan terhadap kedua-dua dewan parlimen, menjadikan peralihan kuasa yang biasanya rutin sebagai perjuangan untuk terus bertahan. Anggota parti mempertaruhkan harapan bahawa pendirian ideologi Takaichi yang jelas dapat menyatukan penyokong teras, meskipun ia mungkin mengehadkan daya tarikannya kepada khalayak yang lebih luas.

Bagaimana beliau menang, dan apa yang berlaku di parlimen

Takaichi menang dalam pemilihan kepimpinan dua pusingan, menewaskan Menteri Pertanian Shinjiro Koizumi dalam pusingan kedua. Pemilihan itu melibatkan undi daripada 295 anggota parlimen LDP dan kira-kira sejuta ahli yang membayar yuran. Kemenangan beliau menamatkan corak berdekad-dekad pemimpin lelaki menerajui parti yang memerintah Jepun sepanjang sebahagian besar era pascaperang.

Perdana menteri Jepun dipilih melalui undian Diet. Dewan Rendah, yang mempunyai 465 kerusi, menjadi penentu. Calon mesti memperoleh majoriti undi yang dibuang di dewan itu. Jika tiada calon mencapai majoriti dalam undian pertama, dua calon teratas akan mara ke pusingan kedua. LDP menguasai 196 kerusi Dewan Rendah, jauh daripada 233 kerusi yang diperlukan untuk memperoleh majoriti. Keadaan menjadi lebih rumit apabila rakan junior LDP, Komeito, keluar daripada gabungan. Parti pembangkang sedang mempertimbangkan untuk bersatu menyokong calon alternatif, yang mungkin Yuichiro Tamaki. Sidang khas parlimen dijangka berlangsung pada pertengahan Oktober.

Siapakah Sanae Takaichi

Laluan Takaichi berbeza daripada ramai rakan seangkatannya yang berasal daripada keluarga dinasti politik. Beliau dibesarkan di Nara dan menjalani latihan dengan seorang anggota kongres wanita Demokrat dari Amerika Syarikat sebelum menceburi politik Jepun. Beliau pernah menjadi pengulas TV, menunggang motosikal ketika menjadi anggota parlimen muda, malah bermain dram dalam kumpulan heavy metal, hobi yang masih diteruskannya untuk mengurus tekanan. Pertama kali dipilih ke parlimen pada 1993 ketika berusia 32 tahun, beliau telah dipilih semula sebanyak sembilan kali dan memegang beberapa jawatan kanan, termasuk menteri keselamatan ekonomi, hal ehwal dalam negeri dan kesaksamaan gender.

Imej awamnya menggabungkan disiplin tegas dengan sisi yang sesekali bersahaja. Beliau menyimpan set dram elektrik di rumah dan pernah bergurau tentang bermain hingga larut malam. Kenalan lama menggambarkan beliau sebagai seorang yang sangat menumpukan perhatian pada kerja. Ketika meraikan kemenangan kepimpinannya, beliau menggesa anggota parlimen parti supaya bekerja tanpa henti.

Ketika berucap kepada kaukus LDP, beliau menolak satu slogan pengurusan yang popular menerusi kenyataan yang pantas tular dalam talian.

Saya akan meninggalkan ungkapan keseimbangan kerja dan kehidupan. Saya akan bekerja, bekerja, bekerja dan bekerja.

Akar umbi dan mentor

Takaichi ialah anak didik Shinzo Abe dan penyokong Abenomics, strategi yang menekankan perbelanjaan fiskal besar-besaran dan kredit yang sangat murah untuk merangsang pertumbuhan. Beliau mengkritik idea kenaikan kadar faedah dengan pantas dan memberi isyarat sokongan terhadap rangsangan baharu. Dalam soal keselamatan negara, beliau mahu meminda perlembagaan pasifis Jepun selepas perang, memperkukuh ketenteraan dan melabur dalam keselamatan siber. Beliau dilihat mesra Taiwan dan kerap mengunjungi Kuil Yasukuni, tumpuan ketegangan serantau kerana ia memperingati korban perang Jepun, termasuk penjenayah perang yang disabitkan kesalahan.

Pendiriannya dalam isu sosial bersifat konservatif. Beliau menyokong pewarisan takhta diraja yang hanya dibenarkan kepada lelaki, menentang pindaan undang-undang yang membolehkan pasangan berkahwin mengekalkan nama keluarga masing-masing, dan tidak menyokong perkahwinan sejenis. Beliau mengagumi Margaret Thatcher dan menggambarkan dirinya sebagai penjaga nilai tradisional. Pada masa yang sama, beliau berjanji melantik lebih ramai wanita ke jawatan kanan serta memperluas sokongan bagi kesihatan wanita dan rawatan kesuburan.

Ekonomi diutamakan: inflasi, gaji dan yen

Isi rumah Jepun terhimpit oleh tekanan harga paling ketara dalam beberapa tahun, sedangkan kenaikan gaji masih ketinggalan. Nilai yen yang lemah meningkatkan kos tenaga dan makanan import. Bank of Japan menamatkan era kadar faedah negatif pada Mac 2024 dan menetapkan kadar dasarnya pada 0.5 peratus, namun kenaikan harga masih berterusan. Takaichi berjanji memberi tumpuan kepada pertumbuhan dan meringankan beban isi rumah, dengan memberi isyarat perbelanjaan fiskal yang lebih tinggi dan sikap berhati-hati terhadap kenaikan kadar faedah. Beliau malah pernah mencadangkan nama Sanaenomics untuk programnya, merujuk kepada era Abe. Kos makanan menjadi isu politik yang sensitif, dengan harga beras mencatat kenaikan terpantas dalam tempoh lebih setengah abad.

Abenomics dibina berasaskan tiga pendekatan: pelonggaran monetari agresif, perbelanjaan kerajaan dan perubahan struktur untuk meningkatkan produktiviti. Takaichi jelas memihak kepada dua langkah pertama. Pembaharuan struktur kurang diperincikan dalam wadahnya, meskipun beliau bercakap tentang pelaburan strategik dan penyahkawalseliaan dalam industri tertentu. Pasaran akan menilai cara kabinetnya mengimbangi bantuan segera untuk kos sara hidup dengan kredibiliti fiskal.

Hajime Kidera, profesor di Universiti Meiji, memberi amaran bahawa pelabur dan keluarga akan memerhatikan bulan-bulan pertama dengan teliti.

Kenyataan seperti itu boleh melemahkan yen lagi dan meningkatkan kebimbangan mengenai paras hutang Jepun. Bagi orang biasa yang sudah bergelut dengan kenaikan harga, hal ini juga menjadi kebimbangan serius.

Reaksi pasaran mencerminkan ketegangan itu. Yen merosot berikutan jangkaan rangsangan tambahan selepas kemenangan partinya, sebelum mengukuh apabila ketidaktentuan gabungan menimbulkan keraguan tentang perbelanjaan baharu yang pantas. Kumpulan perniagaan mahukan kejelasan tentang jumlah dan masa pelaksanaan sebarang pakej, serta cara membiayainya.

Keselamatan dan diplomasi di rantau yang tegang

Takaichi bersikap keras terhadap China dan berpendapat Jepun perlu memperkukuh pertahanan, menyesuaikan pendekatan keselamatan sibernya serta mempertimbangkan semula had undang-undang terhadap penggunaan kekerasan. Perkara 9 perlembagaan, yang menolak peperangan, menjadi sasaran pindaan beliau. Langkah sedemikian mungkin disenangi sekutu di Washington yang sekian lama mendesak Tokyo memikul lebih banyak beban keselamatan, tetapi berisiko mencetuskan ketegangan dengan Beijing dan Seoul. Komeito, parti yang disokong penganut Buddha dan cenderung pasifis, sudah pun menyatakan rasa tidak senang terhadap retorik beliau.

Hubungan dengan Amerika Syarikat akan menjadi ujian awal. Perjanjian baru-baru ini merangkumi tarif asas 15 peratus ke atas eksport Jepun dan komitmen Jepun untuk menyalurkan pelaburan bernilai 550 bilion dolar ke dalam ekonomi AS, di samping pembelian produk pertanian AS bernilai 8 bilion dolar setahun. Takaichi pernah bercakap tentang menyemak semula beberapa unsur perjanjian itu, sebelum berkata beliau akan berusaha memenuhi komitmen sedia ada. Sebarang rundingan semula akan menjadi isu sensitif, khususnya bagi industri automotif dan semikonduktor.

Pertemuan bersemuka pertama dengan Presiden Donald Trump mungkin berlangsung seawal akhir Oktober jika jadualnya selaras dengan sidang kemuncak serantau. Takaichi dijangka mengikuti pendekatan diplomatik Abe, yang mengurus hubungan rapat dengan Trump sambil memperjuangkan kepentingan keselamatan Jepun.

Dalam kenyataan umum selepas kemenangannya, beliau menegaskan pakatan yang perlu dikekalkan Jepun.

Saya akan memperkukuh pakatan Jepun-AS dan memperluas kerjasama dengan Korea Selatan, Australia dan Filipina.

Dalam negara, sebarang usaha meningkatkan perbelanjaan pertahanan atau meminda perlembagaan akan berdepan politik gabungan dan pendapat umum. Beliau mungkin menyesuaikan pendekatannya, misalnya dengan mengelak lawatan berprofil tinggi ke Yasukuni dalam tempoh sensitif, bagi memastikan pintu gabungan kekal terbuka.

Percaturan gabungan dan parti yang berpecah

Laluan LDP untuk terus memerintah tidak semudah peralihan kuasa sebelum ini. Komeito, rakan juniornya selama 26 tahun, mengumumkan bahawa parti itu tidak akan menyertai kerajaan di bawah Takaichi, dengan alasan kebimbangan yang belum diselesaikan berhubung skandal pembiayaan politik. Keputusan itu menutup laluan paling mudah untuk membentuk majoriti yang boleh berfungsi dan memaksa LDP memujuk rakan baharu atau meyakinkan Komeito supaya kembali.

Ketua Komeito, Tetsuo Saito, secara terbuka menjelaskan bahawa perpecahan itu berpunca daripada soal kepercayaan.

Kerjasama selama 26 tahun itu berakhir kerana parti gagal menangani skandal pembiayaan politik.

Tanpa Komeito, LDP menguasai 196 daripada 465 kerusi Dewan Rendah. Pembangkang mempunyai 175 kerusi, manakala beberapa kumpulan sedang berbincang tentang strategi bagi undian perdana menteri. Parti boleh mencalonkan calon masing-masing, dan jika tiada calon memenangi majoriti dalam undian pertama, dua calon teratas akan mara ke pusingan kedua. Sebahagian pihak pembangkang telah membincangkan kemungkinan menyokong Yuichiro Tamaki sebagai calon perpaduan. Pemimpin perniagaan bimbang manuver yang berpanjangan akan melambatkan tindakan menangani harga, imigresen dan dasar tenaga.

Perpaduan dalam LDP sendiri turut dipersoalkan. Parti itu merangkumi blok sentris dan tegar yang berbeza pandangan tentang dasar sosial, hubungan luar dan pilihan fiskal. Jeff Kingston, profesor pengajian Asia di sebuah universiti di Tokyo, berkata pangkalan kuasa Takaichi mendorong parti itu ke kanan, tetapi ada harganya.

Beliau berada dalam kedudukan baik untuk menarik semula pengundi haluan kanan, tetapi dengan mengorbankan daya tarikan yang lebih luas. Beliau bukanlah tokoh yang pandai menyatukan pihak-pihak berbeza.

Pilihan anggota kabinetnya akan menjadi petunjuk pertama. Laporan awal mengenai rancangan untuk memberi ganjaran kepada sekutu puak, termasuk anggota parlimen yang tercemar oleh skandal, mengundang kritikan keras daripada pemimpin pembangkang. Jika beliau gagal meluaskan sokongan di Diet, mana-mana kabinet yang dibentuknya mungkin tidak bertahan lama.

Pencapaian gender dan paradoks dasar

Kedudukan Jepun dalam ukuran kesaksamaan gender global adalah lemah. Wanita membentuk kira-kira 15 peratus daripada anggota Dewan Rendah yang lebih berkuasa, dan hanya dua daripada 47 gabenor wilayah negara itu ialah wanita. Kenaikan Takaichi memecahkan halangan dalam parti yang dikuasai lelaki, namun rekod dasarnya berhubung hak wanita bersifat konservatif. Beliau menentang langkah membolehkan pasangan berkahwin mengekalkan nama keluarga masing-masing dan menolak perkahwinan sejenis. Beliau menyokong pewarisan takhta keluarga diraja yang hanya dibenarkan kepada lelaki.

Pada masa yang sama, beliau berikrar melantik lebih ramai wanita ke jawatan kabinet dan memperluas sokongan bagi kesihatan wanita. Beliau pernah berkongsi pengalamannya sendiri menghadapi gejala menopaus dan menggesa pendidikan tentang kesihatan wanita untuk lelaki di sekolah dan tempat kerja. Usaha itu mungkin membantu menjadikan isu yang sering kekal sebagai hal peribadi di tempat kerja Jepun lebih terbuka untuk dibincangkan.

Sama ada wanita melihat beliau sebagai pembela kemajuan masih menjadi persoalan terbuka. Pengkritik berpendapat pelantikan simbolik tidak akan mengubah amalan berakar umbi tanpa pembaharuan undang-undang berkaitan nama keluarga, akses penjagaan kanak-kanak dan aturan kerja fleksibel. Sindiran beliau tentang meninggalkan frasa keseimbangan kerja dan kehidupan membahagikan pendapat, disenangi penyokong yang menghargai ketabahan tetapi meresahkan ibu bapa bekerja yang memerlukan dasar sokongan. Kingston dan penganalisis lain berkata sikap akur beliau kepada tokoh lelaki berpengaruh dalam parti akan menentukan sejauh mana pembaharuan gender dapat dilaksanakan.

Penyokongnya menekankan ketekunan beliau selama berdekad-dekad dalam sistem yang jarang menaikkan wanita ke jawatan tertinggi, serta janjinya untuk menunjukkan hasil dengan melantik lebih ramai wanita ke jawatan berkuasa. Golongan yang skeptikal pula mengingatkan bahawa perubahan berkekalan memerlukan undang-undang, bukan sekadar pelantikan.

Makna agendanya kepada pasaran dan kehidupan harian

Pasaran sedang cuba mengenal pasti pihak yang bakal mendapat manfaat atau terjejas di bawah kabinet Takaichi. Penganalisis berkata saham berorientasikan pengguna dan berkaitan pertahanan mungkin mendapat manfaat jika beliau melancarkan pakej fiskal besar dan mempercepat perolehan keselamatan. Syarikat yang sensitif terhadap eksport mungkin mendapat rangsangan jika yen kembali melemah. Bank dan hartanah pula mungkin berdepan tekanan jika hasil kekal dihadkan oleh dasar bank pusat dan disiplin fiskal merosot.

Bagi isi rumah, wadah beliau menunjukkan bantuan bersasar untuk mengimbangi kos sara hidup. Beliau pernah mencadangkan pelepasan cukai bagi khidmat penjagaan bayi dan insentif kepada syarikat untuk menyediakan kemudahan penjagaan kanak-kanak di tempat kerja. Kos import akan menjadi faktor penting. Yen yang lebih lemah akan menaikkan harga tenaga dan makanan, manakala yen yang lebih kukuh boleh mengurangkan bil tetapi menekan pengeksport. Kejelasan tentang jumlah, masa pelaksanaan dan pembiayaan sebarang rangsangan akan menentukan kesannya terhadap perbelanjaan isi rumah.

Mengenai imigresen dan pelancongan, beliau menggesa penguatkuasaan lebih tegas dan peraturan yang lebih ketat. Semasa pertandingan kepimpinan, beliau merujuk laporan tentang pelawat asing yang berkelakuan tidak tertib di Nara, sebelum kemudian berkata maksudnya adalah mencerminkan kebimbangan yang disuarakan ramai penduduk. Kumpulan industri akan memerhatikan sama ada kawalan baharu menyukarkan pengambilan pekerja dalam sektor seperti penjagaan warga emas, pembinaan dan hospitaliti, yang terus mengalami kekurangan tenaga kerja.

Agenda pertumbuhannya menekankan keselamatan siber dan industri strategik. Beliau mahu memperkukuh keupayaan dalam negara dalam bidang semikonduktor, pembinaan kapal dan farmaseutikal, yang turut terkandung dalam rancangan pelaburan bernilai 550 bilion dolar baru-baru ini berkaitan hubungan dengan AS. Beliau juga menyebut penyelidikan pelakuran nuklear. Keutamaan ini mencerminkan usaha lebih luas untuk mengurangkan kelemahan rantaian bekalan yang terdedah kepada kejutan geopolitik.

Perkara Utama

• Sanae Takaichi memenangi kepimpinan LDP dan berpeluang menjadi perdana menteri wanita pertama Jepun, tertakluk pada undian Diet.
• LDP menguasai 196 daripada 465 kerusi Dewan Rendah. Majoriti memerlukan 233 kerusi. Undian parlimen pada pertengahan Oktober mungkin memasuki pusingan kedua jika tiada calon memperoleh majoriti.
• Komeito keluar daripada gabungan pemerintah selepas 26 tahun, dengan alasan skandal pembiayaan politik, sekali gus menyebabkan Takaichi tiada rakan semula jadi untuk membentuk kerajaan.
• Ekonomi menjadi keutamaan utama. Beliau menyokong gabungan perbelanjaan fiskal dan kadar faedah rendah ala Abenomics ketika isi rumah berdepan inflasi dan yen yang lemah.
• Agenda keselamatan merangkumi pindaan Perkara 9, peningkatan perbelanjaan pertahanan dan dasar siber yang lebih tegas. Beliau mahu memperkukuh hubungan dengan Amerika Syarikat dan rakan utama.
• Dasar sosial kekal konservatif. Beliau menentang pasangan berkahwin menggunakan nama keluarga berasingan dan perkahwinan sejenis, sambil berjanji melantik lebih ramai menteri wanita dan menyokong kesihatan wanita.
• Perdagangan dan diplomasi akan menjadi ujian awal. Perjanjian dengan Washington merangkumi tarif 15 peratus ke atas eksport Jepun dan komitmen pelaburan Jepun ke AS bernilai 550 bilion dolar.
• Pasaran melihat potensi keuntungan bagi sektor pengguna dan pertahanan, namun sektor kewangan dan hartanah berisiko terjejas jika peluasan fiskal melemahkan yen.