Belanda Mengambil Alih Kawalan ke atas Pengeluar Cip Milik China, Nexperia, Ketika Ketegangan Keselamatan Meningkat

Campur tangan luar biasa Eropah dalam syarikat pembekal cip kritikal

Belanda mengambil langkah luar biasa dengan menegaskan kawalan langsung terhadap keputusan utama di Nexperia, pengeluar semikonduktor yang beribu pejabat di Belanda dan dimiliki oleh Wingtech Technology dari China. Dengan alasan ancaman terhadap keselamatan ekonomi Belanda dan Eropah serta usaha melindungi pengetahuan teknologi penting, Kementerian Hal Ehwal Ekonomi menggunakan Akta Ketersediaan Barangan, undang-undang era darurat yang membenarkan kerajaan campur tangan dalam syarikat swasta apabila bekalan barangan penting terancam. Perintah itu tidak menasionalisasikan Nexperia. Ia memberi negara kuasa selama setahun untuk menyekat atau membatalkan keputusan pengurusan yang boleh menjejaskan kelangsungan syarikat di Belanda atau Eropah, atau membahayakan akses kepada cipnya ketika darurat. Pengeluaran harian dibenarkan diteruskan.

Nexperia ialah pembekal utama cip teknologi matang bersaiz kecil yang memastikan kereta moden, perkakas dan barangan elektronik pengguna berfungsi. Komponen ini jarang mendapat perhatian, namun kekurangan bekalan boleh melumpuhkan seluruh barisan pemasangan. Pegawai Belanda berkata campur tangan itu bertujuan mengurangkan risiko masalah tadbir urus, tekanan geopolitik atau sekatan eksport mendadak yang boleh mengganggu bekalan ke Eropah. Langkah itu serta-merta menjadi titik pertikaian dalam jurang teknologi yang semakin melebar antara China dengan Barat, apabila Wingtech mengecam tindakan tersebut dan Beijing bertindak balas dengan sekatan eksport baharu terhadap operasi Nexperia di China.

Keputusan itu menyusuli tindakan mahkamah berasingan di Amsterdam yang menggantung pengerusi Wingtech, Zhang Xuezheng, daripada lembaga pengarah Nexperia dan melantik ahli perniagaan Belanda, Guido Dierick, dengan undi penentu. Kawalan ke atas kebanyakan saham Nexperia dipindahkan kepada seorang peguam Belanda sebagai pemegang amanah sementara siasatan berjalan. Di bawah perintah kerajaan, Nexperia tidak boleh memindahkan aset, menukar kakitangan utama atau membuat urus niaga besar tanpa kelulusan selama sehingga setahun. Syarikat dan pihak terlibat boleh memohon semakan kehakiman, manakala Nexperia berkata operasi rutin diteruskan.

Punca keputusan di The Hague

Pegawai menyifatkan keadaan itu sebagai “kelemahan tadbir urus yang serius” dan berkata terdapat petunjuk jelas bahawa kelangsungan Nexperia di Belanda mungkin terancam. Kementerian Hal Ehwal Ekonomi berkata tindakan itu diambil untuk melindungi bekalan cip kritikal serta asas pengetahuan yang berkaitan dengan operasi Nexperia di Belanda dan Eropah. Perintah itu digambarkan sebagai langkah terhad dan bersifat sementara. Namun, tindakan sedemikian amat luar biasa di negara yang berorientasikan pasaran, dengan campur tangan langsung dalam keputusan korporat jarang berlaku.

Menteri Hal Ehwal Ekonomi Belanda, Vincent Karremans, mempertahankan langkah itu sebagai tindakan untuk mencegah gangguan bekalan dan melindungi ekonomi. Beliau merujuk kepada petunjuk mendesak bahawa masalah pengurusan dalaman syarikat itu boleh merebak ke rantaian bekalan yang lebih luas.

Baru-baru ini saya menerima petunjuk serius dan mendesak bahawa syarikat itu mempunyai kelemahan besar yang boleh menjejaskan keselamatan bekalan. Hal ini akan membawa kesan besar terhadap ekonomi Eropah dan Belanda.

Kementerian itu tidak menerbitkan bukti terperinci mengenai kelemahan yang didakwa. Kekurangan maklumat itu mencetuskan kritikan daripada Wingtech dan badan industri China, yang berkata Belanda menggunakan pertimbangan politik terhadap perkara yang sepatutnya bersifat komersial. Pegawai Belanda pula menegaskan bahawa undang-undang menghendaki tindakan segera apabila bekalan barangan penting mungkin terancam, dan pengeluaran sengaja dikekalkan sementara isu tadbir urus ditangani.

Jejak strategik Nexperia

Beribu pejabat di Nijmegen, Nexperia menggaji kira-kira 12,500 orang di seluruh dunia dan membekalkan berbilion-bilion komponen setiap tahun. Rangkaian produknya merangkumi diod, transistor, peranti logik, cip pengurusan kuasa dan komponen asas lain. Syarikat itu turut melabur dalam semikonduktor jurang jalur lebar seperti silikon karbida dan galium nitrida. Bahan ini lebih tahan terhadap voltan dan suhu tinggi berbanding silikon tradisional, menjadikannya sesuai untuk kenderaan elektrik, pengecasan pantas, penukaran kuasa boleh baharu dan elektronik kuasa pusat data.

Asas pembuatan dan pembangunan Nexperia di Eropah adalah penting. Syarikat itu mengendalikan kemudahan di Belanda dan Jerman, serta memiliki sebuah tapak di Stockport, United Kingdom. Pada 2022, pihak berkuasa Britain mengarahkan Nexperia menjual pegangannya dalam Newport Wafer Fab di Wales atas kebimbangan keselamatan negara, sekali gus menunjukkan pengawasan terhadap aset cip milik China semakin meluas di Eropah.

Mengapa cip asas boleh melumpuhkan seluruh industri

Dunia menyaksikan betapa besarnya pengaruh cip “ringkas” semasa kekurangan bekalan pada era pandemik. Pengeluaran kereta, perkakas dapur dan peralatan rangkaian terhenti, bukan kerana kekurangan pemproses paling canggih, tetapi akibat kekurangan cip nod matang seperti litar bersepadu pengurusan kuasa, pengawal voltan dan mikropengawal. Nexperia ialah pembekal utama dalam bidang ini. Jika pembekal komponen sedemikian berdepan sekatan eksport mendadak atau gangguan dalaman, pilihan pembekal kedua mungkin terhad dan tempoh menunggu boleh menjadi panjang. Pembuat dasar menganggap pendedahan itu sebagai risiko kepada pengeluaran industri dan pekerjaan.

Instrumen undang-undang yang digunakan Belanda

Akta Ketersediaan Barangan ialah undang-undang era Perang Dingin yang dirangka bagi memastikan bekalan barangan kritikal ketika keadaan luar biasa. Undang-undang itu membolehkan kerajaan mengenakan syarat kepada syarikat untuk memastikan produk penting terus tersedia, tanpa mengambil alih pemilikan. Dalam kes ini, perintah tersebut membolehkan menteri memveto atau membatalkan keputusan yang boleh menjejaskan ketersediaan cip Nexperia atau kesinambungan operasinya di Belanda dan Eropah. Kementerian menegaskan bahawa pengeluaran perlu diteruskan dan langkah itu bersifat sementara serta bersasar.

Penggunaan undang-undang ini merupakan yang pertama dalam sektor cip Belanda. Ia menyusuli pola di negara maju yang memperkenalkan rangka kerja undang-undang baharu demi keselamatan ekonomi. Belanda sudah mengetatkan kelulusan eksport bagi peralatan pembuatan cip canggih. Institusi Kesatuan Eropah juga sedang menyelaraskan penilaian risiko dan instrumen bersama untuk melindungi teknologi serta rantaian bekalan sambil cuba mengekalkan keterbukaan pasaran.

Pendirian AS dan tekanan kawalan eksport

Wingtech dimasukkan ke dalam senarai entiti AS pada Disember 2024, yang mengehadkan aksesnya kepada barangan dan teknologi Amerika. Pada 30 September tahun ini, Washington meluaskan sekatan itu kepada syarikat sekutu yang sekurang-kurangnya 50 peratus dimiliki oleh syarikat tersenarai. Perubahan itu menyebabkan Nexperia turut tertakluk kepada kawalan eksport AS, sekali gus menyukarkan aksesnya kepada teknologi AS tertentu dan menimbulkan ketidaktentuan bagi pelanggan di Eropah.

Dalam masa yang sama, dokumen mahkamah di Belanda mendedahkan minit mesyuarat yang menunjukkan pegawai AS membangkitkan kebimbangan khusus mengenai kepimpinan Nexperia. Menurut dokumen itu, Biro Keselamatan Antarabangsa dan Pencegahan Percambahan Senjata Jabatan Negara AS memberitahu rakan sejawat Belanda pada Jun bahawa pengekalan pengasas Wingtech, Zhang Xuezheng, sebagai ketua eksekutif Nexperia berkemungkinan menutup peluang untuk mendapat pengecualian daripada kawalan eksport AS.

Hakikat bahawa CEO syarikat itu masih pemilik dari China yang sama merupakan masalah. Hampir pasti CEO itu perlu digantikan.

Pegawai Belanda berkata negara itu membuat keputusannya sendiri dan tiada campur tangan asing yang mencetuskan tindakan tersebut. Namun begitu, persekitaran kawalan eksport menambah tekanan. Jika pembekal tiba-tiba terputus daripada peralatan, perisian atau komponen yang menggunakan teknologi AS, pelanggan Eropah boleh berdepan kekurangan bekalan. Pihak berkuasa Belanda nampaknya cuba mengurangkan risiko itu dengan meneruskan pengeluaran di bawah pengawasan lebih ketat sementara isu tadbir urus ditangani.

China bertindak balas dan risiko terhadap rantaian bekalan

Beijing bertindak balas dengan mengenakan kawalan eksport terhadap Nexperia China dan subkontraktornya, sekali gus menghalang eksport komponen tertentu yang dipasang di China. Produk berkenaan dianggap dwiguna, iaitu mempunyai kegunaan awam dan ketenteraan di bawah peraturan China. Sekatan itu menjejaskan pengeluaran sekurang-kurangnya sebuah kilang di Guangdong dan menambah ketidaktentuan baharu bagi pengeluar kereta serta firma elektronik Eropah yang bergantung pada komponen tersebut.

Wingtech mengkritik keras langkah Belanda itu. Dalam pemfailan saham, syarikat itu berkata tindakan berkenaan bersifat politik dan melangkaui penilaian risiko berasaskan fakta.

Dalam pemfailan kepada pelabur, Wingtech menyatakan pendiriannya dengan jelas.

Ini ialah campur tangan melampau yang didorong oleh kecenderungan geopolitik.

Kumpulan industri China turut mengecam keputusan itu. Persatuan Industri Semikonduktor China berkata perintah Belanda itu menandakan layanan tidak adil terhadap firma yang disokong China dan berisiko menjejaskan kepercayaan dalam rantaian bekalan rentas sempadan.

Langkah ini bersifat terpilih dan mendiskriminasi cawangan luar negara perusahaan China, selain menjejaskan perdagangan terbuka.

Reaksi pasaran serta-merta mencerminkan besarnya kepentingan kes ini. Saham Wingtech jatuh kira-kira 10 peratus di Shanghai selepas pengumuman itu. Nexperia berkata pihaknya mematuhi semua undang-undang, kawalan eksport dan sekatan serta terus berhubung dengan pihak berkuasa. Syarikat itu berkata operasi hariannya diteruskan.

Tadbir urus, mahkamah dan kawalan korporat

Dewan Perusahaan Belanda, mahkamah khusus bagi pertikaian korporat, memainkan peranan penting. Mahkamah itu menggantung Zhang daripada lembaga pengarah Nexperia, melantik Guido Dierick dengan undi penentu dan memindahkan kawalan kebanyakan saham kepada pemegang amanah yang dilantik mahkamah. Mahkamah berkata terdapat alasan kukuh untuk meragui sama ada dasar dan amalan yang betul sedang dilaksanakan. Langkah-langkah ini bertujuan menstabilkan pengurusan dan menghalang perubahan pantas terhadap pemilikan atau aset sepanjang siasatan.

Secara berasingan, perintah kerajaan melarang langkah strategik utama selama setahun melainkan diluluskan. Ini termasuk menjual aset, memindahkan operasi utama atau menyusun semula kepimpinan. Gabungan pengawasan mahkamah dan kuasa veto menteri bertujuan memastikan syarikat terus beroperasi sambil mengehadkan tindakan yang boleh menjejaskan bekalan, harta intelek atau kedudukan syarikat di Eropah.

Implikasi terhadap industri dan pelabur Eropah

Sektor automotif paling terdedah kepada sebarang gangguan di Nexperia. Gangguan singkat bekalan cip asas sekalipun boleh menjejaskan pemasangan kereta, yang bergantung pada aliran komponen yang boleh dijangka melalui logistik tepat pada masanya. Buat masa ini, pegawai Belanda menegaskan pengeluaran diteruskan dan perintah itu disasarkan untuk mengelakkan kejutan bekalan. Namun, kawalan eksport China menambah satu lagi punca ketidaktentuan kerana ia menjejaskan penghantaran daripada Nexperia China dan rakan kongsi. Sesetengah pembeli Eropah sudah menilai inventori dan mencari sumber alternatif bagi komponen tertentu yang sukar diganti.

Pengilang boleh mengurangkan risiko melalui penggunaan dua sumber bekalan, reka bentuk semula yang membolehkan penggunaan komponen setara dan rundingan dengan pembekal untuk mendapatkan keutamaan. Langkah-langkah ini memerlukan masa dan meningkatkan kos. Itulah antara sebab kerajaan semakin peka terhadap tumpuan bekalan cip matang. Jika tadbir urus atau kebenaran eksport sesebuah syarikat diragui, seluruh barisan pengeluaran dalam industri lain yang tidak berkaitan boleh terhenti. Belanda mempertaruhkan bahawa pengawasan ketat terhadap Nexperia, bukannya penutupan paksa atau pengambilalihan, akan menstabilkan bekalan.

Bagi pelabur, episod ini menunjukkan bagaimana undang-undang keselamatan ekonomi boleh mengatasi andaian pasaran tradisional. Eropah kekal terbuka kepada modal asing, namun persekitaran dasar kini merangkumi instrumen yang boleh mengehadkan kawalan pemegang saham buat sementara waktu dalam kes tertentu yang melibatkan barangan kritikal. Keyakinan sebahagiannya bergantung pada sama ada campur tangan diterangkan dengan jelas, dihadkan tempohnya dan tertakluk kepada semakan kehakiman. Kerajaan berkata ketiga-tiga perlindungan itu terpakai dalam kes ini.

Kedudukan kes ini dalam dasar cip yang lebih luas

Kerajaan Eropah membangunkan instrumen dasar baharu selepas pandemik mendedahkan kelemahan bekalan. Akta Cip EU bertujuan mengembangkan pengeluaran dan penyelidikan di Eropah, memendekkan rantaian bekalan serta mewujudkan insentif bagi pelaburan dalam cip canggih dan matang. Negara anggota juga sedang memperhalusi peraturan saringan pelaburan asing dan keselamatan teknologi, sering kali melalui penyelarasan dengan rakan seperti Amerika Syarikat dan Jepun.

Belanda sudah mengehadkan eksport tertentu oleh ASML, pengeluar peralatan pembuatan cip dari Belanda, ke China. Keputusan itu berasingan daripada kes Nexperia tetapi merupakan sebahagian daripada anjakan yang lebih luas. Pembuat dasar mahu mengekalkan keterbukaan pasaran sambil memastikan mereka berupaya bertindak jika bekalan penting terancam. Kes Nexperia menunjukkan bagaimana keseimbangan itu boleh beralih daripada pelesenan eksport kepada pengawasan langsung terhadap tadbir urus korporat apabila pegawai melihat ancaman terhadap kesinambungan operasi.

Langkah seterusnya dan kemungkinan senario

Perkembangan dalam beberapa bulan akan datang bergantung pada empat perkara. Pertama, rayuan dan prosiding mahkamah di Amsterdam akan menentukan sama ada langkah pengawasan semasa dikekalkan dan sama ada perubahan baharu pada lembaga pengarah diperlukan. Kedua, Kementerian Hal Ehwal Ekonomi akan memutuskan keputusan syarikat yang boleh diteruskan dan yang perlu ditangguhkan atau dibatalkan di bawah perintah itu. Ketiga, Wingtech dan Nexperia akan terus mencari jalan untuk memulihkan akses kepada teknologi serta pasaran yang disekat, termasuk menerusi dialog dengan agensi AS mengenai senarai entiti dan dengan pengawal selia China mengenai kebenaran eksport. Keempat, pelanggan akan mengurus inventori dan meluluskan komponen alternatif untuk mengurangkan kesan sebarang kejutan.

Satu kemungkinan ialah pembaharuan tadbir urus di Nexperia yang memenuhi tuntutan pihak berkuasa Belanda dan mengurangkan risiko halangan eksport mendadak. Ini mungkin merangkumi pengawasan bebas yang baharu, pemisahan operasi Eropah dengan lebih jelas serta komitmen mengenai lokasi aset dan pengetahuan. Kemungkinan lain ialah penstrukturan semula korporat untuk memisahkan sesetengah aktiviti bagi menangani peraturan eksport. Laluan yang lebih buruk, yang menurut pegawai mahu dielakkan, ialah sekatan berpanjangan yang mengurangkan pengeluaran di Eropah dan mendorong pembeli utama mencari sumber bekalan lain untuk jangka panjang.

Walau apa pun, kes ini akan diperhatikan oleh seluruh sektor. Jika campur tangan itu memastikan kilang terus menerima bekalan sementara mahkamah dan kementerian menyelesaikan isu pengurusan, pendekatan ini mungkin menjadi model untuk menangani pembekal kritikal yang terperangkap dalam persaingan geopolitik. Jika ia mencetuskan masalah bekalan berpanjangan atau tindak balas balas yang keras, pendirian dalam perdagangan global mungkin semakin tegar dan pelaburan rentas sempadan dalam semikonduktor menjadi lebih rumit.

Kesimpulan

• Belanda menggunakan Akta Ketersediaan Barangan untuk mengambil kawalan sementara selama setahun terhadap keputusan di Nexperia sambil memastikan pengeluaran diteruskan.
• Pegawai menyebut kelemahan tadbir urus yang serius dan keperluan melindungi bekalan cip asas serta pengetahuan teknologi di Eropah.
• Mahkamah Belanda menggantung pengerusi Wingtech daripada lembaga pengarah Nexperia, melantik seorang eksekutif Belanda dengan undi penentu dan meletakkan kebanyakan saham di bawah jagaan pemegang amanah.
• Kawalan eksport AS terhadap Wingtech dan syarikat sekutunya diperketat pada penghujung September, manakala dokumen mahkamah menunjukkan pegawai AS pernah mendesak perubahan kepimpinan di Nexperia.
• China mengenakan kawalan eksport terhadap Nexperia China dan subkontraktor, menambah ketidaktentuan bagi pelanggan Eropah dalam sektor automotif dan elektronik.
• Wingtech menyifatkan tindakan Belanda sebagai campur tangan melampau, manakala sebuah kumpulan industri China melabelkannya sebagai terpilih dan mendiskriminasi.
• Perintah itu bertujuan mengelakkan kejutan bekalan sementara isu tadbir urus ditangani, namun pembeli sedang menilai pilihan lain sekiranya berlaku kelewatan.
• Kes ini menyerlahkan peningkatan penggunaan instrumen keselamatan ekonomi oleh Eropah dan tekanan terhadap rantaian bekalan cip ketika ketegangan geopolitik semakin meluas.