Festival Filem Antarabangsa Tokyo Dibuka di Hibiya

Pembukaan bertabur bintang di pusat Tokyo

Tokyo menghamparkan permaidani merah sempena pembukaan Festival Filem Antarabangsa Tokyo ke-38 di tengah-tengah bandar itu, dengan acara berpusat di Hibiya, Yurakucho, Marunouchi dan Ginza. Pada malam musim luruh yang cerah, barisan bakat Jepun dan antarabangsa yang pelbagai menyapa peminat dan jurugambar sebelum tayangan gala. Ikon Perancis Juliette Binoche, bintang China Fan Bingbing serta penghibur Jepun tersohor termasuk Sayuri Yoshinaga dan Kumi Takiuchi bersama para pembikin filem, penerbit dan pemimpin industri bagi memulakan salah satu pameran sinema paling menonjol di Asia. Festival ini berlangsung hingga 5 November (2025), dengan tayangan dan sesi perbincangan di beberapa lokasi di pusat Tokyo.

Filem pembukaan, Climbing for Life, ialah drama biografi tentang Junko Tabei, wanita pertama yang sampai ke puncak Gunung Everest. Filem arahan Junji Sakamoto ini dibintangi Sayuri Yoshinaga, pemenang Anugerah Akademi Jepun sebanyak empat kali yang pernah berlakon dalam lebih 100 filem. Yoshinaga menerima Anugerah Pencapaian Sepanjang Hayat festival itu dalam majlis berkenaan, satu penghormatan penting buat pelakon Jepun di acara ini. Rakan pelakon Rena Nonen, yang membawa watak Tabei muda, turut bersama Yoshinaga dan Sakamoto di permaidani merah ketika filem itu disambut hangat penonton tempatan.

Penganjur berkata edisi tahun ini akan menayangkan 184 filem, dengan tumpuan pada pertandingan 15 judul yang dipilih daripada 1,970 penyertaan dari 108 negara dan wilayah. Angka ini mencerminkan hala tuju antarabangsa yang jelas, sambil mengekalkan platform kukuh untuk sinema Jepun. Kumi Takiuchi, navigator festival, turut serta dalam program pembukaan, meneruskan tradisi Tokyo yang menggabungkan kemeriahan permaidani merah dengan perbualan bersama pembikin filem bagi menghubungkan penonton dengan seni pembuatan filem.

Sokongan kerajaan dan kerjasama antarabangsa memberikan dimensi tambahan kepada majlis pembukaan. Menteri Negara bagi Ekonomi, Perdagangan dan Industri Jepun, Toshiro Ino, menyampaikan ucapan kepada para hadirin dengan menggariskan rancangan untuk memperkukuh penerbitan filem dan jangkauan global dari Jepun.

"Jepun akan menjadi Negara Kehormat di Cannes Marche du Film pada 2026, dan kami akan melancarkan Anugerah Menteri baharu bagi mengiktiraf suruhanjaya filem yang cemerlang," kata Ino.

Pertandingan, seksyen dan sorotan tayangan perdana

Persaingan antarabangsa menghimpunkan 15 filem yang mewakili pelbagai gaya dan wilayah. Dua judul Jepun turut bersaing. Blonde arahan Yuichiro Sakashita, sebuah komedi berlatar sekolah Jepun, hadir bersama barisan pelakonnya yang berpakaian sedondon dan mewarnakan rambut, mencetuskan sorakan penonton. Echoes of Motherhood arahan Ryutaro Nakagawa menampilkan pengarah terkenal Naomi Kawase dalam peranan lakonan yang jarang dibawanya. Filem tempatan ini bersaing bersama karya baharu dari seluruh Asia dan Eropah, termasuk Mother Bhumi, judul pertandingan yang dibintangi Fan Bingbing dan diarahkan Chong Keat Aun.

Selain persaingan merebut Grand Prix Tokyo, program ini merangkumi seksyen utama yang dikenali pengunjung tetap, termasuk Asian Future, Nippon Cinema Now, World Focus, Gala Selection, Animation, Japanese Classics, Youth dan TIFF Series. Segmen Women Empowerment terus menonjolkan filem arahan wanita dan kisah yang berpusatkan wanita, meneruskan momentum edisi-edisi kebelakangan ini. Festival ini turut menganjurkan sesi perbincangan, kelas master dan sesi industri untuk menghubungkan penggiat kreatif dengan penonton serta berkongsi perkembangan terkini dalam seni dan penerbitan filem.

Antara tayangan khas yang paling diperkatakan minggu ini ialah Mishima: A Life in Four Chapters, filem Paul Schrader dari 1985 tentang penulis Yukio Mishima. Filem itu akan menerima tayangan umum yang jarang diadakan di Jepun sempena festival ini, beberapa dekad selepas tayangan perdananya di Amerika Syarikat. Schrader memperkenalkan tayangan itu dengan seloroh kepada penonton Tokyo.

Jangan salahkan Amerika atas Donald Trump!

Kepimpinan juri dan maknanya

Juri pertandingan tahun ini diketuai Carlo Chatrian, bekas pengarah artistik festival filem Locarno dan Berlin. Chatrian dikenali kerana pendekatannya yang mengutamakan penerokaan dalam pemilihan filem serta pengurusan festival yang inklusif, termasuk perubahan di Berlin daripada anugerah lakonan mengikut jantina kepada anugerah persembahan tanpa mengira jantina. Pelantikannya menegaskan hasrat Tokyo untuk meletakkan festival ini sebagai titik pertemuan penting bagi pembikin filem dan penonton, dengan wawasan antarabangsa yang luas serta minat mendalam terhadap sinema Jepun.

Chatrian mempunyai hubungan lama dengan Jepun melalui retrospektif, program animasi dan kunjungan terdahulu ke festival itu. Dalam kenyataan rasmi, beliau menyifatkan pelantikan tersebut sebagai satu penghormatan dan menyatakan harapannya terhadap pemilihan filem serta perbincangan bersama anggota juri yang lain.

Merupakan satu keistimewaan besar untuk mempengerusikan juri Festival Filem Antarabangsa Tokyo. Saya tidak sabar untuk menonton filem pilihan dan bertukar pandangan dengan anggota juri yang lain.

Minggu pasaran: TIFFCOM memulakan urusan

Berlangsung serentak dengan festival, TIFFCOM kembali dari 29 hingga 31 Oktober sebagai hab industri untuk urus niaga hak, kerjasama pembangunan dan pembiayaan penerbitan. Pasaran ini diadakan di kawasan Hamamatsucho, menarik pembeli, pengedar, platform penstriman dan penerbit yang mencari kandungan Jepun serta Asia untuk pawagam dan platform di seluruh dunia. Penganjur melaporkan peningkatan penyertaan antarabangsa yang ketara pada edisi terdahulu, termasuk pertambahan besar jumlah peserta dari luar negara dan lebih banyak rundingan di lokasi yang melangkaui urusan judul yang telah siap.

Di tengah-tengah peningkatan global dalam adaptasi kisah Jepun, TIFFCOM memperluas tumpuannya pada harta intelek. Tokyo Story Market diperkenalkan semula sebagai Tokyo IP Market: Adaptation and Remake, forum khusus untuk penerbit dan pemegang hak bertemu penerbit filem yang mahu mengadaptasi manga, novel dan karya lain. Tokyo Gap Financing Market pula menyokong projek filem cereka yang mencari pembiayaan akhir, menyediakan ruang untuk penggiat baharu dan berpengalaman memadankan projek dengan pembiaya.

Yasushi Shiina, naib presiden Unijapan dan Ketua Pegawai Eksekutif TIFFCOM, menjelaskan peranan acara itu dalam ekonomi kandungan Asia serta hubungannya dengan penonton global.

"Kami berbangga kerana TIFFCOM terus memainkan peranan penting sebagai hab perniagaan kandungan di Asia dan pintu masuk bagi kandungan audiovisual Jepun untuk berkembang ke pasaran global," kata Shiina.

Kaori Ikeda, pengarah urusan TIFFCOM dan Unijapan, menekankan bagaimana tumpuan baharu pada harta intelek melengkapi sokongan pembiayaan bagi mempercepat penerbitan.

"Bersama Tokyo Gap Financing Market, yang menyokong pembiayaan filem cereka, kami berharap TIFFCOM dapat menjadi platform utama untuk menghubungkan penerbit Jepun dan antarabangsa yang berminat dengan adaptasi serta membantu merealisasikan karya audiovisual baharu," kata Ikeda.

Keselamatan dan tumpuan perhatian di ibu kota

Malam pembukaan berlangsung dalam kawalan keselamatan yang dipertingkatkan, memandangkan festival itu diadakan serentak dengan lawatan Presiden Amerika Syarikat Donald Trump. Pihak berkuasa mengerahkan ramai anggota polis dan kakitangan keselamatan di sekitar pusat Tokyo, khususnya berhampiran Istana Imperial dan hotel-hotel utama. Jadual lawatan itu merangkumi majlis dan pertemuan dengan Maharaja Naruhito serta Perdana Menteri Sanae Takaichi. Kehadiran anggota keselamatan tidak menjejaskan sambutan di permaidani merah, apabila pembikin filem dan peminat terus menyertai acara awam dan tayangan festival.

Setahun selepas Teki Cometh, momentum kian meningkat

Edisi ke-37 tahun lalu menerima pujian dari mulut ke mulut yang meluas bagi pemenang pertandingan, Teki Cometh arahan Daihachi Yoshida, yang turut meraih anugerah Pengarah Terbaik dan Pelakon Terbaik. Program terdahulu menayangkan 208 filem di lapan lokasi dan mencatat lebih 61,000 kemasukan, manakala hampir 97,000 orang menghadiri acara berkaitan. Festival itu terus memperkukuh identitinya menerusi segmen Women Empowerment, sorotan karya pengarah Yu Irie dalam Nippon Cinema Now, serta juri berprofil tinggi yang dipengerusikan Tony Leung. Bela Tarr menerima Anugerah Pencapaian Sepanjang Hayat, sementara Tadanobu Asano diiktiraf sebagai perintis atas hasil kerjanya dalam filem bebas dan produksi studio.

Gabungan penemuan baharu dan tarikan bintang itu membentuk hala tuju festival tahun ini. Pasukan pemilihan Tokyo memberi ruang kepada suara baharu dalam seksyen Asian Future dan Nippon Cinema Now, di samping menyediakan slot gala untuk judul yang dinanti-nantikan serta penghormatan kepada pembikin filem. Hasilnya, minggu festival ini berfungsi sebagai landasan pelancaran filem baharu dan ruang untuk menilai warisan sinema Jepun.

Acara yang dinanti minggu ini

Selain tayangan, beberapa acara utama akan menarik perhatian industri. Motion Picture Association menganjurkan forum dasar bersama festival tentang cara memperkukuh ekosistem penerbitan Jepun. Penerbit yang pernah mengusahakan judul global akan berkongsi kajian kes dan nasihat praktikal. Kelas master bersama penerbit Schuyler Weiss dijadualkan pada minggu pasaran, dengan tumpuan pada strategi pembungkusan dan tayangan bagi projek studio berkaliber anugerah.

American Film Night kembali sebagai acara jaringan, dengan The Hollywood Reporter dan MPA menyampaikan Anugerah Trailblazer kepada pelakon Jepun Takehiro Hira. Hira meraih pengiktirafan luas menerusi watak-watak yang merentasi Jepun, Amerika Syarikat dan Eropah, termasuk dalam televisyen berprestij dan filem studio. Beliau turut bergandingan dengan Brendan Fraser dalam drama berlatar Jepun Rental Family terbitan Searchlight, yang akan ditayangkan secara gala sempena festival ini.

Bagi pengunjung festival yang merancang senarai tontonan, filem Jepun dalam pertandingan dijangka menarik penonton tempatan. Nantikan perhatian tambahan terhadap Echoes of Motherhood yang menampilkan Naomi Kawase di layar, serta Blonde, yang sudah mencipta detik-detik di luar layar menerusi penampilan santainya di permaidani merah. Tayangan perdana antarabangsa seperti Mother Bhumi meneruskan tradisi acara ini menjadikan Tokyo jambatan yang menghubungkan tayangan Asia dengan perbualan global.

Perkara Utama

• Festival Filem Antarabangsa Tokyo ke-38 dibuka di pusat Tokyo dan berlangsung hingga 5 November.
• Climbing for Life, drama tentang pendaki gunung Junko Tabei, menjadi filem pembukaan.
• Sayuri Yoshinaga menerima Anugerah Pencapaian Sepanjang Hayat festival pada malam pembukaan.
• Persaingan menampilkan 15 filem yang dipilih daripada 1,970 penyertaan dari 108 negara.
• Dua filem Jepun menyertai pertandingan, iaitu Blonde arahan Yuichiro Sakashita dan Echoes of Motherhood arahan Ryutaro Nakagawa.
• Carlo Chatrian, bekas ketua festival Berlin dan Locarno, mengetuai juri pertandingan antarabangsa.
• TIFFCOM berlangsung dari 29 hingga 31 Oktober dengan tumpuan lebih besar pada hak adaptasi dan pembiayaan baki.
• Jepun akan menjadi Negara Kehormat di Cannes Marche du Film pada 2026, mencerminkan strategi lebih luas untuk memperkukuh hubungan global.