Tinjauan Mendapati Kebanyakan Guru Jepun Tiada Masa untuk Menyokong Murid yang Tidak Hadir ke Sekolah

Krisis kehadiran ke sekolah bertembung dengan kesuntukan masa guru

Guru di seluruh Jepun berkata mereka mahu membantu kanak-kanak yang sudah berhenti ke sekolah, namun ramai tidak mempunyai masa. Tinjauan di seluruh negara oleh sebuah rangkaian badan bukan untung yang menyokong kanak-kanak yang enggan ke sekolah mendapati 86.3 peratus guru menyifatkan usaha mendapatkan masa untuk tugas utama seperti menemui murid, bercakap dengan ibu bapa dan membuat panggilan susulan sebagai sangat sukar atau agak sukar. Tinjauan dalam talian itu dijalankan dari Februari hingga Jun dengan kerjasama kesatuan guru dan organisasi berkaitan, serta mengumpulkan maklum balas daripada 293 guru sekolah rendah dan menengah rendah di seluruh negara. Tinjauan itu bertujuan menilai cara guru menangani kes ketidakhadiran yang meningkat dari tahun ke tahun.

Angka berkenaan jadual harian menunjukkan betapa sempitnya masa yang ada. Apabila ditanya tentang purata masa harian yang tersedia untuk berkomunikasi dengan setiap murid di luar waktu kelas, jawapan paling lazim ialah 10 minit atau kurang, iaitu 42.5 peratus. Sebanyak 19.6 peratus lagi melaporkan 10 hingga 20 minit, manakala 16.8 peratus berkata 20 hingga 30 minit. Guru turut melaporkan bahawa mereka dibebani kerja pentadbiran dan tugas lain yang mengurangkan ruang untuk memberikan sokongan secara individu. Rangkaian kebangsaan yang menjalankan tinjauan itu menyifatkan kadar guru yang mempunyai 10 minit atau kurang bagi setiap murid sebagai membimbangkan, dan sebagai petanda bahawa beban kerja berat menjejaskan intervensi awal untuk kanak-kanak yang sukar hadir ke sekolah.

Tekanan yang dialami bukan sekadar soal kekangan masa. Tinjauan mendapati 11.8 peratus guru pernah mengambil cuti kerana penyakit mental yang berkaitan dengan beban tugas mereka. Guru secara umumnya menyokong sekolah bebas, iaitu ruang pembelajaran alternatif untuk kanak-kanak yang tidak hadir ke sekolah biasa; 97.3 peratus berkata kewujudan sekolah bebas merupakan sesuatu yang baik. Namun, 73.3 peratus berkata mereka kurang pengetahuan tentang sekolah berkenaan, manakala 84.7 peratus berkata kandungan latihan mengenai keengganan ke sekolah perlu diperkukuh. Gabungan sikap yang menyokong dengan jurang pengetahuan ini menunjukkan masalah latihan dan penyelarasan dalam sekolah yang sibuk.

Dalam sidang media di Kementerian Pendidikan pada 27 Oktober, Michiyo Nakamura, pengarah perwakilan rangkaian kebangsaan itu, berkongsi pengalaman dua dekad sebagai guru sekolah rendah dan pendidikan khas serta pengalamannya sebagai ibu bapa.

Isu keengganan ke sekolah sejak sekian lama dilihat dalam kerangka pertentangan antara ibu bapa dengan sekolah, sedangkan mereka sepatutnya menjadi rakan kongsi yang bersama-sama mengawasi anak-anak. Jika tiada persekitaran yang membolehkan guru bekerja dengan penuh semangat, kanak-kanak tidak akan dapat menikmati kehidupan persekolahan mereka.

Kageki Asakura, anggota sekretariat rangkaian itu, memberi amaran bahawa golongan yang paling penting dalam menangani kes keengganan ke sekolah, iaitu guru, sedang ditekan hingga ke had mereka.

Kami mahu masyarakat mengetahui secara meluas bahawa persekitaran yang membolehkan guru bekerja dengan selesa juga diperlukan, termasuk dalam menangani keengganan ke sekolah.

Beliau turut menggesa agar bilangan guru ditambah dan langkah lebih menyeluruh diambil untuk mengurangkan tekanan terhadap sekolah.

Maksud keengganan ke sekolah di Jepun hari ini

Jepun menggunakan istilah futoko untuk merujuk kepada kanak-kanak yang tidak hadir ke sekolah untuk tempoh panjang atas sebab yang tidak berkaitan dengan penyakit atau kesukaran kewangan. Kementerian Pendidikan mentakrifkan golongan ini sebagai kanak-kanak yang tidak hadir selama 30 hari persekolahan atau lebih dalam setahun disebabkan faktor psikologi, emosi, fizikal atau sosial. Trend ini meningkat selama lebih sedekad. Pada 2023, jumlahnya mencecah 346,482. Pada tahun kewangan 2024, yang berakhir pada Mac, jumlah itu meningkat lagi kepada 353,970 dalam kalangan murid sekolah rendah dan menengah rendah, sekali gus mencatatkan peningkatan bagi tahun ke-12 berturut-turut. Angka itu bersamaan kira-kira 3.7 peratus daripada semua kanak-kanak di sekolah rendah dan menengah. Lebih separuh daripada kanak-kanak ini tidak hadir melebihi 90 hari, manakala sebahagian kecil langsung tidak hadir. Sekolah menengah atas merekodkan 67,782 pelajar yang tidak hadir pada tahun kewangan 2024.

Corak kehadiran berkait rapat dengan kesihatan mental kanak-kanak. Dalam tinjauan terkini UNICEF mengenai kesejahteraan di negara maju, Jepun berada hampir di kedudukan teratas dari segi kesihatan fizikal, namun menduduki tempat ke-32 bagi kesejahteraan mental. Negara itu juga mencatatkan rekod 529 kes bunuh diri dalam kalangan kanak-kanak dan remaja tahun lalu. Sekolah merekodkan 769,022 kes buli pada tahun kewangan 2024, dengan 1,405 kes cukup serius sehingga menyebabkan kemudaratan besar kepada tubuh atau minda. Pegawai berkata kebanyakan kes buli diselesaikan menjelang akhir tahun, namun jumlah insiden yang tinggi menambah beban harian guru dan kakitangan sekolah. Peningkatan ketidakhadiran berlaku dalam gambaran tekanan yang lebih luas ini.

Kesan pandemik terhadap kanak-kanak

Penyelidikan yang menjejaki keengganan ke sekolah sebelum dan selepas pandemik COVID 19 menunjukkan peningkatan ketara selepas penutupan sekolah dan gangguan berpanjangan. Kajian yang mengikuti kanak-kanak dari semasa ke semasa mendapati gangguan rutin, pengurangan interaksi dengan rakan sebaya dan pengasingan sosial meningkatkan kebimbangan serta kemurungan. Tekanan keluarga, termasuk kehilangan pekerjaan dan masalah kesihatan mental penjaga, memburukkan keadaan bagi sesetengah kanak-kanak. Pembelajaran jarak jauh turut memperbesar jurang akses kepada peranti dan ruang yang tenang, menyebabkan kanak-kanak yang rentan semakin ketinggalan dan lebih cenderung menjauhkan diri daripada sekolah. Kejutan era pandemik ini menambah tekanan sedia ada dan mendorong lebih ramai murid ke arah tabiat mengelak yang sukar diubah.

Buli, kebimbangan dan tekanan dalam budaya sekolah

Ramai keluarga dan guru menunjukkan tekanan yang wujud dalam kehidupan sekolah. Hari persekolahan yang panjang, penekanan tinggi terhadap prestasi peperiksaan dan peraturan yang ketat boleh membebankan sesetengah kanak-kanak. Saiz kelas yang mencecah pertengahan 30-an mengehadkan ruang untuk perhatian secara individu. Aktiviti kelab sering berlangsung selepas waktu sekolah dan pada hujung minggu, manakala tuntutan untuk mengikutinya boleh menjadi sangat berat. Murid yang sensitif mungkin berasa terancam di dalam bilik darjah, khususnya jika mereka pernah mengalami buli atau hubungan yang tegang dengan orang dewasa di sekolah. Apabila kebimbangan meningkat, mengelakkan sekolah boleh menjadi cara untuk mengatasinya, walaupun tindakan itu menjejaskan pembelajaran dan persahabatan. Dinamik ini tidak memberi kesan yang sama kepada setiap kanak-kanak, namun membantu menjelaskan mengapa keengganan ke sekolah terus meningkat meskipun bilangan kanak-kanak usia persekolahan semakin berkurangan.

Mengapa guru sukar mencari masa

Guru di Jepun bekerja berjam-jam lebih lama berbanding rakan sejawat mereka di banyak negara. Tinjauan meletakkan mereka di kedudukan teratas atau hampir teratas di dunia dari segi jumlah jam bekerja setiap minggu. Ramai melaporkan kerja lebih masa tanpa bayaran yang boleh melebihi ambang bulanan 80 jam yang dianggap berbahaya oleh pakar buruh. Sistem pemantauan masa kerja sering tidak merekodkan kerja yang dilakukan selepas waktu kerja tamat atau di rumah. Aktiviti kelab memakan banyak masa, dengan latihan dan acara pada hujung minggu, sementara guru perlu mengimbangi semua itu dengan perancangan pengajaran, pemarkahan dan pengurusan kelas harian. Apabila seorang murid berhenti hadir ke sekolah, kakitangan juga perlu mendokumenkan ketidakhadiran, menyelaraskan usaha menghubungi keluarga dan mengadakan pertemuan dengan mereka, sambil mengurus jadual yang sudah padat.

Tenaga kerja guru semakin berkurangan di sesetengah daerah. Kiraan terkini menunjukkan kekurangan kira-kira 2,778 guru di seluruh negara, manakala jumlah pemohon peperiksaan perguruan semakin menyusut. Lebih ramai guru berpengalaman juga meninggalkan pekerjaan kerana masalah kesihatan. Sekolah awam merekodkan rekod 5,897 cuti atas sebab kesihatan mental pada 2021. Guru sekolah rendah, yang sering memikul tanggungjawab penuh sebagai guru kelas sejak awal kerjaya, boleh menanggung beban yang lebih berat. Akibatnya, terbentuk satu kitaran: kekurangan kakitangan menambah beban kerja mereka yang masih bertugas, sekali gus mengurangkan masa untuk membina kepercayaan dengan murid yang sukar hadir ke sekolah.

Beban tugas bukan pengajaran

Selain mengajar di bilik darjah, guru mengendalikan banyak kerja kertas dan pelaporan, termasuk rekod kehadiran, mesyuarat dan insiden. Mereka memantau buli, mengurus alahan makanan dan protokol keselamatan, menyokong kanak-kanak berkeperluan khas, menangani kebimbangan ibu bapa serta menyelaras usaha dengan agensi tempatan. Banyak sekolah menjangkakan guru akan membuat lawatan ke rumah dalam kes serius. Setiap tugas mempunyai tujuan, namun kesan terkumpulnya ialah masa untuk terus menghubungi kanak-kanak yang sudah berhenti ke sekolah menjadi semakin terhad. Dalam konteks ini, dapatan tinjauan bahawa jumlah masa harian paling lazim untuk interaksi empat mata di luar kelas ialah 10 minit atau kurang bagi setiap murid merupakan satu amaran. Sokongan berkesan bagi keengganan ke sekolah selalunya memerlukan perbualan berulang yang tenang dengan kanak-kanak dan keluarga, perancangan teliti serta penyelarasan rapat antara orang dewasa. Semua itu sukar dilakukan dalam hari kerja yang dipenuhi urusan pentadbiran.

Peranan sekolah bebas dan program fleksibel

Bagi sesetengah keluarga, sekolah bebas menjadi talian hayat. Ruang pembelajaran ini tidak wajib dihadiri dan lazimnya dikendalikan oleh badan bukan untung atau kumpulan tempatan. Kanak-kanak yang tidak hadir ke sekolah biasa boleh belajar, membina rutin dan memulihkan keyakinan mengikut kadar masing-masing di situ. Dalam tinjauan itu, guru secara umumnya menyambut baik sekolah bebas sebagai satu pilihan. Namun, ramai berkata mereka kurang pengetahuan asas tentang cara program ini beroperasi, cara merujuk murid atau cara berkongsi maklumat dengan keluarga. Hubungan yang lebih kukuh antara pihak terlibat boleh membantu sekolah menyokong kanak-kanak yang belum dapat kembali ke bilik darjah biasa.

Jepun juga sedang membina laluan baharu dalam sistem awam. Kementerian Pendidikan memperkenalkan dasar yang dikenali sebagai COCOLO Plan pada 2023 bagi memastikan pembelajaran dapat diteruskan tanpa ada sesiapa yang tercicir. Salah satu unsurnya ialah pelaksanaan Sekolah Pembelajaran Pelbagai, iaitu institusi awam yang direka untuk murid yang sukar menyesuaikan diri dengan jadual dan suasana tradisional. Sekolah ini menawarkan kelayakan tamat pengajian yang sama seperti sekolah biasa, tetapi menggunakan pendekatan fleksibel. Setakat Februari 2025, sebanyak 35 sekolah beroperasi, dengan sasaran mencapai 300. Programnya merangkumi jadual teratur yang tetap membolehkan murid belajar mengikut kadar masing-masing, sesi renungan empat mata bersama guru serta aktiviti untuk membina kemahiran sosial dan komunikasi.

Sekolah menengah atas turut memperluas pilihan fleksibel melalui cara lain. Sejak April 2024, pelajar boleh memperoleh kredit melalui kelas dalam talian yang diluluskan. Salah satu contoh utama ialah N High School, sebuah institusi swasta yang berkembang sehingga mempunyai lebih 30,000 pelajar, dengan kursus bersemuka, dalam talian dan komuter maya. Model ini memberi peluang kepada pelajar yang tidak dapat berkembang maju dalam suasana konvensional untuk terus belajar, berkawan dan menyertai kelab melalui format yang sesuai untuk mereka. Walaupun sekolah bebas dan program fleksibel berbeza-beza, semuanya menekankan satu perkara penting: ramai kanak-kanak boleh kembali melibatkan diri apabila orang dewasa menyediakan suasana yang selamat, rutin yang konsisten dan matlamat yang realistik.

Langkah dasar yang sedang dipertimbangkan

Pembuat dasar mula bertindak balas terhadap peningkatan ketidakhadiran dan beban kerja guru. COCOLO Plan menyeru sekolah supaya bekerjasama rapat dengan keluarga, masyarakat dan organisasi luar agar kanak-kanak mempunyai pelbagai laluan untuk kembali kepada pembelajaran. Pelan itu menegaskan bahawa kanak-kanak yang sukar hadir memerlukan rangkaian sokongan yang melibatkan sekolah, sekolah bebas, kaunselor dan penyedia penjagaan kesihatan. Ia turut menekankan suasana sekolah inklusif yang membolehkan kanak-kanak berasa selamat dan diterima.

Pakar dan pejuang pendidikan menggariskan langkah praktikal yang sehaluan: mengambil lebih ramai guru serta menambah kakitangan bukan pengajar seperti pekerja sosial sekolah dan kaunselor, mengurangkan saiz kelas di tempat ketidakhadiran paling serius, memudahkan kerja kertas, memperuntukkan masa khusus setiap minggu untuk guru menghubungi keluarga dan menghadiri mesyuarat kes, serta menyerahkan pengurusan aktiviti kelab kepada kumpulan masyarakat dan jurulatih. Kerajaan tempatan selalunya tidak dapat menambah kakitangan dengan usaha sendiri, maka pembiayaan pusat dan piawaian yang jelas amat penting. Perubahan ini tidak memerlukan falsafah baharu. Tujuannya adalah untuk menyediakan masa dan sokongan yang menurut guru diperlukan bagi mendekati murid yang semakin menjauh daripada sekolah.

Latihan dan kefahaman kesihatan mental

Kajian yang membandingkan pendidikan literasi kesihatan mental berasaskan sekolah di negara-negara Asia mendapati Jepun memasukkan topik kesihatan mental dalam pendidikan kesihatan dari Tahun 5 hingga Tahun 10. Namun, penyelidik mencatatkan ketiadaan satu dasar teras kesihatan mental yang memandu sekolah bagi semua peringkat gred, selain menunjukkan jurang dalam kemahiran praktikal seperti pertolongan cemas kesihatan mental untuk murid dan kakitangan. Dapatan ini selari dengan keputusan tinjauan bahawa 84.7 peratus guru mahukan pengajaran dan kandungan yang lebih baik tentang keengganan ke sekolah. Latihan yang menggabungkan strategi bilik darjah dengan prosedur rujukan dan kerjasama keluarga yang jelas boleh membawa perubahan ketika masa terhad.

Penyelidik pendidikan turut menggesa sekolah supaya memberi perhatian teliti kepada suasana harian yang dialami kanak-kanak. Mereka berhujah bahawa tekanan akibat interaksi negatif dengan rakan sebaya atau orang dewasa boleh menyebabkan sesetengah murid berasa tidak selamat, dan pendekatan yang mengambil kira trauma dapat membantu. Ini bermaksud menyediakan rutin yang konsisten, tindak balas yang boleh dijangka dan pengiktirafan terhadap emosi, agar kanak-kanak lebih bersedia mencuba langkah kecil untuk kembali ke sekolah. Ini juga bermaksud melatih guru tentang cara meredakan kebimbangan di dalam kelas, menetapkan matlamat yang realistik dan bekerjasama dengan kaunselor serta ibu bapa. Inti pati amalan ini mudah: kepercayaan tumbuh apabila orang dewasa mempunyai masa dan alat untuk mendekati kanak-kanak tanpa menambah tekanan.

Gambaran sistem sokongan yang lebih baik

Langkah praktikal yang boleh diutamakan oleh sekolah dan daerah termasuk perkara berikut:

• Peruntukkan masa khusus setiap minggu untuk guru menghubungi keluarga, menemui murid dan menyelaraskan pelan bagi kanak-kanak yang tidak hadir ke sekolah.
• Tambah pegawai penghubung kehadiran atau pekerja sosial sekolah untuk menjejaki kes dan menyokong guru.
• Sediakan latihan khusus untuk guru kelas tentang keengganan ke sekolah, kebimbangan dan pelan kembali ke sekolah secara berperingkat.
• Wujudkan saluran rujukan yang jelas kepada perkhidmatan kesihatan dan sekolah bebas, berserta helaian maklumat ringkas untuk keluarga.
• Gunakan pelan kembali ke sekolah secara individu yang menggabungkan lawatan singkat, jadual fleksibel dan sesi semakan yang dipersetujui bersama.
• Kurangkan saiz kelas di gred dan sekolah yang mencatatkan kadar ketidakhadiran tertinggi.
• Serahkan pengurusan harian aktiviti kelab kepada jurulatih dan organisasi masyarakat untuk membebaskan masa guru.
• Jejaki data ketidakhadiran, usaha menghubungi keluarga dan hasilnya untuk mengenal pasti langkah yang berkesan.
• Tawarkan sokongan kesihatan mental secara sulit untuk guru dan jadikan usaha mendapatkan bantuan sesuatu yang biasa.
• Kongsi maklumat terkini tentang Sekolah Pembelajaran Pelbagai dan pilihan kredit dalam talian dengan keluarga.

Ibu bapa dan masyarakat sebagai rakan kongsi

Seruan Nakamura supaya beralih daripada kerangka pertentangan antara ibu bapa dengan sekolah mencerminkan perkara yang diinginkan ramai keluarga: kerjasama. Ibu bapa memerlukan pihak untuk dihubungi dengan jelas, perbualan jujur tentang apa yang sedang dihadapi anak mereka dan jaminan bahawa guru tidak berputus asa. Sekolah boleh membina kepercayaan dengan menghubungi keluarga lebih awal apabila kehadiran mula merosot, mengurangkan stigma terhadap keengganan ke sekolah dan mengajak ibu bapa mencari penyelesaian bersama, bukannya menyalahkan mereka.

Kumpulan masyarakat dan badan bukan untung boleh membantu merapatkan jurang. Masyarakat sivil Jepun yang kukuh menyokong kanak-kanak melalui pelbagai cara, daripada mengendalikan sekolah bebas hingga menyediakan kaunseling, bimbingan dan aktiviti selepas waktu sekolah. Organisasi kebangsaan yang menyokong badan bukan untung membantu kumpulan tempatan meningkatkan keupayaan dan menjalin hubungan dengan sekolah. Pihak berkuasa perbandaran boleh mengukuhkan hubungan ini melalui langkah mudah seperti direktori bersama, borang rujukan seragam dan mesyuarat berkala antara kakitangan sekolah dengan penyedia khidmat masyarakat. Apabila hubungan sudah terjalin sebelum krisis berlaku, guru dapat meluangkan kurang masa mencari bantuan dan lebih banyak masa menyokong kanak-kanak.

Perkara Utama

• Dalam tinjauan di seluruh negara, 86.3 peratus guru berkata sukar mencari masa untuk menangani keengganan ke sekolah melalui komunikasi dengan murid dan ibu bapa.
• Masa harian empat mata di luar kelas yang paling lazim ialah 10 minit atau kurang bagi setiap murid, menurut 42.5 peratus guru.
• 11.8 peratus guru melaporkan pernah mengambil cuti kerana penyakit mental yang dikaitkan dengan beban kerja.
• Kes keengganan ke sekolah dalam kalangan murid sekolah rendah dan menengah rendah mencecah 353,970 pada tahun kewangan 2024, meningkat bagi tahun ke-12 berturut-turut; sekolah menengah atas merekodkan 67,782 kes.
• Sekolah merekodkan 769,022 kes buli pada tahun kewangan 2024, termasuk 1,405 kes serius.
• Beban kerja guru kekal antara yang paling berat di dunia, dengan kerja lebih masa tanpa bayaran, penyeliaan aktiviti kelab pada hujung minggu dan kerja kertas yang banyak mengehadkan masa untuk sokongan individu.
• 97.3 peratus guru melihat sekolah bebas sebagai pilihan yang membantu, namun 73.3 peratus melaporkan pengetahuan yang terhad tentangnya dan 84.7 peratus mahukan latihan yang lebih mantap tentang keengganan ke sekolah.
• Tindak balas dasar termasuk COCOLO Plan dan Sekolah Pembelajaran Pelbagai, dengan 35 sekolah sedemikian beroperasi pada awal 2025 dan sasaran sebanyak 300.
• Pakar dan pejuang pendidikan menggesa penambahan kakitangan, peruntukan masa khusus, latihan praktikal serta hubungan yang lebih kukuh dengan keluarga, sekolah bebas dan penyedia khidmat masyarakat.