Nepal menolak kriteria pengambilan pekerja baharu Malaysia, gesa penyelesaian dua hala

Nepal dan Malaysia berselisih mengenai peraturan pengambilan pekerja baharu

Nepal secara rasmi memaklumkan Malaysia bahawa negara itu tidak akan melaksanakan set piawaian pengambilan pekerja baharu yang mahu digunakan Malaysia oleh negara sumber ketika memilih syarikat pembekal tenaga kerja. Dalam nota diplomatik yang dihantar melalui Kementerian Luar Negeri Nepal, pegawai berkata 10 kriteria yang ditetapkan Malaysia berada di luar kerangka undang-undang dan kawal selia Nepal pada masa ini. Kerajaan meminta sebarang perubahan yang menjejaskan migrasi buruh dibincangkan melalui saluran dua hala dan berlandaskan perjanjian sedia ada serta norma antarabangsa. Langkah itu membuka rundingan sensitif antara dua negara yang dihubungkan oleh salah satu koridor pekerja migran terbesar di Asia.

Malaysia baru-baru ini mengedarkan piawaian seragam kepada lima negara sumber utama, termasuk Nepal, dengan tarikh akhir bagi agensi mengemukakan maklumat menjelang pertengahan November 2025. Kriteria baharu itu bertujuan mengecilkan dan menapis senarai firma pengambilan pekerja yang boleh menghantar pekerja ke Malaysia. Kementerian Buruh, Pekerjaan dan Keselamatan Sosial Nepal berkata pihaknya tidak boleh mengesyorkan syarikat pembekal tenaga kerja berdasarkan syarat baharu itu tanpa perubahan undang-undang di dalam negara. Kementerian itu turut membangkitkan kebimbangan agensi bahawa piawaian tersebut boleh memihak kepada beberapa firma besar, sekali gus berpotensi mengehadkan persaingan dan meningkatkan kos yang lazimnya ditanggung pekerja.

Keputusan itu selaras dengan arahan Perdana Menteri Sushila Karki, yang kini menyelia portfolio buruh dan hal ehwal luar. Pegawai berkata Kathmandu sedang menyiapkan rundingan dengan pemangku duta Malaysia serta mesyuarat bersama kumpulan kerja teknikal bagi mencari jalan meningkatkan ketelusan tanpa melanggar peraturan Nepal. Kerajaan juga memberi isyarat akan mempergiat usaha menangani yuran tinggi dan penyalahgunaan lain dalam proses pengambilan pekerja yang dihadapi warga Nepal ke Malaysia.

Cadangan Malaysia

Cadangan 10 perkara Malaysia menetapkan ambang minimum bagi syarikat pengambilan pekerja yang mahu menempatkan pekerja dalam pasaran buruhnya. Senarai itu merangkumi syarat bahawa agensi memiliki lesen sah sekurang-kurangnya lima tahun, menghantar sekurang-kurangnya 3,000 pekerja dalam tempoh beberapa tahun kebelakangan ini, dan menjalankan operasi di lebih daripada satu destinasi. Firma juga perlu membuktikan bahawa mereka telah menempatkan pekerja di sekurang-kurangnya tiga negara dalam tempoh lima tahun, mengekalkan ruang pejabat fizikal yang luas, kira-kira 10,000 kaki persegi, serta memiliki kebenaran latihan dan penilaian jika berkaitan.

Cadangan itu turut memperkenalkan semakan integriti. Pengendali syarikat perlu memiliki sijil kelakuan baik, manakala firma mesti membuktikan mereka tidak terlibat dalam buruh paksa, pemerdagangan manusia, pelanggaran undang-undang buruh, penyelewengan mata wang atau jenayah ekonomi lain. Malaysia meminta kerajaan negara sumber yang disenaraikan mengemukakan agensi yang disyorkan dan memenuhi piawaian itu, bagi mewujudkan senarai terpilih untuk majikan Malaysia yang mendapatkan tenaga kerja migran.

Dalam praktiknya, sistem itu akan memusatkan proses tapisan kepada kumpulan agensi yang lebih kecil, dengan skala operasi, jangkauan dan rekod bersih. Matlamat yang dinyatakan ialah memperkukuh pengawasan dan mengurangkan risiko eksploitasi di sepanjang rantaian pengambilan pekerja. Bagi Malaysia, yang sangat bergantung pada tenaga kerja migran dalam sektor pembuatan, perladangan, perkhidmatan dan pembinaan, kawalan lebih baik dilihat sebagai sebahagian daripada usaha lebih luas untuk membendung amalan penyalahgunaan dan memenuhi jangkaan global berhubung hak buruh.

Mengapa Nepal berkata tidak

Pihak berkuasa buruh Nepal berhujah bahawa mereka tidak boleh melaksanakan acuan Malaysia itu tanpa mengubah undang-undang dan prosedur yang mengawal pekerjaan di luar negara. Agensi di Nepal beroperasi di bawah Akta Pekerjaan Asing serta rangkaian peraturan, perjanjian buruh dua hala dan peruntukan perlembagaan. Pegawai berkata sebarang tapisan baharu yang menentukan lebih awal firma Nepal mana yang boleh membekalkan pekerja ke Malaysia mesti berasaskan persefahaman dua hala yang selaras dengan sistem perundangan Nepal. Menurut mereka, perubahan secara unilateral boleh bercanggah dengan peraturan pelesenan domestik, mekanisme penyelesaian pertikaian dan struktur pengawasan sedia ada.

Pegawai turut menegaskan keutamaan terhadap pengambilan pekerja yang telus dan adil. Nepal telah bertahun-tahun berusaha mengurangkan kos pekerja, memperkukuh piawaian etika dan menyediakan laluan migrasi yang lebih jelas dan selamat. Pihak berkuasa memberi amaran bahawa penggunaan kriteria pemilihan yang ditetapkan kerajaan asing boleh mengubah pasaran Nepal tanpa perlindungan tadbir urus bersama. Kathmandu meminta rundingan teknikal dan penglibatan pada peringkat lebih tinggi untuk menyelaraskan matlamat, termasuk kebajikan pekerja dan keperluan majikan, dengan kerangka yang boleh ditadbir kedua-dua pihak.

Bolehkah piawaian baharu menumpukan kuasa pasaran?

Firma pengambilan pekerja Nepal berhujah bahawa senarai Malaysia memihak kepada agensi besar yang sudah menempatkan pekerja dalam jumlah tinggi dan beroperasi di beberapa negara. Syarat seperti ruang pejabat yang luas dan rekod operasi lima tahun boleh menyukarkan firma kecil, meskipun rekod pematuhan mereka baik. Persatuan yang mewakili agensi pekerjaan luar negara di Nepal memberi amaran bahawa peraturan itu boleh mewujudkan laluan sempit yang menguntungkan segelintir syarikat, sementara mengetepikan firma lain yang telah melabur dalam amalan beretika tetapi tidak mempunyai skala yang sama.

Sesetengah pemimpin industri juga bimbang tentang kos tidak langsung. Jika kumpulan perekrut yang layak semakin kecil, kuasa tawar-menawar mungkin beralih kepada orang tengah yang lebih besar. Majikan di Malaysia mungkin menerima lebih sedikit tawaran daripada perekrut, manakala firma kecil Nepal boleh terpaksa menerima aturan subkontrak yang menambah lapisan dalam rantaian. Di banyak koridor, lapisan tambahan sering membawa kepada caj perkhidmatan dan yuran yang lebih tinggi. Walaupun peraturan menyatakan pekerja tidak sepatutnya membayar kos pengambilan, perbelanjaan itu boleh muncul semula sebagai caj tersembunyi melainkan dikawal ketat oleh negara pengirim dan penerima.

Kebimbangan mengenai kemungkinan monopoli semakin ketara selepas pertikaian terdahulu mengenai orang tengah baharu dan model kutipan yuran di koridor Malaysia. Kumpulan industri di Nepal membantah aturan yang pada pandangan mereka memberikan keistimewaan khas kepada entiti swasta dalam urusan pemprosesan pekerja dan permintaan majikan. Kerajaan memberi isyarat bahawa sebarang penyusunan semula mesti mengelakkan kesesakan atau titik kawalan eksklusif yang boleh mengurangkan persaingan dan ketelusan.

Kaitannya dengan usaha reformasi selama bertahun-tahun

Lebih sedekad lamanya, Nepal dan Malaysia berusaha menjadikan koridor itu lebih selamat dan murah untuk pekerja. Pada 2018, kedua-dua kerajaan menandatangani perjanjian yang bertujuan mengurangkan atau menghapuskan yuran pengambilan yang dikenakan kepada pekerja serta menggalakkan pengambilan pekerja yang lebih selamat, selaras dengan panduan Pertubuhan Buruh Antarabangsa. Prinsip yang sering disebut sebagai majikan membayar semakin mendapat tempat dalam perbahasan global, terutama bagi pekerja migran bergaji rendah yang terdedah kepada hutang dan penipuan. Walaupun kedua-dua negara mengambil langkah yang mencerminkan norma antarabangsa, penguatkuasaan tidak konsisten dan ruang untuk mengelak peraturan masih wujud.

Kajian akademik dan dasar mengenai laluan Nepal ke Malaysia menggambarkan rangkaian padat orang tengah dan subkontraktor yang menterjemahkan dasar kepada amalan. Pihak-pihak ini menghubungkan pekerja dengan majikan, mengurus dokumen, menyediakan latihan dan kadangkala menyalurkan bayaran tidak rasmi yang menjadikan pengambilan pekerja lebih mahal. Walaupun pelesenan dan had yuran dilaksanakan, kelemahan penguatkuasaan membolehkan caj tidak adil dan syarat pekerjaan yang mengelirukan berterusan. Siasatan terhadap keadaan dalam industri Malaysia, termasuk industri sarung tangan perubatan semasa pandemik, menunjukkan bagaimana tekanan kos dan pengawasan yang lemah boleh memerangkap pekerja dalam hutang serta mengehadkan keupayaan mereka untuk bertukar kerja atau melaporkan penderaan.

Peraturan antarabangsa menyediakan sebahagian daripada panduan. Malaysia telah menerima pakai Konvensyen Perkhidmatan Pekerjaan C88, manakala Nepal dan Malaysia masing-masing telah memasukkan unsur Konvensyen Agensi Pekerjaan Swasta C181 ke dalam undang-undang domestik tanpa meratifikasinya. Konvensyen ini menggalakkan pengawasan awam terhadap perkhidmatan pekerjaan, pelesenan dan pemantauan agensi swasta, serta perlindungan daripada yuran yang memindahkan kos kepada pekerja. Cabarannya ialah menterjemahkan piawaian ini kepada amalan harian merentas sempadan dan rantaian bekalan yang kompleks.

Skala migrasi menunjukkan besarnya taruhan. Malaysia menempatkan jutaan pekerja migran dari Indonesia, Bangladesh, Myanmar, Nepal dan negara lain. Pekerja Nepal mengisi jawatan di kilang, sektor perkhidmatan dan ladang, manakala kiriman wang mereka menyokong keluarga serta ekonomi negara di tanah air. Usaha membersihkan proses pengambilan pekerja bukan sekadar soal pematuhan teknikal. Usaha itu memberi kesan kepada tahap keberhutangan, keselamatan, gaji dan mobiliti mereka yang sering membuat pinjaman untuk mendapatkan pekerjaan di luar negara.

Langkah seterusnya

Kathmandu meminta penubuhan jawatankuasa kerja teknikal bersama dan rundingan peringkat tinggi dengan wakil Malaysia di Nepal. Tugas segera ialah membandingkan kerangka perundangan, mengenal pasti bahagian kriteria Malaysia yang bercanggah dengan peraturan Nepal dan merangka proses pemilihan yang boleh ditadbir kedua-dua pihak. Kementerian Buruh Nepal juga telah mengumpulkan maklum balas daripada agensi pengambilan pekerja mengenai cadangan Malaysia. Rundingan itu mungkin membantu membentuk pendirian Nepal dalam perbincangan serta mencadangkan ruang persetujuan mengenai tapisan dan semakan pematuhan.

Malaysia menetapkan pertengahan November 2025 sebagai tarikh akhir bagi agensi mengemukakan data mereka di bawah piawaian baharu. Keengganan Nepal mencalonkan syarikat mengikut format itu meletakkan tanggungjawab pada diplomasi dua hala. Kedua-dua pihak berkepentingan untuk memastikan koridor itu terus beroperasi. Malaysia bergantung pada kemasukan tenaga kerja yang stabil, manakala Nepal mahukan saluran yang boleh dijangka dan selamat, tanpa membebankan pekerja dengan hutang besar atau kelewatan panjang. Pegawai di Kathmandu berkata kebajikan dan keselamatan pekerja akan menjadi panduan dalam sebarang perbincangan mengenai peraturan baharu, di samping keperluan memastikan undang-undang Nepal dan perjanjian dua hala kekal sebagai asas keputusan.

Risiko kepada pekerja dan majikan jika rundingan berlarutan

Jika kedua-dua kerajaan tidak dapat bersetuju mengenai proses, pengambilan pekerja mungkin perlahan dan majikan Malaysia boleh berdepan kekurangan tenaga kerja dalam sektor yang bergantung pada pekerja Nepal. Kekurangan sedemikian cenderung meningkatkan daya tarikan saluran tidak rasmi yang mendedahkan pekerja kepada risiko lebih tinggi, seperti penggantian kontrak atau penahanan pasport dan gaji. Di banyak koridor, pekerja menanggung kos tambahan apabila sistem berubah tanpa peralihan yang jelas atau apabila lebih sedikit agensi mengawal akses kepada pekerjaan.

Perubahan dasar serantau menambah tekanan. Negara-negara di Teluk dan beberapa bahagian Asia mengetatkan prosedur visa pada masa yang berbeza tahun ini, sekali gus menyukarkan pergerakan pencari kerja Nepal. Malaysia juga telah melaraskan kawalan migrasinya sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Keadaan yang semakin terbatas di beberapa destinasi boleh mendorong pekerja memilih mana-mana laluan yang masih terbuka, kadangkala dengan kos lebih tinggi. Peraturan yang jelas, persaingan luas dalam kalangan perekrut beretika dan pengawasan bersama penting untuk mencegah eksploitasi dalam keadaan sedemikian.

Bagi majikan, ketidakpastian meningkatkan kos pentadbiran dan risiko kelewatan. Syarikat yang mematuhi piawaian pengambilan bertanggungjawab cenderung memilih saluran stabil yang membolehkan pengesahan dokumen, pemeriksaan perubatan dan urusan mula bekerja berjalan mengikut jadual yang boleh dijangka. Penyelesaian dua hala yang menetapkan kriteria telus dan pemantauan bersama akan membantu kedua-dua pihak merancang keperluan tenaga kerja serta mengelakkan jalan pintas ad hoc.

Bentuk kompromi yang boleh dilaksanakan

Mana-mana penyelesaian perlu berasaskan dua tunjang. Pertama, matlamat Malaysia untuk menapis agensi yang menyalahgunakan pekerja atau tidak mempunyai kapasiti mencukupi. Kedua, keperluan Nepal agar pemilihan berasaskan undang-undang domestik dan perjanjian dua hala. Antara pilihannya ialah senarai yang dipersetujui bersama, berasaskan kriteria undang-undang di Nepal, dengan langkah ketelusan dan pengesahan tambahan yang boleh diterima Malaysia. Sebagai contoh, kedua-dua kerajaan boleh bersetuju mengenai ambang prestasi minimum, semakan integriti dan piawaian pejabat, sambil membenarkan pengawal selia Nepal melesenkan dan mengaudit agensi mengikut undang-undangnya sendiri. Malaysia kemudian boleh mengiktiraf senarai agensi yang telah ditapis itu bagi tujuan pengambilan pekerja.

Pilihan lain ialah projek perintis untuk tempoh tertentu. Kedua-dua pihak boleh menguji sekumpulan kriteria yang lebih kecil, memantau hasilnya dan membuat pelarasan berdasarkan bukti. Pemeriksaan bersama, perkongsian data dan talian aduan pekerja akan mengukuhkan sistem itu. Penanda aras bebas juga boleh membantu. Sistem Integriti Pengambilan Pekerja Antarabangsa Pertubuhan Antarabangsa untuk Migrasi menggalakkan amalan pengambilan pekerja beretika serta menyediakan alat untuk penilai dan agensi. Pensijilan bebas tidak menggantikan pengawasan kerajaan, tetapi boleh melengkapi audit dua hala dan memberi jaminan tambahan kepada majikan bahawa dasar sifar yuran benar-benar dilaksanakan.

Teknologi juga boleh membantu. Portal digital yang selamat untuk merekodkan pesanan kerja, kontrak, pendedahan yuran, sijil perubatan dan persetujuan pekerja boleh mengurangkan ruang bagi caj tanpa kebenaran dan manipulasi kontrak. Papan pemuka bersama untuk kedua-dua kerajaan akan memudahkan pengesanan kejanggalan, seperti aduan berulang terhadap ejen yang sama atau corak yuran yang luar biasa tinggi. Sebarang penggunaan sistem digital memerlukan peraturan privasi dan perlindungan data yang ketat bagi menjaga maklumat peribadi pekerja.

Akhir sekali, kedua-dua pihak boleh menubuhkan kumpulan semakan tetap yang merangkumi pengawal selia dan pemerhati bebas. Pelaporan awam berkala mengenai yuran pengambilan pekerja, penyelesaian aduan dan prestasi agensi akan memastikan hasil terus diberi perhatian. Kuncinya ialah menggabungkan peraturan yang jelas, persaingan luas dalam kalangan agensi yang layak dan penguatkuasaan tegas apabila berlaku pelanggaran.

Perkara yang perlu diketahui

• Nepal telah menghantar nota diplomatik kepada Malaysia dan menyatakan negara itu tidak akan melaksanakan piawaian 10 perkara untuk memilih firma pembekal tenaga kerja.
• Kathmandu berhujah bahawa cadangan itu bercanggah dengan Akta Pekerjaan Asing Nepal dan aturan dua hala sedia ada.
• Malaysia meminta lima negara sumber, termasuk Nepal, mengesyorkan agensi yang memenuhi kriteria seperti memiliki lesen selama lima tahun dan rekod penempatan 3,000 pekerja.
• Cadangan itu juga mensyaratkan operasi di sekurang-kurangnya tiga negara, ruang pejabat yang luas dan rekod bersih tanpa kesalahan berkaitan buruh atau ekonomi.
• Nepal mahu mengadakan rundingan dua hala dan mesyuarat teknikal bersama untuk menyelaraskan tapisan dengan undang-undangnya serta matlamat kebajikan pekerja.
• Persatuan pengambilan pekerja di Nepal memberi amaran bahawa piawaian itu boleh mewujudkan pasaran yang dikuasai segelintir agensi besar.
• Reformasi terdahulu bertujuan mengurangkan yuran yang dibayar pekerja dan meningkatkan keselamatan, namun kelemahan penguatkuasaan masih membolehkan eksploitasi berlaku.
• Kelewatan mencapai kompromi boleh memperlahankan penempatan pekerja, meningkatkan kos dan menambah risiko penggunaan saluran tidak rasmi.
• Penyelesaian yang boleh dilaksanakan mungkin merangkumi senarai yang diiktiraf bersama, projek perintis, audit bersama dan penggunaan penanda aras pengambilan pekerja beretika.
• Kedua-dua kerajaan mempunyai insentif kuat untuk memastikan koridor itu terus terbuka dan selamat bagi pekerja serta majikan.