Indonesia gesa AS menggugurkan senarai kuning radiasi bagi udang ketika eksport bersijil disambung semula

Mengapa penelitian AS terhadap udang Indonesia meningkat

Indonesia menggesa Washington menggugurkan puluhan pemproses udangnya daripada senarai kuning Pentadbiran Makanan dan Ubat-Ubatan AS (FDA), yang menandakan barangan perlu menjalani pemeriksaan tambahan. Permintaan itu menyusuli kebimbangan mengenai bahan radioaktif Cesium 137 yang sempat menjejaskan jualan di pasaran makanan laut terbesar negara itu. Pada Ogos, FDA mengesan radionuklid itu dalam satu sampel udang beku yang dikaitkan dengan PT Bahari Makmur Sejati, sebuah pemproses di Cikande, Banten. Agensi itu menyekat penghantaran BMS. FDA turut meletakkan banyak kilang lain di Jawa dan Lampung dalam senarai pemantauan yang mewajibkan kawalan lebih ketat. Selepas langkah pensijilan baharu diperkenalkan, Indonesia menyambung semula eksport. Tujuh kontena berjumlah 106 tan, bernilai kira-kira 1.22 juta dolar, dihantar ke Amerika Syarikat antara 31 Oktober hingga 4 November. Pegawai kini menyasarkan lebih 200 kontena bersijil pada November, sambil berusaha meredakan kebimbangan pembeli dan memulihkan perdagangan seperti biasa.

Di bawah senarai kuning, penghantaran dari wilayah terjejas hanya boleh memasuki AS dengan sijil kerajaan yang membuktikan produk itu bebas daripada Cs 137. Agensi jaminan mutu Kementerian Hal Ehwal Kelautan dan Perikanan mengeluarkan sijil udang, manakala agensi makanan dan ubat-ubatan negara mengeluarkan sijil bagi rempah-ratus. Amerika Syarikat ialah pembeli terbesar barangan perikanan Indonesia. Dari Januari hingga September, eksport perikanan ke pasaran itu mencecah hampir 1.5 bilion dolar. Udang merupakan sumber pendapatan utama. Pengawal selia Indonesia berkata pematuhan ketat, ujian telus dan penyelarasan pantas penting untuk membina semula keyakinan pembeli serta meyakinkan FDA supaya menarik balik pemantauan dipertingkat.

Maksud senarai kuning FDA

FDA menetapkan keperluan itu melalui amaran import yang membolehkan agensi berkenaan menuntut sijil import daripada wilayah yang dikaitkan dengan risiko pencemaran. Amaran itu meliputi udang dan rempah-ratus dari Pulau Jawa serta Provinsi Lampung di Sumatera. Ia menyenaraikan dua jenis senarai. Senarai merah meliputi syarikat yang FDA mempunyai bukti telah menghantar produk tercemar Cs 137. Senarai kuning meliputi makanan dari kawasan yang pencemarannya telah dikenal pasti. Makanan dalam kedua-dua senarai hanya boleh dihantar dengan kawalan tambahan. Agensi itu menetapkan badan pensijilan di Indonesia untuk memeriksa penghantaran dan mengeluarkan dokumen yang membuktikan ketiadaan pencemaran. Bagi udang, badan pensijilan ialah Agensi Jaminan Mutu Kementerian Hal Ehwal Kelautan dan Perikanan. Bagi rempah-ratus, badan itu ialah Agensi Pengawasan Ubat dan Makanan Kebangsaan, dikenali sebagai BPOM. Butiran disiarkan dalam amaran import FDA yang boleh diakses orang awam di sini.

Senarai merah berbanding senarai kuning

• Senarai merah: FDA mempunyai bukti bahawa sebuah syarikat tertentu menghantar produk yang mengandungi Cs 137. Penghantaran ditahan tanpa pemeriksaan fizikal. Untuk dikeluarkan daripada senarai, syarikat perlu menjalani audit pensijilan oleh pihak ketiga yang diakreditasi FDA bagi membuktikan kawalan telah dilaksanakan. Selepas dikeluarkan sekalipun, penghantaran masih tertakluk pada peraturan senarai kuning sehingga risiko itu ditangani.
• Senarai kuning: terpakai kepada makanan tertentu dari Jawa dan Lampung. Setiap penghantaran mesti disertakan sijil daripada badan kerajaan Indonesia yang ditetapkan, yang mengesahkan kelompok itu bebas daripada Cs 137. Penghantaran yang tiba tanpa sijil sewajarnya boleh ditolak daripada memasuki negara.

Amaran itu mewajibkan syarikat memaklumkan FDA tentang perubahan operasi atau insiden yang boleh meningkatkan risiko pencemaran. Agensi itu boleh menolak mana-mana sijil yang dianggap tidak tepat atau tidak boleh dipercayai. Produk yang ditahan di bawah peraturan ini tidak layak diproses semula. FDA turut menerangkan tindakannya di halaman khusus mengenai cesium 137 dalam makanan import, yang boleh dibaca di sini.

Tindak balas Indonesia dan usaha pensijilan

Jakarta cuba menjadikan beban pematuhan sebagai usaha meyakinkan pembeli. Agensi mutu perikanan mengeluarkan sijil bebas Cs 137 bagi udang yang dihantar ke Amerika Syarikat. Proses itu menggunakan sijil mutu produk perikanan sedia ada dengan tambahan pengisytiharan bebas radiasi. Pejabat wilayah mengeluarkan dokumen berkenaan selepas pengeksport menyerahkan keputusan makmal sokongan. Pengawal selia nuklear negara, Bapeten, dan Badan Riset dan Inovasi Nasional, dikenali sebagai BRIN, menyokong pemeriksaan itu menggunakan pemantau portal radiasi dan analisis makmal.

Pengawal selia melaporkan bahawa kumpulan pertama tujuh kontena bersijil melepasi pemeriksaan kemasukan AS pada akhir Oktober dan awal November. Kementerian perikanan berkata ratusan lagi penghantaran dari Jawa dan Lampung sedang disiapkan untuk menyusul pada November, sementara pemproses menyelesaikan imbasan dan dokumentasi. Pegawai juga berusaha mengintegrasikan pangkalan data dengan pihak berkuasa AS supaya pemeriksa boleh mengesahkan sijil dengan pantas di sempadan.

Syarikat yang disahkan mengalami pencemaran berdepan halangan lebih ketat. PT Bahari Makmur Sejati masih dilarang beroperasi sementara melaksanakan tindakan pembetulan dan menjalani audit oleh pihak ketiga yang diterima FDA. Pengeksport rempah yang menghantar cengkih tercemar berdepan sekatan serupa. Selepas dikeluarkan daripada senarai merah, syarikat-syarikat ini masih perlu menyediakan sijil khusus bagi setiap penghantaran di bawah senarai kuning sehingga risiko itu ditangani.

Ujian baharu dan kapasiti makmal

Bagi mengekalkan pemeriksaan pada skala besar, kementerian perikanan merancang untuk mengoperasikan empat makmal ujian radionuklid menjelang akhir 2025. Kemudahan pertama di Cilangkap, Jakarta Timur, dijangka mula beroperasi lebih awal, dengan peralatan telah ditempah. Makmal tambahan dirancang di Surabaya, Jawa Timur, Makassar, Sulawesi Selatan, dan Medan, Sumatera Utara. Kementerian berkata rangkaian ujian domestik yang lebih besar akan mempercepat keputusan untuk pengeksport, mengurangkan kesesakan dan membantu memastikan pergerakan kontena tidak terhenti.

Taruhan perdagangan dan kesan terhadap pasaran

Amerika Syarikat ialah pembeli makanan laut terbesar Indonesia, diikuti China. Sehingga September, eksport perikanan ke AS mencecah hampir 1.5 bilion dolar. Udang menyumbang kira-kira satu pertiga daripada jumlah nilai eksport perikanan, dan AS ialah destinasi tunggal terbesar bagi udang dari segi nilai. Kebergantungan itu menjadikan sebarang gangguan mahal bagi pemproses dan penternak di seluruh rantaian bekalan.

Kumpulan industri berkata peralihan mendadak kepada dokumen radiasi sebelum penghantaran menyebabkan banyak syarikat terpaksa menunggu prosedur, peralatan dan giliran ujian. Pemproses di Jawa dan Lampung berdepan ketidakpastian selama berminggu-minggu sementara agensi memuktamadkan protokol dan mengintegrasikan sistem dengan pihak berkuasa AS. Kelewatan itu menyebabkan kapasiti tidak digunakan dan memaksa syarikat menyimpan produk di gudang sejuk, sekali gus meningkatkan kos serta menekan aliran tunai. Pengeksport memberi amaran bahawa pembeli boleh beralih dengan pantas kepada pembekal di India, Vietnam atau Ecuador apabila penghantaran tidak dapat diharap.

Pegawai cuba mengehadkan kesan dengan mengetepikan yuran sijil dan mengerahkan pasukan bersama untuk mengaudit kilang, mengesahkan barisan pengeluaran bersih serta mempercepat kerja makmal. Penyambungan semula penghantaran menunjukkan tunggakan mula berkurangan. Indonesia juga merancang meminta pemeriksaan di lokasi oleh FDA sebaik kawalan mutu stabil, dengan matlamat menggugurkan syarat senarai kuning dan memulihkan perdagangan seperti biasa.

Apakah Cesium 137 dan bagaimana ia boleh mencemari makanan

Cesium 137 ialah isotop radioaktif yang terhasil daripada pembelahan nuklear. Ia memasuki alam sekitar melalui ujian nuklear atmosfera dan kemalangan seperti Chernobyl serta Fukushima. Cs 137 mengeluarkan sinaran gama dan beta. Isotop itu mempunyai separuh hayat kira-kira 30 tahun, bermakna kesannya boleh kekal dalam tanah dan air selama beberapa dekad melainkan disingkirkan melalui pembersihan atau pencairan. Unsur itu berkelakuan sedemikian rupa sehingga boleh bergerak melalui ekosistem dan terkumpul dalam tumbuhan serta haiwan.

FDA menyatakan isotop itu boleh memasuki rantaian makanan apabila bahan tercemar bersentuhan dengan peralatan, air atau ramuan dalam rantaian bekalan. Risiko kepada pengguna bergantung pada jumlah radiasi yang hadir dan banyaknya makanan yang dimakan dari semasa ke semasa. Agensi itu menggunakan tahap intervensi terbitan sebanyak 1200 becquerel sekilogram bagi cesium dalam makanan sebagai ambang tindakan. Pihak berkuasa kesihatan Indonesia memberi amaran bahawa pendedahan jangka pendek boleh menyebabkan loya, cirit-birit dan sakit kepala, manakala pendedahan yang sangat tinggi boleh membawa kesan kesihatan serius termasuk kerosakan organ. Pengawal selia di kedua-dua negara berkata tiada produk yang didapati positif Cs 137 memasuki pasaran AS.

Siasatan: kilang, besi buruk dan kerja pembersihan

Pencemaran yang mencetuskan amaran itu dikaitkan dengan sebuah kawasan perindustrian di Cikande, berhampiran Serang di Banten, tempat BMS memproses udang. Pengawal selia nuklear Indonesia dan pasukan petugas khas memeriksa kemudahan, mengambil sampel tanah dan permukaan, serta memulakan kerja penyahcemaran apabila diperlukan. Kerajaan mengetatkan kawalan terhadap aliran besi buruk sambil menjejaki sumber radionuklid itu dan memeriksa sama ada bahan tercemar memasuki mana-mana barisan pengeluaran.

Penyiasat menegaskan bahawa Indonesia tidak mempunyai senjata nuklear atau loji tenaga nuklear. Teori yang sedang disiasat ialah bahan input industri tercemar, mungkin logam, memasuki peralatan atau barisan pembungkusan dan meninggalkan sisa di lokasi tertentu. Pasukan memperluas pensampelan alam sekitar untuk memetakan mana-mana titik panas yang masih ada dan mengesahkan kawasan pengeluaran makanan bersih. Kilang yang menunjukkan sebarang pencemaran mesti menyelesaikan kerja pembersihan dan lulus pengesahan sebelum menyambung semula eksport ke Amerika Syarikat.

Bolehkah Indonesia keluar daripada senarai kuning

Untuk dikeluarkan daripada senarai kuning, Indonesia perlu melakukan lebih daripada menghantar beberapa kelompok yang bersih. FDA akan menunggu sehingga risiko pencemaran ditangani dan kawalan boleh dipercayai. Ini memerlukan proses yang stabil di kilang, sistem pensijilan yang kukuh, pemantauan berwibawa oleh pihak berkuasa Indonesia dan dokumentasi yang tepat. Amaran import itu membolehkan agensi menolak sijil yang dianggap tidak lengkap atau tidak boleh dipercayai, maka mutu penyimpanan rekod sama pentingnya dengan keputusan ujian.

Jakarta cuba memenuhi penanda aras itu melalui pangkalan data bersepadu, imbasan berkala di pelabuhan, rekod audit yang jelas dan kapasiti makmal baharu. Setelah langkah-langkah itu dilaksanakan dan disahkan, Indonesia merancang menjemput pemeriksa AS untuk menjalankan pemeriksaan di lokasi. Jika agensi itu menerima langkah perlindungan berkenaan, penghantaran dari Jawa dan Lampung boleh kembali seperti biasa tanpa sijil sebelum penghantaran. Buat masa ini, Indonesia menggunakan usaha pensijilan untuk memastikan penghantaran udang ke pasaran terbesarnya berterusan, sambil mendesak supaya status senarai kuning ditamatkan lebih awal.

Perkara Utama

• FDA mengesan Cesium 137 dalam sampel udang pada Ogos yang dikaitkan dengan sebuah kilang di Banten, kemudian menyekat udang syarikat itu dan mewajibkan pensijilan bagi penghantaran dari Jawa dan Lampung mulai 31 Oktober.
• Kira-kira 41 unit pemprosesan udang di Jawa dan Lampung dimasukkan dalam senarai kuning, yang mewajibkan sijil kerajaan bagi setiap penghantaran. PT Bahari Makmur Sejati dan seorang pengeksport cengkih dimasukkan dalam senarai merah.
• Indonesia menyambung semula eksport selepas langkah pensijilan dilaksanakan. Tujuh kontena berjumlah 106 tan dan bernilai 1.22 juta dolar berlepas antara 31 Oktober hingga 4 November, dengan sasaran lebih 200 kontena pada November.
• Agensi jaminan mutu perikanan KKP ialah badan pensijilan udang yang ditetapkan, manakala BPOM mengendalikan rempah-ratus. Sijil diberikan secara percuma, namun pengeksport mungkin perlu membayar ujian makmal.
• Indonesia merancang membina empat makmal ujian radionuklid menjelang akhir 2025 untuk memperkukuh kapasiti.
• Pengawal selia berkata tiada produk yang didapati positif memasuki pasaran AS.
• AS ialah pasaran perikanan terbesar Indonesia dan udang merupakan eksport utama, dengan jualan perikanan ke AS hampir 1.5 bilion dolar sehingga September.
• Jakarta berusaha untuk dikeluarkan daripada senarai kuning selepas kawalan dilaksanakan dan pemeriksa AS mengesahkannya di lokasi.