Mahkamah Tinggi Singapura Benarkan Kes 1MDB AS$2.7 Bilion Terhadap Standard Chartered Diteruskan

Keputusan mahkamah Singapura

Mahkamah Tinggi Singapura menolak permohonan Standard Chartered Bank untuk membatalkan tuntutan sivil bagi mendapatkan ganti rugi AS$2.7 bilion yang dikaitkan dengan skandal 1MDB. Keputusan itu membuka jalan untuk kes tersebut dibicarakan di Singapura, satu keputusan yang disambut baik oleh pelikuidasi yang berusaha mendapatkan semula dana yang menurut mereka dicuri daripada dana negara Malaysia sedekad lalu. Bank itu berkata ia akan merayu.

Keputusan mahkamah itu tidak menentukan liabiliti. Permohonan untuk membatalkan kes ialah langkah awal apabila defendan meminta hakim menamatkan kes lebih awal jika tuntutan itu jelas tidak berasas atau tidak mengemukakan kausa tindakan yang munasabah. Dengan membenarkan saman itu diteruskan, mahkamah memberi isyarat bahawa dakwaan tersebut perlu diuji berdasarkan bukti. Pihak-pihak kini beralih kepada proses pendedahan dokumen dan, melainkan rayuan berjaya, perbicaraan penuh.

Siapa yang menyaman dan dakwaan mereka

Kes ini dibawa oleh pelikuidasi yang bertindak bagi tiga entiti Kepulauan Virgin Britain yang dikaitkan dalam siasatan terdahulu dengan ahli kewangan Low Taek Jho (Jho Low) dan sekutunya Eric Tan: Alsen Chance Holdings, Blackstone Asia Real Estate Partners dan Brightstone Jewellery. Syarikat-syarikat itu, yang kini dalam proses pembubaran, mendakwa mengalami kerugian melebihi AS$2.7 bilion antara 2009 hingga 2013.

Tuntutan itu mendakwa Standard Chartered membenarkan lebih 100 pindahan antara akaun dalam bank yang menyamarkan asal usul dan destinasi wang curi, mengabaikan tanda amaran yang jelas, serta gagal melaksanakan peraturan antipengubahan wang haram dan usaha wajar pelanggan Singapura. Pelikuidasi turut menyebut kerugian kira-kira S$20 juta dana awam yang disalurkan melalui akaun-akaun tersebut.

Antara aliran wang yang diketengahkan ialah pindahan daripada Blackstone Asia ke akaun peribadi perdana menteri ketika itu, Najib Razak, berjumlah kira-kira AS$150 juta, serta pembayaran daripada akaun milik Alsen Chance, Blackstone Asia dan Brightstone kepada penjual barangan mewah. Pelikuidasi berkata pembelian untuk isteri Najib, Rosmah Mansor, melebihi AS$135 juta, termasuk aliran AS$77 juta kepada penjual barang kemas, jam tangan dan beg. Angka-angka ini menjejaki beberapa corak perbelanjaan paling diketahui yang dikaitkan dengan dakwaan penyelewengan wang 1MDB.

Pelikuidasi, termasuk Angela Barkhouse dan Toni Shukla daripada Kroll, memfailkan saman itu di Singapura pada Jun 2025. Mereka berhujah bahawa pengendalian akaun dan pindahan oleh bank itu tidak memenuhi jangkaan peraturan dalam menapis pelanggan berisiko tinggi dan individu yang terdedah kepada politik, yang lazimnya disebut sebagai PEP.

Respons Standard Chartered

Standard Chartered menolak dakwaan itu. Bank tersebut berkata tuntutan itu tidak berasas, dikemukakan oleh syarikat cangkerang yang turut menyelewengkan dana, dan bank telah melaporkan aktiviti akaun-akaun tersebut kepada pihak berkuasa sebelum menutupnya pada awal 2013. Bank itu berkata ia melabur dalam kawalan untuk mengesan dan mencegah jenayah kewangan dan akan merayu keputusan Mahkamah Tinggi.

Pada 2016, bank pusat Singapura, Monetary Authority of Singapore (MAS), mendenda unit tempatan bank itu sebanyak S$5.2 juta atas pelanggaran berkaitan aliran wang 1MDB. MAS mengenakan penalti terhadap beberapa institusi lain berhubung skandal yang sama dan menutup dua bank swasta kerana kelemahan serius. Tindakan penguatkuasaan meluas dan penambahbaikan pematuhan menyusul di seluruh sektor.

Rayuan itu akan berjalan serentak dengan langkah pengurusan kes melainkan mahkamah rayuan menggantung prosiding. Bank itu menyatakan ia akan terus mempertahankan dirinya dengan tegas.

Mengapa kes ini penting bagi usaha Malaysia mendapatkan semula aset

Malaysia telah bertahun-tahun berusaha menjejaki dan mendapatkan semula wang yang didakwa diselewengkan daripada 1Malaysia Development Berhad (1MDB). Pihak berkuasa berkata kira-kira AS$4.5 bilion telah disalurkan keluar antara 2009 hingga 2014. Menjelang Februari 2024, pegawai Malaysia melaporkan pemulihan kira-kira 29 bilion ringgit, bersamaan kira-kira AS$7.01 bilion, melalui penyelesaian, penjualan aset dan rampasan di pelbagai bidang kuasa.

Tindakan undang-undang terhadap bank merupakan salah satu cara mendapatkan semula jumlah tambahan apabila pihak menuntut berhujah bahawa institusi kewangan membolehkan aliran wang mencurigakan atau gagal bertindak terhadap tanda amaran. Keputusan Mahkamah Tinggi itu tidak membuktikan dakwaan tersebut. Sebaliknya, ia membuka ruang untuk dakwaan itu diuji di Singapura, yang menjadi pusat kepada jejak asal wang berkenaan.

Keputusan itu juga hadir bersama satu keputusan Mahkamah Tinggi berasingan yang dikeluarkan lebih awal, yang mengehadkan pelikuidasi asing daripada mengemukakan tuntutan pembatalan tertentu bagi urus niaga yang berlaku sebelum 2018. Saman semasa ini berbeza. Ia dibawa oleh pelikuidasi syarikat yang akaunnya terlibat, bukannya pelikuidasi asing yang mahu membatalkan urus niaga lama di bawah peraturan insolvensi rentas sempadan. Perbezaan itu membantu menjelaskan mengapa tindakan ini boleh diteruskan ke peringkat seterusnya.

Skandal 1MDB: latar belakang ringkas

1MDB ditubuhkan pada 2009 sebagai dana pelaburan yang disokong kerajaan. Penyiasat di Amerika Syarikat dan negara-negara lain kemudian menggambarkan penyelewengan wang berskala besar yang melalui rangkaian syarikat cangkerang dan akaun bank di beberapa pusat kewangan. Pendakwa raya dan pengawal selia di sekurang-kurangnya enam negara membuka kes yang mengaitkan pegawai kanan dan anggota industri kewangan.

Najib Razak, yang mempengerusikan lembaga penasihat 1MDB ketika menjadi perdana menteri, sedang menjalani hukuman penjara selepas mahkamah tertinggi Malaysia mengekalkan sabitan dalam kes berkaitan SRC International, bekas unit 1MDB. Tempoh hukumannya selama 12 tahun dikurangkan kepada enam tahun oleh Lembaga Pengampunan. Najib secara konsisten menafikan sebarang salah laku. Bukti yang dikemukakan dalam pelbagai kes dan pemfailan mengaitkan pindahan wang berjumlah besar ke akaun peribadinya sepanjang tempoh 1MDB.

Ahli kewangan Jho Low, yang dituduh merancang skim itu, masih menjadi buruan. Skandal itu membawa kesan besar terhadap bank-bank global. Pihak berkuasa menutup BSI Bank di Singapura dan mengarahkan Falcon Private Bank keluar dari pasaran selepas kegagalan pematuhan yang serius. Goldman Sachs mencapai penyelesaian AS$3.9 bilion dengan Malaysia pada 2020, manakala bekas eksekutifnya Tim Leissner dan Roger Ng disabitkan dalam kes berkaitan urus niaga bon 1MDB.

Perkembangan seterusnya bagi kes di Singapura

Standard Chartered merancang untuk mencabar keputusan itu di mahkamah rayuan. Rayuan di Singapura lazimnya tertumpu pada persoalan undang-undang, misalnya sama ada tuntutan itu mengemukakan kausa tindakan yang diiktiraf, sama ada pliding disalahgunakan atau sama ada peraturan had masa menghalang saman tersebut. Jika bank itu menang, tuntutan itu boleh dikecilkan skopnya atau dibatalkan. Jika rayuan gagal, kes akan diteruskan ke peringkat penzahiran dokumen dan perbicaraan.

Proses penzahiran dokumen berkemungkinan meneliti fail akaun bank, amaran dalaman, rekod e-mel, laporan urus niaga mencurigakan dan rekod keputusan berkaitan pembukaan, pemantauan serta penutupan akaun. Pihak menuntut akan berusaha menunjukkan bahawa bank melanggar kewajipan kawal selia atau undang-undang am, atau dengan sengaja membantu salah laku. Bank itu akan berhujah balas bahawa ia telah memfailkan laporan, bertindak tepat pada masanya dan tidak bertanggungjawab atas kerugian yang dituntut.

Kes sivil sebesar ini sering mengambil masa berbulan-bulan. Penyelesaian boleh dicapai pada bila-bila masa. Jika mahkamah akhirnya mendapati wujud liabiliti, ganti rugi mungkin sepadan dengan kerugian yang didakwa, berserta faedah dan kemungkinan kos. Sebarang penghakiman tertakluk kepada rayuan. Penanggung insurans kadangkala menanggung sebahagian kerugian yang dikaitkan dengan kegagalan operasi, namun perlindungan bergantung pada terma polisi dan dapatan berhubung niat atau pengetahuan.

Jangkaan terhadap pengendalian aliran wang mencurigakan oleh bank

Bank di Singapura mesti memahami identiti pelanggan, jenis perniagaan mereka dan risiko yang dibawa. Ini dikenali sebagai kenali pelanggan anda dan usaha wajar pelanggan. Pelanggan berisiko lebih tinggi, seperti individu yang terdedah kepada politik, memerlukan pemeriksaan yang dipertingkat dan pemantauan berterusan. Matlamatnya adalah untuk mencegah akaun bank digunakan bagi pengubahan wang haram atau pembiayaan keganasan.

Sistem pemantauan urus niaga mencari corak tertentu. Tanda amaran boleh merangkumi pindahan berjumlah besar dan bulat, aktiviti wang masuk dan keluar dengan pantas, penggunaan berbilang akaun yang mempunyai sedikit tujuan perniagaan sebenar, pembayaran kepada penjual barangan mewah yang tidak sepadan dengan profil pemegang akaun yang dinyatakan, serta pindahan antara akaun dalam bank secara meluas yang kelihatan dirancang untuk mengaburkan jejak dana. Apabila amaran tercetus, bank dijangka menyiasat, memfailkan laporan urus niaga mencurigakan kepada pihak berkuasa jika perlu, dan dalam sesetengah kes membekukan atau menutup akaun.

Program pematuhan bergantung pada latihan, ujian bebas dan saluran eskalasi yang jelas. Kes-kes 1MDB mendorong penambahbaikan dalam tapisan syarikat cangkerang dan pemeriksaan pemilik benefisial. MAS Singapura telah mengeluarkan notis dan garis panduan terperinci, seperti Notis MAS 626 untuk bank, yang menetapkan keperluan ini. Institusi juga dijangka bekerjasama dengan permintaan rentas sempadan daripada agensi penguatkuasaan undang-undang.

Peranan Singapura dan gambaran serantau

Sebagai hab kewangan utama, Singapura menjadi titik transit bagi sebahagian pergerakan wang 1MDB. Sebagai tindak balas, pendakwa raya, polis dan MAS melaksanakan rampasan aset serta tindakan pentadbiran, manakala mahkamah mengendalikan kes sivil dan jenayah yang berkaitan dengan skandal itu. Kerjasama dengan Malaysia, Amerika Syarikat, Switzerland dan bidang kuasa lain menjadi ciri berterusan usaha mendapatkan semula aset.

Kes baharu terhadap Standard Chartered mengekalkan kedudukan Singapura sebagai pusat penting untuk menguji tanggungjawab bank yang mengendalikan akaun berkaitan entiti 1MDB. Pengendalian rayuan dan pengurusan bukti akan diperhatikan dengan teliti oleh pegawai pematuhan dan pasukan undang-undang di seluruh industri.

Perkara utama

• Mahkamah Tinggi Singapura menolak usaha Standard Chartered untuk membatalkan tuntutan AS$2.7 bilion berkaitan 1MDB, sekali gus membenarkan saman itu diteruskan.
• Pelikuidasi Alsen Chance, Blackstone Asia Real Estate Partners dan Brightstone Jewellery mendakwa bank itu membenarkan lebih 100 pindahan antara akaun dalam bank antara 2009 hingga 2013 dan mengabaikan tanda amaran.
• Tuntutan itu menyebut pindahan kira-kira AS$150 juta ke akaun peribadi Najib Razak dan perbelanjaan barangan mewah untuk Rosmah Mansor yang melebihi AS$135 juta.
• Standard Chartered menafikan liabiliti, berkata ia melaporkan aktiviti tersebut dan menutup akaun berkenaan menjelang awal 2013, serta merancang untuk merayu.
• Malaysia melaporkan pemulihan kira-kira 29 bilion ringgit dalam aset berkaitan 1MDB sejak 2019, dengan tindakan dijalankan di beberapa negara.
• MAS Singapura mendenda Standard Chartered S$5.2 juta pada 2016 atas pelanggaran berkaitan 1MDB, manakala bank-bank lain membayar penalti atau keluar dari pasaran.
• Keputusan mahkamah itu bersifat prosedur, bukannya dapatan tentang merit kes, dan kes akan bergerak ke peringkat penzahiran dokumen melainkan rayuan berjaya.