EU Mengetatkan Peraturan terhadap Bidaan China bagi Pelabuhan dan Kereta Api

Peralihan baharu ke arah pertahanan infrastruktur Eropah

Kerajaan-kerajaan Eropah sedang merombak peraturan tentang pihak yang boleh membina, memiliki dan mengendalikan infrastruktur kritikal. Pelabuhan, landasan kereta api, grid kuasa, rangkaian telekomunikasi, pusat data serta perisian yang mengendalikannya kini dianggap sebagai aset strategik. Keputusan terbaharu mahkamah EU mengukuhkan bahawa pembekal dari negara yang tidak mempunyai perjanjian perdagangan bebas dengan EU tidak menikmati hak akses yang sama seperti pembida Eropah. Sweden bergerak dahulu dengan rancangan untuk memberikan kuasa kepada pihak berkuasa tempatan dan serantau bagi menyekat bidaan daripada pembekal yang mempunyai kaitan dengan negara bermusuhan apabila keselamatan negara menjadi taruhan. Cadangan itu dijadual berkuat kuasa pada 2027 dan pegawai berkata China menjadi kebimbangan utama.

Negara lain juga sedang mengubah pendirian. Poland sedang membahaskan draf undang-undang yang akan mengetatkan kawalan terhadap pihak yang boleh memiliki dan mengendalikan kemudahan di pelabuhannya. Austria mencetuskan perdebatan lebih meluas selepas kereta api buatan China mula beroperasi, dengan penggubal undang-undang dan pengawal selia menggesa peraturan perolehan serta keselamatan digital yang lebih kukuh. Pada peringkat EU, instrumen dan pakej baharu sedang diperkenalkan untuk memperketat penelitian, mengurus risiko dan menyelaraskan amalan antara negara anggota. Perubahan itu mencerminkan peralihan ke arah keselamatan ekonomi, didorong oleh pengajaran daripada perang Rusia di Ukraine dan kesedaran bahawa rantaian bekalan serta infrastruktur boleh digunakan sebagai alat tekanan.

Perkembangan ini bukan larangan menyeluruh terhadap syarikat China, mahupun usaha tergesa-gesa untuk memutuskan perdagangan. Pendekatan EU adalah mengurangkan risiko. Ia menggabungkan akses pasaran yang lebih terpilih dengan pemeriksaan keselamatan negara yang lebih ketat serta timbal balik dalam tender awam. Pendirian itu kini mempengaruhi keputusan perolehan bagi pelabuhan, landasan kereta api dan rangkaian strategik lain, yang mana kawalan dan akses data sama pentingnya dengan harga dan kelajuan.

Mengapa pelabuhan dan landasan kereta api menjadi isu keselamatan

Pelabuhan dan landasan kereta api membawa lebih daripada kargo. Kedua-duanya membawa data yang mendedahkan aliran perdagangan, susunan rantaian bekalan serta kegiatan perkhidmatan ketenteraan dan kecemasan. Terminal moden beroperasi menggunakan teknologi operasi, sensor dan perisian yang saling berhubung serta boleh diakses dari jauh. Hubungan pemilikan dan vendor boleh memberikan entiti asing maklumat tentang pergerakan dan sistem yang ingin dilindungi oleh kerajaan. Risiko dianggap lebih tinggi apabila pembekal dimiliki negara atau produknya berasal daripada pesaing strategik.

Daripada kren dan data kepada tenaga dan logistik

Kren automatik, platform penjadualan dan kembar digital kini lazim digunakan di pelabuhan. Penyelenggaraan jarak jauh dan kemas kini perisian juga menjadi amalan biasa. Jika pembekal boleh mengakses sistem itu, mereka mungkin mengetahui siapa menghantar apa dan bila, cara pelan luar jangka berfungsi, malah cara untuk mengganggu operasi. Landasan kereta api berdepan isu serupa. Kereta api, sistem isyarat, tiket dan platform penyelenggaraan semakin saling berhubung. Vendor yang menyelenggara sistem itu sering memegang kuncinya.

Syarikat milik negara dan pengaruh

Kawalan paling penting apabila pembekal dimiliki negara atau perlu mematuhi arahan strategik kerajaan negara asalnya. Pegawai Eropah bimbang kontrak infrastruktur boleh menjadi sumber pengaruh politik, khususnya apabila disertai pembiayaan. Kebimbangan itu bukan terhad kepada pengintipan. Ia merangkumi akses data yang boleh membantu tekanan ekonomi bersasar, kesesakan rantaian bekalan yang memberikan pengaruh semasa krisis, atau kebergantungan jangka panjang yang mengehadkan pilihan dasar. Inilah risiko yang kini dipertimbangkan ibu negara EU dalam keputusan tender.

Sweden bergerak dahulu dengan kuasa pengecualian yang luas

Sweden bercadang memberikan asas yang jelas kepada pihak berkuasa tempatan untuk mempertimbangkan kewarganegaraan dan struktur pemilikan pembida bagi projek kritikal. Jika pembekal mempunyai kaitan dengan negara bermusuhan, pihak berkuasa boleh mengecualikannya apabila terdapat kebimbangan keselamatan yang munasabah. Kerajaan menyifatkannya sebagai cara praktikal untuk melindungi pelabuhan, landasan kereta api, sistem IT, rangkaian tenaga dan perkhidmatan penting lain tanpa menutup pasaran kepada rakan yang dipercayai.

Pegawai berkata usaha perundangan itu dipercepat susulan keputusan mahkamah yang menjelaskan hak pembekal dari negara ketiga dalam tender awam. Pendakwa dan penyiasat negara itu juga menggesa instrumen yang lebih kukuh bagi menghalang pembekal berisiko tinggi daripada memperoleh kontrak sensitif. Peraturan Sweden dijadual berkuat kuasa pada 2027, sekali gus memberikan agensi masa untuk mengemas kini proses perolehan, penilaian keselamatan dan kaedah tapisan vendor. Syarikat masih boleh mencabar keputusan, tetapi kriteria keselamatan akan lebih jelas dan lebih menentukan dalam perolehan yang menjejaskan daya tahan negara.

Poland membahaskan kawalan lebih ketat terhadap pelabuhan

Pemimpin Poland menyuarakan kebimbangan tentang pihak yang memiliki dan mengendalikan kemudahan di pelabuhan negara itu, yang penting bagi eksport bijirin, import tenaga dan logistik pertahanan. Rang undang-undang yang dicadangkan bertujuan mengetatkan kawalan terhadap pemilikan dan konsesi operasi di terminal strategik. Model semasa bergantung pada pihak berkuasa pelabuhan milik negara yang memajakkan tanah kepada pengendali terminal swasta. Penggubal dasar berhujah bahawa model itu mungkin perlu disemak agar negara kekal mempunyai pengaruh dalam sektor penting bagi ekonomi dan keselamatan.

Kelulusan rang undang-undang itu belum pasti. Politik gabungan Poland dan kepekaan terhadap pelaburan asing boleh melambatkan proses tersebut. Perdebatan ini melangkaui mana-mana pembida tertentu. Poland ialah hab utama bagi aliran kereta api China-Eropah di lintasan sempadan seperti Malaszewicze, namun pelaburan China dalam pengangkutan Poland masih sederhana. Warsaw sejak sekian lama mengimbangi kepentingan komersial dengan sikap berhati-hati, dipengaruhi hubungan rapat dengan Amerika Syarikat serta kebimbangan bahawa sesetengah projek infrastruktur hanya berfungsi sebagai sambungan kepada laluan eksport China. Pelabuhan Gdansk sedang berkembang menjadi pintu masuk utama perdagangan Asia-Eropah, dan penggubal undang-undang mahu memastikan pertumbuhan itu tidak menghakis kawalan terhadap aset kritikal.

Kereta api Austria dan perdebatan perolehan

Kemasukan kereta api penumpang buatan China ke dalam perkhidmatan di Austria mencetuskan perdebatan tentang keseimbangan antara kos, inovasi dan keselamatan. Peristiwa itu menonjolkan dua isu berulang di Eropah. Pertama, akses kepada kod sumber, diagnostik jarak jauh dan data boleh menimbulkan pertimbangan keselamatan dalam sistem pengangkutan. Kedua, syarikat Eropah berhujah bahawa sokongan negara asing memesongkan persaingan dan timbal balik tidak wujud apabila pembida Eropah berdepan halangan di China.

Penggubal dasar dan kumpulan industri kini mendesak peraturan keselamatan digital yang lebih ketat, ketelusan vendor yang lebih tinggi dan asas yang lebih jelas untuk mengecualikan pembekal apabila keselamatan negara terancam. Matlamatnya bukan untuk menutup pintu kepada persaingan. Sebaliknya, persaingan perlu dipastikan tidak mengorbankan daya tahan, perlindungan data dan akses adil bagi syarikat Eropah di luar negara.

Instrumen peringkat EU semakin kukuh

Keputusan terbaharu mahkamah EU telah membentuk persekitaran perundangan bagi perolehan awam. Keputusan itu mengesahkan bahawa syarikat dari negara yang tidak mempunyai perjanjian perdagangan bebas dengan EU tidak boleh menuntut layanan yang sama seperti pembida dari EU atau negara yang mempunyai perjanjian. Pihak berkuasa kontrak mempunyai budi bicara luas untuk mengecualikan pembekal sedemikian apabila berasas, khususnya dalam sektor sensitif. Keputusan itu mendorong ibu negara memasukkan penilaian keselamatan negara secara langsung dalam reka bentuk tender dan pemilihan vendor.

Brussels sudah mempunyai beberapa instrumen. Instrumen Perolehan Antarabangsa membolehkan Suruhanjaya mengehadkan akses kepada tender awam EU bagi syarikat dari negara yang menutup pasaran mereka kepada pembida Eropah. Peraturan Subsidi Asing membolehkan Suruhanjaya menyiasat dan, jika perlu, membetulkan herotan dalam tender awam yang berpunca daripada subsidi yang diberikan kerajaan bukan EU. Rangka kerja saringan pelaburan EU menyelaraskan semakan nasional terhadap pelaburan langsung asing dalam aset kritikal. Banyak negara anggota telah memperkukuh peraturan saringan masing-masing dan memperluas sektor yang diliputi.

EU juga memberikan tumpuan khusus kepada infrastruktur yang penting bagi pertahanan dan tindak balas krisis. Pakej mobiliti ketenteraan menggesa pemeriksaan lebih ketat terhadap pemilikan dan kawalan jalan raya, landasan kereta api, jambatan, terowong, pelabuhan dan lapangan terbang yang diperlukan untuk menggerakkan tentera serta peralatan. Strategi pelabuhan yang bakal diumumkan dijangka menangani pemilikan, akses jarak jauh kepada sistem operasi dan piawaian keselamatan minimum di seluruh terminal. Perubahan ini selaras dengan strategi keselamatan ekonomi Eropah, yang dirangka untuk menyasarkan set risiko kritikal yang terhad sambil memastikan perdagangan terus terbuka.

Presiden Suruhanjaya Eropah Ursula von der Leyen merumuskan pendekatan itu dalam ucapan pada 2023 yang menetapkan keseimbangan antara keterbukaan dengan sikap berhati-hati.

Kita perlu mengurangkan risiko, bukan memutuskan hubungan.

Mesejnya ialah Eropah akan terus berdagang dengan China dan mengalu-alukan pelaburan dalam banyak sektor. Bezanya, infrastruktur kritikal, teknologi sensitif dan rantaian bekalan strategik kini akan dinilai dari sudut keselamatan, dengan kawalan lebih ketat terhadap pihak yang boleh menyertainya.

Konteks Jalur dan Jalan serta tindak balas strategik Eropah

Inisiatif Jalur dan Jalan China telah mengubah landskap pelaburan infrastruktur di seluruh Eurasia sejak 2013. Inisiatif itu bertujuan menghubungkan kilang, pelabuhan dan pasaran melalui landasan kereta api, lebuh raya, saluran paip dan laluan perkapalan. Di Eropah, dua projek menjadi tumpuan utama perdebatan. Pegangan majoriti China Ocean Shipping Company di pelabuhan Piraeus, Greece, menjadikannya antara terminal tersibuk di Mediterranean. Laluan kereta api Budapest-Belgrade yang disokong pembiayaan China bertujuan mewujudkan laluan lebih pantas antara Eropah Tengah dengan Piraeus. Penggubal dasar Eropah sering menyebut kedua-duanya sebagai contoh bagaimana hubungan infrastruktur boleh memperluas jangkauan komersial dan pengaruh politik serentak.

Kereta api menjadi pilihan pertengahan yang paling pesat berkembang antara laut dengan udara bagi perdagangan China-Eropah. Walaupun berkembang, pengangkutan kereta api masih membawa bahagian kecil daripada jumlah keseluruhan mengikut volum. Pengangkutan laut kekal dominan bagi barangan pukal bernilai rendah, manakala udara digunakan untuk kargo bernilai tertinggi. Kajian menunjukkan subsidi besar China menyokong peluasan laluan kereta api, ketidakseimbangan perdagangan yang berterusan serta kesesakan di lintasan sempadan dalam rangkaian lama Eropah. Gabungan faktor itu menjadikan kereta api penting, tetapi masih khusus, dalam gambaran besar perdagangan China-Eropah.

Geopolitik telah mengubah laluan perdagangan. Koridor tengah yang melalui Kazakhstan, merentasi Laut Kaspia, melalui Caucasus dan memasuki EU menerusi Türkiye semakin menonjol. Laluan ini kini menerima pelaburan dan perhatian baharu apabila pengirim mencari pilihan lain dan kerajaan cuba mempelbagaikan laluan agar tidak bergantung pada Rusia. Peranan Kazakhstan sebagai hab transit semakin berkembang, dengan rancangan menambah lintasan sempadan, kapasiti landasan kereta api dan hab kontena di Aktau untuk melancarkan aliran perdagangan.

Tindak balas EU adalah menyediakan pilihan alternatif yang boleh dipercayai dan piawaian lebih tinggi. Global Gateway, pelan infrastruktur EU, bertujuan menggabungkan dana awam dengan modal swasta bagi projek yang dipercayai serta mempunyai perlindungan alam sekitar dan sosial. Koridor Lobito yang menghubungkan Angola, Republik Demokratik Congo dan Zambia dengan Lautan Atlantik ialah contoh usaha EU dan rakan-rakannya menyokong pelaburan kereta api serta pelabuhan yang membangunkan rantaian nilai tempatan, bukan sekadar mengeluarkan bahan mentah. Gagasannya adalah untuk bersaing melalui mutu, ketelusan dan manfaat jangka panjang tanpa mewujudkan hutang tidak mampan atau kebergantungan pada satu vendor.

Timbang tara ekonomi bagi Eropah dan industri

Penelitian lebih ketat membawa kesan timbal balik. Mengecualikan pembekal tertentu daripada projek kritikal boleh meningkatkan kos dalam jangka pendek atau mengurangkan pilihan dalam tender. Peralihan daripada vendor sedia ada mengambil masa dan wang, khususnya apabila alat ganti, sokongan perisian dan latihan terikat pada kontrak semasa. Penggubal dasar berhujah bahawa kos gangguan atau kehilangan kawalan lebih tinggi dan peralihan terukur kepada pembekal yang dipercayai akan meningkatkan daya tahan serta mempercepat pemulihan ketika krisis.

Perkara yang patut dijangka oleh pegawai perolehan dan pelabur

Jangkakan lebih banyak klausa keselamatan negara dalam tender pelabuhan, landasan kereta api, telekomunikasi dan tenaga. Akses data, penyelenggaraan jarak jauh dan ketelusan rantaian bekalan akan diteliti dengan lebih dekat. Pihak berkuasa akan menilai pemilikan benefisial, kawalan lembaga pengarah dan hubungan dengan program negara asing. Alasan pengecualian berkaitan keselamatan ekonomi akan lebih kerap digunakan, selain usaha menyusun kontrak supaya sistem teras kekal di bawah bidang kuasa dan tadbir urus EU.

Persediaan syarikat

Syarikat boleh membangunkan program pematuhan untuk menjejaki pemilikan dan pendedahan kepada subsidi di seluruh rantaian bekalan mereka. Mereka boleh mengasingkan data sensitif, memastikan kawalan akses tidak bergantung pada sokongan asing dan merancang pilihan lain sekiranya pembekal dikenakan sekatan. Pembida perlu bersedia membuktikan adanya timbal balik. Pihak berkuasa akan bertanya sama ada firma Eropah boleh memenangi kontrak setanding dalam pasaran negara asal pembida. Menyediakan hujah itu lebih awal boleh mempercepat semakan dan mengurangkan ketidaktentuan.

Perkara yang perlu diperhatikan seterusnya

Kuasa pengecualian Sweden akan dimuktamadkan dan dilaksanakan secara berperingkat pada 2027. Undang-undang pelabuhan Poland akan menguji sejauh mana negara anggota mahu menegaskan kawalan terhadap aset strategik sambil terus terbuka kepada pelaburan. Strategi pelabuhan Suruhanjaya akan menetapkan asas bagi pemantauan pemilikan, perlindungan data dan akses jarak jauh di terminal. Instrumen Perolehan Antarabangsa dan Peraturan Subsidi Asing dijangka lebih kerap digunakan dalam tender kereta api, pelabuhan dan tenaga.

Koridor kereta api akan terus dipelbagaikan. Koridor tengah melalui Asia Tengah dan Caucasus sedang menerima tambahan kapasiti. Laluan laut akan kekal sebagai tunjang perdagangan, namun hubungan kereta api dan jalan raya yang memintas titik sempit tunggal akan mendapat sokongan dasar. Dalam menghadapi semua perubahan ini, EU akan cuba mengekalkan keseimbangannya. Perdagangan dengan China akan diteruskan, sementara perlindungan di sekitar infrastruktur kritikal akan diperkukuh dan penguatkuasaan dilakukan dengan lebih kerap.

Perkara Utama

• Sweden merancang kuasa baharu mulai 2027 untuk mengecualikan pembekal yang mempunyai kaitan dengan negara bermusuhan daripada tender infrastruktur sensitif.
• Keputusan mahkamah EU mengukuhkan bahawa pembekal dari negara tanpa perjanjian perdagangan bebas dengan EU tidak mempunyai hak perolehan awam yang sama seperti pembida EU.
• Poland sedang membahaskan kawalan lebih ketat terhadap pemilikan dan operasi pelabuhan, namun tentangan politik mungkin melambatkan rang undang-undang itu.
• Penggunaan kereta api buatan China di Austria mencetuskan gesaan supaya perolehan dan keselamatan digital diperketat dalam pembelian kereta api yang disokong negara.
• Instrumen peringkat EU merangkumi Instrumen Perolehan Antarabangsa, Peraturan Subsidi Asing dan penyelarasan saringan pelaburan.
• Pakej mobiliti ketenteraan dan strategi pelabuhan EU yang bakal diumumkan memberikan tumpuan kepada pemilikan, kawalan dan akses data dalam infrastruktur strategik.
• Penglibatan China di Piraeus dan dalam laluan kereta api Budapest-Belgrade mempengaruhi perbahasan EU tentang keselamatan dan pengaruh.
• Perdagangan kereta api China-Eropah berkembang tetapi masih membentuk bahagian kecil mengikut volum, dengan subsidi dan kesesakan mengehadkan skalanya.
• Koridor tengah melalui Kazakhstan dan Caucasus semakin penting apabila pengirim mempelbagaikan laluan.
• Global Gateway ialah usaha EU menyediakan pilihan infrastruktur dipercayai yang memenuhi piawaian lebih tinggi dan mewujudkan nilai tempatan.