Malaysia menyasarkan pemulihan perdagangan minyak sawit dengan China ketika jurang harga memihak kepada minyak kacang soya

Penurunan ketara selepas sedekad perdagangan stabil

Malaysia sedang berusaha menstabilkan semula hubungan perdagangan minyak sawitnya dengan China selepas penghantaran merosot mendadak tahun ini. Eksport ke China jatuh hampir 39 peratus tahun ke tahun dalam sepuluh bulan pertama 2025, menurut Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia Datuk Seri Johari Abdul Ghani. Beliau menyebut cabaran logistik dan perubahan daya saing harga, dengan minyak sawit diniagakan lebih tinggi daripada minyak kacang soya pada beberapa tempoh tahun ini, sekali gus menjadikan minyak kacang soya pilihan lebih murah bagi ramai pembeli China.

China merupakan antara pelanggan terpenting Malaysia selama lebih sedekad, dan sering muncul sebagai pasaran kedua terbesar selepas India. Skala kemerosotan baru-baru ini mencetuskan kebimbangan di seluruh rantaian nilai. Kenyataan rasmi turut merujuk kepada penurunan hampir 29 peratus bagi tempoh Januari hingga Oktober, menunjukkan bahawa perbezaan tarikh tutup dan takrif produk boleh menyebabkan angka yang diterbitkan berbeza. Namun, trend penyusutan pada 2025 dan tekanan terhadap bahagian pasaran pengeksport Malaysia tidak dipertikaikan.

Pegawai Malaysia menegaskan bahawa kestabilan dasar dan peraturan eksport yang boleh dijangka akan diteruskan. Kementerian telah menghubungi penapis minyak, pengeluar makanan dan rumah dagangan China bagi menyelaraskan jangkaan harga, trend permintaan dan perancangan bekalan. Matlamatnya adalah untuk memberikan kejelasan tentang jumlah dan kualiti, kemudian menggunakan asas itu bagi memulihkan keyakinan terhadap kebolehpercayaan bekalan dan nilai tawaran Malaysia.

Mengapa harga beralih menekan minyak sawit

Minyak sawit lazimnya diniagakan pada harga diskaun berbanding minyak kacang soya, dan jurang ini membantu minyak sawit meraih bahagian pasaran di pasaran yang sensitif terhadap harga. Hubungan itu melemah tahun ini. Niaga hadapan minyak sawit mentah Malaysia kerap melepasi 4,000 ringgit setan, dan pada satu ketika minyak sawit diniagakan kira-kira 120 dolar AS setan lebih tinggi daripada minyak kacang soya. Apabila minyak kacang soya lebih murah, pembeli di China, tempat kedua-dua minyak bersaing secara langsung, cenderung beralih kepada soya.

Harga hanyalah satu faktor, namun kesannya cepat dirasai sepanjang rantaian pembelian. Penapis minyak dan pengeluar makanan China memantau perbezaan harga harian kerana mereka kerap menukar campuran minyak sawit dan soya dalam makanan ringan, mi segera, lemak bakeri dan minyak masak isi rumah. Premium berterusan bagi minyak sawit mendorong banyak pasukan perolehan mengurangkan penggunaan minyak sawit dan meningkatkan pembelian minyak kacang soya.

Beberapa faktor menyokong harga minyak sawit pada 2025. Pertumbuhan bekalan di Asia Tenggara berdepan kekangan dari segi ketersediaan tenaga kerja dan profil usia pokok, manakala program biodiesel serantau mengekalkan sebahagian bekalan untuk kegunaan domestik. Pada masa sama, kadar penghancuran kacang soya yang tinggi boleh meningkatkan ketersediaan minyak kacang soya, lalu melembutkan harganya berbanding minyak sawit. Apabila pembalikan harga ini berlaku, persaingan bahagian pasaran di China lazimnya memihak kepada soya.

Tekanan logistik dan daya saing

Pegawai Malaysia turut menyentuh masalah logistik. Ketersediaan kontena, penjadualan dan kos pengangkutan yang berubah-ubah boleh mengecilkan atau melebarkan jurang harga selepas penghantaran di pasaran pesisir dan pedalaman China. Apabila pembeli cuba mengurus tempoh penghantaran yang ketat, kelewatan kecil atau kenaikan kos insurans dan penyimpanan pun boleh mendorong keputusan perolehan memihak kepada minyak atau pembekal pesaing.

Persaingan dengan Indonesia, pengeksport minyak sawit terbesar dunia, kekal sengit. Kedua-dua negara mengurus cukai eksport yang berubah mengikut harga pasaran. Duti eksport Malaysia ditetapkan mengikut jalur berdasarkan nilai minyak sawit mentah, dan pihak berkuasa mengurangkan kadar duti kepada 9.5 peratus mulai Jun untuk meningkatkan daya saing. Indonesia melaraskan dutinya sendiri pada pertengahan Mei dengan menaikkan kadar utama, yang boleh mengubah pulangan bersih relatif. Perubahan ini boleh mempengaruhi asal bekalan yang lebih menarik bagi penapis di Tianjin, Guangzhou atau Shanghai pada mana-mana bulan tertentu.

Pergerakan mata wang, campuran produk dan margin penapisan turut memainkan peranan. Ringgit yang lebih lemah boleh meningkatkan ruang harga pengeksport Malaysia. Perbezaan produk bertapis dan terfraksinasi, seperti olein sawit RBD yang digunakan untuk menggoreng, menyumbang kepada perbezaan kos selepas penghantaran dan margin antara pembeli. Semua faktor ini menambah kepada harga niaga hadapan utama serta perbezaan harga minyak sawit dan soya.

Langkah Malaysia ketika ini

Kementerian Perladangan dan Komoditi mengemukakan langkah praktikal untuk menangani tekanan harga. Pembeli China digalakkan berunding secara langsung dengan pengeluar utama Malaysia dan mempertimbangkan komitmen pembelian selama setahun. Pegawai berpendapat bahawa komitmen pembelian dengan jumlah dan jadual penghantaran yang jelas boleh menyokong harga lebih baik berbanding pembelian pasaran spot, selain membuka peluang diskaun berasaskan kebolehpercayaan dan skala.

Bagi mengukuhkan hujah itu, Malaysia menjemput sekumpulan besar pembeli China melawat ladang, kilang sawit dan loji penapisan pada akhir November. Selama tiga hari, 37 delegasi daripada sektor makanan dan bukan makanan utama bertemu pembekal Malaysia, meneliti kawalan kualiti dan menyertai sesi pemadanan perniagaan yang disasarkan. Kumpulan itu secara keseluruhan mewakili kira-kira 2.5 juta tan keperluan minyak sawit China. Lawatan itu bertujuan menunjukkan daya tahan rantaian bekalan, amalan kemampanan dan keupayaan hiliran Malaysia yang luas dalam oleokimia dan lemak khusus.

Pegawai turut menegaskan komitmen terhadap dasar eksport yang telus dan boleh dijangka, serta usaha mengelakkan gangguan kepada China dan rakan dagang utama lain. Kementerian meneruskan dialog mengenai trend harga, pembangunan pasaran dan perancangan bekalan hadapan, dengan hasrat menterjemahkan perbincangan itu kepada aturan praktikal yang memulihkan momentum perdagangan.

Bolehkah perjanjian jangka panjang merapatkan jurang harga

Kontrak jangka panjang tidak akan mengubah sendiri perbezaan harga minyak sawit dan soya di peringkat global, namun boleh membantu kedua-dua pihak menguruskannya. Perjanjian bertempoh boleh menggabungkan jumlah, masa dan kualiti dalam jadual yang jelas. Struktur itu membolehkan pengeluar merancang operasi kilang dan logistik dengan lebih cekap, manakala pembeli boleh melindung nilai atau mempuratakan kos merentas beberapa bulan dan bukannya mengejar pergerakan harian pada keluk niaga hadapan.

Formula harga boleh dipautkan kepada penanda aras awam, dengan diskaun pilihan bagi jumlah lebih besar atau tempoh penghantaran yang lebih ketat. Pendekatan itu mengagihkan risiko, mengurangkan premium pengangkutan saat akhir dan mewujudkan rangka kerja untuk semakan harga berkala jika perbezaan harga minyak sawit dan soya melebar atau mengecil. Ia juga memberikan asas yang lebih kukuh kepada penapis minyak untuk merancang pembungkusan, pengadunan dan promosi runcit di pasaran domestik China.

Ada juga pertimbangannya. Pembelian pasaran spot mengekalkan fleksibiliti dan membolehkan pembeli memanfaatkan penurunan harga mendadak. Perjanjian bertempoh memerlukan komitmen dan perancangan inventori. Usaha kementerian bertujuan mengimbangi realiti ini melalui cadangan yang memberikan laluan nilai yang jelas kepada pembeli China untuk kembali menggunakan minyak sawit, sambil menawarkan pesanan yang lebih stabil kepada pengeluar Malaysia.

Gambaran permintaan China dan faktor kacang soya

Pasaran minyak makan China dibentuk oleh industri penghancuran kacang soya yang besar. Negara itu mengimport kacang soya daripada pelbagai sumber dan memprosesnya di dalam negara untuk menghasilkan hampas makanan ternakan dan minyak kacang soya. Apabila jumlah penghancuran tinggi, bekalan minyak kacang soya lazimnya banyak, sekali gus menekan harga dan menjadikan minyak itu pilihan mesra bajet bagi pengeluar makanan dan isi rumah.

Minyak sawit bersaing dalam pelbagai segmen, daripada mi segera dan lemak konfeksi hinggalah kepada penggunaan menggoreng secara komersial di restoran. Minyak sawit separa pepejal pada suhu bilik, sesuai untuk kegunaan tertentu dalam bakeri dan makanan ringan. Minyak kacang soya sering menjadi pilihan untuk masakan isi rumah dan campuran minyak dalam botol. Apabila minyak sawit lebih murah daripada soya, banyak resipi beralih kepada minyak sawit. Apabila minyak sawit membawa premium, peralihan berlaku ke arah sebaliknya. Perubahan ini menjadi faktor utama kemerosotan eksport Malaysia ke China tahun ini.

Kajian akademik mengenai keselamatan minyak makan China menunjukkan bahawa dalam jangka panjang, minyak sawit dan minyak kacang soya berfungsi sebagai sistem pelengkap. Kepelbagaian mengurangkan risiko bekalan, manakala peningkatan teknologi dalam penanaman dan pemprosesan boleh menaikkan hasil serta menurunkan kos. Bagi Malaysia, pengajaran dasar ialah memulihkan diskaun minyak sawit dalam campuran pembelian China dan memperluas penyertaan dalam produk hiliran yang mewujudkan permintaan lebih kukuh merentas kitaran ekonomi.

Dasar dan cukai membentuk persaingan

Duti dan cukai eksport kekal sebagai instrumen utama. Duti eksport minyak sawit mentah Malaysia ditetapkan secara bertingkat dan berubah mengikut langkah berdasarkan harga antarabangsa. Pelarasan kepada kadar 9.5 peratus pada Jun bertujuan mengekalkan daya saing tawaran ketika harga niaga hadapan meningkat. Pegawai menyatakan bahawa sebarang perubahan dasar akan dimaklumkan dengan jelas kepada pasaran bagi mengelakkan kejutan mendadak kepada rakan dagang.

Ketetapan Indonesia turut mempengaruhi aliran perdagangan ke China. Apabila duti eksport Indonesia meningkat, Malaysia mungkin mendapat kelebihan dalam produk bertapis. Apabila levi Indonesia dikurangkan, skala pengeluarannya boleh menyalurkan lebih banyak bekalan ke pasaran yang sensitif terhadap harga. Mandat biodiesel domestik di kedua-dua negara menyerap bahagian pengeluaran yang besar, sekali gus menyokong harga pada masa tertentu. Interaksi antara dasar ini menjadi salah satu sebab pembeli di China menghargai saluran komunikasi langsung dengan pembekal dan penggubal dasar Malaysia.

Piawaian kemampanan dan kebolehkesanan terus membentuk dasar perolehan jenama global dan pengeluar besar China. Malaysia mempromosikan pensijilan kebangsaan untuk menunjukkan amalan yang sah dan mampan. Lawatan pembeli pada akhir November memperlihatkan kawalan dari ladang hingga ke loji penapisan, sistem data dan audit pembekal. Bagi ramai pengguna akhir, kualiti yang konsisten dan kemampanan yang didokumenkan boleh menjadi faktor penentu apabila harga hampir sama.

Tinjauan harga dan senario jangka pendek

Jangkaan harga memandu rancangan pembelian. Menteri berkata beliau menjangkakan minyak sawit mentah kekal melebihi 4,000 ringgit setan demi keselamatan, paras yang dilihat dalam dagangan baru-baru ini. Pedagang turut melaporkan niaga hadapan menghampiri 4,060 ringgit setan pada beberapa ketika pada akhir November. Jika harga minyak sawit turun berbanding minyak kacang soya, diskaun tradisional mungkin muncul semula, memberikan ruang kepada pengeksport Malaysia untuk mempertahankan bahagian pasaran di China.

Sesetengah penganalisis mengunjurkan harga bergerak turun ke sekitar 3,733 ringgit setan menjelang akhir suku kedua dalam senario bekalan minyak pesaing yang lebih kukuh dan keadaan makro yang lebih suram. Jika berlaku, harga minyak sawit yang lebih rendah berkemungkinan menjadikannya lebih menarik kepada penapis minyak dan pengeluar makanan di China, khususnya untuk campuran dan kegunaan menggoreng. Haluan sebenar bergantung pada cuaca di Asia Tenggara, pasaran tenaga, kos pengangkutan dan pergerakan mata wang.

Malaysia turut melihat peluang di luar jumlah minyak pukal. Pertumbuhan oleokimia, lemak khusus dan kegunaan tenaga boleh baharu, termasuk laluan penghasilan bahan api penerbangan, boleh menjadi asas kepada sumber permintaan baharu. Kerjasama teknikal lebih mendalam dengan syarikat China dalam formulasi dan pengoptimuman proses mungkin membangunkan segmen produk yang kurang sensitif terhadap perubahan harga jangka pendek. Hubungan hiliran ini melengkapi usaha menggalakkan perjanjian bekalan bertempoh dan dasar konsisten yang menurut pemimpin industri diperlukan untuk mendapatkan semula momentum.

Perkara Penting

• Eksport minyak sawit Malaysia ke China merosot ketara dalam sepuluh bulan pertama 2025, dengan angka yang disebut menunjukkan penurunan sekitar 29 hingga 39 peratus tahun ke tahun.
• Daya saing harga beralih pada beberapa ketika pada 2025, apabila minyak sawit mencatat premium kira-kira 120 dolar AS setan berbanding minyak kacang soya, mendorong pembeli China memilih soya.
• Pegawai menggalakkan rundingan langsung dan komitmen pembelian selama setahun yang boleh membuka peluang diskaun serta menstabilkan jadual bekalan.
• Malaysia menjadi tuan rumah kepada 37 pembeli China pada akhir November untuk lawatan tapak dan pemadanan perniagaan bagi menunjukkan kualiti, kebolehpercayaan dan kemampanan.
• Duti eksport kekal sebagai instrumen dasar. Malaysia mengurangkan duti kepada 9.5 peratus pada Jun untuk meningkatkan daya saing.
• Menteri menjangkakan minyak sawit mentah kekal melebihi 4,000 ringgit setan dalam tempoh terdekat, manakala beberapa unjuran menjangkakan kemungkinan penurunan menjelang pertengahan 2026.
• Kitaran penghancuran kacang soya China mempengaruhi bekalan dan harga minyak kacang soya, yang memberi kesan besar terhadap peralihan antara minyak sawit dengan soya.
• Malaysia bergantung pada pertumbuhan sektor hiliran seperti oleokimia, lemak khusus dan tenaga boleh baharu untuk mempelbagaikan permintaan di samping jumlah minyak makan pukal.