Jurang yang Semakin Besar antara Pendidikan dengan Pekerjaan
Memperoleh ijazah daripada institusi berprestij seperti Universiti Kebangsaan Seoul (SNU) atau Universiti Yonsei sudah lama dianggap tiket emas menuju kejayaan di Korea Selatan. Namun, bagi pelajar antarabangsa, kelayakan akademik itu semakin gagal diterjemahkan kepada peluang kerjaya di negara tersebut. Meskipun kerajaan Korea Selatan melaksanakan projek Study Korea 300K yang bercita-cita menarik 300,000 pelajar antarabangsa menjelang 2027 bagi menangani tenaga kerja yang semakin mengecil, realiti di lapangan memperlihatkan sistem yang rumit dengan pelbagai halangan sehingga ramai graduan terkandas.
Kandungan
Do Ngoc Minh Luong, graduan Sains Komputer dari SNU yang berasal dari Vietnam, merasai sendiri jurang ini ketika menjalani latihan industri di dua syarikat besar. Kelayakan akademiknya tidak dapat dipertikaikan, namun jentera pentadbiran pekerjaan Korea tidak bersedia mengendalikannya. "Di salah sebuah syarikat, prosesnya agak sukar kerana saya rasa saya dalam kumpulan pertama pekerja asing," kata Luong kepada The Korea Herald. "Jadi, mereka mengambil masa untuk menyediakan semua dokumen selepas saya diterima bekerja." Beliau berkata cabarannya bukan berpunca daripada kebolehannya, tetapi jurang pengetahuan yang ketara dalam kalangan majikan tentang aspek perundangan pengambilan pekerja antarabangsa. "Saya rasa syarikat Korea tidak begitu arif tentang proses visa," tambahnya.
Rosa Haque, graduan Universiti Yonsei dari Bangladesh yang juga memiliki ijazah sarjana daripada Institut Sains dan Teknologi Termaju Korea (KAIST), turut mengalami keadaan serupa. Walaupun bergraduat daripada institusi terkemuka, Haque sukar mendapatkan peluang pekerjaan. Beliau mencari-cari di platform utama seperti Google dan Naver, tetapi mendapati iklan pekerjaan jarang ditujukan kepada pelajar antarabangsa. Ketika bercakap kepada The Korea Herald, beliau menjelaskan bahawa beliau sering terpaksa menghantar e-mel terus kepada jabatan sumber manusia, namun akhirnya diarahkan memohon melalui pengambilan terbuka, lalu terpaksa bersaing atas syarat yang sama dengan pemohon tempatan.
Data Kementerian Pendidikan Korea Selatan menunjukkan skala ketidakpadanan ini. Bilangan pelajar antarabangsa yang mendapat pekerjaan di negara itu meningkat daripada 1,700 pada 2018 kepada hampir 5,000 pada 2024, namun jumlah keseluruhan graduan antarabangsa meningkat dua kali ganda dalam tempoh yang sama. Akibatnya, kadar pekerjaan berkesan hanya meningkat sedikit, daripada 9.6% kepada kira-kira 13.8%. Angka ini amat berbeza dengan harapan pelajar, kerana tinjauan menunjukkan antara 60% hingga 90% pelajar antarabangsa berharap dapat terus tinggal dan bekerja di Korea Selatan.
Usaha kerajaan untuk mengantarabangsakan tenaga kerja didorong oleh realiti demografi yang mendesak. Dengan kadar kesuburan terendah di dunia, iaitu 0.75, serta kekurangan tenaga kerja yang diunjurkan mencecah 7.4 juta pekerja menjelang 2040, Korea Selatan semakin memerlukan bakat asing. Namun, infrastruktur yang diperlukan untuk menyerap bakat ini ke dalam pasaran buruh masih belum dibangunkan dengan mencukupi, sekali gus mewujudkan kesesakan yang mengecewakan graduan yang ingin bekerja serta industri yang berdepan kekurangan kakitangan.
Halangan Struktur dalam Proses Pengambilan Pekerja
Halangan yang dihadapi graduan antarabangsa bukan sekadar birokrasi, malah berakar umbi dalam budaya pengambilan pekerja korporat. Pakar industri mengesahkan bahawa peluang untuk bakat asing pada peringkat permulaan kerjaya semakin mengecil. Park, pakar pengambilan pekerja untuk syarikat besar Korea Selatan, memberitahu The Korea Herald bahawa peluang semakin merosot dengan ketara. Kebanyakan pengambilan pekerja asing yang berjaya kini berlaku pada peringkat eksekutif, bukannya peringkat junior yang menjadi laluan masuk graduan baharu.
Ujian pengambilan pekerja piawai di konglomerat seperti Samsung dan SK merupakan halangan besar. Peperiksaan ini, seperti GSAT, biasanya dijalankan dalam bahasa Korea. Keadaan ini meletakkan penutur bukan natif pada kedudukan yang amat merugikan berbanding pemohon tempatan, yang lazimnya meluangkan masa berbulan-bulan membuat persediaan khusus untuk peperiksaan tersebut. Rosa Haque berkata bahawa walaupun syarikat menunjukkan minat, halangan bahasa menjadi tapisan serta-merta. "Samsung, SK dan syarikat lain mempunyai ujian piawai mereka sendiri yang dijalankan dalam bahasa Korea," kata Haque. "Mereka tidak menawarkannya dalam bahasa Inggeris." Beliau menjelaskan bahawa pemohon Korea meluangkan banyak masa membuat persediaan untuk peperiksaan ini, sedangkan calon asing yang kurang fasih berbahasa Korea ketinggalan tanpa mengira kemahiran teknikal mereka.
Selain ujian, ketidakpadanan peranan juga menjadi masalah yang meluas. Ramai graduan mendapati kemahiran khusus mereka tidak dihargai selepas mula bekerja di syarikat Korea. Seorang graduan Vietnam memberitahu The Korea Times bahawa beliau kecewa selepas diketepikan semasa menjalani latihan industri kejuruteraan perisian. "Saya diambil sebagai pelatih untuk jawatan kejuruteraan perisian tetapi tidak lama kemudian dipindahkan ke jabatan perniagaan global yang mengendalikan urusan berkaitan Vietnam," katanya. "Syarikat itu tidak memberi saya peluang menggunakan bidang pengajian saya dan nampaknya hanya mengharapkan saya bertugas sebagai penterjemah."
Fenomena pekerjaan di bawah kelayakan ini turut menjejaskan bidang yang sangat khusus. Seorang warga Myanmar yang memiliki ijazah sarjana dalam bidang ekologi daripada Akademi Sains China melaporkan pengalaman serupa di sebuah institut penyelidikan perhutanan. Daripada menjalankan penyelidikan, graduan itu hanya diberikan tugas pentadbiran. "Saya hanya melakukan kerja penterjemahan dan menulis minit mesyuarat," kata penyelidik itu. "Saya telah meminta penyelia memberikan tanggungjawab yang berkaitan dengan bidang pengajian saya tetapi tiada apa-apa yang berubah."
Kekangan budaya juga memainkan peranan besar. Siddhi Konduskar, graduan India yang membina kerjaya dalam industri muzik dan filem sebelum datang ke Korea, mendapati hierarki tempatan sukar diharungi. "Bahagian paling mencabar ialah jurang antara bagaimana pengalaman kerja saya di India dilihat di sini berbanding di tanah air," kata Konduskar kepada The PIE News. "Namun di Korea, syarikat, khususnya syarikat Korea, cenderung bersikap sangat tegar kerana sistem hierarki mereka. Tanpa mengira latar belakang anda, mereka mengharapkan anda bermula dari bawah dan meningkat naik."
Mengharungi Kerumitan Peraturan Visa
Bagi mereka yang berjaya mendapat tawaran kerja, peralihan daripada visa pelajar kepada visa kerja penuh dengan kerumitan. Laluan yang lazim ialah beralih daripada visa pelajar D-2 kepada visa mencari pekerjaan D-10, dan akhirnya kepada visa kerja E-7 untuk aktiviti yang ditetapkan secara khusus. Setiap peringkat mempunyai cabarannya tersendiri.
Visa D-10, yang direka untuk pencarian kerja, menawarkan kestabilan yang terhad. Hugo Adam, pelajar Perancis di SNU dan naib presiden persatuan pelajar antarabangsa universiti itu, memberitahu The Korea Herald bahawa ketidakstabilan ini menghalang syarikat daripada mengambil graduan antarabangsa. "Apabila anda memegang visa D-10, keadaannya benar-benar sukar, tidak stabil dan syarikat tidak mahu mengambil risiko kerana anda mungkin tidak kekal atau mungkin kehilangan visa," kata Adam. "Keadaan ini agak menekan bagi warga asing."
Langkah seterusnya, iaitu mendapatkan visa E-7, terkenal sukar. Garis panduannya sahaja merangkumi 105 halaman dalam dokumen kerajaan setebal 450 halaman yang hanya tersedia dalam bahasa Korea. Pemohon perlu memenuhi syarat salah satu daripada kira-kira 90 kod pekerjaan, yang setiap satunya menetapkan keperluan khusus berhubung saiz syarikat dan sokongan daripada kementerian kerajaan. Selain itu, kod dan huraian pekerjaan ini kerap berubah, sekali gus menambah ketidakpastian dalam proses tersebut.
Dari sudut pandang syarikat, penajaan visa selalunya mahal, agak rumit dari segi pentadbiran dan memakan masa," tambah Adam. "Ramai majikan memilih untuk mengelakkannya kecuali jika mereka mengambil pekerja untuk jawatan berkelayakan tinggi atau kemahiran khusus, bukannya jawatan peringkat permulaan atau pekerjaan am selepas latihan industri.
Beban pentadbirannya begitu tinggi sehingga usahawan antarabangsa sendiri teragak-agak untuk mengambil rakan senegara. Andrua Haque, saudara kembar Rosa yang mengasaskan syarikat pemula di Korea, memberitahu The Korea Herald bahawa beliau tidak akan mempertimbangkan untuk mengambil pelajar antarabangsa kerana urusan dokumentasi yang rumit dan kuota yang ketat. Peraturan semasa sering menghendaki syarikat mengekalkan nisbah tertentu antara pekerja Korea dengan pekerja asing, sekali gus secara berkesan memaksa syarikat mengambil seorang pekerja tempatan bagi setiap pekerja antarabangsa yang diambil.
Tinjauan Persekutuan PKS Korea (KBIZ) yang melibatkan 805 pelajar antarabangsa mendapati 66.7% melaporkan kesukaran mendapatkan visa E-7. Halangan utama yang dinyatakan ialah kekurangan syarikat yang menawarkan penajaan visa dan kekurangan maklumat tentang syarikat yang menyediakannya. Kerumitan ini menyebabkan ramai majikan menganggap pengambilan pekerja asing sebagai risiko dan bukannya peluang.
Jurang Integrasi Budaya dan Sosial
Halangan undang-undang dan struktur sering ditambah pula dengan cabaran sosial di tempat kerja. Malah, graduan yang berjaya melalui proses pengambilan pekerja melaporkan kesukaran menyesuaikan diri dengan budaya setempat. Budaya kerja Korea terkenal dengan hierarki dan norma yang ketat, yang boleh membuat warga asing berasa terasing jika mereka biasa dengan persekitaran yang lebih saksama.
Rosa Haque, yang baru-baru ini diambil bekerja oleh gergasi biofarmaseutikal Samsung Biologics, berkata cabaran bahasa sering berterusan selepas seseorang diambil bekerja. Beliau dikehendaki mengemukakan skor Tahap 5 dalam Ujian Kecekapan Bahasa Korea (TOPIK), dan temu duga dijalankan dalam bahasa Korea. "Walaupun mereka diambil bekerja tanpa mempelajari bahasa Korea, sukar bagi mereka menyesuaikan diri dengan budaya kerja kerana kekangan bahasa," katanya. "Dari segi budaya kerja, mereka meminta kami mengamalkan lebih banyak norma di Korea."
Yang Lin, graduan Universiti Yonsei berusia 27 tahun dari China yang bekerja di sebuah perniagaan kecil dengan pelanggan dari China, bersetuju bahawa bahasa menjadi penentu utama peluang. "Saya tahu beberapa rakan dari universiti yang sukar mendapatkan kerja kerana mereka tidak boleh berbahasa Korea," kata Yang. Beliau turut menekankan perubahan budaya berkaitan waktu dan tabiat kerja. "Budaya kerja Korea lebih berhierarki," katanya. "Di bandar asal saya, kami mempunyai waktu khusus untuk tidur sebentar semasa makan tengah hari. Pada mulanya, sukar untuk membiasakan diri berjaga sepanjang hari."
Perbezaan budaya ini turut merangkumi prasangka tersirat. Kyuseok Kim, pengarah pusat IES Abroad Seoul, menjelaskan bahawa ramai majikan menyatakan kesediaan mengambil pekerja asing, khususnya dalam sektor yang kekurangan tenaga kerja, tetapi pelaksanaannya terbantut apabila jabatan sumber manusia menjangkakan masalah komunikasi. "Graduan antarabangsa sering menceritakan pengalaman menghadapi diskriminasi halus serta keraguan yang tidak diluahkan tentang sama ada seorang 'warga asing' boleh benar-benar menyesuaikan diri dalam pasukan," kata Kim. Syarikat kecil khususnya sering tidak mempunyai kepakaran tentang peraturan visa dan bimbang akan risiko ketidakpatuhan, lalu lebih cenderung memilih pekerja tempatan walaupun calon antarabangsa memenuhi kelayakan.
Bagi pelajar seperti Siddhi Konduskar, halangan ini menimbulkan rasa seolah-olah kerjaya mereka mundur. Walaupun memiliki pengalaman bertahun-tahun dalam industri hiburan India, beliau mendapati dirinya berada di tangga terbawah di Korea. "Graduan tempatan sering dinaikkan pangkat dengan lebih cepat kerana mereka memahami budaya kerja Korea secara semula jadi, manakala pekerja antarabangsa mungkin tidak dapat maju kecuali mereka sentiasa membuktikan nilai diri," kata Konduskar.
Keusahawanan sebagai Laluan Alternatif
Berhadapan pasaran kerja yang tegar, sesetengah graduan antarabangsa memilih keusahawanan sebagai laluan alternatif untuk terus tinggal di negara itu. Namun, laluan ini juga berdepan pelbagai cabaran kawal selia. Andrua Haque memilih untuk mengasaskan syarikat pemula bersama rakan dari Korea daripada memasuki pasaran kerja tradisional. Beliau menganggap keputusan ini lebih sukar daripada mencari pekerjaan.
"Sememangnya lebih mudah bagi pelajar antarabangsa untuk mendapatkan pekerjaan," kata Haque. "Bagi saya, saya bernasib baik kerana mempunyai rakan dari Korea." Setakat pengetahuannya, hanya sedikit kes pelajar asing prasiswazah membuka syarikat pemula secara bersendirian. Halangan utama ialah visa pelajar D-2. Walaupun pelajar boleh menubuhkan syarikat pemula, mereka tidak boleh memperoleh pendapatan peribadi secara sah daripadanya atau memiliki saham tanpa pengasas bersama warga Korea.
Dengan visa D-2, anda boleh menubuhkan syarikat pemula di Korea, tetapi anda tidak boleh memperoleh pendapatan peribadi daripadanya," jelas Haque. "Jadi, ketika mengusahakan syarikat pemula saya dan sehingga hari ini, saya tidak boleh menerima bayaran secara sah, memiliki saham atau mempunyai perniagaan atas nama sendiri tanpa pengasas bersama warga Korea.
Menyedari potensi usahawan antarabangsa, kerajaan Korea Selatan sedang berusaha mewujudkan ekosistem yang lebih menyokong. Kementerian PKS dan Syarikat Pemula melaksanakan strategi untuk menggalakkan tenaga kerja syarikat pemula global menetap di Korea dalam jangka panjang. K-Startup Grand Challenge, program yang dilancarkan pada 2016, bertujuan menarik syarikat pemula dari luar negara dengan menyediakan sokongan menyeluruh untuk penempatan, termasuk bantuan visa, pendaftaran syarikat dan ruang pejabat.
Kementerian itu merancang memperkenalkan laluan khas untuk pelajar dalam program ini bagi menangani kekangan khusus yang dihadapi pelajar ketika mengimbangi komitmen akademik dengan aktiviti syarikat pemula. Dengan mewujudkan rangka kerja sokongan menyeluruh yang merangkumi pencarian, penempatan dan pertumbuhan, kerajaan berharap dapat meringankan beban usahawan asing. Inisiatif ini bertujuan menangani cabaran bahasa, budaya dan pentadbiran serta menggalakkan Korea sebagai persekitaran yang kukuh untuk syarikat pemula yang mempunyai keupayaan teknologi dan akses pasaran.
Inisiatif Kerajaan dan Penyelesaian Masa Hadapan
Menjawab kebimbangan yang semakin meningkat, Kementerian Pendidikan Korea Selatan mengakui wujudnya jurang antara pengambilan pekerja dengan usaha mengekalkan mereka. Kementerian itu berkata pihaknya sedang berusaha menangani masalah tersebut dengan memperluas sokongan bahasa Korea dan mengaitkan pembiayaan kerajaan untuk pihak berkuasa tempatan dengan kejayaan mereka menarik serta mengintegrasikan bakat asing. Inisiatif RISE (Sistem Inovasi dan Pendidikan Serantau) merupakan komponen utama strategi ini, yang memindahkan kuasa memberikan sokongan pembiayaan universiti kepada kerajaan tempatan bagi memacu inovasi setempat.
Kementerian itu turut mengenal pasti "kekurangan maklumat" sebagai halangan utama. Menurut tinjauan kerajaan, pelajar antarabangsa menyatakan kekurangan maklumat pekerjaan sebagai cabaran paling besar ketika mencari kerja, manakala syarikat pula sukar mendapatkan maklumat tentang calon antarabangsa yang berpotensi. Untuk merapatkan jurang ini, beberapa kementerian bekerjasama melancarkan platform K-Work, yang memudahkan pemadanan dalam talian antara graduan antarabangsa dengan kekosongan pekerjaan di syarikat Korea dalam pelbagai bahasa.
Jeesuk Kang, pakar pendidikan tinggi di Korea dan pengarah hubungan akademik di ETS, mencadangkan agar universiti memainkan peranan yang lebih proaktif. Beliau mengusulkan penerbitan "buku bakat" yang mengetengahkan 10% hingga 20% pelajar antarabangsa terbaik yang sedang mencari pekerjaan. Penerbitan ini akan merangkumi PNGK, aktiviti kokurikulum dan sijil bahasa mereka, sekali gus memudahkan majikan mengenal pasti calon yang berkelayakan.
Perbincangan tentang pembaharuan visa juga sedang berlangsung. Pindaan kepada Akta Penggajian Pekerja Asing, yang akan membolehkan pelajar antarabangsa memohon visa E-9 yang lazimnya digunakan oleh pekerja berkemahiran rendah hingga sederhana, masih tertangguh sejak akhir 2024. Lee Myung-ro, ketua Bahagian Dasar Buruh Perniagaan Kecil di KBIZ, menegaskan bahawa akses kepada visa E-9 dapat membantu mengurangkan kekurangan tenaga kerja dalam kalangan PKS. "Pelajar asing yang fasih berbahasa Korea boleh ditempatkan di PKS, sekali gus meningkatkan produktiviti dan mencegah kemalangan industri melalui komunikasi yang lebih baik," kata Lee.
Walaupun inisiatif ini memberi harapan, kemajuan bagi graduan yang ada sekarang masih perlahan. Hugo Adam berkata persatuan pelajar antarabangsa SNU membangkitkan kesukaran visa dan ujian pengambilan pekerja yang banyak menggunakan bahasa Korea dalam perbincangan dengan pegawai kementerian pada awal 2025. Jawapan yang diberikan tidak menunjukkan komitmen yang jelas. "Mereka berkata, 'ya, kami maklum tentang perkara ini dan akan cuba mengusahakannya,' tetapi setakat ini saya belum nampak sebarang penambahbaikan," kata Adam.
Kesimpulannya
Korea Selatan berada di persimpangan. Negara itu berjaya menarik jumlah pelajar antarabangsa yang mencatat rekod baharu, didorong populariti budayanya di seluruh dunia dan reputasi universiti-universitinya. Namun, usaha mengekalkan bakat ini memerlukan halangan struktur dan budaya yang telah lama berakar diatasi. Pengalaman graduan seperti Do Ngoc Minh Luong dan Rosa Haque menunjukkan bahawa ijazah daripada universiti terkemuka Korea tidak lagi menjamin kerjaya di negara itu. Untuk merealisasikan hasrat kerajaan menjadikan negara itu hab bakat global, pembaharuan sistemik dalam pemprosesan visa, pengambilan pekerja korporat dan integrasi budaya amat diperlukan.
- Kadar pekerjaan graduan antarabangsa hanya meningkat daripada 9.6% kepada 13.8% sejak 2018, meskipun bilangan graduan meningkat dua kali ganda.
- Ujian pengambilan pekerja piawai di konglomerat besar dijalankan dalam bahasa Korea, sekali gus meletakkan penutur bukan natif pada kedudukan yang amat merugikan.
- Proses mendapatkan visa kerja E-7 terkenal rumit, dengan garis panduan sepanjang 105 halaman yang hanya tersedia dalam bahasa Korea.
- Ramai graduan antarabangsa melaporkan ditempatkan dalam pekerjaan yang tidak berkaitan dengan bidang pengajian mereka, seperti penterjemahan atau tugas pentadbiran.
- Peraturan semasa sering menghendaki syarikat mengekalkan nisbah tertentu antara pekerja Korea dengan pekerja asing, sekali gus tidak menggalakkan pengambilan kakitangan antarabangsa.
- Kerajaan Korea Selatan melancarkan platform K-Work dan inisiatif RISE untuk menambah baik pemadanan pekerjaan dan sokongan tempatan.
- Keusahawanan kekal sebagai laluan yang sukar kerana sekatan visa menghalang pengasas syarikat pemula yang masih belajar daripada memperoleh pendapatan.
