Pertumbuhan Penduduk Asing Jepun Lebih Pesat daripada Unjuran

Sebuah Negara dalam Transformasi

Jepun sedang menuju ke arah mempunyai 10 peratus penduduk asing jauh lebih pantas daripada ramalan rasmi, dengan berpuluh-puluh pihak berkuasa tempatan sudah melepasi ambang itu dan sebuah kampung melaporkan bahawa lebih satu pertiga penduduknya ialah warga asing. Sebuah institut penyelidikan kebangsaan menganggarkan bahawa warga asing akan merangkumi 10.8 peratus penduduk Jepun menjelang 2070. Namun, analisis data Daftar Penduduk Asas menunjukkan perubahan itu sudah pun berlaku dengan ketara di peringkat tempatan. Setakat Januari 2025, 27 pihak berkuasa tempatan mempunyai nisbah penduduk asing melebihi 10 peratus, dengan Kampung Shimukappu di Hokkaido mendahului pada kadar 36.6 peratus.

Transformasi demografi ini menandakan perubahan besar bagi sebuah negara yang sejak sekian lama ditakrifkan oleh keseragaman etnik dan budaya. Trend ini menunjukkan peralihan di seluruh negara mungkin berlaku jauh lebih awal daripada ramalan, sekali gus menimbulkan persoalan asas tentang perubahan kehidupan seharian dalam masyarakat di seluruh Jepun. Pertumbuhan penduduk asing yang semakin pesat bukan sekadar keanehan statistik, sebaliknya mencerminkan kuasa ekonomi dan sosial yang lebih mendalam, yang sedang membentuk semula negara itu.

Menurut statistik, jumlah penduduk asing di seluruh negara mencecah 3.76 juta pada akhir 2024, meningkat 350,000 berbanding tahun sebelumnya, sekali gus mencatatkan kenaikan tahunan terbesar dalam rekod. Trajektori pertumbuhan ini meletakkan Jepun pada landasan untuk mencapai ambang 10 peratus penduduk asing sekitar 2040, kira-kira 30 tahun lebih awal daripada anggaran rasmi kerajaan.

Peningkatan semasa ini menandakan fasa pengembangan besar ketiga bagi pertumbuhan penduduk asing di Jepun. Sehingga 1960-an, jumlah penduduk asing Jepun lazimnya sekitar 600,000 orang. Angka itu meningkat dengan lebih ketara selepas pindaan Akta Kawalan Imigresen dan Pelarian pada 1990 membolehkan mereka yang berketurunan Jepun tinggal di Jepun sebagai penduduk tetap. Selepas menurun susulan krisis kewangan global dan sekali lagi ketika pandemik COVID-19, penduduk asing kini memasuki fasa pengembangan ketiga, yang menurut ahli demografi dicirikan oleh kadar pertumbuhan dan kepelbagaian asal negara yang belum pernah berlaku sebelum ini.

Realiti Tempatan: Tumpuan Penduduk Asing

Taburan penduduk asing di seluruh Jepun menunjukkan pola yang dibentuk oleh peluang ekonomi, bukan penempatan secara rawak. Kepekatan penduduk asing yang tinggi terdapat di kawasan perindustrian dan pelancongan, serta masyarakat yang mempunyai populasi asing sejak sekian lama. Di Tobishima, dalam Prefektur Aichi di tengah Jepun, sebuah komuniti seramai 4,713 penduduk yang menghadap Teluk Ise, jumlah penduduk asing ialah 501 orang setakat Januari tahun lalu, merangkumi 10.6 peratus daripada populasi.

Pada petang hari bekerja, pekerja asing berpakaian seragam berbasikal merentasi kampung itu. Pada hujung minggu, hampir separuh penumpang bas tempatan ialah warga asing. Penduduk berkata jumlah mereka meningkat dengan lebih pantas sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Ramai pekerja asing bekerja di kilang di bawah program latihan intern teknikal atau kemahiran khusus Jepun, bagi mengisi kekurangan tenaga kerja di perusahaan kecil dan sederhana. Yang lain bekerja dalam bidang jualan kereta terpakai.

Reaksi penduduk berbeza-beza. Seorang petani wanita berusia 54 tahun berkata penduduk asing dengan ceria membantu kerja di kebun dan bekerja keras, manakala seorang petani lelaki berusia 78 tahun berkata beliau tidak menyedari sebarang masalah khusus walaupun jumlah mereka meningkat dengan pesat. Namun, ada juga yang masih berhati-hati. Sesetengah penduduk mengadu pemandu asing mengabaikan peraturan jalan raya. Seorang wanita bekerja sendiri berusia 75 tahun berkata beliau menghargai tenaga kerja mereka tetapi bimbang jumlah orang yang tidak biasa dengan adat Jepun akan bertambah, sementara seorang wanita berusia 83 tahun berkata perubahan mendadak di sekelilingnya membuatkan beliau berasa tidak tenteram.

Shimukappu, tempat terletaknya kawasan peranginan Tomamu, mencatatkan 582 penduduk asing daripada jumlah populasi 1,590 orang. Lima lagi pihak berkuasa tempatan mempunyai nisbah penduduk asing melebihi 20 peratus, termasuk Kampung Akaigawa di Hokkaido, Bandar Kutchan di Hokkaido, Daerah Ikuno di Osaka dan Bandar Oizumi di Prefektur Gunma. Sebaliknya, dua kampung, termasuk Nishimeya di Prefektur Aomori, melaporkan tiada penduduk asing, sekali gus menyerlahkan sifat perubahan demografi ini yang tidak sekata.

Perspektif Korporat

Berhampiran Pelabuhan Nagoya, di sebalik deretan gudang dan kilang, kilang pembuatan Tobishima Seisakusho beroperasi di tengah-tengah kawasan pertanian yang sunyi. Syarikat itu menghasilkan komponen untuk peralatan penyejukan dan pendinginan. Empat daripada 21 pekerjanya ialah warga Vietnam yang bekerja di bawah visa latihan teknikal atau kemahiran khusus. Presiden syarikat, Hideki Ito, 73, berkata kehadiran mereka amat penting.

Mereka aset yang bernilai, satu khazanah," kata Ito. "Jika mereka berhenti, syarikat ini tidak dapat bertahan.

Ito berkata penduduk Jepun yang lebih muda telah berpindah ke bandar, menyebabkan majikan tempatan sukar mendapatkan pekerja. Walaupun pekerja Jepun diambil, ada yang berhenti dalam tempoh setahun. "Demi masa depan syarikat, pekerja muda Jepun sudah tentu lebih diutamakan, tetapi itu memang tidak dapat dilaksanakan. Kami tiada pilihan," kata Ito. Syarikat itu mula mengambil pekerja Vietnam pada 2017 selepas mendapat tahu tentang kerajinan mereka melalui cerita orang lain, kemudian meningkatkan jumlah mereka secara beransur-ansur. Gaji dan bonus mereka hampir sama dengan pekerja Jepun, katanya.

Keempat-empat pekerja itu tinggal bersama di premis syarikat. Nguyen Manh Ha, 28, sudah bekerja di syarikat itu selama kira-kira enam tahun. Dia menghantar 120,000 hingga 150,000 yen sebulan kepada keluarganya di Vietnam dan membelanjakan kira-kira 20,000 hingga 30,000 yen untuk dirinya sendiri.

Saya suka kerja saya," kata Ha. "Jika boleh, saya mahu bekerja di Jepun selama-lamanya.

Pasaran Buruh: Mengapa Pekerja Asing Penting

Pertumbuhan penduduk asing Jepun yang semakin pesat didorong pada asasnya oleh keperluan ekonomi. Kekurangan tenaga kerja Jepun dijangka bertambah buruk dengan ketara dalam beberapa dekad akan datang. Populasi usia bekerja berumur 15 hingga 64 tahun diunjurkan menyusut sebanyak 15 juta antara 2020 hingga 2040. Walaupun kadar kelahiran yang merosot tiba-tiba kembali meningkat, hal itu masih tidak mencukupi untuk mengatasi kekurangan ini.

Menurut kajian Agensi Kerjasama Antarabangsa Jepun, Jepun memerlukan 4.19 juta pekerja migran pada 2030 untuk mengekalkan pertumbuhan ekonomi. Namun, pada kadar pertambahan pekerja migran semasa, negara itu masih akan kekurangan 770,000 pekerja. Di seluruh dunia, kekurangan tenaga kerja di 30 ekonomi terbesar dianggarkan menyebabkan kerugian KDNK sebanyak $1.3 trilion setahun.

Dari segi sejarah, Jepun merupakan antara negara OECD yang mempunyai aliran migrasi terendah berbanding jumlah penduduknya. Namun, keadaan berubah dengan ketara sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Untuk mengatasi kesan penuaan penduduk yang pesat terhadap pasaran buruh, Jepun telah memperkenalkan perubahan dasar besar dalam tadbir urus pengambilan pekerja dari luar negara.

Keadaan pasaran buruh Jepun yang menggalakkan menjelaskan sebahagian besar peningkatan migrasi buruh. Kadar pengangguran kekal rendah sejak 15 tahun lalu, dan nisbah kekosongan jawatan kepada pemohon mencecah paras tertinggi dalam tempoh 45 tahun pada tahun fiskal 2018. Selain itu, bagi menangani cabaran penuaan penduduk yang pesat, migrasi buruh kini dianggap sebagai salah satu pilihan dasar, seiring usaha berterusan untuk meningkatkan pertumbuhan produktiviti dan bekalan tenaga kerja daripada penduduk tempatan.

Laporan Future of Jobs Report 2023 Forum Ekonomi Dunia mendapati hanya 35% syarikat mengutamakan pekerja berusia lebih 55 tahun. Penduduk Jepun semakin menua. Menurut data kebangsaan terkini, lebih satu daripada 10 penduduk negara itu kini berusia 80 tahun atau lebih. Hampir satu pertiga daripada populasinya berusia lebih 65 tahun, dianggarkan seramai 36.23 juta orang. Bilangan penduduk yang menyambut ulang tahun ke-100 juga lebih ramai berbanding sebelum ini. Jepun secara konsisten mempunyai populasi tertua di dunia.

Taruhan Ekonomi

Kesan perubahan demografi Jepun melangkaui lantai kilang dan tapak pembinaan. Pada 2020, Tabung Kewangan Antarabangsa meramalkan bahawa "populasi yang semakin menua dan mengecil akan membebankan kewangan awam Jepun, apabila perbelanjaan berkaitan usia seperti penjagaan kesihatan dan pencen meningkat, sementara asas cukai mengecil." Walaupun populasinya semakin menua, Jepun masih mempunyai KDNK kedua terbesar dalam kalangan negara G7. Namun, Perdana Menteri Fumio Kishida berkata pada Januari 2023 bahawa "Jepun berada di ambang sama ada kita boleh terus berfungsi sebagai sebuah masyarakat," ketika berdepan ancaman berganda kadar kelahiran yang merosot dan populasi warga tua yang terus meningkat.

Jepun sudah pun berdepan kekurangan tenaga kerja, dan kajian terkini mendapati negara itu mungkin kekurangan 11 juta pekerja menjelang 2040. Hal ini mendorong kerajaan memperkenalkan Garis Panduan Langkah-langkah bagi Masyarakat Menua pada 2018, untuk menggalakkan warga tua terus bekerja. Pada 2022, hampir separuh syarikat Jepun bergantung pada pekerja berusia lebih 70 tahun. Sementara itu, di seluruh dunia, hanya 35% syarikat mengutamakan pekerja berusia lebih 55 tahun.

Dengan teknologi dan pendigitalan turut memainkan peranan, Perdana Menteri Kishida menjanjikan $7.6 bilion pada awal 2023 untuk melatih pekerja bagi pekerjaan berkemahiran lebih tinggi dalam tempoh lima tahun akan datang. Namun, sesetengah pakar berkata, tanpa melonggarkan undang-undang imigresen negara yang ketat, usaha mengisi kekurangan tenaga kerja itu akan mengambil masa yang lama.

Perkembangan Dasar: Daripada Latihan kepada Pekerjaan

Pendekatan Jepun terhadap tenaga kerja asing telah berubah dengan ketara sejak beberapa dekad lalu, daripada dasar yang ketat kepada kerangka yang semakin terbuka dan mengiktiraf kebergantungan negara itu pada pekerja asing. Dasar imigresen moden Jepun berakar daripada Akta Kawalan Imigresen dan Pelarian 1952, yang dilaksanakan selepas pendudukan Amerika Syarikat, serta pindaan susulan pada 1990.

Sistem imigresen membenarkan pelbagai jenis visa berkaitan pekerjaan, termasuk kategori seperti profesor, wartawan, pakar dalam bidang kemanusiaan dan penghibur. Terdapat juga beberapa kategori berkaitan keluarga, termasuk tanggungan, pasangan warga Jepun dan pasangan penduduk tetap. Kebanyakan kategori visa tidak dihadkan kuotanya, sekali gus memberikan sedikit kelonggaran terhadap bilangan warga asing yang diterima pada tahun tertentu.

Dasar migrasi Jepun dari segi sejarah tertumpu pada penerimaan migran berkemahiran dan menarik pelajar antarabangsa. Kebanyakan migran berkemahiran berhijrah ke Jepun melalui satu program tunggal, iaitu Jurutera/Pakar dalam Bidang Kemanusiaan/Perkhidmatan Antarabangsa, yang merangkumi pelbagai pekerjaan yang layak seperti jurutera, arkitek atau penterjemah.

Bagi pekerjaan berkemahiran rendah, Jepun dari segi sejarah tidak mempunyai saluran migrasi buruh. Program Latihan Intern Teknikal (TITP), yang mula diwujudkan pada 1960-an untuk pembangunan kemahiran dan pemindahannya kembali ke negara membangun, berkembang dari semasa ke semasa dan menjadi program utama yang membolehkan firma menggaji pekerja asing berkemahiran rendah dan sederhana. Pelatih kebanyakannya bekerja dalam sektor pembuatan, pembinaan dan pertanian, dan tempoh mereka tinggal di Jepun dihadkan kepada lima tahun paling lama.

Sistem Latihan dan Pekerjaan

Pada 14 Jun 2024, Parlimen Kebangsaan meluluskan undang-undang untuk menamakan semula Program Latihan Intern Teknikal sebagai Sistem Latihan dan Pekerjaan (TES), susulan kritikan dalam dan luar negara. Di bawah sistem terdahulu, pelatih intern teknikal menandatangani kontrak sebelum datang ke Jepun, tetapi dilarang menukar majikan selepas tiba. Sekatan ini, yang bertujuan menyokong latihan, dikritik hebat sebagai pencabulan 'kebebasan memilih pekerjaan'.

Kementerian Kesihatan, Buruh dan Kebajikan melaporkan bahawa 70 peratus daripada 9,829 tempat kerja yang diperiksa selepas menerima rundingan dan laporan daripada intern melanggar piawaian buruh. Kerajaan Jepun sejak itu mentakrifkan semula TES yang baharu dengan memberi tumpuan kepada pembangunan pekerja berkemahiran serta memastikan mereka kekal untuk jangka panjang. Sistem yang disemak itu melonggarkan sekatan, membolehkan pekerja bertukar majikan dalam bidang sama selepas bekerja selama satu hingga dua tahun.

Program Pekerja Berkemahiran Khusus (SSWP) diperkenalkan pada 2019 bagi mewujudkan laluan yang berpotensi membawa kepada pekerjaan jangka panjang untuk migran yang mempunyai kelayakan kemahiran dalam sektor tertentu, termasuk sektor yang paling terjejas oleh perubahan struktur demografi, seperti penjagaan kejururawatan. Program ini mempunyai dua peringkat. Peringkat kedua terbuka kepada pekerja yang lebih mahir dan menawarkan penyatuan semula keluarga serta laluan kepada pemastautin tetap.

Pekerja asing yang meningkat ke program 'Pekerja Berkemahiran Khusus (Jenis Dua)' boleh membawa keluarga mereka ke Jepun, dengan pembaharuan permit kediaman tanpa had dan peluang mendapatkan pemastautin tetap. Namun, setakat Mac 2024, program ini hanya meliputi 15 bidang yang ditetapkan, seperti elektronik, teknologi maklumat, pembinaan dan pertanian. Kebanyakan bidang ini tidak sesuai untuk pelatih, memandangkan setiap bidang di bawah TES mempunyai had bilangan pekerja asing.

Ketegangan Politik: Identiti Kebangsaan Berbanding Realiti Ekonomi

Perubahan demografi yang pesat mencetuskan perdebatan politik yang sengit di Jepun. Kerajaan campuran Perdana Menteri Sanae Takaichi dengan Parti Inovasi Jepun menggesa kawalan yang lebih ketat terhadap warga asing. Dalam ucapan dasar, beliau berkata kegiatan haram dan pelanggaran peraturan oleh sebahagian daripada mereka telah menimbulkan kebimbangan awam dan rasa ketidakadilan.

Takaichi menyokong pengambilan pekerja asing dalam bidang tertentu yang mengalami kekurangan tenaga kerja, tetapi dengan kriteria ketat seperti penguasaan bahasa Jepun, latihan dan pemantauan. Beliau menentang penempatan besar-besaran pendatang atau pemberian hak politik secara meluas kepada penduduk asing. Walaupun dasar beliau setakat ini kurang terperinci, beliau menggambarkan warga asing sebagai ancaman kepada perpaduan negara yang perlu dikawal ketat.

Ketegangan politik ini mencerminkan percanggahan lebih mendalam dalam masyarakat Jepun. Persepsi kuat tentang keseragaman etnik dan budaya masih wujud di Jepun, dan tinjauan pendapat awam menunjukkan imigresen kekal amat tidak popular. Namun, realiti demografi memaksa penggubal dasar menarik minat pendatang sebagai penyelesaian berpotensi, atau sekurang-kurangnya sebagai faktor yang dapat mengurangkan beberapa masalah ekonomi akibat penuaan penduduk.

Pada Julai tahun lalu, Menteri Kehakiman ketika itu, Keisuke Suzuki, berkata Jepun perlu menjangkakan penduduk asing akan melebihi 10 peratus sekitar 2040, kira-kira 30 tahun lebih awal daripada anggaran institut itu. Kerajaan Jepun merancang mengadakan semakan menyeluruh terhadap dasar imigresennya, termasuk kemungkinan melaksanakan had kuota. Langkah ini diambil ketika negara itu menyaksikan peningkatan pesat jumlah penduduk asing.

Sebuah pasukan petugas yang baru ditubuhkan akan menjalankan tinjauan untuk menilai kesan perubahan demografi ini terhadap masyarakat, dan hasilnya akan digunakan sebagai panduan bagi keputusan dasar pada masa depan. Laporan itu mengetengahkan kebimbangan tentang usaha mencegah perpecahan sosial antara warga asing dengan rakyat, sambil membuat perbandingan dengan isu yang diperhatikan di negara maju G7 yang lain. Kemungkinan mengenakan had terhadap imigresen asing akan dipertimbangkan jika muncul tanda-tanda geseran sosial yang melebihi tahap yang boleh diterima.

Sikap dan Persepsi Awam

Kajian akademik mendedahkan pola yang kompleks dalam sikap masyarakat Jepun terhadap imigresen. Dalam eksperimen tinjauan terhadap 1,000 pengundi Jepun, penyelidik menilai kesan pendedahan peserta kepada data demografi mengenai penuaan dan implikasinya. Keputusan utama menunjukkan peningkatan 10 mata peratusan dalam sokongan terhadap imigresen dalam kumpulan rawatan. Responden muda dan di bandar memberikan reaksi positif, manakala responden warga tua dan luar bandar kurang positif.

Kerja lapangan susulan berasaskan temu bual mendapati kumpulan yang menyokong sekatan melihat populasi yang mengecil sebagai terdedah kepada peningkatan imigresen, manakala peserta lain kurang bimbang tentang isu identiti dan lebih mengambil berat tentang daya saing ekonomi. Secara keseluruhan, kajian ini memberikan pemahaman baharu tentang persepsi unik Jepun terhadap dasar imigresen berbanding negara setara.

Walaupun kerajaan terdahulu mengakui populasi yang merosot merupakan masalah besar, mereka tidak banyak berbuat untuk menanganinya. Pelbagai inisiatif telah membawa penduduk atau pekerja asing ke negara itu, namun kerajaan yang diterajui LDP keberatan memperkenalkan program dengan skala dan komitmen yang cukup besar untuk mengintegrasikan pendatang ke dalam masyarakat Jepun sehingga membawa perubahan ketara. Ini menyebabkan kejayaan program tersebut hanya sederhana.

Jumlah penduduk kelahiran asing di Jepun mencapai rekod 3.6 juta pada tahun ini, mewakili kira-kira 3% daripada populasi. Namun, angka ini jauh lebih rendah berbanding banyak ekonomi maju yang lain. Peningkatan populasi asing ini menyebabkan bilangan bayi yang dilahirkan di Jepun daripada ibu bapa "asing" mencatat rekod, dengan ibu warga China, Filipina dan Brazil mendahului senarai. Hal ini sedikit sebanyak mengimbangi penurunan angka kelahiran bayi daripada ibu bapa Jepun.

Cabaran Integrasi: Melangkaui Angka

Apabila semakin banyak pihak berkuasa tempatan melepasi paras 10 peratus, persoalan tentang cara Jepun menerima dan mengintegrasikan penduduk asing beralih daripada unjuran jangka panjang kepada pilihan dasar yang perlu dibuat segera. Kerajaan Jepun bergelut menyediakan laluan jelas kepada pekerjaan jangka panjang untuk pekerja asing, mendorong sesetengah pihak berkuasa tempatan mengambil langkah integrasi sendiri.

Integrasi ke dalam masyarakat Jepun kekal sebagai cabaran bagi migran. Jepun baru-baru ini mula membangunkan dasar integrasi untuk menyokong migran buruh. Namun, migran berkemahiran tinggi yang memilih untuk berhijrah ke Jepun cenderung tinggal di negara itu untuk jangka panjang. Pelajar antarabangsa merupakan sumber utama yang disasarkan oleh strategi Jepun untuk menarik dan mengekalkan bakat global. Kebanyakan migran buruh berkemahiran di Jepun mula-mula memasuki negara itu sebagai pelajar antarabangsa.

Tanpa sokongan atau peraturan kukuh di peringkat kebangsaan, sesetengah pihak berkuasa tempatan seperti Kawasaki dan Hamamatsu menerajui usaha membangunkan dasar bagi menangani pertambahan penduduk bukan warga negara yang tinggal lama di negara itu. Bandar-bandar ini berusaha menyelesaikan isu termasuk geseran budaya, diskriminasi etnik dan diskriminasi pekerjaan.

Kepimpinan Pihak Berkuasa Tempatan dalam Integrasi

Kawasaki menggambarkan bagaimana sejarah penjajahan Jepun membentuk ketidaksamaan etno-perkauman selepas perang yang dialami penduduk Korea. Ramai warga Korea generasi muda yang lahir di Jepun telah menetap secara kekal dan terlibat dalam politik akar umbi untuk menangani pengalaman diskriminasi mereka. Pendatang dari negara lain juga terus menjadikan Kawasaki sebagai tempat tinggal.

Setakat Mac 2024, populasi asing bandar itu berjumlah kira-kira 50,000 orang, termasuk 17,000 warga China, 5900 warga Vietnam, 5400 warga Filipina dan 7600 warga Korea. Dewan Perwakilan Penduduk Asing Bandar Kawasaki (KCRA) ditubuhkan pada 1996, mengubah aktivisme bukan warga negara daripada keanggotaan komuniti semata-mata kepada penyertaan aktif dalam proses membuat keputusan. Pada 2019, KCRA menyemak semula peraturan pelantikan dan pengambilan ahlinya bagi mencerminkan perubahan komposisi populasi asing.

Forum itu berfungsi menasihati datuk bandar tentang pandangan penduduk asing terhadap pelbagai isu. KCRA telah mencadangkan 49 langkah dasar untuk menangani kebimbangan seperti diskriminasi perumahan, peraturan ucapan kebencian, sekatan pencen kebajikan bagi warga tua bukan warga negara, akses universiti yang terhad dan kekurangan maklumat awam dalam bahasa asing.

Hamamatsu, hab pembuatan utama, mempunyai populasi penduduk asing yang semakin bertambah. Setakat September 2024, populasi penduduk asing di bandar itu berjumlah kira-kira 30,000 orang, termasuk warga Brazil, Vietnam, Filipina, China dan Korea serta negara lain. Hampir separuh daripada penduduk asing ini telah tinggal di Hamamatsu selama lebih 15 tahun.

Satu inisiatif yang membezakan Hamamatsu ialah Majlis Pihak Berkuasa Tempatan yang Mempunyai Populasi Migran Besar (CMLMP), yang ditubuhkan pada 2001. Rangkaian antara bandar ini berkembang sehingga melibatkan 15 pihak berkuasa tempatan menjelang 2021, dan menjadi penghubung antara kementerian kebangsaan dengan tindakan tempatan, selain menggalakkan kerjasama serta perkongsian maklumat antara pihak berkuasa tempatan. CMLMP melobi pemimpin perniagaan dan agensi kebangsaan untuk melindungi hak penduduk asing, selain berfungsi sebagai hab inovasi dasar dan kerjasama antara anggotanya.

Teknologi Berbanding Imigresen: Penyelesaian yang Bersaing

Ketika semakin bergantung pada tenaga kerja asing untuk menangani cabaran demografi, Jepun turut mengusahakan penyelesaian teknologi yang boleh mengurangkan kebergantungan pada imigresen. Penuaan demografi yang melampau dan populasi yang semakin mengecil merupakan cabaran ekonomi dan sosial bagi Jepun, tetapi juga peluang teknologi untuk menerajui dunia.

Perkembangan automasi pekerja dan peningkatan kemahiran pekerja di Jepun sudah dibentuk oleh demografi negara itu. Perisian, robotik dan penggunaan teknologi lain mengubah sifat pekerjaan dalam pelbagai sektor ekonomi Jepun, merentasi jenis kerja seperti pekerjaan kolar biru, kolar putih, pertanian, pembuatan dan perkhidmatan.

Perkembangan teknologi yang didorong demografi tertumpu pada dua paradigma yang berbeza: automasi kerja dan peningkatan kemahiran pekerja. Dalam kebanyakan perbincangan global, automasi lazimnya digambarkan sebagai penghapusan pekerja daripada tugasan dan pekerjaan, yang berisiko menghapuskan jauh lebih banyak pekerjaan daripada jumlah pencari kerja. Namun di Jepun, automasi lebih merupakan jawapan kepada kekurangan tenaga kerja. Jumlah manusia yang tersedia tidak lagi mencukupi untuk melakukan kerja yang diperlukan.

Peningkatan keupayaan pula bertujuan memperkukuh kebolehan seseorang, sama ada melalui peningkatan kecekapan atau kemahiran, sekali gus membolehkan pekerja tanpa kemahiran khusus melakukan tugasan khusus. Teknologi perisian berasaskan kecerdasan buatan (AI), digabungkan dengan perkakasan, robotik bantuan manusia dan pelbagai sistem automatik, sedang dibangunkan dan dilaksanakan dalam semua jenis pekerjaan.

Batasan Penyelesaian Teknologi

Walaupun automasi dan robotik menawarkan sedikit kelegaan, pakar mengingatkan bahawa teknologi tidak dapat menggantikan sepenuhnya tenaga kerja manusia dalam semua sektor. Tabung Kewangan Antarabangsa menyatakan bahawa walaupun automasi akan menghapuskan sangat sedikit jenis pekerjaan sepenuhnya dalam beberapa dekad akan datang, automasi berkemungkinan memberi kesan pada tahap tertentu kepada sebahagian besar pekerjaan, bergantung pada jenis kerja dan tugasan yang terlibat.

Automasi dijangka melangkaui aktiviti pembuatan yang rutin dan berulang, lalu berpotensi digunakan dalam lingkungan aktiviti yang jauh lebih luas berbanding sebelum ini, serta mentakrifkan semula tenaga kerja manusia dan gaya kerja dalam sektor perkhidmatan dan sektor lain. Di Jepun, kemerosotan tenaga kerja yang pesat dan kemasukan pendatang yang terhad mewujudkan dorongan kuat untuk automasi, menjadikan negara itu makmal yang amat berguna untuk mengkaji landskap pekerjaan masa depan.

Bukti empirikal menunjukkan bahawa, bertentangan dengan kebimbangan terburuk, automasi dan peningkatan penggunaan robotik memberi kesan keseluruhan yang positif terhadap guna tenaga domestik dan pertumbuhan pendapatan di Jepun. Pengiraan kakitangan IMF mendapati peningkatan kepadatan robot dalam sektor pembuatan dikaitkan bukan sahaja dengan produktiviti yang lebih tinggi, tetapi juga dengan peningkatan guna tenaga dan upah tempatan. Yang ketara, dapatan ini, yang tidak merangkumi tempoh krisis, berbeza daripada hasil kajian serupa berdasarkan data AS.

Pengalaman Jepun nampaknya mungkin jauh berbeza daripada pengalaman ekonomi maju yang lain. Kemajuan automasi, penggunaan robot dan penyepaduan kecerdasan buatan dalam kehidupan harian di Jepun berkemungkinan bergerak lebih pantas berbanding banyak ekonomi maju lain atas beberapa sebab: populasi dan tenaga kerja yang menyusut dengan lebih cepat, populasi yang semakin menua dan mewujudkan keperluan besar terhadap tenaga kerja dalam bidang kesihatan serta penjagaan warga tua yang tidak dapat dipenuhi oleh pekerja tempatan baharu, dan mutu perkhidmatan yang merosot akibat kekurangan tenaga kerja.

Langkah Seterusnya: Keputusan yang Perlu Dibuat Jepun

Jepun berada di persimpangan jalan dan berdepan pilihan sukar tentang cara mengurus masa depan demografinya. Walaupun automasi dan kecerdasan buatan menawarkan sedikit kelegaan, kebergantungan pada tenaga kerja asing dijangka berterusan kerana tiada satu penyelesaian tunggal yang mampu menangani keseluruhan cabaran demografi Jepun.

Yang lain berpendapat bahawa hidup bersama tidak dapat dielakkan. Tsukasa Sasai, profesor demografi di Universiti Prefektur Fukui, berkata Jepun tidak lagi dapat berfungsi tanpa penduduk asing.

Jepun sudah menjadi masyarakat yang tidak dapat bertahan tanpa hidup bersama warga asing," kata Sasai. "Mewujudkan persekitaran yang membolehkan warga asing membina kehidupan dengan jayanya sebagai sebahagian daripada tenaga kerja akan membawa manfaat besar kepada masyarakat Jepun.

Kerajaan Jepun perlu mengguna pakai dasar imigresen strategik yang menangani keperluan pasaran buruh dan selaras dengan matlamat demografi negara itu, sebagai tindak balas terhadap kemerosotan populasinya. Sama pentingnya, kerajaan perlu melaksanakan langkah untuk mengintegrasikan penduduk asing dengan lebih baik ke dalam masyarakat, sejajar dengan norma dan perjanjian antarabangsa.

Kegagalan negara mengurus migrasi antarabangsa dengan berkesan menyebabkan pihak berkuasa tempatan terpaksa bertindak sebagai barisan hadapan, menyediakan keselamatan dan sokongan kepada penduduk tempatan serta warga asing. Walaupun demikian, perdana menteri berturut-turut menyatakan mereka 'tidak berniat untuk menerima pakai apa yang lazim disebut sebagai dasar imigresen'.

Ke Arah Strategi Menyeluruh

Yang kelihatan berlaku sebagai ganti dasar imigresen yang jelas ialah usaha bersepadu untuk meningkatkan pengekalan pendatang dan menambah pengambilan secara berperingkat di bawah dasar imigresen sedia ada. Hasilnya, jumlah mereka meningkat perlahan-lahan sambil mengelakkan pungutan suara awam yang berpotensi mencetuskan kontroversi. Namun, pendekatan berperingkat ini mungkin tidak lagi memadai memandangkan kadar perubahan demografi.

Bagi menjadi penyelesaian berdaya maju kepada masalah penuaan Jepun, pendatang perlu membentuk sekurang-kurangnya 10 peratus daripada keseluruhan populasi menurut beberapa anggaran. Kebanyakan pihak menganggap jumlah itu tidak realistik memandangkan keutamaan kuat terhadap keseragaman etnik dan budaya masih berterusan, serta tindak balas negatif orang ramai yang berkemungkinan menyusul.

Jika kerajaan terus berusaha meningkatkan jumlah penduduk asing secara beransur-ansur tanpa menyatakannya secara jelas, kemungkinan akan tiba satu titik perubahan apabila orang ramai menyedarinya dan meminta kerajaan bertanggungjawab. Jika peningkatan imigresen ke Jepun memang tidak dapat dielakkan, kerajaan perlu menjelaskan alasannya kepada rakyat Jepun.

Persoalan yang lebih besar bukanlah sama ada populasi asing Jepun akan bertambah, tetapi bagaimana negara itu akan menyesuaikan diri dengan realiti baharu ini. Pihak berkuasa tempatan yang sudah melepasi ambang 10 peratus menawarkan pengajaran berharga tentang cabaran dan peluang integrasi. Pengalaman mereka menunjukkan bahawa integrasi yang berjaya memerlukan bukan sahaja perubahan dasar, tetapi juga anjakan asas dalam sikap sosial dan struktur masyarakat.

Trajektori demografi Jepun bagi beberapa dekad akan datang sudah ditetapkan. Satu-satunya perkara yang belum pasti ialah tindak balas negara itu. Pilihannya bukan antara imigresen dengan mengekalkan keseragaman, tetapi antara integrasi terurus dengan geseran sosial. Kampung dan bandar yang sudah mengharungi peralihan ini menunjukkan bahawa hidup bersama bukan sahaja mungkin, malah berpotensi membawa manfaat jika dilaksanakan dengan perancangan teliti dan kepekaan budaya.

Perkara Utama

• 27 pihak berkuasa tempatan Jepun kini mempunyai nisbah penduduk asing melebihi 10%, dengan Kampung Shimukappu di Hokkaido mendahului pada kadar 36.6%
• Jumlah penduduk asing mencecah 3.76 juta pada akhir 2024, meningkat 350,000 berbanding tahun sebelumnya, sekali gus mencatatkan kenaikan tahunan terbesar dalam rekod
• Populasi usia bekerja Jepun (15-64 tahun) diunjurkan menyusut sebanyak 15 juta antara 2020 hingga 2040
• Populasi asing dijangka mencapai 10% daripada jumlah penduduk negara menjelang 2040, 30 tahun lebih awal daripada unjuran rasmi
• Program Latihan Intern Teknikal dinamakan semula sebagai Sistem Latihan dan Pekerjaan pada 2024 susulan kritikan
• Program Pekerja Berkemahiran Khusus menawarkan laluan kepada pemastautin tetap untuk pekerja berkelayakan dalam 15 bidang yang ditetapkan
• Bandar seperti Kawasaki dan Hamamatsu membangunkan dasar integrasi sendiri di tengah-tengah sokongan kebangsaan yang terhad
• Kerajaan Perdana Menteri Takaichi menyokong kawalan yang lebih ketat, sementara syarikat menuntut lebih ramai pekerja asing
• Jepun memerlukan 4.19 juta pekerja migran menjelang 2030 untuk mengekalkan pertumbuhan ekonomi, menurut anggaran kajian