Vietnam Melantik Firma Sepanyol Ineco sebagai Perunding Projek Kereta Api Berkelajuan Tinggi Utara-Selatan Bernilai AS$67 Bilion

Kerjasama Strategik dengan Kepakaran Kejuruteraan Sepanyol

Kementerian Pembinaan secara rasmi menandatangani kontrak dengan Ineco, firma perunding kejuruteraan awam terbesar di Sepanyol, untuk mengetuai kajian kebolehlaksanaan projek kereta api berkelajuan tinggi Utara-Selatan Vietnam. Timbalan Menteri Pembinaan, Nguyen Danh Huy, mengumumkan perjanjian itu pada Jumaat, mengesahkan firma Sepanyol tersebut akan menyediakan anggaran kos penting dan menetapkan kriteria pemilihan kontraktor bagi membina projek infrastruktur berskala besar itu. Ineco turut akan memberikan khidmat nasihat mengenai teknologi dan piawaian teknikal, bagi memastikan projek itu selaras dengan amalan terbaik antarabangsa sambil disesuaikan dengan keadaan geografi khusus Vietnam.

Ineco akan beroperasi sebagai sebahagian daripada konsortium yang turut merangkumi firma kejuruteraan Perancis, Artelia, dan syarikat Vietnam, RCIC, dengan pengendali kereta api kebangsaan Sepanyol, Renfe, bertindak sebagai rakan kerjasama utama. Kerjasama ini menghimpunkan kepakaran antarabangsa dalam pembangunan kereta api berkelajuan tinggi, berasaskan pengalaman luas Sepanyol dengan rangkaian Alta Velocidad Espanola (AVE), yang merupakan sistem kereta api berkelajuan tinggi kedua terpanjang di dunia. Konsortium itu diberikan tempoh lebih 10 bulan untuk menyiapkan kerja persediaan, termasuk mengkaji kebolehlaksanaan teknikal, ekonomi dan operasi serta membangunkan reka bentuk kejuruteraan asas bagi menetapkan skop, keperluan dan kos pembinaan dengan tepat.

Penganugerahan kontrak itu menyusuli peningkatan aktiviti komersial selepas Perdana Menteri Sepanyol, Pedro Sanchez, melawat Vietnam pada April 2025. Semasa lawatan negara itu, Sanchez menyatakan kesediaan Sepanyol untuk bekerjasama dan berkongsi kepakaran dalam pembangunan kereta api dengan Vietnam. Perjanjian semasa ini merupakan hasil konkrit perbincangan diplomatik tersebut, sekali gus meletakkan syarikat Sepanyol di barisan hadapan inisiatif infrastruktur paling bercita-cita tinggi Vietnam. Bagi Ineco, penganugerahan itu menandakan pencapaian strategik dalam kegiatan antarabangsa, dan menjadikan sektor kejuruteraan awam Sepanyol sebagai rujukan dalam pembangunan koridor kereta api berkelajuan tinggi.

Spesifikasi Teknikal dan Parameter Projek

Kereta api berkelajuan tinggi Utara-Selatan itu akan merentasi kira-kira 1,541 kilometer, menghubungkan ibu negara Hanoi dengan hab ekonomi Bandar Raya Ho Chi Minh. Menurut Resolusi 106 yang dikeluarkan kerajaan Vietnam pada April 2025, kereta api itu akan direka untuk kelajuan 350 kilometer sejam dan kapasiti muatan 22.5 tan bagi setiap gandar, sekali gus meletakkannya antara sistem kereta api paling maju di Asia Tenggara.

Laluan itu akan merangkumi 23 stesen penumpang dan lima stesen kargo, merentasi 20 wilayah dan bandar di sepanjang koridor ekonomi Vietnam yang padat. Dengan anggaran keperluan pelaburan sebanyak VND 1.7 kuadrilion (kira-kira AS$67 bilion), projek itu merupakan antara pelaburan infrastruktur terbesar dalam sejarah negara berkenaan.

Tanggungjawab Ineco termasuk mengetuai bidang teknikal penting seperti reka bentuk jajaran, kerja awam, terowong, struktur, bekalan tenaga, seni bina, sistem elektromekanikal dan metodologi Pemodelan Maklumat Bangunan. Konsortium itu akan membangunkan kriteria untuk membantu kementerian memilih kontraktor dan menentukan jumlah pelaburan yang diperlukan. Selepas laporan kajian kebolehlaksanaan disiapkan, pihak berkuasa akan memuktamadkan model pelaburan dan meneruskan pelaksanaan.

Rangka Kerja Pelaburan dan Dinamika Sektor Swasta

Pihak berkuasa Vietnam sedang menilai tiga model pelaburan berbeza bagi projek itu: pembinaan yang dibiayai kerajaan, pelaburan swasta dan kerjasama awam-swasta. Timbalan Menteri Huy menjelaskan pendirian kerajaan mengenai peranan sektor awam dan swasta dalam usaha berskala besar itu.

Dasar Negara adalah untuk menggerakkan sumber masyarakat, tetapi semua risiko tidak boleh dipindahkan kepada perusahaan. Bagi perkhidmatan awam yang sukar disertai syarikat swasta, Negara akan terus memainkan peranan utama.

Perdana Menteri Pham Minh Chinh mengarahkan agensi berkaitan supaya mempertimbangkan ketiga-tiga model itu sambil memastikan kepentingan Negara, rakyat dan perniagaan seimbang. Kerajaan berhasrat mengelakkan rasuah atau amalan negatif, di samping mencegah kehilangan atau pembaziran aset awam.

Landskap pelaburan berubah dengan ketara bulan lalu apabila Vingroup, konglomerat milik bilionair terkaya Vietnam, Pham Nhat Vuong, menarik balik bidaannya untuk membina landasan kereta api itu. Syarikat tersebut menjelaskan keputusan itu membolehkannya menumpukan sumber kepada projek infrastruktur lain yang telah diluluskan, termasuk kompleks sukan bertaraf Olimpik seluas 9,000 hektar di Hanoi, laluan metro Ben Thanh-Can Gio sepanjang 54 kilometer di Bandar Raya Ho Chi Minh dan sambungan kereta api berkelajuan tinggi sepanjang 120 kilometer antara Hanoi dengan Teluk Ha Long. Vingroup sebelum ini mencadangkan untuk menyumbang 20 peratus modal, manakala baki pembiayaan diperoleh melalui pinjaman kerajaan tanpa faedah yang perlu dibayar balik dalam tempoh 35 tahun.

Entiti domestik dan antarabangsa lain terus menyatakan minat untuk menyertai projek itu. Pengeluar kenderaan Truong Hai mencadangkan sumbangan ekuiti sebanyak 20 peratus daripada modal pelaburan, dengan bakinya diperoleh melalui pinjaman asing dan domestik. Pengeluar keluli Hoa Phat telah memulakan pembinaan sebuah kilang khusus untuk membekalkan bahan bagi projek kereta api itu. Selain itu, pakatan antara syarikat Vietnam Mekolor dengan entiti Amerika, Great USA, menyatakan hasrat untuk menyertai projek itu dan mendakwa mempunyai akses kepada dana pelaburan sebanyak AS$100 bilion.

Asas Diplomatik dan Pemindahan Teknologi

Kontrak dengan Ineco dibina berasaskan hubungan Vietnam-Sepanyol yang diperkukuh selama bertahun-tahun dan dinaik taraf kepada perkongsian strategik pada Disember 2009. Dalam pertemuan antara Perdana Menteri Pham Minh Chinh dengan Perdana Menteri Sepanyol Pedro Sanchez pada Jun 2025, kedua-dua pemimpin membincangkan langkah konkrit untuk memperdalam perkongsian itu, termasuk kerjasama dalam pembangunan kereta api.

Dalam pertemuan Jun itu, Sanchez menegaskan semula komitmen negaranya untuk menyokong cita-cita Vietnam dalam pembangunan kereta api.

Sepanyol, yang mempunyai sistem kereta api berkelajuan tinggi kedua terpanjang di dunia, bersedia untuk bekerjasama dan berkongsi kepakaran dengan Vietnam dalam bidang ini.

Vietnam secara jelas meminta bantuan Sepanyol dalam pemindahan teknologi dan latihan sumber manusia. Perdana Menteri Chinh menyatakan rancangan untuk menghantar kumpulan kerja ke Sepanyol bagi menimba pengalaman dalam pembangunan industri kereta api. Pemindahan ilmu ini melangkaui projek pembinaan semasa, dengan matlamat membina keupayaan domestik untuk penyelenggaraan dan operasi kereta api dalam jangka panjang.

Bagi Renfe, kerjasama itu merupakan langkah strategik untuk mendapatkan kontrak operasi pada masa depan. Pengendali kereta api Sepanyol itu menyasarkan 10 peratus hasilnya diperoleh daripada pasaran antarabangsa menjelang 2028. Renfe telah menjalin beberapa kerjasama, termasuk pakatan strategik dengan Central Japan Railway pada 2025 untuk bersaing bersama-sama dalam projek kereta api berkelajuan tinggi antarabangsa. Kerjasama terdahulu antara Ineco dengan Renfe termasuk laluan Kereta Api Berkelajuan Tinggi Gurun antara Madinah dengan Makkah di Arab Saudi.

Jadual Pelaksanaan dan Matlamat Ekonomi

Kerajaan Vietnam menetapkan jadual yang mencabar bagi projek itu, dengan upacara pecah tanah disasarkan pada Disember 2026 dan keseluruhan projek dijadualkan siap pada 2035. Tempoh pembinaan sembilan tahun ini selaras dengan matlamat ekonomi Vietnam yang lebih luas, termasuk mencapai pertumbuhan ekonomi dua angka melalui pemodenan infrastruktur.

Perdana Menteri Pham Minh Chinh menegaskan bahawa tumpuan perlu beralih segera daripada pembinaan institusi kepada pelaksanaan. Dalam mesyuarat Jawatankuasa Pemandu bagi projek kereta api utama negara, beliau mengarahkan agensi berkaitan menerapkan enam prinsip kejelasan: tanggungjawab, tugas, garis masa, akauntabiliti, hasil dan kuasa yang jelas. Perdana Menteri mengarahkan pihak berkuasa tempatan mempergiat kerja pengambilan tanah, memastikan pampasan yang sah dan adil, meningkatkan taraf hidup penduduk yang ditempatkan semula serta mencegah rasuah.

Kementerian Pembinaan melantik Lembaga Pengurusan Projek Thang Long sebagai pemilik projek, menggantikan Lembaga Pengurusan Projek Kereta Api sebelum ini, bagi memastikan pemantauan rapi terhadap mutu, kemajuan dan kos. Pihak berkuasa kini meneliti piawaian domestik dan antarabangsa untuk mengenal pasti pilihan teknologi yang paling sesuai dengan keadaan geografi dan ekonomi khusus Vietnam.

Kebangkitan Semula Kereta Api Negara dan Kerangka Perundangan

Kereta api berkelajuan tinggi Utara-Selatan menjadi teras program pemodenan kereta api menyeluruh yang memasuki fasa pelaksanaan dipercepat pada awal 2026. Buat pertama kalinya, Vietnam mengeluarkan piawaian dan peraturan teknikal khusus bagi kereta api berkelajuan tinggi, termasuk sembilan peraturan teknikal pembinaan, 219 piawaian kebangsaan khusus sektor, 37 piawaian am dan 146 piawaian yang selaras dengan penanda aras Eropah dan antarabangsa.

Empat undang-undang berkaitan telah diwartakan untuk menyokong projek ini, termasuk Undang-Undang Kereta Api yang disemak, Undang-Undang Pembinaan, Undang-Undang Perancangan dan Undang-Undang Pelaburan. Asas perundangan ini membolehkan mekanisme khas untuk memudahkan prosedur pentadbiran dan memendekkan tempoh persediaan projek, di samping menggalakkan pemindahan teknologi dan pembangunan industri kereta api domestik.

Selain laluan Utara-Selatan, Vietnam sedang memajukan landasan kereta api Lao Cai-Hanoi-Hai Phong yang merangkumi sambungan rentas sempadan dengan China. Projek Komponen 1 bagi laluan ini telah memulakan pembinaan, manakala Projek Komponen 2 mempercepat kajian kebolehlaksanaan dengan kelulusan disasarkan pada Jun 2026. Kerajaan merancang memuktamadkan perjanjian jambatan kereta api rentas sempadan dengan China menjelang Mac 2026.

Persediaan sumber manusia turut dijalankan melalui skim latihan sehingga 2035, dengan ratusan jurutera dan pakar mengikuti pendidikan di dalam dan luar negara. Pembangunan tenaga kerja ini bertujuan memastikan Vietnam dapat menguasai teknologi teras secara berperingkat dan mengurangkan kebergantungan jangka panjang terhadap kepakaran asing.

Perkara Utama

• Kementerian Pembinaan menandatangani kontrak dengan firma perunding Sepanyol, Ineco, untuk menyediakan kajian kebolehlaksanaan bagi projek kereta api berkelajuan tinggi Utara-Selatan bernilai AS$67 bilion yang menghubungkan Hanoi dengan Bandar Raya Ho Chi Minh.
• Ineco mengetuai konsortium yang merangkumi Artelia dan RCIC, dengan Renfe sebagai rakan kerjasama. Konsortium itu membawa kepakaran kereta api berkelajuan tinggi Sepanyol kepada projek sepanjang 1,541 kilometer yang direka untuk kelajuan 350 kilometer sejam.
• Kerajaan sedang menilai model pelaburan yang dibiayai kerajaan, swasta dan kerjasama awam-swasta, sambil mengekalkan peranan utama dalam perkhidmatan awam bagi mengelakkan semua risiko dipindahkan kepada perusahaan.
• Vingroup menarik balik bidaan pembinaannya untuk menumpukan perhatian kepada projek infrastruktur lain, namun Truong Hai, Hoa Phat dan pakatan Mekolor-Great USA masih berminat untuk menyertai projek itu.
• Sepanyol dan Vietnam memperkukuh kerjasama susulan lawatan Perdana Menteri Pedro Sanchez pada April 2025, dengan persetujuan mengenai pemindahan teknologi, latihan tenaga kerja dan kemungkinan kerjasama operasi pada masa depan.
• Projek itu menyasarkan upacara pecah tanah pada Disember 2026 dan siap pada 2035, dengan sokongan kerangka perundangan baharu serta piawaian teknikal yang selaras dengan penanda aras Eropah dan antarabangsa.