Jepun Hapus Notis Pengusiran Dua Bulan kepada Peguam, Cetus Perdebatan Hak

Preseden 15 Tahun Berakhir Secara Mengejut

Agensi Perkhidmatan Imigresen Jepun (ISA) menamatkan amalan lama pada 1 Februari 2026 yang mewajibkan pihak berkuasa imigresen memaklumkan peguam kira-kira dua bulan sebelum anak guam warga asing mereka berdepan pengusiran. Perubahan dasar itu menandakan berakhirnya secara mendadak sistem yang diwujudkan pada 2010 menerusi perjanjian rasmi dengan Persekutuan Persatuan Peguam Jepun (JFBA), yang bertujuan memastikan warga asing dapat mengemukakan cabaran undang-undang yang berkesan terhadap pemindahan paksa.

Keputusan itu mencetuskan bantahan segera dalam kalangan komuniti perundangan Jepun, yang berhujah bahawa langkah tersebut melucutkan perlindungan proses sewajarnya yang penting daripada golongan migran yang terdedah. Di bawah aturan sebelum ini, peguam menerima notis dalam format "minggu ke-X bulan Y", sekali gus memberi tempoh penting untuk memfailkan saman bagi menarik balik perintah pengusiran atau menyediakan pembelaan undang-undang lain. Kini, ISA memaklumkan warga asing secara langsung hanya sebulan sebelum pengusiran, tempoh yang menurut peguam tidak mencukupi untuk mendapatkan remedi kehakiman.

Kebimbangan Keselamatan Diberi sebagai Sebab Utama

Pihak berkuasa imigresen mewajarkan perubahan dasar itu dengan merujuk kepada risiko keselamatan operasi yang timbul sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Sejak 2019, sekurang-kurangnya tujuh warga asing yang dikenakan perintah pengusiran dilaporkan hilang buat sementara waktu selepas peguam mereka menerima notis awal mengenai jadual penghantaran pulang. Lima daripada mereka masih belum ditemukan setakat penghujung 2025, menurut rekod agensi. Mereka yang hilang itu dibebaskan sementara daripada pusat tahanan imigresen dan diwajibkan melapor kepada pihak berkuasa secara berkala, tetapi gagal berbuat demikian selepas mengetahui tarikh keberangkatan mereka.

Masalah tambahan timbul apabila maklumat mengenai pengusiran yang dijadualkan tersebar di platform media sosial. Pegawai imigresen melaporkan bahawa sesetengah peguam yang menentang dasar pengusiran memuat naik tarikh penghantaran pulang yang dirancang ke dalam talian, lalu mencetuskan panggilan telefon bantahan yang mengganggu operasi agensi. Dalam satu kes, pengusiran yang dihentikan menyebabkan yuran pembatalan penerbangan dan kos berkaitan berjumlah kira-kira tiga juta yen. Biro Perkhidmatan Imigresen Wilayah Tokyo sahaja telah mengeluarkan kira-kira 50 notis awal kepada peguam pada 2025 sebelum amalan itu dihentikan.

Komuniti Perundangan Kecam Kemerosotan Proses Sewajarnya

Persekutuan Persatuan Peguam Jepun membantah keras perubahan itu, dengan menyifatkannya sebagai pencabulan perlindungan perlembagaan yang menjamin akses kepada mahkamah. Presiden JFBA, Reiko Fuchigami, mengeluarkan kenyataan pada penghujung bulan lalu yang menyifatkan sistem pemberitahuan dua bulan itu sebagai "mekanisme yang amat penting untuk menjamin hak mendapatkan perbicaraan secara berkesan." Persatuan peguam itu berhujah bahawa tempoh sebulan yang dipendekkan menjadikan penyediaan dan pemfailan saman untuk mencabar perintah pengusiran "amat sukar".

Hak untuk dibicarakan ialah perlindungan asas di bawah undang-undang Jepun, namun prosiding imigresen sejak sekian lama berada dalam ruang yang kompleks antara bidang kuasa pentadbiran dan kehakiman. Peguam yang pakar dalam undang-undang imigresen menjelaskan bahawa penyediaan saman untuk mencabar pengusiran memerlukan dokumentasi yang banyak, termasuk bukti hubungan kekeluargaan di Jepun, penilaian risiko jika pulang ke negara asal, serta hujah undang-undang berhubung kesilapan prosedur dalam perintah tahanan asal. Tempoh dua bulan sebelum ini membolehkan dokumen mahkamah difailkan, injunksi kecemasan dipohon dan rundingan diadakan dengan pihak berkuasa imigresen. Pemendekan tempoh itu kepada sebulan secara efektif menutup banyak saluran undang-undang ini, khususnya bagi individu yang ditahan atau mereka yang mempunyai sumber terhad.

Ini ialah langkah unilateral tanpa penelitian berasaskan fakta dan rundingan ikhlas antara pihak-pihak yang terlibat," menurut kenyataan persekutuan itu. "Sekadar memaklumkan warga asing tidak menetapkan masa sebenar pengusiran, manakala tempoh kelonggaran terlalu singkat untuk memberi masa yang mencukupi bagi mendapatkan remedi kehakiman.

Pakar undang-undang menyatakan bahawa warga asing yang berdepan pengusiran sering memfailkan saman untuk menghentikan penghantaran pulang mereka, khususnya jika mereka telah membina hubungan kekeluargaan di Jepun atau berdepan risiko sekiranya pulang ke negara asal. Sistem pemberitahuan 2010 diwujudkan khusus untuk menampung cabaran undang-undang ini, dengan memberi peluang kepada peguam untuk berunding dengan anak guam dan memulakan proses mencabar perintah pengusiran sebelum pegawai pengiring melaksanakan pemindahan paksa.

Alternatif Tempoh Sebulan

Di bawah prosedur yang disemak semula, ISA akan memaklumkan individu warga asing secara langsung bahawa pengusiran mereka akan ditangguhkan selama sebulan selepas keputusan muktamad dibuat. Agensi itu berpendirian bahawa tempoh tersebut memberi peluang yang mencukupi untuk memfailkan saman, dan menegaskan pemansuhan notis kepada peguam tidak melanggar hak warga asing untuk dibicarakan. Namun, peguam berhujah bahawa pemberitahuan terus kepada individu, bukannya wakil undang-undang mereka, tidak menetapkan tarikh pengusiran yang tepat dan mewujudkan halangan praktikal bagi mereka yang kurang fasih berbahasa Jepun atau tidak memahami prosedur undang-undang.

Kazuya Namerikawa, seorang peguam yang terlibat dalam perbincangan dengan Agensi Perkhidmatan Imigresen, menggesa pihak berkuasa dan komuniti perundangan menyambung semula dialog. Beliau menegaskan bahawa sistem pemberitahuan itu menawarkan peluang yang mungkin terakhir bagi warga asing untuk mendapatkan bantuan undang-undang ketika kerajaan mempergiat usaha pengusiran. Hubungan antara notis awal dengan kehilangan warga asing masih dipertikaikan, dan sesetengah peguam bela hak undang-undang mempersoalkan sama ada tujuh kes sejak 2019 wajar dijadikan alasan untuk membubarkan sistem yang mengendalikan ratusan kes pengusiran setiap tahun.

Tindakan Penguatkuasaan Imigresen Lebih Meluas

Perubahan dasar itu sebahagian daripada inisiatif menyeluruh kerajaan untuk memperkukuh penguatkuasaan imigresen di bawah pentadbiran Perdana Menteri Sanae Takaichi. Pada Mei 2025, ISA mengumumkan bahawa tindakan terhadap warga asing akan dikuatkuasakan dengan lebih tegas dari peringkat kemasukan hingga keberangkatan, dengan alasan bahawa migran yang melanggar peraturan imigresen mengancam keselamatan awam dan kestabilan sosial. Kerajaan melancarkan "Pelan Sifar Penduduk Asing Tanpa Izin demi Keselamatan dan Kesejahteraan Rakyat Jepun", yang menyasarkan pengurangan separuh menjelang 2030 dalam jumlah warga asing yang dikenakan perintah pengusiran muktamad.

Agensi itu menetapkan sasaran penguatkuasaan yang bercita-cita tinggi, dengan merancang menggandakan jumlah pengusiran yang dilaksanakan dengan pegawai pengiring daripada 249 kes pada 2024 kepada kira-kira 500 menjelang 2027. Dalam tempoh tiga bulan selepas pelaksanaan pelan sifar pendatang tanpa izin, kira-kira 120 warga asing diusir dengan iringan pegawai penguat kuasa, dua kali ganda angka bagi tempoh sama pada 2024. Tindakan penguatkuasaan ini termasuk pemisahan anak daripada ibu bapa dan pengusiran individu yang dibesarkan di Jepun tetapi tidak mempunyai status undang-undang, meskipun telah lama berakar dalam masyarakat.

Usaha penguatkuasaan itu mencerminkan perubahan demografi dan tekanan politik dalam masyarakat Jepun. Walaupun sektor pembinaan, perobohan dan pembuatan mengalami kekurangan tenaga kerja yang serius akibat kadar kelahiran yang menurun dan penduduk yang semakin menua, kerajaan mengutamakan kawalan imigresen yang ketat berbanding penyepaduan ekonomi pekerja tanpa dokumen. Percanggahan antara keperluan tenaga kerja dengan dasar penguatkuasaan telah mewujudkan golongan pekerja asing yang tidak terjamin kedudukannya, yang menyumbang kepada ekonomi sambil sentiasa dibayangi ancaman penahanan dan pengusiran. Pentadbiran Perdana Menteri Takaichi secara jelas menggambarkan matlamat sifar pendatang tanpa izin sebagai perlu demi keselamatan awam, namun pengkritik berhujah bahawa retorik ini menyemarakkan sentimen xenofobia dan mengetepikan hakikat bahawa ramai individu yang menjadi sasaran pengusiran telah menetap di Jepun selama beberapa dekad.

Kesan terhadap Pelarian Kurdish dan Golongan Rentan

Perubahan dasar itu memberi kesan khusus kepada pencari suaka yang rentan, termasuk warga Kurdish dari Turki yang mencari perlindungan di Jepun sejak pertengahan 1990-an untuk melarikan diri daripada penganiayaan politik dan keganasan etnik. Jepun hanya menerima sebahagian kecil permohonan pelarian; pada 2024, sekadar 2.2% pencari suaka diberikan status pelarian, berbanding kadar melebihi 70% di negara seperti Kanada. Kadar pengiktirafan yang rendah ini menyebabkan ramai warga Kurdish terperangkap dalam ketidakpastian undang-undang berpanjangan, dan perlindungan daripada pengusiran mereka hanya bergantung pada keupayaan mengemukakan permohonan suaka berulang kali.

Namun, pindaan 2023 terhadap Akta Kawalan Imigresen dan Pengiktirafan Pelarian menutup ruang ini, dengan membolehkan pihak berkuasa mengusir individu yang mengemukakan tiga atau lebih permohonan suaka "tanpa alasan", melainkan mereka mengemukakan bukti baharu. Setakat Mei 2025, kira-kira 1,918 warga Turki, termasuk warga Kurdish, sedang menghadapi prosiding pengusiran, dengan 738 daripada mereka dibebaskan sementara daripada pusat tahanan.

Ramai pencari suaka Kurdish telah membina kehidupan di wilayah Saitama, Jepun, tempat mereka bekerja dalam industri perobohan bagi mengisi kekurangan tenaga kerja akibat penduduk negara itu yang semakin menua dan kadar kelahiran yang menurun. Walaupun menyumbang kepada ekonomi, pekerja ini berdepan permusuhan yang semakin meningkat, termasuk ucapan kebencian dan tekanan politik untuk menggantung perjanjian pengecualian visa Jepun dengan Turki. Pemansuhan notis awal kepada peguam menghapuskan perlindungan penting bagi individu ini, yang sering tidak fasih berbahasa Jepun dan memerlukan bantuan undang-undang untuk mengharungi prosedur imigresen yang rumit.

Pertubuhan masyarakat di wilayah Saitama telah mendokumentasikan kes keluarga Kurdish yang dipisahkan semasa prosiding pengusiran, termasuk kanak-kanak yang menghabiskan seluruh hidup mereka di sekolah Jepun tetapi tiba-tiba berdepan risiko dihantar ke negara yang tidak pernah mereka kunjungi. Pindaan undang-undang 2023 secara khusus menyasarkan pencari suaka yang berulang kali memohon untuk mengekalkan status undang-undang mereka, strategi yang menjadi perlu kerana kadar pengiktirafan pelarian Jepun kekal antara yang terendah di negara maju. Pemantau hak asasi manusia menyatakan bahawa pengusiran pencari suaka yang permohonannya ditolak ke Turki menimbulkan kebimbangan khusus berikutan keadaan politik yang melibatkan golongan minoriti Kurdish, walaupun pihak berkuasa Jepun menegaskan penilaian risiko individu dibuat sebelum pengusiran. Pemansuhan notis awal kepada peguam menghapuskan titik semak penting yang membolehkan peguam mengemukakan bukti baharu atau keadaan kecemasan yang mungkin menghentikan pengusiran pada saat-saat akhir.

Perkara Utama

• Agensi Perkhidmatan Imigresen Jepun menamatkan sistem notis awal pengusiran kepada peguam, yang diberikan dua bulan sebelumnya, berkuat kuasa pada 1 Februari 2026, dengan alasan terdapat kes warga asing menghilangkan diri selepas menerima notis.
• Sistem itu diwujudkan pada 2010 menerusi perjanjian dengan Persekutuan Persatuan Peguam Jepun untuk membantu peguam menyediakan pembelaan undang-undang bagi anak guam yang berdepan pemindahan paksa.
• Warga asing kini akan menerima notis secara langsung sebulan sebelum pengusiran, tempoh yang menurut komuniti perundangan tidak mencukupi untuk mendapatkan remedi kehakiman atau menyediakan perbicaraan.
• Perubahan itu selari dengan "Pelan Sifar Penduduk Asing Tanpa Izin" kerajaan, yang menyasarkan penggandaan jumlah pengusiran dengan pegawai pengiring menjelang 2027 dan pengurangan separuh tunggakan perintah pengusiran menjelang 2030.
• Dasar itu memberi kesan khusus kepada pencari suaka, termasuk pelarian Kurdish dari Turki, yang berdepan pengusiran di bawah peraturan lebih ketat yang mengehadkan permohonan suaka berulang.