Bagaimana Perang di Asia Barat Menghimpit Ekonomi India, dari Pam Minyak hingga Dapur

Apabila Konflik Jauh Menjejaskan Kehidupan Setempat

Walaupun New Delhi terletak kira-kira 2,500 kilometer dari Tehran, perang yang sedang melanda Asia Barat telah pun menembusi sempadan India melalui saluran lain: ekonomi. Konflik antara Amerika Syarikat, Israel dan Iran secara berkesan telah menutup Selat Hormuz, laluan sempit yang menjadi titik sempit maritim dan dilalui hampir separuh daripada import minyak mentah India. Gangguan ini mencetuskan rentetan kesan ekonomi yang dirasai dari pam petrol hingga ke meja makan, daripada indeks pasaran saham hinggalah bil katering majlis perkahwinan.

Pengiraan perbelanjaan isi rumah biasa di India berubah dengan pantas. Harga minyak mentah Brent melonjak lebih 25% kepada $117 setong pada 9 Mac, meningkat 50% sejak pertempuran bermula. Penganalisis di DBS Bank mengunjurkan harga mungkin kekal antara $100 hingga $150 setong jika penghantaran melalui Selat itu terus terganggu dengan ketara. Bagi sebuah negara yang mengimport lebih 89% keperluan minyak mentahnya, dengan kira-kira 2.6 juta tong sehari melalui laluan sempit Hormuz, kerentanan ini amat serius dan mendesak.

Madan Sabnavis, Ketua Ekonomi di Bank of Baroda, menggambarkan realiti domestik dengan tepat. Beliau mengenal pasti bekalan gas sebagai kebimbangan utama dan berkata harga restoran yang lebih tinggi akan menjejaskan golongan kelas pertengahan secara langsung apabila kedai makan bergelut mendapatkan bahan api. Pemerhatian ini mencerminkan hakikat yang lebih luas: konflik Asia Barat bukan sekadar mengubah geografi atau menambah catatan sejarah; kesannya dirasai dalam belanjawan bulanan jutaan keluarga.

Selat Hormuz dan Keselamatan Tenaga

Selat Hormuz berfungsi sebagai laluan penting bagi perdagangan tenaga global, dengan kira-kira 20% penghantaran minyak dunia melaluinya. Bagi India, angka-angka itu menunjukkan kebergantungan yang mendalam. Pada 2025, India mengimport minyak mentah dan produk petroleum bernilai kira-kira $70 bilion dari Asia Barat, dengan minyak mentah sahaja berjumlah $50.8 bilion, iaitu 48.7% daripada jumlah import minyak mentah. Rantau itu turut membekalkan 68.4% import gas asli cecair (LNG) India, bernilai $9.2 bilion, dan 46.9% import gas petroleum cecair (LPG), berjumlah $13.9 bilion.

Rizab domestik India hanya menawarkan penampan yang terhad. Simpanan minyak mentah semasa mampu menampung kurang daripada 30 hari penggunaan, manakala rizab LPG hanya bertahan kira-kira dua minggu. Penampan yang tipis ini bermakna gangguan bekalan segera mencetuskan tekanan harga dan krisis ketersediaan. Kerentanan itu sudah pun nyata dalam beberapa keadaan: Petronet LNG Qatar menggantung penghantaran LNG kepada GAIL mulai 4 Mac 2026, dengan alasan sekatan pergerakan kapal melalui perairan yang dipertikaikan.

Komposisi import tenaga India mewujudkan beberapa titik sempit tertentu. Gas asli merupakan input penting bagi kilang pengeluaran baja, stesen janakuasa berasaskan gas serta rangkaian pengagihan gas bandar yang membekalkan gas asli termampat (CNG) untuk kenderaan dan gas asli berpaip untuk memasak di rumah. Apabila aliran ini tersekat, kesannya merebak serentak merentasi pelbagai sektor ekonomi.

Aditi Nayar, Ketua Ekonomi di ICRA, mengukur risiko inflasi menggunakan angka khusus. Beliau menganggarkan setiap kenaikan 10% harga minyak mentah akan menaikkan Indeks Harga Borong (WPI) sebanyak 80 hingga 100 mata asas, manakala Indeks Harga Pengguna (CPI) meningkat 40 hingga 60 mata asas, dengan andaian kenaikan itu dipindahkan sepenuhnya kepada harga bahan api runcit. Kenaikan harga yang berterusan boleh meningkatkan risiko kenaikan ketara berbanding unjuran inflasi WPI ICRA sebanyak 2.7% dan unjuran CPI sebanyak 4.0% bagi TK27, bergantung pada sejauh mana kos ini dipindahkan kepada pengguna di pam petrol dan pengedar LPG.

Krisis Dapur: Kekurangan LPG dan Ekonomi Makanan

Antara kesan domestik perang Asia Barat yang paling ketara ialah kekurangan mendadak silinder LPG komersial, yang mencetuskan kekacauan dalam industri perkhidmatan makanan India. Persatuan Restoran Kebangsaan India (NRAI), yang mewakili 500,000 ahli, mengeluarkan nasihat segera pada 10 Mac, mengesyorkan waktu operasi yang lebih pendek serta penggantungan hidangan yang memerlukan proses mereneh lama atau menggoreng rendam. Persatuan itu turut menggesa ahlinya menggunakan penutup periuk ketika memasak bagi menjimatkan setiap gram gas yang mungkin.

Di Bengaluru, Persatuan Hotel Bengaluru memberi amaran bahawa premis mungkin menghentikan operasi sepenuhnya mulai Selasa selepas bekalan silinder LPG komersial terhenti secara mendadak. P C Rao, presiden kehormat persatuan itu, berkata hanya kira-kira 10% hotel dan restoran di bandar tersebut menerima penghantaran LPG pada Isnin, sekali gus mengancam perkhidmatan makanan untuk ribuan orang yang bergantung pada hotel bagi hidangan harian. Keadaan serupa dilaporkan di Mumbai, dengan Persatuan Hotel dan Restoran India (AHAR) menyatakan lebih separuh hotel di bandar itu mungkin ditutup dalam beberapa hari jika bekalan tidak disambung semula.

"Hotel di Bengaluru mungkin menghentikan operasi mulai Selasa selepas bekalan silinder LPG komersial terhenti secara mendadak," kata Persatuan Hotel Bengaluru, yang menekankan ancaman segera terhadap kelangsungan perniagaan makanan kecil dan sederhana.

Krisis ini memaksa perubahan operasi di seluruh ekonomi makanan. Restoran Annapoorna di Coimbatore mengumumkan menu terhad yang hanya menumpukan pada hidangan penting, dengan sesetengah produk hanya tersedia pada waktu tertentu. Kajian JM Financial menyatakan gangguan bekalan boleh menjejaskan sektor restoran segera India dengan ketara, memaksa rangkaian seperti McDonald's, Domino's Pizza dan KFC berdepan kos yang meningkat, jualan yang merosot serta kemungkinan perubahan menu jika kekurangan LPG berterusan.

Pekerja ekonomi gig turut menyuarakan kebimbangan. Rakan penghantar yang bekerja melalui platform seperti Swiggy dan Zomato melaporkan bahawa kekurangan bahan api dan kenaikan harga LPG menekan pendapatan mereka. Harga saham Eternal Ltd. dan Swiggy Ltd. merosot lebih 4% pada 12 Mac, mencerminkan kebimbangan pelabur terhadap daya maju operasi rangkaian penghantaran makanan sekiranya tekanan bahan api berterusan.

Pengguna isi rumah turut berdepan tekanan yang sama. Syarikat pemasaran minyak menaikkan harga silinder LPG tanpa subsidi 14.2 kg sebanyak Rs 60 di bandar-bandar utama, berkuat kuasa 7 Mac, menjadikan harga di Delhi Rs 913. Bagi mengelakkan penyorokan, pihak berkuasa melanjutkan tempoh menunggu minimum untuk menempah isian semula LPG domestik daripada 21 hari kepada 25 hari. Namun, pegawai menegaskan isi rumah biasa hanya menggunakan enam hingga tujuh silinder setahun dan memerlukan isian semula setiap 50 hingga 55 hari.

Reaksi Pasaran dan Tekanan Mata Wang

Pasaran kewangan domestik bertindak balas dengan ketara terhadap kejutan harga minyak. Pada 9 Mac, rupee India menjunam ke paras terendah sepanjang masa, iaitu 92.33 berbanding dolar AS, manakala indeks Sensex dan Nifty merosot hampir 3%, mencecah paras terendah dalam tempoh 11 bulan. Indeks penanda aras terus merosot dalam sesi berikutnya, dengan Sensex jatuh lebih 500 mata lagi dan Nifty susut di bawah paras 23,700.

Kejatuhan nilai mata wang meningkatkan kos import secara keseluruhan. Apabila rupee melemah, setiap tong minyak mentah yang diniagakan dalam dolar menjadi lebih mahal dalam mata wang tempatan, sekali gus mewujudkan kitaran yang memburukkan tekanan inflasi. Agensi penarafan Moody's memberi amaran bahawa import tenaga yang mahal akan terus melemahkan rupee, menaikkan inflasi, memburukkan imbangan akaun semasa dan menyukarkan dasar monetari serta fiskal jika ia mencetuskan peluasan subsidi.

ICRA mengunjurkan bahawa jika harga minyak purata $100 setong bagi tahun kewangan 2026/27, defisit akaun semasa India boleh melebar kepada 1.9% hingga 2.2% daripada KDNK, berbanding unjuran 0.7% hingga 0.8%. Elara Securities menganggarkan perbelanjaan tahunan kerajaan persekutuan boleh meningkat sebanyak Rs 3.6 trilion ($39 bilion) dalam senario harga minyak yang sama, sekali gus berpotensi menaikkan bil subsidi baja sebanyak Rs 200 bilion sahaja.

Kajian State Bank of India membentangkan senario lebih suram jika harga tinggi berlarutan. Jika harga minyak kekal hampir $100 setong sepanjang tahun kewangan akan datang, pertumbuhan KDNK boleh jatuh kepada 6.6% daripada unjuran melebihi 7%, manakala inflasi meningkat kepada 4.1%. Menurut analisis bank itu, jika harga mencecah $130 setong, pertumbuhan boleh merudum kepada 6%.

Dampak Mengikut Sektor: Lebih Daripada Pam Gas

Kesan ekonomi konflik Asia Barat melangkaui pengguna tenaga secara langsung. Sektor pertanian India berdepan risiko besar melalui rantaian bekalan baja. Kira-kira satu pertiga daripada urea yang diniagakan di peringkat global melalui Selat Hormuz, kerana Teluk Parsi membekalkan gas asli murah yang penting untuk pengeluaran ammonia. India mengimport baja bernilai $3.7 bilion dari Asia Barat pada 2025, dengan baja campuran (NPK) berjumlah $2.2 bilion dan baja nitrogen $1.5 bilion. Gangguan boleh melambatkan penghantaran baja berasaskan nitrogen, mengurangkan hasil tanaman dan menaikkan bil subsidi kerajaan.

Industri berlian yang tertumpu di Surat, Gujarat, merupakan satu lagi titik yang terdedah. India mengimport berlian kasar bernilai $6.8 bilion dari Asia Barat pada 2025, merangkumi 40.6% daripada jumlah import. Berlian ini diproses di pusat pemotongan dan penggilapan di India sebelum dieksport ke pasaran global. Menurut ICRA, pembatalan penerbangan pada awal Mac sudah pun melambatkan penghantaran selama dua hingga tiga hari. Konflik yang berpanjangan boleh mengakibatkan kerugian perniagaan yang besar memandangkan kepentingan rantau itu sebagai pusat permintaan.

Pengilangan industri berdepan kekurangan input dalam pelbagai kategori. India mengimport polimer polietilena bernilai $1.2 bilion (35.6% daripada jumlah import) dari Asia Barat, yang penting untuk pembungkusan, paip plastik dan filem pengairan pertanian. Sektor pembinaan bergantung pada batu kapur bernilai $483 juta (68.5% daripada import) dan gipsum bernilai $129 juta (62.1% daripada import) dari rantau itu, yang penting untuk pengeluaran simen. Pengeluar keluli bergantung pada besi terkurang langsung bernilai $190 juta (59.1% daripada import) dan dawai tembaga bernilai $869 juta (50.7% daripada import), yang digunakan dalam penghantaran kuasa dan infrastruktur tenaga boleh baharu.

Sektor penerbangan berdepan gabungan buruk kenaikan kos dan gangguan operasi. Bahan api jet merangkumi 30% hingga 40% perbelanjaan syarikat penerbangan India. Kinjal Shah dari ICRA berkata konflik berpanjangan boleh meningkatkan kerugian bersih industri melebihi anggaran sedia ada sebanyak Rs 17,000 hingga 18,000 crore bagi TK2026. Kira-kira 2,600 penerbangan dibatalkan antara 28 Februari hingga 8 Mac, iaitu sekitar 45% daripada penerbangan antarabangsa, manakala penerbangan yang dilencongkan menggunakan lebih banyak bahan api kerana mengelakkan ruang udara Asia Barat.

Pengeluar farmaseutikal melaporkan harga ubat mungkin meningkat mendadak susulan kenaikan kira-kira 30% kos bahan farmaseutikal aktif (API) dalam tempoh dua minggu lalu. Kekurangan kapal kontena mengganggu pergerakan bahan mentah dari China, pembekal API terbesar kepada pengeluar ubat India, sekali gus memaksa pengimport memindahkan kos secara langsung kepada pengeluar dan akhirnya pengguna.

Syarikat barangan pengguna bergerak pantas (FMCG) sedang mempertimbangkan untuk mengurangkan saiz pek atau menaikkan harga bagi mengatasi kos input yang lebih tinggi, berkaitan terbitan minyak mentah yang digunakan dalam pembungkusan plastik. Fenomena ini, yang sering disebut sebagai pengecilan saiz produk, bermakna pengguna mungkin membayar harga yang sama untuk kuantiti detergen, cat dan barangan plastik rumah tangga yang lebih kecil.

Tindak Balas Kerajaan dan Langkah Mengurangkan Kesan

New Delhi mengaktifkan beberapa instrumen dasar untuk mengurangkan kesan ekonomi. Pada 10 Mac, kerajaan pusat mengeluarkan pemberitahuan warta yang menyemak semula rangka kerja keutamaan bagi pengagihan gas asli yang dihasilkan di dalam negara. Pengeluaran LPG kini berada pada tahap keutamaan tertinggi, bersama CNG dan gas memasak berpaip, bagi memastikan sektor-sektor ini menerima bekalan penuh sebelum pengagihan kepada pengguna lain. Sektor baja berada pada keutamaan kedua, dengan jaminan sekurang-kurangnya 70% daripada purata permintaan, manakala ladang teh dan unit pengilangan berada pada keutamaan ketiga, dihadkan kepada 80% daripada penggunaan terdahulu.

Kerajaan menggunakan Akta Komoditi Penting, 1955, untuk mengawal pengeluaran, bekalan dan pengagihan produk petroleum serta gas asli. Instrumen undang-undang ini membolehkan pihak berkuasa mencegah penyorokan, mengurus pengagihan dan memastikan bekalan bahan api penting sepanjang krisis. Pihak berkuasa turut mengarahkan penapis minyak memaksimumkan pengeluaran aliran hidrokarbon C3 dan C4 (propana, butana, propilena dan butena) untuk disalurkan ke dalam bekalan LPG, dengan hasilnya dikhaskan sepenuhnya untuk pengguna domestik.

Dari segi diplomatik, Menteri Hal Ehwal Luar S. Jaishankar telah berhubung dengan rakan sejawatnya di Rusia, Kesatuan Eropah dan negara-negara Asia Barat bagi menstabilkan aliran tenaga serta melindungi kepentingan India. Perdana Menteri Narendra Modi mengadakan mesyuarat semakan peringkat tinggi bersama Menteri Petroleum Hardeep Singh Puri untuk menilai gangguan bekalan dan perancangan luar jangka. Kerajaan telah memperoleh perjanjian bekalan LPG alternatif dengan Amerika Syarikat, Algeria, Norway dan Kanada, walaupun penghantaran memerlukan masa transit yang lebih lama.

Dari segi perdagangan, India telah memperluas sumber bekalan minyak mentahnya daripada 27 kepada 40 negara pembekal merentasi enam benua, sekali gus mengurangkan kebergantungan pada mana-mana satu laluan sempit maritim. Pembelian minyak mentah Rusia meningkat bagi mengimbangi gangguan bekalan dari Timur Tengah, dengan Rusia kekal sebagai pembekal minyak mentah terbesar India pada Februari 2026. AS memberikan pengecualian selama 30 hari kepada India untuk pembelian minyak Rusia bagi membantu menstabilkan bekalan global, walaupun pegawai India menegaskan mereka tidak memerlukan kelulusan luar untuk membuat keputusan perolehan.

Pegawai menolak gesaan untuk melepaskan rizab petroleum strategik, dengan alasan stok tersebut hanya untuk menghadapi gangguan bekalan, bukan mengurus harga. India kini menyimpan lebih 250 juta tong minyak mentah dan produk bertapis, menyediakan penampan seluruh sistem untuk kira-kira tujuh hingga lapan minggu. Walaupun harga minyak mentah global mencecah $120 setong, kerajaan menyatakan tiada rancangan segera untuk menaikkan harga runcit petrol dan diesel, menandakan syarikat pemasaran minyak mungkin menyerap kos buat sementara waktu.

Konteks Serantau: Daya Tahan India Berbanding Negara Jiran

Ketika India berdepan kekangan bekalan dan tekanan inflasi, perbandingan dengan negara jiran Pakistan menyerlahkan daya tahan ekonomi New Delhi yang lebih tinggi. Islamabad dilanda krisis akut, dengan harga petrol melonjak kepada 321.17 rupee Pakistan seliter dan diesel berkelajuan tinggi mencecah Rs 335.86 seliter, iaitu kenaikan 17% dalam beberapa minggu kebelakangan ini. Kerajaan Pakistan mengenakan langkah catuan kecemasan, termasuk minggu bekerja empat hari bagi kakitangan kerajaan, giliran bekerja dari rumah sebanyak 50%, penutupan sekolah dan pemotongan gaji ahli Parlimen sebanyak 25%.

Krisis Pakistan menunjukkan kerentanan ekonomi yang mempunyai rizab pertukaran asing terhad dan kebergantungan tinggi pada import. Rizab strategik India yang lebih besar, asas pembekal yang pelbagai dan kedudukan fiskal yang lebih kukuh membolehkannya mengelakkan kejutan harga runcit serta-merta, walaupun kedua-dua negara berdepan gangguan pasaran minyak global yang sama. Ketika Pakistan bertungkus-lumus mendapatkan stok bahan api untuk 28 hari, penampan India yang mampu bertahan beberapa minggu serta aturan sumber alternatif memberikan kestabilan yang lebih baik.

Unjuran Ekonomi dan Risiko Berpanjangan

Walaupun langkah mengurangkan kesan telah diambil segera, ahli ekonomi memberi amaran tentang risiko berterusan sekiranya konflik berpanjangan. Reserve Bank of India mengekalkan sasaran inflasi pada 4%, dengan inflasi CPI sebenar berada pada 2.75% pada Januari, memberikan sedikit ruang sebelum tindak balas dasar diperlukan. Namun, persekitaran harga minyak $100 setong yang berterusan boleh menambah 40 hingga 60 mata asas kepada inflasi, dan berpotensi menghampiri paras atas julat keselesaan bank pusat.

Tekanan fiskal merupakan risiko jangka panjang yang paling besar. Jika harga minyak kekal tinggi, kerajaan berdepan pilihan yang sukar: sama ada membenarkan harga bahan api runcit meningkat, sekali gus menekan belanjawan isi rumah dan modal politik, atau mengekalkan kawalan harga yang akan memperbesar defisit fiskal dan membebankan kunci kira-kira syarikat minyak. Menteri Kewangan Nirmala Sitharaman berkata kenaikan 10% harga minyak mentah biasanya hanya menyebabkan peningkatan inflasi kira-kira 30 mata asas, menandakan keyakinan terhadap mekanisme penampan semasa.

Pembangkang politik mengambil kesempatan daripada tekanan ekonomi ini. Pemimpin Kongres Rahul Gandhi menuduh Perdana Menteri Modi mengelak perbahasan Parlimen mengenai kesan ekonomi, dan mendakwa kerajaan keberatan membincangkan kesannya terhadap rakyat biasa. Beliau mengaitkan konflik itu dengan kejatuhan pasaran saham, kenaikan harga LPG dan lonjakan harga minyak mentah global, sambil mendakwa Perdana Menteri telah terjejas dan tidak mampu melindungi kepentingan India.

Beberapa bulan akan datang bakal menguji diplomasi tenaga dan pengurusan ekonomi India. Dengan musim panas semakin hampir dan permintaan pendingin hawa bakal memuncak, keperluan penjanaan kuasa akan menambah tekanan terhadap bekalan gas. Musim perkahwinan, yang lazimnya meningkatkan permintaan katering dan pengangkutan, turut berdepan gangguan apabila kekurangan gas komersial memaksa pengurangan menu dan pengecilan skala acara. Bagi isi rumah biasa, perang jauh di Asia Barat sudah pun dirasai melalui barisan lebih panjang di agensi gas, bil restoran yang lebih tinggi dan bil bahan api yang tidak menentu.

Perkara Utama

• Perang di Asia Barat secara berkesan telah menutup Selat Hormuz, mengancam 48.7% import minyak mentah India dan 68.4% bekalan LNG.
• Harga minyak mentah Brent melonjak 50% sejak konflik bermula, mencecah $117 setong pada 9 Mac, dengan penganalisis menjangkakan kemungkinan kenaikan kepada $100-$150 setong.
• Kekurangan LPG komersial menyebabkan restoran di Mumbai, Bengaluru dan Chennai mempertimbangkan penutupan, manakala harga silinder isi rumah meningkat Rs 60 kepada Rs 913 di Delhi.
• Rupee India mencecah paras terendah sepanjang masa, iaitu 92.33 berbanding dolar, manakala Sensex dan Nifty merosot 3% ke paras terendah dalam tempoh 11 bulan pada 9 Mac.
• Kerajaan menggunakan Akta Komoditi Penting dan mengutamakan pengeluaran LPG domestik, sambil mendapatkan bekalan alternatif dari AS, Algeria, Norway dan Kanada.
• Setiap kenaikan 10% harga minyak mentah boleh meningkatkan inflasi WPI sebanyak 80-100 mata asas dan CPI sebanyak 40-60 mata asas, sekali gus mengancam sasaran inflasi 4%.
• Sektor yang berdepan gangguan besar termasuk pertanian (baja), penerbangan (pembatalan dan kos bahan api), berlian (import batu kasar) dan farmaseutikal (kos API).
• India mempunyai rizab minyak mentah untuk kira-kira 30 hari dan telah mempelbagaikan pembekalnya daripada 27 kepada 40 negara bagi mengurangkan kerentanan terhadap titik sempit.