Taiwan Bunyikan Amaran Mengenai Senjata Undang-undang Baharu Beijing
Para pegawai di Taipei memberi amaran keras bahawa undang-undang China yang baru digubal bagi menggalakkan "perpaduan etnik" mungkin menjadi instrumen terbaharu Beijing untuk menyasarkan warga Taiwan, dengan berpotensi menjadikan sokongan terhadap identiti tersendiri pulau itu dan pemerintahan demokratiknya sebagai kesalahan jenayah. Undang-undang itu diluluskan oleh Kongres Rakyat Kebangsaan China pada 12 Mac 2026. Secara rasmi, ia bertujuan membentuk kesedaran kebangsaan bersama dalam kalangan 55 kumpulan etnik minoriti yang diiktiraf secara rasmi di China, namun antara 62 artikelnya terkandung peruntukan yang melangkaui sempadan negara itu.
Kandungan
Shen Yu-chung, timbalan menteri di Majlis Hal Ehwal Tanah Besar Taiwan, memberitahu wartawan bahawa bahasa dalam undang-undang itu yang merujuk kepada perlindungan kedaulatan negara menimbulkan kekaburan berbahaya. "Cara tepat untuk menggalakkan penyatuan atau perpaduan dibiarkan kabur dan kosong, tetapi hukumannya nyata," jelas Shen. Beliau memberi amaran bahawa undang-undang itu boleh "melangkaui batas sehingga menjadi asas perundangan untuk menangani isu rentas Selat," sekali gus mewujudkan mekanisme untuk mendakwa penyokong kemerdekaan Taiwan atas alasan mereka mengancam perpaduan etnik China.
Undang-undang itu menandakan perkembangan ketara dalam pendekatan Beijing terhadap Taiwan. Sebelum ini, perundangan China terutamanya menyasarkan sokongan terbuka terhadap kemerdekaan Taiwan. Namun, di bawah rangka kerja baharu ini, seseorang boleh dikenakan tindakan undang-undang bukan sahaja kerana menyokong pemisahan, malah kerana tidak aktif menggalakkan penyatuan. Seperti yang dinyatakan seorang pegawai kanan Taiwan, yang bercakap dengan syarat namanya dirahsiakan: "Dahulu, anda akan dihukum kerana menyokong kemerdekaan Taiwan. Kini, anda juga perlu aktif menyokong penyatuan, jika tidak, anda turut akan menghadapi masalah."
Mewajibkan Asimilasi Merentasi Garis Etnik
Walaupun kebimbangan Taipei tertumpu pada kesan rentas Selat, undang-undang itu pada asasnya menyusun semula cara China mentadbir kepelbagaian etniknya. Undang-undang itu mewajibkan bahasa Mandarin menjadi bahasa pengantar utama dari prasekolah hingga tamat pendidikan wajib, sekali gus meletakkan bahasa minoriti pada kedudukan kedua. Artikel 15 menetapkan bahawa kanak-kanak perlu "pada asasnya menguasai" bahasa Mandarin menjelang usia 15 tahun, manakala dokumen rasmi mesti memaparkan bahasa Mandarin dengan lebih menonjol berbanding bahasa minoriti apabila kedua-duanya digunakan.
Paksaan linguistik ini turut melangkaui bidang pendidikan. Undang-undang itu mewajibkan ibu bapa dan penjaga "mendidik dan membimbing kanak-kanak bawah umur supaya mencintai Parti Komunis China" serta "membentuk pemahaman bahawa semua kumpulan etnik bangsa China ialah satu keluarga." Kanak-kanak mesti diajar bahawa mereka "tidak boleh mengajar kanak-kanak bawah umur konsep yang memudaratkan perpaduan dan kemajuan etnik." Peruntukan ini menjadikan kehidupan keluarga sebagai alat ideologi negara dan menjadikan penyampaian identiti budaya tersendiri dari satu generasi kepada generasi berikutnya sebagai kesalahan.
Institusi keagamaan turut menghadapi tekanan serupa untuk mematuhi ketetapan. Undang-undang itu mengarahkan kumpulan, sekolah dan premis keagamaan agar mematuhi "hala tuju pencinaan agama di China," dasar yang telah membawa kepada perobohan masjid di Xinjiang dan pemasangan peralatan pengawasan di biara Tibet. Adat perkahwinan turut menjadi perhatian. Undang-undang itu melarang campur tangan dalam pilihan perkahwinan berdasarkan etnik atau agama, sekali gus secara berkesan menggalakkan perkahwinan campur sebagai alat asimilasi.
Pengakhiran Autonomi Bermakna
Perlembagaan China dan Undang-undang Autonomi Kebangsaan Serantau 1984 pernah menjamin hak kaum minoriti etnik untuk menggunakan dan mengembangkan bahasa mereka sendiri, selain memberikan autonomi terhad. Undang-undang baharu mengenai perpaduan etnik itu secara berkesan mengetepikan perlindungan tersebut, sekali gus menandakan peralihan muktamad daripada apa yang disebut sarjana sebagai "dasar etnik generasi pertama" China kepada rangka kerja "generasi kedua" yang mengutamakan asimilasi berbanding kepelbagaian.
James Leibold, profesor di Universiti La Trobe di Australia yang telah mengkaji dasar etnik China selama beberapa dekad, menyifatkan undang-undang baharu itu sebagai "paku terakhir pada janji asal parti tentang autonomi bermakna." Undang-undang itu mengkodifikasikan dasar yang telah dilaksanakan melalui arahan pentadbiran di Tibet, Xinjiang dan Mongolia Dalam, lalu mengubah penindasan ad hoc menjadi doktrin undang-undang yang sistematik.
Di Tibet, peralihan ini terserlah melalui perluasan sekolah berasrama kendalian negara yang memisahkan kira-kira sejuta kanak-kanak Tibet daripada keluarga dan komuniti mereka. Institusi ini menggunakan bahasa Mandarin terutamanya, sekali gus mengehadkan penggunaan bahasa Tibet walaupun dalam kegiatan harian. Sistem peperiksaan tradisional yang membolehkan pelajar daripada kumpulan etnik minoriti menduduki peperiksaan kemasukan universiti dalam bahasa ibunda mereka sebahagian besarnya telah lenyap, memaksa pelajar Tibet bersaing dalam bahasa Mandarin atau berdepan peluang pendidikan yang amat terhad.
Pola serupa muncul di Mongolia Dalam pada 2020, apabila pihak berkuasa menggantikan buku teks berbahasa Mongolia dengan versi bahasa Cina, mencetuskan bantahan besar-besaran yang segera dibanteras. Pelajar di wilayah itu kini mempelajari bahasa Mongolia hanya selama sejam sehari, seolah-olah bahasa ibunda mereka ialah bahasa asing di tanah air sendiri. Undang-undang baharu itu memperluas sekatan ini ke seluruh negara, memastikan tiada wilayah etnik minoriti mengekalkan autonomi pendidikan.
Jangkauan Luar Wilayah dan Penindasan Rentas Negara
Peruntukan yang mungkin paling membimbangkan pemerhati antarabangsa terkandung dalam Artikel 61. Peruntukan itu menyatakan bahawa "organisasi dan individu di luar wilayah Republik Rakyat China" yang "menjejaskan perpaduan dan kemajuan etnik atau menghasut pemisahan etnik" akan dikenakan "liabiliti undang-undang." Klausa ini menyerupai peruntukan luar wilayah dalam Undang-undang Keselamatan Negara Hong Kong 2020, yang menyaksikan pihak berkuasa menawarkan ganjaran bagi maklumat tentang 34 aktivis di luar negara yang dituduh melakukan subversi.
Pegawai Taiwan menyifatkan mekanisme ini sebagai "bidang kuasa berlengan panjang", sambil menyatakan bahawa ia memberikan perlindungan undang-undang kepada Beijing untuk menyasarkan pembangkang di luar negara, termasuk jutaan warga Taiwan yang melancong ke luar negara atau mempunyai hubungan perniagaan dengan tanah besar China. Undang-undang itu secara berkesan menjadikan sokongan terhadap penentuan nasib sendiri warga Tibet, Uyghur atau Taiwan sebagai kesalahan di mana-mana sahaja di dunia, sekali gus mengenakan piawaian undang-undang China kepada komuniti diaspora dan warga asing.
Pertubuhan hak asasi manusia telah mendokumentasikan kempen penindasan rentas negara secara meluas, yang menyaksikan agensi keselamatan China mengganggu pelajar yang menuntut di luar negara dan mengugut ahli keluarga mereka yang masih berada di China bagi memaksa pematuhan ideologi. Pada Julai 2025, pihak berkuasa menahan seorang pelajar China atas tuduhan "menghasut pemisahan" selepas beliau bersuara menyokong hak warga Tibet ketika belajar di luar negara. Undang-undang baharu itu merasmikan amalan ini dengan memberikan kuasa berkanun yang jelas kepada pendakwa untuk membawa kes terhadap penduduk asing.
Maya Wang, pengarah bersekutu bahagian Asia di Human Rights Watch, mengulas kesan lebih luas undang-undang itu terhadap kebebasan bersuara.
Rang undang-undang mengenai perpaduan etnik ini merupakan usaha terang-terangan kerajaan China untuk mengawal pemikiran dan ekspresi rakyat tentang China, sama ada di dalam mahupun di luar negara.
Wang berkata undang-undang itu membolehkan kawalan ideologi dipertingkat dan menyasarkan kaum minoriti etnik serta agama dengan menghapuskan hak bahasa yang sebelum ini dijamin di bawah undang-undang China.
Implikasi Strategik terhadap Hubungan Rentas Selat
Selain mekanisme perundangan yang berkuat kuasa serta-merta, undang-undang perpaduan etnik itu menjadi sebahagian daripada strategi perang politik Beijing yang lebih luas terhadap Taiwan. Dengan menggambarkan 24 juta penduduk pulau itu sebagai sekadar satu lagi kumpulan etnik dalam bangsa China, undang-undang tersebut cuba menafikan kesahihan identiti politik tersendiri dan institusi demokratik Taiwan. Kerangka naratif ini menyokong kempen disinformasi yang berterusan, termasuk naratif "Yimeilun" atau keraguan terhadap Amerika Syarikat, yang bertujuan menjarakkan Taipei dan Washington dengan mempersoalkan kebolehpercayaan Amerika sebagai sekutu.
Penganalisis kewangan memberi amaran bahawa undang-undang itu boleh mencetuskan fasa baharu paksaan ekonomi terhadap Taiwan, sekali gus berpotensi menyekat aliran perdagangan rentas Selat dan rantaian bekalan serantau atas alasan melindungi perpaduan etnik. Undang-undang itu menyediakan asas perundangan untuk menyasarkan eksport Taiwan dan aliran pelaburannya dengan lebih sistematik, sekali gus menimbulkan ketidaktentuan berterusan bagi syarikat yang mempunyai pendedahan besar kepada pasaran Taiwan.
Undang-undang itu juga berpotensi merendahkan ambang untuk meningkatkan penonjolan ketenteraan di Selat Taiwan. Dengan menetapkan perpaduan etnik sebagai keutamaan keselamatan negara yang mempunyai jangkauan luar wilayah, undang-undang itu mewujudkan keadaan politik yang kurang bertolak ansur terhadap ketidakjelasan status Taiwan. Penganalisis ketenteraan berpendapat bahawa kelulusan undang-undang itu menandakan kemenangan bagi golongan garis keras dalam kepimpinan Beijing, yang mungkin mengurangkan kekangan dalaman terhadap taktik ketenteraan agresif.
Menteri Luar Taiwan, Lin Chia-lung, baru-baru ini menolak dakwaan diplomat China bahawa Beijing menjunjung prinsip Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, dengan berkata provokasi ketenteraan China baru-baru ini "sekali lagi mendedahkan pemikiran hegemonik yang tidak selari antara kata-kata dengan tindakannya." Lin menegaskan bahawa Taiwan tidak pernah menjadi sebahagian daripada kedaulatan Republik Rakyat China, tanpa mengira cara Beijing membingkaikan perpaduan etnik.
Perkara yang Perlu Diketahui
- Kongres Rakyat Kebangsaan China meluluskan Undang-undang Menggalakkan Perpaduan dan Kemajuan Etnik pada 12 Mac 2026, dengan 2,756 undi menyokong, tiga menentang dan tiga berkecuali.
- Undang-undang itu mewajibkan bahasa Mandarin menjadi bahasa pengantar utama dari prasekolah hingga pendidikan wajib, sekali gus meminggirkan bahasa minoriti termasuk bahasa Tibet, Uyghur dan Mongolia.
- Pegawai Taiwan memberi amaran bahawa peruntukan mengenai "perpaduan negara" boleh digunakan untuk menyasarkan penyokong kemerdekaan Taiwan dan mengenakan kewajipan undang-undang kepada warga Taiwan supaya menyokong penyatuan dengan China.
- Artikel 61 menetapkan bidang kuasa luar wilayah, yang membolehkan pihak berkuasa China mengambil tindakan undang-undang terhadap individu dan organisasi di luar China yang dituduh menjejaskan perpaduan etnik.
- Undang-undang itu mewajibkan ibu bapa mengajar anak-anak supaya "mencintai Parti Komunis China" dan melarang pengajaran konsep yang dianggap memudaratkan perpaduan etnik.
- Pakar hak asasi manusia menyifatkan undang-undang itu sebagai pengkodifikasian dasar asimilasi paksa yang telah dilaksanakan di Tibet, Xinjiang dan Mongolia Dalam menerusi sekolah berasrama besar-besaran serta sekatan bahasa.
- Undang-undang itu menandakan peralihan daripada dasar etnik "generasi pertama" China yang menjanjikan autonomi serantau dan hak bahasa kepada rangka kerja "generasi kedua" yang mengutamakan penyeragaman budaya.
