Skala Penyingkiran
Muhammad Daud Ali berkhidmat untuk India selama bertahun-tahun sebagai juruteknik tentera, dan mengalami kecederaan tempur semasa Perang Kargil. Pada usia 65 tahun, beliau memiliki pasport, rekod pencen dan dokumen perkhidmatan tentera yang sepatutnya menjamin statusnya sebagai warganegara. Namun, selepas Semakan Intensif Khas (SIR) daftar pemilih Bengal Barat selesai awal tahun ini, Ali mendapati namanya dan nama tiga anaknya telah dipadam daripada senarai pengundi. Hanya isterinya yang kekal. "Saya benar-benar terpaku. Saya berasa sangat terluka dan terhina. Bagaimana mereka boleh mengadakan pilihan raya tanpa menyelesaikan pertikaian kami? Saya langsung tidak tahu kepada siapa harus saya minta keadilan," kata Ali kepada wartawan.
Kandungan
Ali bukan keseorangan. Beliau antara kira-kira sembilan juta pengundi, mewakili sekitar 12% daripada 76 juta pengundi di Bengal Barat, yang telah dikeluarkan daripada daftar pemilih 2026. Pemadaman itu berlaku dalam latihan besar-besaran menyemak daftar pemilih yang dijalankan oleh Suruhanjaya Pilihan Raya India menjelang pilihan raya dewan negeri yang dijadualkan pada 23 dan 29 April. Lebih enam juta nama dipadam kerana pengundi tidak ditemui atau telah meninggal dunia, manakala nasib 2.7 juta lagi, termasuk keluarga Ali, terumbang-ambing dalam ketidakpastian undang-undang. Kes mereka masih belum diputuskan, terperangkap dalam belitan birokrasi tribunal dan daftar pemilih yang dibekukan.
Proses SIR telah dijalankan di 13 negeri dan wilayah tadbiran persekutuan, tetapi Bengal Barat satu-satunya tempat yang menyaksikan latihan itu disusuli lapisan tambahan pengadilan khas. Suruhanjaya Pilihan Raya menegaskan semakan itu bertujuan menghapuskan catatan pendua atau lapuk serta menambah pengundi yang sah. Namun, skala pemadaman itu mencetuskan krisis politik yang belum pernah berlaku, cabaran undang-undang dan persoalan tentang integriti demokrasi terbesar di dunia.
Bagaimana Jutaan Nama Hilang daripada Daftar
Semakan Intensif Khas merupakan usaha pembersihan daftar pemilih paling meluas di Bengal Barat sejak 2002. Tidak seperti semakan berkala, SIR melibatkan pengesahan dari rumah ke rumah, pemeriksaan dokumen yang lebih ketat dan penggunaan kecerdasan buatan untuk mengesan perkara yang disebut pegawai sebagai "percanggahan logik". Proses itu bermula dengan 7.66 crore pengundi berdaftar pada November 2025. Menjelang Februari 2026, daftar draf menunjukkan penurunan mendadak kepada kira-kira 7.04 crore catatan.
Pemadaman itu terbahagi kepada tiga kategori. Pertama, pengguguran pentadbiran rutin yang melibatkan catatan pendua, pengundi yang telah meninggal dunia dan mereka yang berpindah tanpa mengemas kini rekod. Kedua, pengundi yang tidak dapat ditemui semasa pengesahan oleh Pegawai Peringkat Gerai. Kategori ketiga dan paling dipertikaikan melibatkan 2.7 juta pengundi yang ditandai kerana "percanggahan logik" oleh algoritma berasaskan AI yang mencari kejanggalan antara daftar 2002, yang secara meluas dianggap sebagai garis dasar terakhir yang bersih, dengan data semasa.
Sistem AI itu mengesan tanda amaran termasuk ketidakpadanan ejaan nama sepanjang beberapa dekad, lebih daripada enam pengundi dikaitkan dengan seorang nenek moyang, jurang umur ibu bapa dan anak yang tidak munasabah di luar julat 15-45 tahun, jurang umur datuk atau nenek dengan pengundi kurang daripada 40 tahun, serta ketidakselarasan antara nama dengan jantina. Pengundi seperti Ali, walaupun menyerahkan borang pengiraan yang menghubungkan mereka dengan rekod 2002 serta mengemukakan dokumen yang banyak, mendapati diri mereka diklasifikasikan sebagai kes meragukan. Selepas pendengaran pengesahan semula, ramai tetap dikecualikan.
Data mengikut kawasan pilihan raya yang dikumpulkan parti politik menunjukkan kira-kira 65% daripada 2.7 juta orang yang masih dalam ketidakpastian ialah Muslim. Secara keseluruhan, Muslim membentuk 3.11 juta, kira-kira 34%, daripada sembilan juta orang yang digugurkan, jauh lebih tinggi berbanding bahagian mereka, iaitu 27%, dalam populasi Bengal Barat menurut banci 2011. Namun, pengguguran itu melibatkan pelbagai komuniti, termasuk Dalit Hindu daripada komuniti pelarian Matua, migran berbahasa Hindi di pusat bandar dan juga pegawai kanan kerajaan.
Kisah Kehilangan Hak Mengundi
Di sebalik statistik itu terdapat kisah individu tentang penghinaan dan kekeliruan. Suprabuddha Sen, jurutera berusia 88 tahun yang berkhidmat selama 32 tahun di Damodar Valley Corporation dan merupakan cucu sebelah ibu seniman legenda Nandalal Bose, mendapati namanya dipadam meskipun telah menyerahkan sijil matrikulasi, pasport, rekod pekerjaan dan dokumen pencen. "Saya tidak lagi peduli tentang kehilangan hak mengundi," kata Sen. "Mereka yang memadam nama saya sepatutnya boleh menjawab mengapa nama saya tiada dalam senarai."
Komander Sayap Md Shamim Akhtar, pegawai Tentera Udara India yang menerima banyak anugerah, pernah memiliki pasport diplomatik dan berkhidmat untuk negara selama 17 tahun. Beliau menyaksikan namanya beralih daripada senarai akhir kepada status "dalam pengadilan", sebelum dipadam sepenuhnya. Usahanya mendapatkan penjelasan daripada Pegawai Peringkat Gerai tidak berhasil. "Saya menghubungi BLO saya, Mondal, tetapi dia tidak memberitahu prosedur yang perlu saya ikuti dan meyakinkan saya bahawa nama saya akan dipulihkan secara automatik. Kemudian pada 28 Mac, apabila nama saya dipadam dalam senarai kedua, BLO menyuruh saya mengupah peguam dan menghadap tribunal," jelas Akhtar.
Sifat proses yang sewenang-wenangnya terserlah melalui percanggahan yang tidak masuk akal. Dalam sesetengah keluarga, ahli yang telah meninggal dunia kekal dalam daftar sedangkan saudara-mara mereka yang masih hidup digugurkan. Menteri negeri Ghulam Rabbani, yang pernah bertanding dalam empat pilihan raya dan mengundi secara tetap selama beberapa dekad, mendapati namanya dalam senarai pengadilan. Menteri kabinet Shashi Panja mendapati dirinya ditandai sedangkan ahli keluarganya kekal layak mengundi. Malah Ketua Setiausaha Bengal Barat, Nandini Chakraborty, dan Richa Ghosh, anggota berusia 22 tahun dalam skuad India yang memenangi Piala Dunia Kriket Wanita 2025, turut disemak ketika bertanding di luar negara.
Di Harishchandrapur, kawasan pilihan raya di daerah Malda yang terletak di sepanjang sempadan Bangladesh, Hasnara Khatun yang berusia 35 tahun mencerminkan trauma generasi akibat pengguguran itu. "Saya sangat marah," katanya, sambil menyatakan bahawa ayah, datuk dan moyangnya merupakan pengundi. Kini, hak mengundi lima daripada tujuh ahli keluarga mereka digantung. "Kami seolah-olah telah dijadikan bukan warganegara. Siapa tahu apa yang akan berlaku seterusnya?" tanyanya. "Sistem ini tidak lagi boleh dipercayai."
Jika kami tidak mengundi, tiada siapa pun akan mengambil peduli bahawa orang miskin wujud.
Sentimen yang dikongsi seorang pengundi di Sundarbans, Bengal Barat, kepada ahli antropologi dari London School of Economics, Mukulika Banerjee, ini menggambarkan dimensi kewujudan akibat kehilangan hak mengundi. Banerjee berkata, mengundi bukan sekadar hak prosedur tetapi tindakan yang amat bermakna bagi komuniti terpinggir. "Dengan menafikan hak mereka untuk mengundi, seseorang merampas salah satu hak asasi mereka, hak yang amat bermakna bagi mereka dan membolehkan mereka menyuarakan pandangan," katanya.
Garis Pertempuran Politik
Krisis pemadaman pengundi telah mengubah landskap politik Bengal Barat menjadi medan pertembungan naratif yang saling bersaing. Ketua Menteri Mamata Banerjee dan partinya, Kongres Trinamool (TMC), menuduh Suruhanjaya Pilihan Raya bekerjasama dengan Parti Bharatiya Janata (BJP) pimpinan Perdana Menteri Narendra Modi untuk menafikan hak mengundi penyokong pembangkang, khususnya Muslim. Banerjee mengumumkan rancangan mengadakan bantahan dan sekali lagi membawa perkara itu ke Mahkamah Agung, sambil bertanya secara retorik, "Bagaimana pilihan raya boleh bermula tanpa menyelesaikan kes 2.7 juta pengundi?"
BJP mempertahankan latihan itu sebagai usaha pentadbiran negara yang perlu. Menteri persekutuan Sukanta Majumdar berhujah bahawa perlembagaan hanya membenarkan warganegara India memilih pemimpin. "Oleh itu, penghapusan bukan warganegara adalah penting," katanya, sambil menyalahkan kerajaan negeri kerana melambatkan proses dengan membawa perkara itu ke Mahkamah Agung. Perdana Menteri Modi dalam ucapan kempen menyatakan bahawa pembersihan itu menyasarkan penceroboh haram dari Bangladesh, istilah yang menurut TMC merupakan bahasa tersirat bagi merujuk kepada orang Muslim.
Namun, data merumitkan naratif perkauman yang mudah. Walaupun Muslim menanggung beban yang tidak seimbang di daerah seperti Murshidabad dan Malda, komuniti Hindu turut terjejas teruk di kawasan lain. Di North 24-Parganas dan Nadia, penganut Hindu Dalit daripada komuniti Matua, migran dari Bangladesh yang secara sejarah menyokong BJP, mengalami pemadaman besar-besaran. Di Kolkata, hampir 29.6% pengundi di utara dan 27.5% di selatan digugurkan, dengan 80% daripada mereka yang dipadam ialah penganut Hindu, ramai daripada komuniti berbahasa Hindi yang berakar umbi di utara India.
Kontroversi itu memuncak apabila delegasi TMC bertemu Ketua Pesuruhjaya Pilihan Raya Gyanesh Kumar di Delhi. Selepas pertemuan selama tujuh minit, anggota delegasi Derek O'Brien mendakwa Kumar enggan menjawab soalan dan menghina pasukan itu dengan menyuruh mereka "berambus". Suruhanjaya Pilihan Raya menafikan sekeras-kerasnya dakwaan itu, sebaliknya mendakwa pemimpin TMC meninggikan suara dan mewujudkan suasana yang mengganggu. Pertukaran kata-kata itu menyerlahkan keruntuhan kepercayaan antara badan-badan perlembagaan.
Pola Pengguguran Mengikut Geografi
Pemadaman itu tidak berlaku secara menyeluruh di seluruh Bengal Barat, sebaliknya tertumpu di zon tertentu yang mempunyai pengaruh besar dalam pilihan raya. Daerah sempadan dengan Bangladesh, termasuk North 24-Parganas, Nadia, Murshidabad, Malda, Uttar Dinajpur dan Cooch Behar, mencatatkan kehilangan besar. North 24-Parganas sahaja kehilangan 1.26 juta pengundi, iaitu 15% daripada jumlah pengundinya. Murshidabad, daerah yang mempunyai penduduk Muslim paling ramai di India, menyaksikan 749,000 nama dipadam, kira-kira 13% daripada pengundinya.
Daerah Paschim Bardhaman mencatatkan penurunan kedua tertinggi di seluruh negeri, dengan jumlah pengundi menyusut sebanyak 16.9%. Pola ini penting kerana pertarungan pilihan raya Bengal Barat sering ditentukan oleh margin tipis di kawasan pilihan raya tertentu. Di Nandigram, tempat Mamata Banerjee tewas kepada Suvendu Adhikari dari BJP dengan hanya 1,956 undi pada 2021, sehingga 95.5% pengundi yang dipadam dilaporkan beragama Islam, walaupun komuniti itu hanya membentuk 25% daripada jumlah pengundi tempatan.
Di kawasan pilihan raya Banerjee sendiri, Bhabanipur, 51.8% pengundi Muslim diletakkan dalam proses pengadilan, sedangkan Muslim hanya membentuk 21.9% daripada populasi. Puluhan ribu pengundi di kawasan itu digugurkan. Tindakan menyasarkan kawasan yang penting dari segi politik ini menunjukkan bahawa semakan itu boleh mengubah keputusan bukan melalui pujukan, tetapi dengan mengurangkan jumlah pengundi.
Komuniti Matua, kumpulan Kasta Terjadual yang mempunyai pengaruh politik besar di daerah sempadan, menggambarkan kerumitan politik berasaskan identiti di rantau itu. Ramai pengundi Hindu Matua digugurkan di kawasan pilihan raya seperti Bagda dan Bongaon Uttar, sekali gus melemahkan naratif bahawa pengguguran itu hanya menyasarkan Muslim. Matuas, yang berhijrah dari Bangladesh moden dan berpengaruh di beberapa puluh kerusi dewan negeri, kebanyakannya menyokong BJP pada 2021, sekali gus menyumbang kepada peningkatan kerusi parti itu daripada 3 kepada 77. Kini, kehilangan hak mengundi mereka mengancam untuk memecah-belahkan gabungan yang dibina BJP sendiri.
Ketidakpastian Undang-Undang dan Respons Kehakiman
Mahkamah Agung India kini berdepan keadaan sukar antara menjaga integriti pilihan raya dengan memastikan penyertaan demokrasi yang inklusif. Selepas berulang kali dicabar di sisi undang-undang, mahkamah tertinggi itu membenarkan Suruhanjaya Pilihan Raya meneruskan pilihan raya April tanpa menyelesaikan semua pertikaian tentang pemadaman tersebut, sekali gus membekukan daftar pemilih sedangkan 2.7 juta kes masih belum selesai. Panel yang dianggotai Ketua Hakim Surya Kant dan Hakim Joymalya Bagchi menyifatkan keadaan itu sebagai "defisit kepercayaan" antara badan perlembagaan dengan kerajaan yang dipilih.
Mahkamah mengarahkan campur tangan luar biasa: kira-kira 700 pegawai kehakiman dari Bengal Barat, Odisha dan Jharkhand dikerahkan untuk mengambil alih tugas separa kehakiman daripada Pegawai Pendaftaran Pilihan Raya. Sembilan belas tribunal khas yang diketuai bekas ketua hakim dan hakim Mahkamah Tinggi ditubuhkan untuk mengadili lambakan rayuan. Namun, jumlah kes yang terlalu besar telah membebankan sistem. Peguam kanan D.S. Naidu, yang mewakili panel pilihan raya, memaklumkan kepada mahkamah bahawa 30 hingga 34 lakh rayuan sedang menunggu keputusan, dengan setiap tribunal mengendalikan lebih satu lakh kes.
Hakim Bagchi menyatakan besarnya taruhan dengan emosi yang jarang ditunjukkan. "Hak mengundi di negara tempat anda dilahirkan bukan sekadar hak perlembagaan, tetapi juga menyentuh perasaan. Ia berkaitan dengan menjadi sebahagian daripada demokrasi dan membantu memilih kerajaan," katanya. Namun, mahkamah menegaskan bahawa campur tangan kehakiman bertujuan memudahkan pilihan raya, bukan menghalangnya. Panel itu menekankan bahawa proses tersebut tidak boleh dihentikan melainkan jumlah pengundi yang dikecualikan begitu besar sehingga menjejaskan keputusan pilihan raya secara material.
Hasil praktikalnya amat memudaratkan mereka yang mahu nama dipulihkan. Daripada 2.7 juta nama yang dipadam selepas pengadilan, hanya dua telah dipulihkan setakat ini, kedua-duanya susulan campur tangan khusus Mahkamah Agung. Mahatab Shaikh, calon Kongres dari Farakka, dan bekas Ahli Dewan Undangan Negeri Mottakin Alam, kini calon Kongres dari Manikchak, memperoleh semula hak mengundi mereka. Bagi jutaan yang lain, tribunal sebahagian besarnya masih belum beroperasi meskipun persiapan telah dilakukan di lokasi seperti Institut Kebangsaan Air dan Sanitasi Syama Prasad Mookerjee.
Dengan daftar pemilih dibekukan dan tarikh pengundian semakin hampir, Mahkamah Agung menetapkan pendengaran penting pada 13 April untuk menentukan sama ada pengundi yang diluluskan tribunal selepas pembekuan masih boleh mengundi. Persoalan utama ialah sama ada pengesahan selepas tarikh akhir boleh memulihkan hak mengundi bagi kitaran pilihan raya ini, atau sama ada warganegara yang layak perlu menunggu bertahun-tahun untuk peluang seterusnya menyertai pilihan raya.
Perhitungan Pilihan Raya dan Taruhan Demokrasi
Pengguguran sembilan juta pengundi bukan sekadar pelarasan birokrasi; ia merupakan perubahan struktur dalam perhitungan pilihan raya Bengal Barat. Di banyak daerah, jumlah pengguguran melebihi margin kemenangan dalam pilihan raya dewan negeri 2021. Di Hooghly, tempat TMC menang dengan kelebihan 2.79 lakh undi pada 2021, seramai 8.68 lakh pengundi telah digugurkan. Di Purba Bardhaman, margin 2.75 lakh kini berdepan dengan 8.35 lakh pengguguran. Di Paschim Bardhaman, perbezaan tipis sebanyak 43,893 undi dibayangi oleh 3.14 lakh pengguguran.
Perhitungan ini mengubah asas persaingan. Pilihan raya di Bengal Barat sering ditentukan oleh margin kecil di peringkat kawasan pilihan raya. Pengurangan walaupun hanya beberapa ribu pengundi di pusat mengundi tertentu boleh mengubah keputusan, khususnya di kawasan bandar dan separa bandar. Dengan jumlah pengundi yang semakin kecil, parti-parti perlu menyusun semula strategi sepenuhnya dan beralih daripada memujuk kepada menggerakkan baki pengundi berdaftar.
Ahli sains politik Sibaji Pratim Basu berkata India tidak mempunyai contoh pilihan raya diadakan ketika hak pengundi masih digantung. "Tiada contoh pilihan raya diadakan di India ketika hak pengundi masih digantung," katanya. "Ini memalukan demokrasi." Kontroversi itu menimbulkan persoalan besar tentang hubungan antara integriti pilihan raya dengan penyertaan inklusif. Walaupun pembersihan daftar penting demi memastikan pilihan raya yang boleh dipercayai, skala, kaedah dan masa pelaksanaannya mencetuskan ketakutan, bukannya keyakinan.
Kesannya terhadap manusia melangkaui kehilangan hak mengundi individu dan merangkumi hakisan kepercayaan terhadap demokrasi. Apabila veteran tentera, menteri kabinet, atlet yang menerima banyak anugerah dan rakyat yang telah mengundi sepanjang hayat mendapati nama mereka dipadam meskipun mempunyai dokumen sah, mesejnya turut dirasai oleh komuniti yang sejak sekian lama meragui kuasa negara. Ketika keluarga Hasnara Khatun berdepan kehilangan hak mengundi yang diwarisi turun-temurun, sistem itu berisiko menukar kesilapan pentadbiran menjadi pengasingan politik.
Memandangkan Bengal Barat merupakan rebutan penting dalam politik negara dan mempunyai jumlah kerusi parlimen keempat tertinggi, penyelesaian krisis ini membawa implikasi melangkaui sempadan negeri. Sama ada tribunal dapat memberikan keadilan tepat pada waktunya, Mahkamah Agung dapat menyelaraskan daftar yang dibekukan dengan hak pengundi, dan Suruhanjaya Pilihan Raya dapat memulihkan kepercayaan orang ramai, semuanya akan menentukan bukan sahaja keputusan pilihan raya April, tetapi juga kewibawaan institusi demokrasi India sendiri.
Perkara Utama
- Sembilan juta pengundi digugurkan daripada daftar pemilih Bengal Barat, mewakili 12% daripada 76 juta pengundi negeri itu
- 2.7 juta pengundi masih dalam ketidakpastian undang-undang dengan status "dalam pengadilan", sedangkan pilihan raya dijadualkan pada 23 dan 29 April
- Hanya dua nama dipulihkan daripada 2.7 juta kes yang dipertikaikan meskipun tribunal telah ditubuhkan
- Mahkamah Agung membenarkan pilihan raya diteruskan dengan daftar yang dibekukan sementara pertikaian belum selesai
- Proses berasaskan AI menandai "percanggahan logik" dengan membandingkan rekod semasa dengan garis dasar 2002
- Muslim membentuk 34% daripada jumlah mereka yang digugurkan meskipun hanya 27% daripada populasi; komuniti Hindu Matua turut terjejas teruk
- Daerah sempadan termasuk Murshidabad, Malda dan North 24-Parganas mencatatkan kadar pengguguran tertinggi
- Tokoh terkenal yang terjejas termasuk veteran Perang Kargil, menteri negeri, Ketua Setiausaha dan pemenang Piala Dunia kriket Richa Ghosh
- TMC menuduh Suruhanjaya Pilihan Raya berpakat dengan BJP untuk menafikan hak mengundi penyokong pembangkang
- BJP mempertahankan latihan itu sebagai langkah perlu untuk menggugurkan penceroboh haram dan pengundi yang telah meninggal dunia
