Revolusi 26 Jam
Setiap pagi di Pelabuhan Logistik Antarabangsa Hongyun di Kunming, ibu kota Wilayah Yunnan di barat daya China, satu operasi logistik yang teratur berlangsung. Kereta api kargo Ekspres Lancang-Mekong tiba tepat pada waktunya selepas menamatkan perjalanan rentas sempadan hanya dalam 26 jam, membawa kargo berharga dari kebun Thailand. Ini bukan penghantaran biasa. Kontena berpendingin yang sarat dengan durian Thailand ketika musim puncak tuaian bermula ini mencerminkan perubahan asas dalam cara hasil pertanian Asia Tenggara sampai ke pasaran terbesar di dunia.
Kandungan
Keretapi China-Laos, yang merentang sejauh 1,035 kilometer dari Kunming ke Vientiane, telah menjadi laluan emas bagi buah-buahan tropika, menurut pemerhati industri. Ketika musim puncak memuncak dari pertengahan hingga akhir April, jumlah yang dikendalikan kereta api itu mencapai paras luar biasa. Thailand sahaja kini mengeksport 1,500 kontena berpendingin durian ke China setiap hari, manakala varieti dari Laos dan Malaysia turut memasuki rantaian bekalan. Kecekapan laluan ini membolehkan pengguna di lebih 30 bandar China, termasuk Shanghai, Chengdu, Guangzhou, Zhengzhou dan Shenyang, menerima durian segar dalam tempoh 48 jam selepas kereta api tiba di Kunming.
Sistem pengangkutan pantas ini menandakan perubahan besar berbanding kaedah logistik tradisional yang sebelum ini mendominasi perdagangan. Sebelum kereta api itu dibuka pada Disember 2021, pengeksport bergantung pada pengangkutan laut dan jalan raya yang boleh mengambil masa lebih 20 hari, sekali gus mendedahkan penghantaran kepada kelewatan akibat cuaca dan kerosakan. Koridor rel baharu itu berjaya memendekkan tempoh tersebut, mewujudkan kelebihan daya saing yang mengubah corak eksport pertanian di seluruh rantau ASEAN. Peningkatan trafik amat ketara tahun ini, dengan ketibaan harian menjadi kebiasaan apabila kereta api itu membuktikan keupayaannya mengendalikan barangan mudah rosak yang sensitif secara besar-besaran.
Meningkatkan Operasi untuk Memenuhi Permintaan Puncak
Bagi menampung lonjakan permintaan, pihak berkuasa kereta api telah meningkatkan perkhidmatan secara besar-besaran. Kekerapan kereta api kargo Ekspres Lancang-Mekong meningkat daripada dua pelepasan sehari kepada enam, mencerminkan permintaan tinggi pengguna China yang menyumbang lebih 96 peratus daripada jumlah eksport durian Thailand. Peningkatan operasi ini memerlukan penyelarasan tepat antara pihak berkuasa kereta api China dan Laos, yang telah memperkemas prosedur pelepasan sempadan untuk memastikan aliran penghantaran tidak terganggu.
He Ruiqi, kakitangan China Railway Kunming Group, menjelaskan piawaian operasi ketat yang mengawal perdagangan ini.
Pematuhan kereta api itu terhadap tempoh pusing ganti yang pantas ini penting bagi barangan mudah rosak, kerana setiap minit mempengaruhi mutu dan jangka hayatnya.Kami telah membuka laluan khas untuk pengangkutan durian, dengan mengutamakan pemunggahan, pemindahan, penghantaran dan pelepasan kastam. Selepas kereta api tiba, kami mematuhi piawaian operasi dengan ketat untuk menyelesaikan pemunggahan kenderaan dan pemindahan kontena dalam masa 90 minit.
Infrastruktur teknikal yang menyokong peluasan ini amat mengagumkan. China Railway Kunming Group telah menyediakan lebih 4,000 kontena berpendingin khusus untuk mengangkut durian. Unit ini mengekalkan kawalan suhu yang tepat sepanjang perjalanan, bagi memastikan buah yang dipetik ketika tahap kematangan optimum tiba dalam keadaan sempurna. Pihak berkuasa kereta api kedua-dua negara menyediakan perkhidmatan rantaian sejuk menyeluruh, mewujudkan hubungan lancar dari kebun Thailand ke pasaran China.
Mutu dan Transformasi Pasaran
Kesan ekonominya jauh melangkaui penambahbaikan logistik semata-mata. Pada 2022, China mengimport durian Thailand bernilai $3.09 bilion, dan harga semasa mencerminkan peningkatan mutu yang dimungkinkan oleh pengangkutan rel. Pengimport melaporkan bahawa sekotak durian seberat kira-kira 17 kilogram, yang sebelum ini dijual pada harga sekitar 500 yuan, kini boleh mencecah hampir 800 yuan. Kenaikan harga ini menguntungkan seluruh rantaian bekalan, daripada petani Thailand hingga pengedar China, selain membekalkan produk yang lebih baik kepada pengguna.
Shao Yichao, pemeriksa mutu durian di Kunming yang berpengalaman selama lapan tahun, mengesahkan bahawa beliau melihat lebih banyak durian Thailand yang dituai pada tahap kematangan lebih tinggi musim ini, sekali gus menghasilkan rasa manis dan kedalaman perisa yang luar biasa. Liu Yudong, pengimport berpangkalan di Yunnan, berkata pengangkutan rel yang boleh dijangka telah menghapuskan risiko seluruh muatan trak terpaksa dibuang akibat kelewatan perjalanan. Beliau menjelaskan bahawa disebabkan sifat pengangkutan jalan raya dan laut yang sukar diramal, sebelum ini beliau hanya mengimport durian separa masak. Pernah berlaku seluruh muatan trak terpaksa dibuang akibat kelewatan. Kini kami boleh mengimport durian yang lebih matang kerana masalah pengangkutan dan prosedur pelepasan kastam telah diatasi hasil penggunaan kereta api.
Unjuran jumlah menunjukkan pertumbuhan pesat akan berterusan. Sehingga Ogos 2025, kereta api itu telah mengangkut 150,000 tan durian ke China, peningkatan tahunan sebanyak 91 peratus berbanding tahun sebelumnya. Bagi 2026, pihak berkuasa kereta api tempatan menganggarkan jumlah pengangkutan buah-buahan tropika menerusi laluan itu akan melebihi 200,000 tan, merangkumi bukan sahaja durian, malah manggis, longan dan buah-buahan bermusim lain.
Melangkaui Raja Buah
Walaupun durian mendominasi tumpuan semasa, impak kereta api itu melangkaui komoditi tunggal ini. Sejak dibuka pada Disember 2021, dengan perkhidmatan penumpang antarabangsa bermula pada April 2023, laluan itu telah memudahkan lebih 800,000 perjalanan penumpang rentas sempadan dari lebih 120 negara dan wilayah. Infrastruktur yang digunakan untuk dua tujuan ini mewujudkan sinergi antara pelancongan dan perdagangan, dengan masa perjalanan rentas sempadan dipendekkan kepada sembilan jam 36 minit. Destinasi seperti Xishuangbanna telah menjadi hab serantau penting bagi pelancongan antarabangsa di sepanjang laluan kereta api itu.
Namun, perubahan ini turut mencetuskan kesan berantai yang rumit terhadap pertanian serantau. Di Malaysia, harga manggis sebenarnya telah mengatasi harga durian berikutan kekangan bekalan, apabila petani dilaporkan menebang pokok manggis yang menghalang cahaya matahari daripada sampai ke akar pokok durian untuk merebut peluang daripada permintaan tinggi China. Peralihan pertanian ini menunjukkan bagaimana corak penggunaan di China mengubah guna tanah dan amalan pertanian di seluruh Asia Tenggara.
Kanokwan Suwankanit, pengarah perkhidmatan kargo di State Railway of Thailand, berkata jumlah kargo meningkat daripada 500 hingga 600 TEU pada 2019 kepada 2,000 TEU pada 2022, dengan unjuran melebihi 3,000 TEU. Natee Chuansanit, pengarah eksekutif Thailand Institute of Business Economics Research and Development, menegaskan bahawa peluasan akses pengguna China kepada durian bermutu premium mengukuhkan kedudukan Thailand dalam pasaran eksportnya yang paling penting.
Integrasi Infrastruktur dan Laluan Masa Hadapan
Kereta api itu tidak beroperasi secara bersendirian. Laluan udara terus baharu yang menghubungkan Wuhan dengan Vientiane, yang baru-baru ini dilancarkan oleh China Eastern Airlines, melengkapi koridor rel dengan memudahkan perjalanan perniagaan serta menyediakan kapasiti kargo alternatif untuk barangan yang sangat mudah rosak. Selain itu, lima laluan gabungan rel dan jalan raya kini menghubungkan Laos dengan Wilayah Sichuan di barat daya China, sekali gus membolehkan pengedaran pantas ke pasaran sekunder termasuk Beijing, Xi'an dan Lhasa.
Bagi perusahaan kecil dan sederhana, kereta api itu menawarkan pilihan penggabungan muatan yang sebelum ini tidak tersedia. Chen Bin, pengarah jualan Guangxi Xiannong International Trade Co. Ltd., menjelaskan bahawa sistem prajualan syarikatnya mendapat manfaat daripada kebolehpercayaan pengangkutan rel. Dengan memilih pengangkutan kereta api, kami boleh menghantar barangan tepat pada waktunya mengikut pesanan sebenar, katanya, sambil menekankan bagaimana infrastruktur ini menyokong model peruncitan digital moden yang memerlukan pengurusan inventori tepat.
Wang Jian, pengurus besar sebuah syarikat perdagangan hasil pertanian di Wilayah Hunan, merumuskan kelebihan operasi itu. Pengangkutan menerusi kereta api bermakna pelepasan kastam lebih pantas, masa perjalanan lebih singkat dan kerugian lebih rendah. Dengan pengeluaran durian Thailand dijangka meningkat kira-kira 30 peratus tahun ini, penghantaran ke China akan terus bertambah.
Kesimpulan
- Keretapi China-Laos telah mengurangkan masa pengangkutan durian dari lebih 20 hari melalui jalan raya dan laut kepada kurang tiga hari dari kebun ke Kunming, dengan perjalanan rel rentas sempadan hanya mengambil masa 26 jam.
- Thailand mengeksport 1,500 kontena berpendingin durian ke China setiap hari pada musim puncak, manakala jumlah keseluruhan buah-buahan tropika yang diangkut melalui kereta api pada 2026 dijangka melebihi 200,000 tan.
- Pihak berkuasa kereta api meningkatkan kekerapan kereta api kargo daripada dua kepada enam kali sehari dan menyediakan lebih 4,000 kontena berpendingin khusus untuk memenuhi permintaan.
- Laluan khas mengutamakan penghantaran durian dengan piawaian pemunggahan ketat selama 90 minit di pelabuhan logistik Kunming.
- Logistik yang lebih baik membolehkan durian dituai pada tahap kematangan lebih tinggi, meningkatkan mutu dan membolehkan harga premium sekitar 800 yuan bagi setiap kotak 17 kilogram berbanding 500 yuan sebelum ini.
- China menyumbang lebih 96 peratus daripada eksport durian Thailand, yang bernilai $3.09 bilion pada 2022.
- Sejak 2023, kereta api itu telah memudahkan lebih 800,000 perjalanan penumpang rentas sempadan, sekali gus mengubah corak pelancongan dan perdagangan di seluruh rantau ini.
