Jurang Besar: Peraturan Bercanggah di Tambak yang Sama
Pemasangan papan tanda lalu lintas baharu di sepanjang Tambak Johor-Singapura mencetuskan semula perdebatan mengenai amalan yang menjadi sandaran ribuan pekerja rentas sempadan setiap hari. Pihak berkuasa Malaysia baru-baru ini memasang papan tanda jelas "dilarang berjalan kaki" berhampiran pusat pemeriksaan Bangunan Sultan Iskandar, sekali gus menegaskan semula larangan yang secara teknikalnya telah berkuat kuasa sejak 2008. Namun, Pihak Berkuasa Imigresen dan Pusat Pemeriksaan Singapura mengekalkan pendirian bahawa tiada peraturan khusus yang menghalang pejalan kaki daripada berjalan di bahagian jambatan dalam wilayah Singapura sepanjang 1.05 kilometer itu. Percanggahan peraturan ini mewujudkan keadaan bidang kuasa yang ganjil, dengan status undang-undang berubah di garisan sempadan antarabangsa yang ditandai kotak kuning dan perubahan tanda jalan daripada bahasa Inggeris kepada bahasa Melayu.
Kandungan
Lembaga Lebuhraya Malaysia meningkatkan usaha untuk mengingatkan para pengembara bahawa berjalan kaki di sepanjang keseluruhan laluan Tambak dilarang sama sekali bagi kedua-dua arah. Mengikut undang-undang Malaysia, pesalah boleh didenda antara RM300 hingga RM2,000 kerana mengingkari papan tanda lalu lintas. Larangan itu mula dikuatkuasakan apabila Kompleks Kastam, Imigresen dan Kuarantin Bangunan Sultan Iskandar dibuka pada Disember 2008, kononnya atas alasan keselamatan dan perlindungan. Sementara itu, bahagian Singapura menyediakan laluan berturap dari Pusat Pemeriksaan Woodlands ke kaki tanjakan lebuh raya yang menghala ke Malaysia, tanpa larangan aktif terhadap pergerakan pejalan kaki. Perbezaan dasar ini menyebabkan para penumpang harian keliru sama ada perjalanan kaki mereka setiap hari merupakan pilihan pengangkutan yang sah atau kesalahan yang boleh dihukum.
Mengapa Penumpang Harian Mengambil Risiko Melanggar Larangan
Walaupun berdepan ancaman denda dan amaran keselamatan yang jelas, ribuan pekerja Malaysia masih berjalan kaki merentasi Tambak setiap pagi. Dengan lebih 300,000 rakyat Malaysia berulang-alik ke Singapura setiap hari untuk bekerja atau belajar, laluan ini merupakan antara sempadan darat paling sibuk di dunia. Kebanyakan mereka bergantung pada bas sewa khas atau bas awam, tetapi kesesakan pada waktu puncak kerap melebihi kapasiti yang tersedia. Ketika waktu sibuk, barisan menunggu bas boleh berlarutan lebih 30 minit hingga sejam, menyebabkan penumpang terkandas di pusat pemeriksaan tanpa pilihan yang munasabah untuk tiba di tempat kerja tepat pada waktunya.
Penumpang harian dari Johor, Loo Yong Tat, menggambarkan kekecewaan setiap hari akibat bergantung pada perkhidmatan bas pada waktu puncak.
Ketika waktu puncak, kapasiti bas sedia ada memang tidak mampu menampung jumlah orang yang terlalu ramai. Ditambah pula dengan kesesakan lalu lintas yang teruk, ramai penumpang terkandas di pusat pemeriksaan, tidak dapat bergerak ke hadapan atau berpatah balik.
Seorang pekerja Malaysia berusia 24 tahun yang hanya dikenal pasti sebagai Encik He, yang berjalan kaki setiap hari untuk masuk syif pukul 8 pagi di Woodlands, menjelaskan alasannya kepada Stomp.
Jika bilangan bas dapat ditambah, saya tidak akan memilih untuk mengambil risiko ini, tetapi memang tiada pilihan lain.
Pengalaman peribadi mereka yang telah menempuh perjalanan itu dengan berjalan kaki menggambarkan perjalanan selama 26 minit yang mendedahkan mereka kepada cuaca. Laluan itu tidak menyediakan perlindungan daripada panas atau hujan, menyebabkan pejalan kaki terpaksa membawa payung dan kipas mudah alih. Selepas laluan pejalan kaki di Singapura, mereka perlu menempuh bahu jalan yang sempit dan dikongsi dengan motosikal serta bas yang dipandu laju, selain melintasi lorong motosikal tanpa lintasan belang, sedangkan kenderaan dua roda diberi keutamaan. Jarak fizikal antara kedua-dua pusat pemeriksaan itu kira-kira 2.4 kilometer, dan boleh menjadi berbahaya ketika hujan lebat tropika atau kesesakan lalu lintas pada waktu puncak.
Realiti Keselamatan di Lapangan
Kemalangan baru-baru ini meningkatkan perhatian terhadap amalan berjalan kaki itu. Pada pertengahan April, hantaran media sosial menunjukkan seorang wanita dilanggar motosikal di Tambak dan tidak sedarkan diri, manakala penunggang motosikal itu mengalami kecederaan berdarah. Insiden itu menyusuli kes pada Januari apabila seorang wanita Malaysia berusia 54 tahun mengalami kecederaan parah di kepala dan pembekuan darah selepas didakwa bertembung dengan sebuah motosikal. Dia akhirnya koma akibat kehilangan darah dan kekurangan oksigen ke otak. Keluarganya berkata mereka memilih untuk berjalan kaki kerana barisan menunggu bas yang panjang akibat kesesakan lalu lintas.
Prasarana di laluan itu sendiri memberikan perlindungan yang sangat minimum kepada mereka yang berjalan kaki. Selepas laluan pejalan kaki di bahagian Singapura, pejalan kaki perlu berkongsi bahu jalan yang sempit dengan kenderaan yang bergerak laju. Papan tanda berhampiran pusat pemeriksaan Malaysia secara jelas memberi amaran bahawa laluan ke Woodlands ialah kawasan larangan untuk pejalan kaki, dengan menyatakan bahawa "sebarang kemalangan adalah atas risiko anda sendiri." Lembaga Lebuhraya Malaysia menegaskan bahawa berjalan kaki di sepanjang Tambak adalah berbahaya dan melanggar peraturan yang ditetapkan, serta menggesa penumpang supaya menggunakan perkhidmatan pengangkutan awam yang tersedia.
Ketiadaan prasarana khusus untuk pejalan kaki memaksa mereka melintas lorong motosikal dan berjalan rapat di sepanjang penghadang konkrit dalam lorong bas, tempat kenderaan bergerak pada kelajuan 50 kilometer sejam. Penumpang berpengalaman berkata perjalanan itu "mudah sahaja" bagi pejalan kaki yang biasa, namun risiko dilanggar bas atau motosikal tetap besar, khususnya ketika jarak penglihatan kurang baik atau apabila kesesakan lalu lintas memaksa kenderaan bergerak secara tidak menentu mengelilingi kereta yang tidak bergerak.
Alternatif Sah yang Terhad
Bagi pekerja yang menerima gaji minimum di Singapura, pilihan pengangkutan sah yang tersedia mendatangkan halangan kewangan atau logistik yang besar. Perkhidmatan bas awam 160, 170, 170X dan 950 menawarkan tambang berpatutan antara S$1.81 hingga S$2.41, tetapi kapasiti bas tidak mencukupi pada waktu sibuk pagi dan petang. Perkhidmatan Shuttle Tebrau Keretapi Tanah Melayu yang menghubungkan JB Sentral dengan Woodlands berharga RM5 atau S$5 bagi setiap perjalanan, namun perkhidmatannya terhad dan akan dihentikan sepenuhnya selepas Laluan Sistem Transit Rapid Johor Bahru-Singapura dibuka pada 2027.
Teksi rentas sempadan berlesen menawarkan perkhidmatan dari pintu ke pintu tetapi mengenakan tambang S$60 hingga S$80 bagi setiap perjalanan, manakala perjalanan ke lapangan terbang berharga S$120. Tambang ini terlalu mahal bagi penumpang harian, meskipun perubahan dasar baru-baru ini kini membolehkan teksi dari mana-mana negara menurunkan penumpang di mana-mana lokasi dalam negara destinasi, berbanding sebelum ini yang mengehadkan mereka ke terminal tertentu di Larkin Sentral atau Ban San Street. Fleksibiliti ini menjadikan teksi berlesen lebih menarik, namun tambang tetap tidak mengambil kira kesesakan waktu puncak, dan ramai pemandu melaporkan terpaksa menunggu berjam-jam antara perjalanan kerana permintaan rendah dan persaingan sengit daripada pengendali haram.
Perkhidmatan panggilan kenderaan haram terus berkembang meskipun larangan ketat dikuatkuasakan. Penguasa Pengangkutan Darat Singapura mempergiat penguatkuasaan dengan menyita kenderaan serta mengenakan denda sehingga S$3,000 dan hukuman penjara enam bulan terhadap pengendali tanpa lesen. Dalam satu rondaan pada Ogos, pegawai menangkap 19 pemandu haram di kawasan tumpuan pelancong. Perkhidmatan ini mendedahkan penumpang kepada risiko kerana tidak mempunyai perlindungan insurans sewajarnya, menyebabkan penumpang tidak dilindungi sekiranya berlaku kemalangan. Menteri Negara Kanan Pengangkutan Sun Xueling berkata operasi haram sedemikian menjejaskan mata pencarian pemandu berlesen yang mematuhi undang-undang, selain membahayakan pelanggan.
Tekanan Politik dan Penyelesaian Masa Hadapan
Andrew Chen Kah Eng, Ahli Dewan Undangan Negeri bagi kawasan Stulang di Johor, berulang kali menggesa penyediaan prasarana pejalan kaki yang lebih selamat. Dalam hantaran Facebook pada 13 April, beliau menekankan perlunya kerjasama dua hala.
Walaupun saya berulang kali mencadangkan pembinaan laluan pejalan kaki berbumbung di Tambak Johor tanpa hasil, saya masih berharap agar kerajaan Malaysia dan Singapura mempertimbangkannya dengan serius, supaya pada masa hadapan orang ramai mempunyai pilihan yang selamat untuk menyeberangi sempadan selain RTS dan bas.
Laluan RTS yang dijangka mula beroperasi pada 2027 memberi harapan untuk mengurangkan masalah ini, meskipun struktur tambangnya belum diumumkan. Sehingga itu, penumpang berdepan pilihan sukar antara mempertaruhkan keselamatan dengan berjalan kaki atau mempertaruhkan pekerjaan dengan tiba lewat. Reaksi di media sosial mencerminkan dilema ini: ada pengguna yang mengkritik pejalan kaki kerana mengingkari peraturan lebuh raya, manakala yang lain bersimpati terhadap pekerja yang berdepan kekangan masa yang sukar diatasi.
Pakar ekonomi pengangkutan berpendapat bahawa keadaan semasa berpunca daripada ketidakpadanan asas antara reka bentuk prasarana dengan keperluan penumpang. Tambak itu dibina pada 1923 terutamanya untuk kenderaan bermotor, dengan sedikit pertimbangan terhadap jumlah besar pejalan kaki harian yang akan muncul hampir seabad kemudian. Tanpa laluan khusus untuk pejalan kaki atau kapasiti pengangkutan awam yang mencukupi untuk menampung permintaan, larangan berjalan kaki pada hakikatnya menjadikan keperluan hidup satu kesalahan bagi ramai pekerja bergaji rendah yang tidak mampu membayar tambang teksi dan tidak boleh mengambil risiko datang lewat.
Perkara yang Perlu Diketahui
- Pihak berkuasa Malaysia melarang orang ramai berjalan kaki di Tambak bagi kedua-dua arah, dengan denda antara RM300 hingga RM2,000 bagi kesalahan tersebut.
- Pihak berkuasa Singapura pada masa ini membenarkan pejalan kaki menggunakan bahagian jambatan di Singapura, sekali gus mewujudkan percanggahan undang-undang di sempadan antarabangsa.
- Lebih 300,000 rakyat Malaysia menyeberangi sempadan setiap hari untuk bekerja, dan ramai yang berjalan kaki kerana kapasiti bas tidak mencukupi serta kesesakan lalu lintas yang teruk pada waktu puncak.
- Kemalangan baru-baru ini, termasuk perlanggaran melibatkan motosikal, menyebabkan pejalan kaki mengalami kecederaan parah dan menonjolkan risiko keselamatan.
- Tiada laluan khusus untuk pejalan kaki; mereka berkongsi bahu jalan yang sempit dengan kenderaan bermotor dan perlu melintasi lorong trafik yang aktif.
- Alternatif sah termasuk bas awam, kereta api KTM Shuttle Tebrau dan teksi berlesen, namun kekangan kos dan kapasiti mengehadkan kegunaannya bagi penumpang harian.
- Laluan RTS Johor Bahru-Singapura yang dijadualkan dibuka pada 2027 mungkin dapat mengurangkan masalah ini, tetapi tidak akan segera menyelesaikan jurang pengangkutan semasa.
