Vietnam Menerima Ratusan Deporti dari AS dan Kemboja di Tengah Usaha Kemanusiaan dan Lonjakan Penguatkuasaan

Gelombang Kepulangan yang Semakin Meningkat

Pada 13 Mei 2026, pegawai daripada bahagian imigresen Polis Bandar Raya Ho Chi Minh menyertai pihak berkuasa Vietnam yang lain di Lapangan Terbang Antarabangsa Noi Bai di Hanoi untuk menerima 33 warga yang dihantar pulang dari Amerika Syarikat. Operasi itu merupakan salah satu daripada beberapa penyerahan baru-baru ini yang membawa ratusan warga Vietnam pulang ke negara itu dalam tempoh lima bulan pertama tahun ini. Menurut angka daripada Jabatan Imigresen di bawah Kementerian Keselamatan Awam, kawasan di seluruh Vietnam menerima 138 orang yang dihantar pulang dalam suku pertama 2026 sahaja. Amerika Syarikat menyumbang 77 kes, Kemboja 58, dan Kanada 4. Polis perbandaran di Bandar Raya Ho Chi Minh melaporkan bahawa jumlah kumulatif ketibaan dari Amerika Syarikat dan Kemboja telah mencecah ratusan sejak Januari, menandakan peningkatan tindakan penguatkuasaan di luar negara.

Jumlah yang meningkat itu mencerminkan kawalan imigresen yang diperketat di negara destinasi, di samping krisis selari di Kemboja, tempat tindakan keras besar-besaran terhadap operasi penipuan siber berskala industri telah menyebabkan puluhan ribu pekerja asing diusir. Pihak berkuasa Vietnam bertindak dengan menjadikan penerimaan di lapangan terbang sebagai operasi pengambilan yang menyeluruh, termasuk pemeriksaan kesihatan, dokumentasi undang-undang dan sokongan kebajikan sosial. Kini, pegawai memproses setiap kes secara individu untuk menentukan sama ada seseorang itu dihantar pulang kerana melanggar peraturan imigresen, terlibat dalam perkara jenayah, atau merupakan mangsa pemerdagangan yang dipaksa melakukan kerja haram.

Pihak berkuasa menyifatkan keadaan semasa sebagai luar biasa rumit kerana melibatkan dua kumpulan berbeza yang memerlukan bentuk bantuan kerajaan berlainan. Mereka yang pulang dari Amerika Syarikat lazimnya berdepan pengusiran kerana tinggal melebihi tempoh visa, sabitan jenayah atau kegagalan memenuhi syarat pemastautin. Namun, mereka yang tiba dari Kemboja selalunya termasuk mangsa pemerdagangan yang diselamatkan daripada kerja paksa di pusat penipuan dalam talian di sepanjang sempadan. Kedua-dua kumpulan memerlukan bantuan segera, tetapi status undang-undang dan keperluan sosial mereka berbeza dengan ketara sebaik tiba. Sifat kemasukan berganda ini mendorong Kementerian Keselamatan Awam menyelaraskan usaha rapat dengan jabatan kesihatan dan kebajikan sosial perbandaran bagi memastikan protokol penerimaan menepati keadaan khusus setiap warga yang pulang.

Saluran Pengusiran AS dan Usaha Bantuan Kongres

Di sebalik ketibaan di lapangan terbang itu terdapat dasar Amerika Syarikat yang telah lama berkuat kuasa dan meletakkan ribuan pelarian Asia Tenggara berisiko diusir. Amerika Syarikat kini menahan lebih 15,000 pelarian dari Vietnam, Laos dan Kemboja yang dikenakan perintah pengusiran muktamad. Perintah ini ialah keputusan pentadbiran mahkamah imigresen yang membenarkan kerajaan mengusir individu yang tidak mempunyai status sah atau telah melakukan jenayah tertentu. Ramai daripada mereka yang terjejas tiba di Amerika Syarikat beberapa dekad lalu sebagai anak kepada keluarga yang kehilangan tempat tinggal akibat perang Indochina.

Pada Februari 2026, penggubal undang-undang Amerika Syarikat memperkenalkan Akta Bantuan Pengusiran Asia Tenggara, yang dikenali sebagai SEADRA, bagi menangani isu itu. Jika diluluskan, undang-undang tersebut akan membatalkan perintah pengusiran terhadap pelarian Kemboja, Hmong, Laos dan Vietnam yang tiba sebelum 2008. Ia akan memberikan kebenaran bekerja secara tetap, menggantikan lawatan pejabat berkala dengan Imigresen dan Penguatkuasaan Kastam melalui pemantauan maya, serta menyediakan laluan undang-undang untuk mereka yang sudah dihantar ke luar negara pulang dan bertemu semula dengan keluarga. Rang undang-undang itu secara khusus akan memberi manfaat kepada pelarian yang telah menetap hampir lima puluh tahun di Amerika Syarikat dan membina keluarga di sana. Penyokongnya berhujah bahawa pengusiran individu ini merupakan hukuman berganda kerana mereka telah menjalani hukuman atas sabitan jenayah terdahulu dan, dalam banyak kes, tidak dimaklumkan dengan sewajarnya tentang kesan imigresen apabila menerima perjanjian pengakuan bersalah beberapa dekad lalu.

Keperluan terhadap undang-undang sedemikian semakin mendesak apabila taktik penguatkuasaan Amerika Syarikat berkembang melangkaui pengusiran dua hala tradisional. Sepanjang tahun lalu, pihak berkuasa Amerika telah merundingkan perjanjian dengan berpuluh-puluh negara untuk menerima orang yang dihantar pulang tanpa sebarang kaitan dengan negara-negara tersebut. Beberapa warga Asia Tenggara telah dihantar ke pusat di negara ketiga menerusi aturan ini, sekali gus membangkitkan kebimbangan dalam kalangan pejuang hak pendatang. Seorang pelarian Kemboja yang tiba di Amerika Syarikat ketika masih kecil menghabiskan lebih lima bulan dipenjarakan di Eswatini selepas pegawai Amerika enggan menghantarnya terus ke Kemboja. Beliau menceritakan dirinya digari sepanjang penerbangan 21 jam, sebelum ditahan di penjara kawalan tinggi dengan akses terhad kepada peguam. Satu lagi kumpulan tahanan, termasuk individu dari Vietnam dan Laos, dihantar ke Sudan Selatan. Amerika Syarikat mengakui pemindahan ini sebahagian daripada strategi lebih luas untuk menguatkuasakan perintah pengusiran, tetapi butirannya masih tidak jelas.

Kumpulan advokasi undang-undang di Amerika Syarikat mengkritik peluasan pengusiran ke negara ketiga, dengan alasan amalan itu memutuskan hubungan keluarga dan meletakkan pelarian dalam ketidakpastian undang-undang tanpa perlindungan yang jelas. Kementerian Luar Kemboja sebelum ini menyatakan bahawa negara itu menerima orang yang dihantar pulang secara langsung dari Amerika Syarikat, menjadikan pemindahan ke negara-negara Afrika tidak perlu dalam sesetengah kes. Bagi warga Vietnam, risiko pemindahan ke negara ketiga semakin membimbangkan apabila perjanjian diplomatik terus bertambah.

Tindakan Keras terhadap Penipuan Siber di Kemboja dan Mangsa Pemerdagangan

Pengusiran dari Amerika lazimnya melibatkan pelanggaran imigresen atau sabitan jenayah lama, tetapi kepulangan dari Kemboja berpunca daripada krisis yang berbeza. Sejak pertengahan 2025, pihak berkuasa Kemboja melancarkan serbuan besar-besaran terhadap pusat penipuan dalam talian yang menyasarkan mangsa di seluruh Asia dan wilayah lain. Tindakan keras itu semakin dipergiat selepas taikun Chen Zhi, tokoh utama dalam industri penipuan, ditangkap dan diekstradisi ke China pada Januari. Angka kerajaan menunjukkan bahawa antara Januari hingga awal Februari 2026, lebih 110,000 warga asing dihantar pulang dari Kemboja, manakala 210,000 lagi meninggalkan negara itu secara sukarela. Jabatan Perbendaharaan Amerika Syarikat turut mengenakan sekatan terhadap Senator Kemboja Kok An dan rakan sekutunya atas dakwaan penglibatan dalam operasi penipuan.

Dalam jumlah besar itu, ramai warga Vietnam bukan pekerja haram yang datang secara sukarela, sebaliknya mangsa pemerdagangan manusia. Mereka lazimnya direkrut melalui iklan media sosial yang menjanjikan pekerjaan pejabat atau khidmat pelanggan yang sah, dengan gaji jauh lebih tinggi berbanding upah dalam negara. Setibanya di bandar sempadan seperti Sihanoukville, Bavet dan Poipet, pasport mereka dirampas dan mereka dipaksa menjalankan skim penipuan dalam talian yang menyasarkan mangsa di Vietnam dan negara lain. Polis Vietnam telah berulang kali menyerbu laluan penyeludupan rentas sempadan dan menyelamatkan warga negara itu dari pusat-pusat berkenaan sepanjang tahun lalu.

Moeun Tola, pengarah eksekutif kumpulan hak pekerja Kemboja CENTRAL, berkata tindakan penguatkuasaan lebih tertumpu kepada pekerja bawahan berbanding penganjur yang meraih keuntungan daripada skim itu.

Jika ditanya sama ada perkara ini sudah berakhir, saya akan katakan belum. Hanya beberapa individu ditangkap, manakala mereka yang dinamakan dalam sekatan tidak kelihatan dalam laporan tangkapan kerajaan. Tanpa mempertanggungjawabkan dalang utama, rangkaian penipuan dalam talian ini tidak dapat dimusnahkan.

Dalam satu penerimaan berasingan di Bandar Raya Ho Chi Minh pada 12 Mei, empat warga Vietnam yang dihantar pulang dari Kemboja tiba. Pegawai imigresen mendapati bahawa salah seorang daripada mereka, Trinh Quang Khai, yang dilahirkan pada 1994, dikehendaki kerana sengaja menyebabkan kecederaan tubuh badan. Beliau diserahkan kepada polis bandar untuk didakwa, seorang rakannya dikenakan penalti pentadbiran kerana keluar dari negara secara haram, manakala dua lagi diproses untuk integrasi semula.

Daripada Penyerahan di Lapangan Terbang kepada Perkhidmatan Sosial

Polis Bandar Raya Ho Chi Minh mentakrifkan semula peranan mereka dalam menerima orang yang dihantar pulang, dengan melangkaui urusan dokumen kepada campur tangan sosial secara langsung. Kini, pegawai menghubungi saudara-mara, membimbing mereka yang pulang melalui proses pendaftaran tempat tinggal dan mengeluarkan semula dokumen pengenalan diri yang mungkin hilang atau dirampas di luar negara. Pasukan perubatan bersedia membantu individu yang memerlukan. Semasa penerimaan warga yang dihantar pulang dari Amerika Syarikat pada 13 Mei, seorang daripada mereka yang mempunyai sejarah epilepsi memerlukan rawatan hospital kecemasan selepas pihak berkuasa mendapati keadaan kesihatannya lemah semasa proses penerimaan. Petugas perubatan polis bandar segera memindahkan individu itu dan menstabilkan keadaannya sebelum ahli keluarga dapat dikesan.

Bagi mereka yang tiada penaja keluarga, tempat tinggal tetap atau sumber kewangan, polis perbandaran menyelaraskan usaha dengan pentadbiran peringkat wad dan Jabatan Kesihatan perbandaran untuk menempatkan mereka di pusat kebajikan sosial di seluruh bandar. Pegawai menyifatkan langkah itu sebagai usaha kemanusiaan yang mencerminkan dasar bahawa tiada sesiapa akan diabaikan. Pihak berkuasa turut meminta saudara-mara mereka yang dihantar pulang dan belum berhubung semula supaya menghubungi polis tempatan atau bahagian imigresen untuk memulakan prosedur penajaan. Talian telefon khusus dan waktu pejabat telah disediakan agar ahli keluarga boleh mengesahkan sama ada saudara mereka termasuk dalam kalangan ketibaan baru-baru ini. Usaha ini bertujuan mengurangkan jumlah orang yang kekal di pusat perlindungan sementara kerana saudara-mara mereka tidak tahu mereka telah pulang.

Bahagian Pengurusan Imigresen menegaskan bahawa semua aktiviti penerimaan mematuhi dasar kerajaan Vietnam mengenai hak asasi manusia, termasuk kebebasan bergerak dan imigresen yang sah. Menurut pegawai perbandaran, ramai yang pulang menyatakan hasrat untuk mendapatkan pekerjaan tetap dan membina semula kehidupan mereka. Hospital tempatan bersetuju memberikan rawatan kecemasan tanpa mengira sama ada mereka yang dihantar pulang mempunyai bukti insurans atau tempat tinggal dengan serta-merta. Dalam satu kes baru-baru ini, seorang yang dihantar pulang rebah sejurus selepas mendarat lalu dikejarkan ke hospital perbandaran untuk distabilkan dalam keadaan kecemasan. Pegawai kesihatan memuji tindakan pantas itu sebagai contoh protokol kesiapsiagaan kecemasan bandar yang turut meliputi warga yang pulang.

Punca Undang-undang dan Perpindahan Jarak Jauh

Gelombang pengusiran semasa tidak dapat dipisahkan daripada corak perpindahan sejarah. Operasi ketenteraan Amerika Syarikat yang meluas di Kemboja, Laos dan Vietnam semasa perang Indochina menyebabkan jutaan orang kehilangan tempat tinggal, dan ramai kemudian ditempatkan semula di bandar-bandar Amerika dengan sokongan yang terhad. Akta Pembaharuan Imigresen Haram dan Tanggungjawab Pendatang 1996 memperluas senarai jenayah yang boleh mencetuskan pengusiran, dengan mengenakan piawaian baharu secara retrospektif terhadap pelarian yang telah pun menjalani hukuman bagi kesalahan terdahulu. Sejak itu, sabitan lama yang dahulu tidak berisiko membawa kepada pengusiran menjadi alasan untuk penahanan dan pengusiran.

Di bawah pentadbiran Amerika Syarikat semasa, penguatkuasaan semakin agresif, termasuk amalan menghantar individu ke negara ketiga yang bukan negara kewarganegaraan atau pemastautinan mereka. Amerika Syarikat telah menandatangani perjanjian pengusiran dengan sekurang-kurangnya 27 negara, kebanyakannya di Afrika dan Amerika Latin, untuk menempatkan pendatang di hotel, pusat perlindungan atau penjara. Pengkritik menyatakan bahawa perjanjian ini tidak mempunyai rangka kerja undang-undang yang jelas dan mendedahkan mereka yang dihantar pulang kepada penahanan sewenang-wenangnya, manakala penyokong berhujah taktik itu memberikan pengaruh untuk menguatkuasakan undang-undang imigresen. Amalan memindahkan mereka yang dihantar pulang ke negara seperti Eswatini, Rwanda dan Sudan Selatan menerima kritikan keras daripada pemerhati hak asasi manusia. Mereka menegaskan bahawa perjanjian ini sering tidak mempunyai perlindungan yang mencukupi dan boleh menyebabkan mereka yang dihantar pulang dipenjarakan tanpa pertuduhan selama berbulan-bulan. Kos kewangannya juga besar. Satu laporan Kongres menganggarkan bahawa pemindahan tertentu ke negara ketiga menelan belanja lebih daripada empat ratus ribu dolar bagi setiap tahanan, sekali gus menimbulkan persoalan tentang kecekapan dan kemanusiaan.

Akta Bantuan Pengusiran Asia Tenggara merupakan usaha perundangan terbaru untuk memutuskan kitaran ini. Penyokongnya berhujah bahawa pelarian yang telah menetap di Amerika Syarikat selama berdekad-dekad, membesarkan anak di sana dan menjadi sebahagian daripada masyarakat tidak sepatutnya berdepan hukuman berganda atas sabitan lama, lebih-lebih lagi apabila ramai tidak pernah dimaklumkan dengan sewajarnya tentang kesan imigresen ketika menandatangani perjanjian pengakuan bersalah bertahun-tahun lalu. Undang-undang itu turut mengetengahkan persoalan lebih luas tentang tanggungjawab negara terhadap mereka yang ditempatkan semula selepas perang yang turut dicetuskan oleh Amerika Syarikat.

Amaran Rasmi dan Seruan Pencegahan

Pihak berkuasa Vietnam menggesa warga negara itu supaya menjauhi rangkaian yang menjadi punca kepada saluran pengusiran ini. Jabatan Imigresen di bawah Kementerian Keselamatan Awam menasihatkan sesiapa yang merancang untuk belajar, bekerja atau melancong ke luar negara supaya meneliti undang-undang negara destinasi dengan cermat dan melengkapkan semua prosedur keluar dan masuk yang sah. Pegawai memberi amaran bahawa rangkaian penghijrahan haram dan dokumen palsu mendedahkan individu kepada risiko ditangkap, dihantar pulang dan dikenakan larangan masuk jangka panjang atau kekal yang boleh menjejaskan peluang pada masa depan. Selain akibat undang-undang, pendatang yang menggunakan saluran tidak dibenarkan berdepan risiko tinggi dieksploitasi. Krisis pusat penipuan di Kemboja menunjukkan bahawa rangkaian perekrutan palsu beroperasi merentasi sempadan dan mengambil kesempatan terhadap kesempitan ekonomi. Pihak berkuasa Vietnam berikrar akan terus membanteras laluan penyeludupan ini sambil memperluas kempen kesedaran awam mengenai penghijrahan buruh yang selamat dan sah.

Polis Bandar Raya Ho Chi Minh secara khusus memberi amaran kepada penduduk supaya berwaspada terhadap iklan media sosial yang menjanjikan kerja pejabat yang mudah atau gaji tinggi di Kemboja, kerana iklan sedemikian menjadi umpan utama pemerdagang yang beroperasi di sepanjang sempadan Vietnam-Kemboja. Polis bandar terus menyaring setiap individu yang pulang untuk membezakan mangsa daripada pelaku, bagi memastikan mereka yang diperdagangkan menerima perlindungan sementara mereka yang melanggar undang-undang dikenakan tindakan undang-undang sewajarnya. Keseimbangan yang teliti ini mencerminkan usaha kerajaan yang lebih luas untuk mengurus penghijrahan secara berperikemanusiaan sambil menegakkan kedaulatan undang-undang.

Perkara Utama

• Vietnam menerima ratusan orang yang dihantar pulang dalam tempoh lima bulan pertama 2026, dengan Amerika Syarikat dan Kemboja sebagai sumber utama.
• Polis Bandar Raya Ho Chi Minh memperluas protokol penerimaan dengan merangkumi rawatan perubatan, penginapan sementara, pengeluaran semula dokumen pengenalan diri dan penyatuan semula keluarga.
• Rang undang-undang Kongres Amerika Syarikat yang dikenali sebagai SEADRA bertujuan membatalkan perintah pengusiran terhadap pelarian Asia Tenggara yang tiba sebelum 2008 dan menyediakan laluan untuk mereka yang dihantar pulang kembali.
• Tindakan keras Kemboja terhadap pusat penipuan siber menyebabkan lebih 110,000 warga asing dihantar pulang sejak awal 2026, termasuk mangsa pemerdagangan dari Vietnam yang dipaksa terlibat dalam penipuan dalam talian.
• Amerika Syarikat memperluas dasar pengusiran dengan merangkumi pemindahan ke negara ketiga, menghantar sesetengah warga Asia Tenggara ke negara yang tiada kaitan atau status undang-undang dengan mereka.
• Pegawai Vietnam memberi amaran kepada warga negara itu supaya menjauhi rangkaian penghijrahan haram dan tawaran kerja palsu di luar negara.