Malaysia Desak Penelitian Lebih Mendalam terhadap Keganasan terhadap Pelajar Perempuan

Kes kematian di sekolah perbaharui tumpuan terhadap keselamatan pelajar dan keganasan berasaskan gender

Menteri Undang-undang dan Reformasi Institusi Malaysia menggesa pihak berkuasa meneliti sama ada keganasan kebelakangan ini yang melibatkan pelajar, khususnya remaja perempuan dan wanita muda, menunjukkan corak keganasan berasaskan gender yang lebih meluas. Azalina Othman Said berkata sesetengah mangsa diserang oleh orang yang mereka kenali, termasuk rakan sekelas dan pelajar lain, sambil memberi amaran bahawa penolakan, cemburu atau rasa berhak tidak boleh dijadikan alasan untuk melakukan keganasan.

Kenyataan beliau menyusul kematian Irene Sofiya Mohd Khairool Faisal, 16 tahun, yang ditemukan di sebuah dewan sekolah di Yong Peng, Johor, pada 3 Okt selepas menghadiri kelas tambahan. Polis berkata bedah siasat mendapati kecederaan tumpul pada kepala menyebabkan kematiannya. Tiga rakan sekolah lelaki ditahan bagi membantu siasatan pembunuhan itu. Siasatan masih dijalankan dan suspek ialah bawah umur; tanggungjawab terhadap jenayah itu belum ditentukan oleh mahkamah.

Azalina berkata kes-kes itu perlu diteliti bagi mengenal pasti faktor sepunya tanpa mengandaikan setiap kejadian mempunyai punca yang sama. Beliau menggesa agar lebih banyak perhatian diberikan kepada pemahaman golongan muda tentang hubungan yang sihat, batas peribadi dan cara bertindak apabila seseorang berkata tidak. Kebimbangan beliau, katanya, ialah wanita kelihatan menjadi mangsa dalam beberapa kes kebelakangan ini dan individu yang didakwa sebagai pelaku mungkin datang daripada lingkungan harian mereka.

Perbezaan ini penting: keganasan berasaskan gender merujuk kepada keganasan yang ditujukan kepada seseorang berkaitan gender mereka, atau keganasan yang dibentuk oleh kuasa dan sikap berasaskan gender. Menentukan sama ada hal itu terpakai dalam sesuatu kes memerlukan bukti, bukan spekulasi. Seruan Azalina adalah supaya corak dan faktor penyumbang yang mungkin wujud diteliti dengan lebih dekat, bukannya membuat kesimpulan terburu-buru tentang motif kematian Irene.

Apa yang diketahui tentang siasatan di Yong Peng?

Irene ditemukan di sekolahnya selepas tidak pulang ke rumah daripada kelas tambahan. Neneknya pergi mencarinya selepas seorang rakan bertanya sama ada remaja itu berada di rumah. Polis berkata pemeriksaan bedah siasat mendapati beliau meninggal dunia akibat kecederaan tumpul pada kepala. Tiga pelajar lelaki berusia 16 tahun dari sekolah yang sama ditahan berhubung siasatan itu, dan seorang daripada mereka direman selama enam hari sementara polis menjalankan siasatan mengikut peruntukan pembunuhan dalam Kanun Keseksaan.

Perdana Menteri Anwar Ibrahim menggesa siasatan segera, menyeluruh dan telus, serta berkata tindakan undang-undang perlu diambil sekiranya penyiasat mendapati wujud perlakuan jenayah. Pihak berkuasa pendidikan Johor berkata mereka akan bekerjasama dengan polis. Pegawai turut menggesa orang ramai supaya tidak menyebarkan dakwaan yang belum disahkan atau mengadili kanak-kanak bawah umur melalui media sosial ketika proses undang-undang sedang berjalan.

Kes ini menarik perhatian kepada kekurangan praktikal dalam keselamatan sekolah. Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek berkata sekolah itu mempunyai CCTV, namun kamera tidak meliputi lokasi Irene ditemukan. Kementerian sedang menyemak rekod rondaan keselamatan dan berkata kontraktor boleh dikenakan tindakan jika melanggar perjanjiannya. Kementerian juga meminta sekolah melaporkan kamera yang rosak atau tidak diselenggara dengan baik.

Fadhlina mengingatkan bahawa peralatan pengawasan sahaja tidak dapat menjamin keselamatan. CCTV boleh membantu merekodkan kejadian dan menyokong siasatan, tetapi tidak menggantikan penyeliaan, pelaporan segera, pengaturan keselamatan yang berfungsi atau budaya sekolah yang membolehkan pelajar mendapatkan bantuan. Kementerian berkata fasa ketiga program CCTV yang dirancang, dengan peruntukan RM15 juta, bertujuan meliputi 1,000 sekolah pada 2027. Dua fasa pertama meliputi 533 sekolah berasrama.

Mengapa menteri bimbang tentang misogini?

Azalina menyifatkan keganasan sebagai tindak balas terhadap penolakan, cemburu atau kehendak yang tidak dipenuhi sebagai kecenderungan misoginis yang berbahaya. Misogini merujuk kepada sikap bermusuhan terhadap wanita, yang boleh dizahirkan melalui penghinaan, kawalan atau kepercayaan bahawa wanita berhutang kasih sayang atau kepatuhan kepada seseorang. Istilah itu sendiri bukan penentuan tentang motif dalam jenayah tertentu. Dalam konteks ini, menteri memberi amaran bahawa rasa berhak boleh membantu menormalkan tingkah laku memaksa dan wajar diteliti bersama kemungkinan punca lain.

Mesej beliau kepada golongan muda ialah kasih sayang tidak memberikan sesiapa hak untuk mengawal orang lain. Hubungan yang sihat bergantung pada sikap menghormati batas dan kemampuan menerima penolakan tanpa ugutan atau tindakan balas. Azalina turut menegaskan bahawa kekuatan tidak harus disamakan dengan sikap agresif, manakala kebaikan dan rasa hormat ialah tanda kematangan.

Pendidikan itu perlu disampaikan kepada lelaki dan perempuan. Hanya menyuruh bakal mangsa melindungi diri meletakkan beban kepada mereka yang berisiko, sedangkan sikap yang memaafkan kawalan tidak dicabar. Sekolah, keluarga dan institusi awam boleh membantu golongan muda mengenali gangguan, memahami persetujuan dan mendapatkan bantuan apabila tingkah laku menjadi mengancam. Langkah-langkah ini tidak menentukan fakta dalam mana-mana siasatan tertentu, tetapi menangani persekitaran lebih luas yang membolehkan buli dan keganasan berlaku.

Azalina turut mengingatkan supaya insiden ganas tidak dianggap kejadian terpencil sebelum bukti diteliti. Jika beberapa kes melibatkan individu yang dikenali mangsa, perkara itu mungkin wajar disiasat, tetapi tidak membuktikan kes-kes tersebut mempunyai motif yang sama. Analisis teliti dapat membezakan corak sebenar daripada andaian yang dibuat selepas tragedi.

Apa yang boleh dilakukan pelajar apabila buli tidak melibatkan kekerasan fizikal?

Azalina menggesa pelajar supaya segera melaporkan keganasan dan buli, termasuk insiden yang melibatkan gangguan emosi atau psikologi, bukannya serangan fizikal. Buli boleh merangkumi penghinaan berulang, ugutan, intimidasi, pemulauan atau tingkah laku lain yang menyebabkan tekanan. Ia boleh berlaku antara rakan sekelas dan rakan sebaya, dan aduan juga boleh melibatkan orang dewasa dalam persekitaran sekolah.

Beliau berkata pelajar tidak seharusnya menganggap laporan mesti terhenti di peringkat sekolah. Tribunal Antibuli bertujuan menyediakan saluran alternatif apabila seseorang pelajar berpendapat pihak sekolah tidak bertindak sewajarnya. Azalina menggesa agar kesedaran tentang tribunal itu dipertingkat supaya golongan muda dan keluarga tahu ke mana hendak mengadu apabila berasa tidak selamat atau aduan mereka tidak diendahkan.

Menurut menteri itu, tribunal berkenaan direka untuk menyokong intervensi dan pemulihan, bukannya mengenakan hukuman. Katanya, tribunal itu boleh menyediakan proses yang lebih langsung kepada pelajar yang memerlukan bantuan. Laporan tentang kegiatan tribunal itu menyatakan lebih 60 aduan diterima sejak ia dilancarkan, meskipun satu laporan menyebut lebih 60 aduan sebulan. Angka yang dilaporkan menggunakan tempoh masa berbeza, maka ia tidak boleh dianggap saling menggantikan.

Pelaporan segera boleh membantu orang dewasa bertindak sebelum gangguan menjadi lebih serius, walaupun pelajar mungkin teragak-agak kerana takut akan tindakan balas, tidak dipercayai atau menghadapi kesan sosial. Saluran pelaporan yang mudah diakses dan tindak balas jelas daripada pihak sekolah boleh membantu mengurangkan halangan tersebut. Menteri berhujah bahawa guru tidak boleh diharapkan untuk memantau setiap interaksi secara bersendirian memandangkan beban kerja sedia ada mereka. Oleh itu, prosedur yang boleh diharap dan melibatkan kepimpinan sekolah, keluarga serta pihak berkuasa berkaitan amat penting.

Mengapa kerajaan mengutamakan intervensi bagi golongan bawah umur?

Azalina menolak gesaan supaya hukuman diperberat semata-mata kerana seseorang yang disyaki melakukan kesalahan berusia bawah 18 tahun. Beliau berhujah bahawa intervensi perlu dipertimbangkan, khususnya bagi golongan muda yang perkembangan emosi dan kognitifnya masih berlangsung. Ini tidak bermakna dakwaan serius harus diabaikan atau proses undang-undang tidak terpakai. Sebaliknya, ia mencerminkan perbezaan antara menentukan akauntabiliti melalui proses sewajarnya dengan memutuskan tindak balas yang paling berkemungkinan mencegah kemudaratan selanjutnya.

Pemulihan boleh merangkumi sokongan berstruktur untuk menangani tingkah laku, mengembangkan kemahiran emosi dan mengurangkan risiko pengulangan. Pendekatan itu mungkin sesuai dalam sesetengah kes buli, manakala keganasan serius tetap tertakluk kepada siasatan polis dan undang-undang. Peranan tribunal itu, seperti yang dihuraikan Azalina, bukan untuk menggantikan siasatan jenayah atau menentukan kesalahan dalam kes pembunuhan.

Pendekatan itu juga mengakui bahawa hukuman semata-mata mungkin tidak mengubah kepercayaan dan tingkah laku yang mendorong buli. Tindak balas yang berkesan perlu melindungi mereka yang menjadi sasaran, memastikan laporan ditangani dengan serius dan menangani tingkah laku berbahaya. Dalam kes yang melibatkan dakwaan jenayah, pihak berkuasa tetap perlu mengumpulkan bukti dan mengikuti proses undang-undang yang ditetapkan, khususnya apabila mereka yang terlibat ialah kanak-kanak.

Angka buli menunjukkan cabaran pelaporan yang lebih luas

Anwar berkata 5,681 kes buli dilaporkan di seluruh negara antara Januari hingga Ogos. Beliau mengingatkan bahawa jumlah sebenar mungkin lebih tinggi kerana insiden mungkin tidak dilaporkan. Angka itu merangkumi laporan, bukan semestinya kes yang telah disahkan secara bebas, dan dengan sendirinya tidak menunjukkan berapa banyak insiden melibatkan keganasan fizikal atau perlakuan jenayah serius.

Pelaporan yang kurang menyukarkan penilaian skala dan bentuk buli. Pelajar mungkin berdiam diri kerana bimbang orang dewasa akan mengetepikan aduan mereka, laporan akan memburukkan keadaan atau tiada siapa akan melindungi mereka selepas itu. Dalam sesetengah kes, mereka mungkin tidak menyedari bahawa mereka berhak melaporkan gangguan emosi.

Oleh sebab itu, kesedaran tentang tribunal dan saluran pelaporan lain penting, seiring dengan langkah keselamatan sekolah. Sesuatu saluran hanya berguna jika pelajar tahu kewujudannya, boleh mengaksesnya dan percaya bahawa laporan akan diberi perhatian. Sekolah juga perlu menjelaskan apa yang berlaku selepas aduan dibuat, termasuk cara mereka melindungi pelajar dan bila perkara itu dirujuk kepada polis atau pihak berkuasa lain.

Jumlah laporan buli memberi beban praktikal kepada sekolah dan agensi kerajaan. Data yang lebih baik boleh membantu mengenal pasti lokasi insiden dan sama ada bentuk gangguan tertentu tidak dikesan. Data itu juga boleh membantu pegawai menilai keberkesanan intervensi, bukannya bergantung pada tragedi berprofil tinggi semata-mata untuk menetapkan keutamaan.

Keselamatan memerlukan lebih daripada kamera dan hukuman lebih berat

Perdebatan selepas kematian Irene merangkumi keselamatan segera, pengendalian aduan buli dan sikap yang dibawa golongan muda dalam hubungan. Setiap aspek menangani bahagian pencegahan yang berbeza. Kamera dan rondaan boleh meningkatkan pengawasan kawasan sekolah; sistem pelaporan boleh membantu mengenal pasti gangguan; pendidikan boleh mencabar kepercayaan yang memaafkan paksaan; dan pemulihan boleh menangani tingkah laku berbahaya dalam kalangan golongan bawah umur.

Tiada satu langkah pun dapat menjamin keganasan tidak akan berlaku. Pada masa sama, ketiadaan kamera di satu lokasi dan seruan menteri supaya lebih banyak laporan dibuat menunjukkan perkara yang boleh disemak oleh pihak berkuasa. Tindak balas kerajaan akan dinilai sebahagiannya berdasarkan sama ada sekolah menerima panduan yang jelas, pengaturan keselamatan diselenggara, aduan ditangani dengan serius dan pelajar boleh mendapatkan bantuan tanpa dibiarkan mengharungi proses itu sendirian.

Bagi keluarga dan warga sekolah Irene, siasatan polis kekal menjadi keutamaan. Pegawai meminta orang ramai menghormati kesedihan keluarga dan membiarkan penyiasat menentukan fakta. Bagi pelajar di tempat lain, mesej lebih luas daripada Azalina ialah gangguan dan buli perlu dilaporkan lebih awal, dan penolakan tidak pernah membenarkan keganasan.

Kesimpulan

• Azalina Othman Said menggesa penelitian teliti terhadap kemungkinan keganasan berasaskan gender dalam kes-kes kebelakangan ini yang melibatkan pelajar perempuan.
• Irene Sofiya, 16 tahun, meninggal dunia di sebuah sekolah di Yong Peng pada 3 Okt; polis menyiasat kematiannya sebagai pembunuhan dan suspek masih tertakluk kepada proses sewajarnya.
• Menurut menteri pendidikan, sekolah itu mempunyai CCTV, tetapi kamera tidak meliputi lokasi Irene ditemukan.
• Malaysia merekodkan 5,681 kes buli yang dilaporkan dari Januari hingga Ogos, dengan pegawai memberi amaran bahawa pelaporan yang kurang mungkin menyebabkan angka sebenar lebih tinggi.
• Tribunal Antibuli diketengahkan sebagai saluran aduan alternatif, dengan intervensi dan pemulihan diutamakan bagi golongan muda.