Penahanan meningkat menjelang perhimpunan yang dirancang di Delhi
Parti Cockroach Janata (CJP) India berkata pihak berkuasa telah menahan ribuan penyokongnya, pelajar dan aktivis pembangkang menjelang bantahan yang dirancang di New Delhi berhubung semakan senarai pengundi negara itu. Jurucakap gerakan tersebut, Ashutosh Ranka, menganggarkan 10,000 orang ditahan di seluruh negara, termasuk jurucakap kebangsaan CJP, Deepak Baliyan. Pihak berkuasa belum mengesahkan angka itu, manakala dakwaan kumpulan tersebut tidak dapat disahkan secara bebas.
Kandungan
Video yang dimuat naik di media sosial kelihatan menunjukkan aktivis dibawa pergi dengan van. CJP turut berkata sekumpulan pelajar yang menaiki bas dari Pune ke Delhi untuk menghadiri perhimpunan itu dibawa ke lokasi yang tidak diketahui. Demonstrasi yang dirancang itu dijadualkan berlangsung pada Sabtu di Jantar Mantar, lokasi bantahan yang ditetapkan di ibu negara, dan polis dilaporkan telah memasang penghadang.
Penahanan itu menyusuli demonstrasi selama beberapa hari oleh parti pembangkang, kumpulan pelajar dan pertubuhan masyarakat sivil. Penunjuk perasaan menuntut peletakan jawatan Ketua Pesuruhjaya Pilihan Raya Gyanesh Kumar dan penamatan Semakan Intensif Khas (SIR), iaitu semakan daftar pemilih di seluruh negara. Mereka mendakwa proses itu berisiko menggugurkan pengundi yang layak dan boleh memberi kelebihan kepada Parti Bharatiya Janata (BJP) pimpinan Perdana Menteri Narendra Modi. Suruhanjaya Pilihan Raya dan kerajaan menafikan campur tangan politik, dengan menyatakan semakan itu bertujuan menggugurkan rekod pendua dan mereka yang tidak layak.
CJP muncul daripada kempen belia dalam talian dan mendapat perhatian nasional selepas bantahan berhubung kertas peperiksaan yang bocor menyumbang kepada peletakan jawatan Menteri Pendidikan Dharmendra Pradhan pada Julai. Sejak itu, parti tersebut mengetengahkan isu lebih luas tentang akauntabiliti kerajaan dan institusi demokrasi. Kempen semasa menguji sama ada kejayaan terdahulu itu dapat diulangi dalam isu yang menjejaskan pentadbiran pilihan raya.
Dalam satu bantahan di Bengaluru, pelajar seni bina berusia 22 tahun, Khushi Shrivastava, berkata hak mengundi ialah asas demokrasi dan mereka yang mahu mengundi serta mengambil berat tentang masa depan India berisiko dinafikan hak itu. Penunjuk perasaan membawa poster bertulis “Setiap nama dikira, setiap undi penting” dan “Hentikan Pembunuhan Demokrasi.”
Apakah semakan senarai pengundi?
SIR ialah proses pengesahan berskala besar terhadap daftar pemilih India, iaitu senarai rasmi yang menentukan siapa yang boleh mengundi. Proses itu bermula di Bihar menjelang pilihan raya negeri dan diperluas ke kebanyakan negeri serta wilayah yang ditadbir secara persekutuan. Pengundi perlu mengemukakan dokumen untuk membuktikan kelayakan mereka untuk kekal berdaftar.
Suruhanjaya Pilihan Raya berkata proses itu menggugurkan rekod pendua, pengundi yang telah meninggal dunia dan rekod lain yang tidak layak, sambil memastikan pengundi yang sah kekal dalam senarai. Pengkritik berkata syarat dokumentasi boleh mengelirukan atau sukar dipenuhi, khususnya bagi golongan miskin dan rentan yang mungkin tidak memiliki rekod kerajaan lama. Mereka yang namanya digugurkan boleh membuat rayuan, namun pengkritik berkata usaha mendapatkan semula nama dalam senarai mungkin sukar dalam praktiknya.
Lebih 130 juta nama telah digugurkan daripada senarai pengundi, menurut angka yang dipetik dalam laporan mengenai semakan itu. Skala tersebut amat ketara di negara yang mempunyai kira-kira 969 juta pengundi layak dalam pilihan raya umum 2024. Berjuta-juta orang telah merayu terhadap pengguguran nama mereka. Data Suruhanjaya Pilihan Raya turut menunjukkan bahawa daftar pemilih di sesetengah wilayah boleh menyusut sehingga 30 peratus.
Jumlah nama yang digugurkan tidak dengan sendirinya membuktikan berapa ramai orang yang tersingkir secara salah. Pertikaian utama ialah sama ada proses pengesahan itu membezakan dengan tepat antara rekod yang tidak layak dengan mereka yang masih berhak mengundi, dan sama ada individu terjejas dapat mencabar pengguguran nama mereka dengan berkesan sebelum pilihan raya.
Mengapa penunjuk perasaan mendakwa wujud berat sebelah politik
Parti pembangkang berhujah bahawa pengundi sah yang lebih cenderung menyokong mereka sedang digugurkan, manakala pengundi yang lebih cenderung menyokong BJP dikekalkan atau ditambah dalam senarai. Suruhanjaya Pilihan Raya dan kerajaan menolak dakwaan itu, dengan menyatakan semakan tersebut tidak bermotifkan politik. BJP menyifatkan proses itu sebagai usaha menggugurkan mereka yang digelarnya “penyusup.”
Kontroversi itu semakin meruncing susulan laporan bahawa dua daripada tiga pesuruhjaya pilihan raya membantah keputusan berkaitan penambahan dan pengguguran pengundi, prosedur pendaftaran serta sistem digital suruhanjaya. Satu siasatan melaporkan sekurang-kurangnya 14 bantahan dalam tempoh 10 bulan. Suruhanjaya Pilihan Raya mempertikaikan laporan yang menyifatkannya sebagai bantahan rasmi secara bertulis, dengan berkata pesuruhjaya mempunyai pandangan dan perbincangan yang berbeza, dan keputusan dibuat sebulat suara.
Suruhanjaya pilihan raya India ialah badan berperlembagaan yang bertanggungjawab mentadbir pilihan raya dan menyelenggara senarai pengundi. Keputusannya menentukan siapa yang boleh mengambil bahagian dalam pilihan raya, sekali gus menjadikan keyakinan orang ramai terhadap kebebasannya sebagai perkara utama dalam pertikaian itu. Pihak pembangkang menggesa siasatan terhadap tindakan Kumar, penghentian semakan semasa dan penggunaan senarai pilihan raya terdahulu dalam pilihan raya akan datang. Sesetengah pemimpin pembangkang turut mengulangi gesaan supaya undi kertas digunakan semula, dengan alasan mesin pengundian elektronik mungkin terdedah kepada manipulasi. Suruhanjaya dan BJP menolak dakwaan bahawa sistem pengundian sedang dimanipulasi.
Pertikaian itu turut dibawa ke mahkamah. Mahkamah Agung telah mengeluarkan notis kepada kerajaan, Suruhanjaya Pilihan Raya dan Kumar untuk mendapatkan maklum balas terhadap petisyen berhubung semakan tersebut. Dalam laporan berasingan mengenai prosiding itu, mahkamah meminta jawapan yang jelas dan telus. Mahkamah belum mengarahkan proses itu dihentikan, dan suruhanjaya berkata pihaknya akan membandingkan daftar semasa dengan senarai terdahulu serta membuat pemeriksaan dari rumah ke rumah bagi mereka yang namanya telah hilang.
Bantahan merebak ke luar ibu negara
Demonstrasi itu telah merebak jauh melangkaui Delhi. Penyokong CJP berhimpun di Bengaluru, manakala bantahan dan usaha mengorganisasi gerakan dilaporkan di bandar termasuk Mumbai. Di Bengaluru, pelakon Prakash Raj dan penyokong CJP mengadakan “Adalat Rakyat” di Freedom Park, tempat penduduk mengemukakan dokumen dan membangkitkan kebimbangan mengenai borang pendaftaran pengundi. Di Hyderabad, parti pembangkang yang dipimpin Jawatankuasa Kongres Pradesh Telangana berarak menuju ke Lok Bhavan untuk menuntut agar semakan itu dihentikan dan Kumar disingkirkan.
Kumpulan Kongres di Karnataka turut mengadakan demonstrasi mengibarkan bendera hitam sebagai bantahan terhadap penahanan pemimpin pembangkang dan menggesa penelitian terhadap agensi swasta yang terlibat dalam pengumpulan data. Gerakan itu dan penyokongnya berkata isu tersebut bukan sekadar persaingan antara parti: mereka yang namanya digugurkan secara salah mungkin kehilangan keupayaan untuk mengambil bahagian dalam pilihan raya jika tidak dapat melalui proses rayuan.
Satu analisis aktiviti bantahan merekodkan 278 demonstrasi di 26 daripada 28 negeri India dalam tempoh 10 hari hingga 2 Oktober, jauh melebihi kadar biasa dalam 18 bulan sebelumnya. Lebih sembilan daripada setiap 10 demonstrasi dilaporkan berlangsung secara aman. Angka itu bersifat sementara dan bergantung pada cara peristiwa bantahan direkodkan, namun ia menggambarkan betapa luasnya kemarahan itu tersebar.
Data itu turut menunjukkan parti pembangkang, khususnya Kongres dan sekutunya, memainkan peranan utama dalam kempen yang lebih luas. CJP menjadi penganjur yang menonjol, meskipun bahagiannya dalam bantahan yang direkodkan setakat ini kelihatan lebih kecil berbanding kempen pada Julai berhubung kebocoran kertas peperiksaan. Menurut analisis yang sama, gelombang terdahulu itu berlangsung pada kadar harian kira-kira dua kali ganda dalam 10 hari terakhirnya.
Tindakan polis mengundang kritikan
Layanan terhadap penunjuk perasaan kini menjadi satu lagi tumpuan pertikaian. Pemimpin pembangkang Rahul Gandhi ditahan sebentar ketika cuba menuju ke lokasi bantahan di Delhi, dalam kejadian yang disifatkan sebagai penahanan ketiganya dalam dua hari. Parti Kongresnya menuduh polis menggunakan “kekerasan melampau.” Polis Delhi berkata dakwaan itu digunakan untuk memburukkan pasukan tersebut, manakala jurucakap BJP Gaurav Bhatia menyifatkannya sebagai dakwaan tidak berasas daripada pembangkang yang tidak bertanggungjawab.
Amnesty International India mengkritik penggunaan perintah larangan, penahanan serta sekatan yang dilaporkan terhadap akses internet dan pengangkutan awam semasa bantahan di Delhi dan Mumbai. Pertubuhan itu berkata hak berhimpun secara aman dilindungi oleh Perlembagaan India dan undang-undang hak asasi manusia antarabangsa, serta berhujah bahawa menahan orang semata-mata kerana mereka berniat untuk membantah boleh melanggar hak kebebasan dan berhimpun. Ini ialah penilaian yang dinyatakan oleh Amnesty; keterangan pihak berkuasa dan asas undang-undang bagi setiap penahanan belum dipastikan dalam semua kes.
Sekatan terhadap perhimpunan awam boleh dikenakan di bawah undang-undang India atas alasan menjaga ketenteraman awam. Kumpulan hak asasi berhujah bahawa penggunaan kuasa sedemikian secara meluas atau rutin boleh menghalang bantahan aman dan menyukarkan orang ramai untuk mengorganisasi, berkomunikasi serta mendokumentasikan tindakan polis. Dakwaan CJP mengenai penahanan beramai-ramai masih belum disahkan, namun laporan itu meningkatkan kebimbangan tentang kebebasan untuk berdemonstrasi menjelang perhimpunan yang dirancang di Delhi.
Ujian terhadap keyakinan orang ramai
Kontroversi senarai pengundi berlaku dalam suasana persaingan politik yang lebih luas. Bantahan itu memberi parti pembangkang satu isu bersama dan menarik golongan muda ke dalam politik jalanan susulan kempen CJP mengenai kebocoran kertas peperiksaan. Pada masa yang sama, dakwaan yang dibuat masih dipertikaikan, dan angka pengguguran yang tersedia tidak menentukan sama ada semakan itu secara sistematik memihak kepada mana-mana parti.
Bagi pengundi, kepentingan segera isu ini bersifat praktikal: sama ada nama mereka tercatat dalam daftar pemilih dan sama ada mereka dapat membetulkan kesilapan sebelum mengundi. Bagi Suruhanjaya Pilihan Raya, cabarannya ialah membuktikan bahawa pengesahan itu adil, menerangkan peraturan dengan bahasa yang mudah difahami dan menyediakan saluran rayuan yang berkesan. Penelitian mahkamah dan tekanan orang ramai semakin meningkat, sementara suruhanjaya berkata pihaknya meneruskan pemeriksaan.
Perhimpunan yang dirancang itu akan menjadi satu lagi ukuran sejauh mana kempen tersebut mampu menggerakkan sokongan dan bagaimana pihak berkuasa bertindak balas. Pertikaian utamanya lebih besar daripada jumlah penunjuk perasaan: ia menyentuh persoalan sama ada pengundi boleh mempercayai institusi yang menentukan siapa yang layak mengambil bahagian dalam pilihan raya India.
Kesimpulannya
- CJP berkata pihak berkuasa menahan 10,000 orang di seluruh negara menjelang perhimpunan yang dirancang di Delhi; dakwaan itu belum disahkan secara bebas.
- Lebih 130 juta nama telah digugurkan daripada daftar pemilih semasa Semakan Intensif Khas, dan berjuta-juta orang telah membuat rayuan.
- Suruhanjaya Pilihan Raya berkata semakan itu menggugurkan rekod pendua dan mereka yang tidak layak; parti pembangkang mendakwa pengundi yang layak mungkin tersingkir dan mempertikaikan bahawa proses itu bebas daripada pengaruh politik.
- Bantahan telah merebak ke beberapa negeri, sementara penahanan dan sekatan terhadap demonstrasi mengundang kritikan daripada kumpulan hak asasi.
- Mahkamah Agung meminta maklum balas kerajaan dan Suruhanjaya Pilihan Raya berhubung petisyen yang mencabar semakan itu.
