Mahkamah Tokyo Iktiraf Hak Publisiti Suara dalam Kes Tsuda tetapi Tidak Putuskan Pelanggaran AI

Suara boleh membawa hak komersial, kata mahkamah Tokyo

Mahkamah Daerah Tokyo pada 30 September 2026 mengiktiraf bahawa suara seseorang boleh dilindungi di bawah hak publisiti Jepun, memperluas prinsip undang-undang yang dikaitkan dengan nama dan rupa kepada identiti vokal. Keputusan itu dibuat dalam saman yang dikemukakan pelakon Kenjiro Tsuda berhubung 188 video TikTok yang didakwanya menggunakan tiruan suaranya yang dijana kecerdasan buatan tanpa kebenaran.

Hakim yang mempengerusikan kes, Aya Takahashi, menolak permohonan beliau untuk menurunkan video kerana kandungan itu sudah dipadamkan daripada platform, termasuk pelayannya. Mahkamah tidak memutuskan sama ada narasi itu benar-benar meniru Tsuda, sama ada suaranya digunakan untuk menjana narasi berkenaan atau sama ada haknya telah dicabuli.

Perbezaan itu menjadi asas keputusan berkenaan: mahkamah mengiktiraf kemungkinan adanya perlindungan undang-undang tanpa menetapkan liabiliti dalam pertikaian khusus ini. Keputusan itu dilaporkan sebagai keputusan kehakiman pertama di Jepun yang mengiktiraf bahawa suara termasuk dalam hak publisiti, manakala saman itu pula merupakan kes pertama di Jepun yang mencabar dakwaan pencabulan identiti vokal melibatkan AI generatif.

Tsuda, yang dikenali sebagai pengisi suara Kento Nanami dalam Jujutsu Kaisen, meminta video diturunkan dan bukannya menuntut pampasan kewangan. Peguamnya, Takashi Hirano, berkata kenyataan mahkamah itu boleh mencegah eksploitasi suara tanpa kebenaran:

Dengan menjelaskan bahawa penggunaan suara seseorang tanpa kebenaran boleh dianggap sebagai pencabulan hak publisitinya, keputusan ini sedikit sebanyak akan menjadi penghalang kepada kemudaratan serupa.

Oleh itu, hasil praktikal kes ini bercampur-campur. Tsuda memperoleh penurunan video yang dimintanya dan mahkamah mengiktiraf prinsip undang-undang yang relevan untuk tuntutan pada masa depan. Namun, penggiat seni persembahan dan platform masih belum mendapat jawapan tentang bukti yang diperlukan untuk membuktikan peniruan serta tanggungjawab yang timbul apabila kandungan yang dipertikaikan masih dalam talian.

Apa yang disiarkan dan sebab Tsuda mencabarnya

Akaun yang dipertikaikan itu menyiarkan 188 video antara Julai 2024 hingga September 2025. Narasinya membincangkan legenda bandar, kisah paranormal dan teori konspirasi. Imej akaun itu dilaporkan menyerupai watak anime Tsuda, manakala penonton meninggalkan komen yang menyatakan persamaan antara narasi tersebut dengan suaranya.

Kesatuan Pelakon Jepun mengenal pasti pemilik akaun itu sebagai Hakkai, yang menggunakan nama Yami. Aduan itu menyatakan bahawa akaun berkenaan mempunyai kira-kira 210,000 pelanggan dan meraih purata sekitar 1.47 juta tontonan bagi setiap video. Sumber lain menyebut jumlah pengikut melebihi 200,000 atau 210,000. Angka-angka ini menggambarkan jumlah penonton yang besar, meskipun ukurannya tidak sama sepenuhnya.

Pasukan Tsuda berhujah bahawa narasi itu sengaja menghasilkan semula suaranya yang tersendiri menggunakan AI generatif, lalu memanfaatkan daya tarikannya untuk menarik penonton dan memperoleh hasil. TikTok mempertikaikan dakwaan itu dengan menyatakan pemilik akaun berkenaan berkata beliau menggunakan model AI yang dilatih menggunakan suara seorang rakan. Platform itu menegaskan hasilnya ialah suara lelaki generik dan persamaan yang dirasakan dengan suara Tsuda bersifat subjektif.

Pendapatan bulanan yang didakwa ialah ¥500,000 hingga ¥750,000. Satu laporan mencetak julat yang tidak konsisten, iaitu ¥500,000 hingga ¥75,000; angka dalam aduan yang dinyatakan di tempat lain, termasuk dalam ulasan undang-undang, meletakkan ¥750,000 sebagai angka tertinggi. Tiada satu pun jumlah ini ditetapkan sebagai award bagi pencabulan hak kerana Tsuda tidak menuntut ganti rugi.

Mengapa penolakan tuntutan tidak menjadikan penggunaan suara itu sah

Tsuda mengasaskan permohonan penurunan video pada hak publisiti dan Akta Pencegahan Persaingan Tidak Adil. Tuntutan berdasarkan akta itu mendakwa penggunaan suara berkenaan menimbulkan kekeliruan yang dikaitkan dengan identitinya. Mahkamah tidak menyelesaikan hujah itu atau menentukan sama ada narasi yang dipertikaikan melanggar mana-mana asas undang-undang tersebut.

Sebaliknya, mahkamah mendapati akaun dan data video berkaitan sudah dipadamkan. Walaupun kewajipan untuk menurunkan video mungkin timbul dalam keadaan lain, tiada lagi kandungan untuk dipadamkan oleh TikTok. Oleh itu, penolakan tuntutan itu tidak boleh ditafsirkan sebagai kebenaran untuk meniru penggiat seni persembahan menggunakan AI.

Dalam perbincangannya tentang prinsip undang-undang yang lebih luas, mahkamah menghuraikan kaitan antara suara dengan identiti:

Suara seseorang, seperti juga rupa parasnya, merupakan lambang keperibadian individu itu

Maklum balas Kesatuan Pelakon Jepun terhadap penghakiman itu mengalu-alukan pemadaman kandungan dan pengiktirafan perlindungan suara. Kesatuan itu turut menegaskan bahawa tindakan berkenaan bertujuan melindungi kepentingan peribadi Tsuda melalui penurunan video, bukannya mendapatkan wang. Skop remedi yang terhad itu menjelaskan mengapa pemadaman menamatkan pertikaian tanpa keputusan bahawa berlaku pencabulan.

Ujian daya tarikan komersial berpunca daripada keputusan 2012

Hak publisiti melindungi keupayaan seseorang mengawal daya tarikan komersial identitinya. Bagi penggiat seni persembahan, suara yang mudah dikenali boleh menarik perhatian khalayak sepertimana nama atau gambar menarik pelanggan kepada sesuatu produk.

Mahkamah Agung mengiktiraf hak publisiti Jepun dalam keputusan Pink Lady pada 2012. Menurut analisis undang-undang Orrick, mahkamah Tokyo menggunakan ujian daripada keputusan itu: penggunaan suara tanpa kebenaran boleh mencabuli hak publisiti jika tujuannya semata-mata untuk mengeksploitasi kuasa suara itu menarik pelanggan.

Hakim Takahashi menghuraikan syarat perlindungan seperti berikut:

jika tujuan penggunaan suara itu semata-mata untuk mengambil kesempatan daripada daya tarikan komersialnya

Perkataan "semata-mata" penting. Keputusan itu tidak mengisytiharkan bahawa setiap suara yang serupa adalah menyalahi undang-undang dan tidak menentukan bagaimana ujian itu terpakai kepada narasi yang menghiburkan penonton serta menjana pendapatan. Pihak yang membuat tuntutan pada masa depan masih perlu membuktikan kaitannya dengan individu yang boleh dikenal pasti dan menjelaskan bagaimana penggunaan itu mengeksploitasi daya tarikan komersial individu tersebut.

Pertikaian ini juga menunjukkan mengapa undang-undang hak cipta sahaja tidak menyelesaikan tuntutan berkaitan identiti vokal. Rakaman atau persembahan mungkin dilindungi undang-undang, tetapi itu berbeza daripada pemilikan ciri-ciri suara seseorang. Jepun tidak mempunyai undang-undang khusus yang menetapkan hak publisiti suara, maka tafsiran mahkamah terhadap prinsip sedia ada menjadi penting.

Dapatan ujian suara kesatuan

Kesatuan Pelakon Jepun menerbitkan keputusan angka daripada JVOXPRO, pangkalan data penggiat seni persembahan dan sistem perbandingan suaranya. Dalam 30 perbandingan antara suara Tsuda dengan audio yang dipertikaikan, kesatuan itu melaporkan skor persamaan maksimum 0.881 dan purata 0.814. Sekurang-kurangnya 15 perbandingan mendapat skor 0.80 atau lebih.

Menurut pengelasan kesatuan itu, skor dari 0.80 hingga kurang daripada 0.90 menunjukkan kemungkinan tinggi bahawa audio itu ialah suara individu berkenaan atau versi janaan AI daripada suaranya. Skor 0.90 atau lebih menunjukkan kemungkinan sangat tinggi bahawa suara itu sepadan dengan individu tersebut; skor dari 0.74 hingga kurang daripada 0.80 memerlukan semakan lanjut; manakala skor lebih rendah mencadangkan suara itu milik orang lain.

Kategori-kategori itu ialah penilaian teknikal kesatuan, bukannya ambang pembuktian yang diterima pakai oleh mahkamah. Skor 0.814 tidak sepatutnya digambarkan sebagai kebarangkalian 81.4 peratus bahawa pencabulan berlaku. Ujian itu menyokong pandangan kesatuan bahawa suara Tsuda mungkin telah digunakan, tetapi tidak menyelesaikan penjelasan berbeza yang dikemukakan TikTok.

Kesatuan itu menyatakan sistem berkenaan diuji menggunakan rakaman orang yang sama, orang berbeza dan orang yang mempunyai ciri vokal serupa, merentas saiz serta format fail yang berbeza. Namun, penghakiman itu tidak menentukan tahap persamaan yang mencukupi di mahkamah atau cara membezakan peniruan yang boleh dikenal pasti daripada suara yang dijana secara bebas.

Tarikh pemadaman dipertikaikan dalam kronologi

Kes ini menyusuli kempen industri yang semakin berkembang menentang penggunaan identiti penggiat seni persembahan oleh AI tanpa kebenaran. Pelakon Jepun melancarkan kempen No More pada 2024, membantah penggunaan wajah dan suara tanpa kebenaran. Perkembangan undang-undang dan dasar kemudiannya berlaku pada beberapa tarikh:

• Julai 2024 hingga September 2025: Akaun itu menyiarkan 188 video yang dicabar Tsuda.
• November 2025: Tsuda memfailkan saman untuk memohon video diturunkan.
• April 2026: Kementerian Kehakiman menubuhkan kumpulan kajian tentang perlindungan undang-undang bagi suara.
• Mei 2026: Laporan Orrick menyatakan akaun TikTok itu dipadamkan pada bulan ini.
• Ogos 2026: Kumpulan kajian kementerian mengeluarkan laporannya tentang perlindungan suara.
• 30 September 2026: Mahkamah Daerah Tokyo menolak permohonan penurunan video sambil mengiktiraf bahawa suara boleh dilindungi di bawah hak publisiti.

Laporan berbeza tentang tarikh akaun itu dipadamkan. Beberapa laporan menyebut pemadaman berlaku tidak lama selepas saman difailkan pada November, manakala Orrick menyatakan Mei 2026. Kedua-duanya bersetuju tentang fakta yang menentukan penghakiman: video berkenaan sudah dipadamkan sebelum mahkamah membuat keputusan. Perbezaan tarikh itu penting untuk menilai seberapa cepat pertikaian dengan platform berakhir, tetapi tidak mengubah alasan mahkamah menolak tuntutan penurunan video.

Panduan kementerian menyokong perlindungan tanpa undang-undang baharu

Kumpulan kajian Kementerian Kehakiman menghimpunkan pakar undang-undang harta intelek dan peguam yang mengamalkan undang-undang. Laporannya pada Ogos 2026 mengiktiraf perlindungan undang-undang bagi suara yang mengenal pasti individu tertentu, termasuk penggiat seni persembahan yang mudah dikenali, serta hak untuk tidak membenarkan suara seseorang digunakan tanpa kebenaran.

Pendekatan itu merangkumi hak keperibadian dan hak publisiti. Hak pertama menyentuh kepentingan seseorang terhadap identitinya dan penggunaan identiti itu tanpa kebenaran; hak kedua pula berkaitan nilai komersial yang dibawa oleh identiti tersebut. Huraian mahkamah Tokyo bahawa suara ialah lambang keperibadian selaras dengan arah tafsiran itu.

Laporan dan penghakiman tersebut bukan undang-undang baharu. Kesatuan Pelakon Jepun mahu penggubal undang-undang memasukkan hak publisiti suara secara jelas ke dalam undang-undang bagi mengurangkan ketidakpastian dan kos yang dihadapi penggiat seni persembahan untuk mendapatkan perlindungan.

Kesatuan itu turut merujuk Perkara 30-4 Akta Hak Cipta, yang berkaitan penggunaan di luar tujuan menikmati kandungan ekspresif sesuatu karya, serta Perkara 91(2), yang berkaitan batasan hak rakaman penggiat seni persembahan bagi karya sinematografi. Kesatuan itu berhujah bahawa peruntukan ini, bersama ketiadaan hak penggandaan bagi penggiat seni persembahan, mewujudkan jurang perlindungan. Hujah itu merupakan saranan kesatuan untuk pembaharuan, bukannya dapatan mahkamah dalam kes Tsuda tentang video yang dipertikaikan.

Pemadaman membiarkan isu tanggungjawab platform terbuka

Sebelum memohon penurunan video di mahkamah, pihak Tsuda meminta maklumat untuk mengenal pasti pemilik akaun. Kesatuan Pelakon Jepun menyatakan platform itu menolak permintaan awal untuk mendedahkan maklumat tersebut. Kesatuan itu berhujah bahawa platform harus menyimpan maklumat berkaitan apabila dimaklumkan tentang dakwaan kemudaratan, dan sistem pendedahan yang lebih kukuh boleh membantu mengenal pasti pihak yang bertanggungjawab atas penggunaan tanpa kebenaran.

Pemadaman dan pemeliharaan bukti mempunyai tujuan yang berbeza. Memadamkan video boleh menghentikan penyebarannya, manakala menyimpan maklumat akaun dan muat naik mungkin membantu penggiat seni persembahan mengemukakan tuntutan terhadap penciptanya. Penghakiman itu menyelesaikan permohonan penurunan video tetapi tidak memutuskan tanggungjawab platform sekiranya kandungan suara yang didakwa melanggar hak kekal dalam talian.

Akta Platform Pengedaran Maklumat merupakan sebahagian daripada kerangka Jepun untuk menangani maklumat berbahaya dalam talian, termasuk kandungan palsu atau mengelirukan serta aduan hak cipta. Perbahasan kini merangkumi persoalan sama ada aduan hak publisiti memerlukan mekanisme tindak balas yang lebih jelas. Mahkamah tidak menetapkan mekanisme itu dalam kes ini.

TikTok berkata pihaknya akan menghormati penghakiman itu dan meneliti butirannya sebelum menentukan langkah seterusnya. Kenyataannya turut menyentuh hubungan antara pembangunan teknologi dengan hak peribadi:

Kami akan terus berusaha dengan bersungguh-sungguh mencari keseimbangan antara pembangunan teknologi dengan perlindungan hak.

Penggiat seni persembahan menuntut kebenaran dan bayaran pada setiap peringkat

Kesatuan Pelakon Jepun, yang mewakili kira-kira 2,600 pelakon dan pelakon suara, turut menyediakan garis panduan pertamanya untuk penggunaan suara AI. Dua badan industri yang mewakili perniagaan pengurusan bakat dan agensi pelakon suara menyokong rangka kerja itu.

Garis panduan itu menghendaki kebenaran awal dan tujuan yang dinyatakan pada setiap peringkat, daripada melatih sistem AI hingga menjana, menerbitkan dan menggunakan audionya. Garis panduan itu menganggap penggunaan suara sintetik sebagai penyediaan persembahan baharu oleh individu berkenaan dan menggesa bayaran yang mencerminkan skop serta penggunaan sebenar persembahan itu.

Bagi alih suara berbilang bahasa, garis panduan itu menuntut kebenaran baharu dan pampasan tambahan bagi setiap bahasa. Bagi penghasilan semula suara penggiat seni persembahan yang telah meninggal dunia, garis panduan itu menggesa agar hasrat individu tersebut semasa hayatnya dihormati dan kebenaran ketat diperoleh daripada saudara-mara atau pihak lain yang memegang hak berkaitan. Ini ialah piawaian industri yang dicadangkan, bukannya kewajipan yang diwujudkan oleh penghakiman mahkamah Tokyo.

Yuko Sasaki, pengarah eksekutif Kesatuan Pelakon Jepun, menjelaskan sebelum penghakiman mengapa penggiat seni persembahan menganggap identiti vokal sebagai hasil kerja profesional:

ialah hasil latihan dan perantisan yang ketat selama bertahun-tahun

Anggaran kewangan yang disebut dalam perbahasan mengukur perkara yang berbeza. Itochu Techno-Solutions mengunjurkan jumlah kerugian di Jepun sebanyak ¥25.8 bilion daripada video dan permainan cetak rompak serta kandungan berkaitan audio, termasuk bahan yang dijana AI, sepanjang 2026 hingga 2030. Angka itu bukan anggaran pengklonan suara semata-mata. Secara berasingan, satu tinjauan yang dipetik Orrick mengenal pasti lebih 40,000 hantaran media sosial yang disyaki menggunakan suara dan rupa selebriti tanpa kebenaran, dengan kesan ekonomi yang dianggarkan antara ¥2 bilion hingga ¥4.5 bilion. Kedua-dua anggaran itu tidak boleh dicampur atau dianggap setara.

Pengiktirafan kini, persoalan undang-undang masih belum terjawab

Kebimbangan tentang peniruan suara yang mudah dikenali wujud sebelum AI generatif. Dalam kes Amerika pada penghujung 1980-an, Ford menggunakan seorang penyanyi untuk meniru Bette Midler selepas beliau menolak tawaran untuk menyertai iklan. Mahkamah AS mengiktiraf suara nyanyian Midler yang tersendiri sebagai sebahagian daripada identitinya dan memutuskan bahawa peniruan tanpa kebenaran itu menyalahi undang-undang. Kes itu menjadi perbandingan, bukannya peraturan undang-undang yang mengawal Jepun.

Kes Tsuda membawa isu identiti itu ke persekitaran penghasilan yang berbeza, iaitu apabila perisian boleh menjana narasi secara besar-besaran. Keputusan Jepun mengiktiraf bahawa suara boleh mempunyai nilai komersial yang dilindungi, tetapi tidak memutuskan piawaian untuk membuktikan peniruan AI, layanan terhadap tujuan yang menggabungkan hiburan dan komersial, tanggungjawab platform atau tuntutan alternatif berhubung persaingan tidak adil.

Tiada tarikh rayuan, undian perundangan atau tarikh akhir mengikat lain diumumkan dalam laporan mengenai keputusan itu. Buat masa ini, hasil konkritnya ialah pemadaman tanpa ganti rugi atau keputusan bahawa berlaku pencabulan, di samping kenyataan kehakiman yang boleh digunakan penggiat seni persembahan dalam pertikaian pada masa depan.

Perkara Utama

• Mahkamah Daerah Tokyo pada 30 September 2026 mengiktiraf bahawa suara boleh mendapat perlindungan hak publisiti.
• Kenjiro Tsuda mencabar 188 video TikTok yang disiarkan antara Julai 2024 hingga September 2025.
• Mahkamah menolak permohonan penurunan video kerana kandungan itu sudah dipadamkan.
• Mahkamah tidak memutuskan sama ada narasi itu meniru Tsuda atau mencabuli haknya.
• Perlindungan komersial itu berasaskan ujian Mahkamah Agung pada 2012 tentang eksploitasi semata-mata daya tarikan identiti untuk menarik pelanggan.
• Kesatuan Pelakon Jepun menggesa penggubalan undang-undang yang jelas, peraturan pemeliharaan bukti serta kebenaran dan bayaran bagi penggunaan suara AI.